Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швед суретшісі және гравюрашы (1860–1920)
Swedish painter and engraver (1860–1920)
Андерс Леонард Зорн (18 ақпан 1860 – 22 тамыз 1920) – швед суретшісі. Ол суретші, мүсінші және гравировка шебері ретінде халықаралық деңгейде танылды. Зорнның салған портреттерінің ішінде Швеция королі Оскар II және үш американ президенті: Гровер Кливленд, Уильям Г. Тафт және Теодор Рузвельт бар. Өмірінің соңында ол 1920 жылы швед әдебиеті үшін Беллман сыйлығын орнатып, құрды.
Anders Leonard Zorn (18 February 1860 – 22 August 1920) was a Swedish artist. He attained international success as a painter, sculptor, and etching artist. Among Zorn's portrait subjects include King Oscar II of Sweden and three American Presidents: Grover Cleveland, William H. Taft, and Theodore Roosevelt. At the end of his life, he established the Swedish literary Bellman Prize in 1920.
Өмірбаян
Зорн Даларнаның Мора қауымындағы Утмеланд ауылының жанындағы Ивраден ауылында әжесі мен атасының шаруа қожалығында туып өскен. Ол он екі жасқа дейін Мора-Странд мектебінде оқыды, ал 1872 жылдың күзінде Энчёпингтегі гимназияға түсті. 1875 жылдан 1880 жылға дейін Зорн Стокгольмдегі Швеция Корольдік Өнер академиясында оқыды, онда ол өзінің талантымен ұстаздарын таң қалдырды. Ол халықаралық құлақтанды және өз заманының ең беделді суретшілерінің біріне айналды.
Zorn was born and raised on his grandparents' farm in Yvraden, a hamlet near the village of Utmeland in the parish of Mora, Dalarna. He studied until the age of twelve in the school at Mora Strand before progressing in the autumn of 1872 to a secondary grammar school in Enköping. From 1875 to 1880, Zorn studied at the Royal Swedish Academy of Arts in Stockholm, where he amazed his teachers with his talent. He became an international success and one of the most highly regarded painters of his era.
Жинақ
Зорнның өнері оны бай етті және ол осылайша көркемөнердің айтарлықтай жинағын құрастыра алды. Бұл туындылар оның туған елінде ғана емес, сонымен қатар шетелге жасаған көптеген сапарларында да сатып алынған. Бірлескен өсиеттерінде Андерс пен Эмма Зорн барлық мүліктерін Швеция мемлекетіне сыйға тартты. Оның ең маңызды туындыларының кейбіреулерін Стокгольмдегі Ұлттық көркемсурет мұражайында (швед. Nationalmuseum) көруге болады. Олардың ішінде «Жазғы мерекедегі би» (1897) бар, ол ауылдық жазғы мерекенің кешкі жарығында билейтін бишілерді бейнелейді. Зорнның маңызды туындыларын ұстайтын басқа мұражайларға Париждегі Орсе мұражайы, Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайы және Бостондағы Көркемсурет мұражайы кіреді. Мора және Гарбергте орналасқан, сондай-ақ Älvdalen қаласындағы Зорн жинақтары (швед. Zornsamlingarna) Андерс Зорнның өмірі мен шығармашылығына арналған төрт мұражайдан тұрады. Басты мұражай – Зорнмузеет – Рагнар Остберг жобалап, 1939 жылы ашылған. Онда Зорнның көптеген туындылары, сондай-ақ оның жинақтаған өнерінен Рембрандт Харменс ван Рейн, «Ховингем шебері» (Пуссеннің ізбасары), Бруно Лильефорс, Альберт Эдельфельт және Пехр Хиллестремнің туындылары қойылған. Белман сыйлығы (Bellmanpriset) – жыл сайын Швеция академиясы табыстайтын «ұлы швед ақынына» арналған әдеби сыйлық. Бұл сыйлықты 1920 жылы Андерс Зорн мен оның әйелі Эмма құрды.
Zorn's art made him wealthy and he was thus able to build up a considerable collection of art. The objects were not only bought in his native country but also during the many travels he made abroad. In their joint will, Anders and Emma Zorn donated their entire holdings to the Swedish State. Some of his most important works can be seen at the National Museum of Fine Arts (Swedish: Nationalmuseum) in Stockholm. Among them is Midsummer Dance (1897), a depiction of dancers in the evening light of a rural Midsummer's Eve celebration. Other museums holding major works by Zorn include the Musée d'Orsay in Paris, the Metropolitan Museum of Art in New York, and the Museum of Fine Arts, Boston. The Zorn Collections (Swedish: Zornsamlingarna) located in Mora and Garberg, Älvdalen, consist of four museums dedicated to the life and works of Anders Zorn. The main museum – Zornmuseet – was designed by Ragnar Östberg and opened in 1939. Shown there are extensive works of Zorn and his collected art by Rembrandt Harmensz van Rijn, 'The Hovingham Master' (Poussin's follower), Bruno Liljefors, Albert Edelfelt, and Pehr Hilleström. The Bellman Prize (Bellmanpriset) is a literature prize for "an outstanding Swedish poet", every year awarded by the Swedish Academy. The prize was established by Anders Zorn and his wife Emma in 1920.
Зорнгарден
1886 жылы Андерс Зорн мен оның әйелі Эмма Мора шіркеуіне жақын жерден жер сатып алып, анасының әкесінің шаруашылығындағы коттеджге көшіп келді. Андерс пен Эмма Зорн бірнеше жыл шет елде болғаннан кейін Швецияға оралуға шешім қабылдағанда, олар коттеджді кеңейте бастады. Zorngården – Зорнның шағын шаруашылығы, шаруа қожалығы және тұрғын үйінің үйлесімі – 1910 жылы аяқталды. Zorngården бүгінде де Эмма Зорн 1942 жылы қайтыс болған кездегідей күйінде сақталған. Бұл 20 ғасырдың басындағы суретші үйінің көрнекті мысалы. Англия және Швеция сәулетінен шабыттанған, ол бүгінде 1900 жылдарға тән сәулеттік еркіндіктің тамаша үлгісі болып табылады. Zorngården-нің негізгі бөлігі Зорнның үйінен және оның өнерін көрсететін мұражайдан тұрады, бірақ Зорн Жинағының құрамына кіретін тағы екі мұражай бар. Мораның оңтүстік бөлігінде орналасқан Gammelgården – Зорнның ескі үй салу өнері ұмытылмауы үшін сатып алған 40-қа жуық ағаш үйлерден тұрады. Zorn стресске түскенде демалатын орны – Gopsmor – Älvdalen муниципалитетінде орналасқан және тек шілде айында ғана келушілерге ашық.
In 1886, Anders Zorn and his wife, Emma, bought land close to Mora church and here they moved to a cottage from his maternal grandfather's farm. When Anders and Emma Zorn decided to return to Sweden after several years abroad, they began to enlarge the cottage. Zorngården, the Zorn combined smallholding, farmstead, and residence, was completed in 1910. Zorngården remains today much as it was at the time of Emma Zorn's death in 1942. It is a fine example of an artist's home from the early years of the 20th century. With inspiration from English and Swedish architecture, it is today an excellent example of the architectural freedom that characterizes the years around 1900. The main part of Zorngården consists of Zorn's home and a museum with his art, but there are two other museums that also are part of the Zorn Collections. Gammelgården is in the southern part of Mora and consists of some 40 timber houses that Zorn bought to make sure that the old art of building such houses would not be forgotten. Gopsmor, Zorn's refuge when under stress, is in the municipality of Älvdalen and is only open for visitors in July.
Суреттер
Алғашқы туындылары көбінесе керемет, жарқын акварельдер болғанмен, 1887 жылға қарай ол майға толық көшті. Зорн өнімді суретші еді. Ол өз заманының ең беделді портретшілерінің бірі ретінде халықаралық деңгейде танылды. Оның модельдерінің арасында үш американдық президент, ақсүйектер, Швеция патшасы мен патшайымы, сондай-ақ жоғары қоғамның көптеген өкілдері болды. Зорн отбасы мүшелерінің, достарының және автопортреттерінің де суреттерін салған. Зорн жалаңаш суреттерімен де әйгілі.
While his early works were often brilliant, luminous watercolors, by 1887 he had switched firmly to oils. Zorn was a prolific artist. He became an international success as one of the most acclaimed portrait painters of his era. His sitters included three American Presidents, nobility, the Swedish king and queen, and numerous members of high society. Zorn also painted portraits of family members, friends, and self portraits. Zorn is also noted for his nude paintings.