Кіріспе
Пештер немесе қазандықтар үшін отын майы ретінде қолданылатын сұйық мұнай өнімі.
Жылыту майы – жылыту үшін қолданылатын кез келген мұнай өнімі немесе басқа май; ол отын майы болып табылады. Көбінесе, бұл үйді жылыту және басқа ғимараттарда қолданылатын пештер мен қазандықтарда қолданылатын төмен тұтқырлықты отын майының түрін білдіреді. Үйді жылыту майы көбінесе HHO деп қысқартылады. Көптеген жылыту майы өнімдері химиялық құрамы жағынан мотор отыны ретінде қолданылатын дизель отынына өте ұқсас; мотор отыны көбінесе жоғары отын салығына жатады. Көптеген елдер отынға бояу қосып, құқық қорғау органдарына жүргізушілердің отын салығын төлемейтінін тексеруге мүмкіндік береді. 2002 жылдан бастап Еуроодақта "Евромаркер" ретінде "Солвелт сары 124" қосылды; салық төленбеген дизель Ұлыбританияда "қызыл дизель" деп аталады. Жылыту майы көбінесе тұрғын үйлерге, коммерциялық және мемлекеттік ғимараттарға цистерналармен жеткізіледі және жер асты емес сақтау ыдыстары ("AST") жертөледе, гаражда немесе ғимаратқа жақын жерде орналасқан жерлерде сақталады. Кейде жер асты сақтау ыдыстарында ("UST") сақталады, бірақ AST-ге қарағанда сирек. AST кішігірім орналымдарда қолданылады, себебі олардың құны төмен. Жылыту майы өнеркәсіптік отын ретінде немесе электр энергиясын өндіру үшін жиі қолданылмайды. Бактар мен құбырлардан ағып кетуі экологиялық проблеманы тудырады. Жылыту майының дұрыс тасымалдануы, сақталуы және жағылуын қамтамасыз ететін түрлі федералды және мемлекеттік ережелер бар, ол федералды реттеушілермен қауіпті материал (HazMat) ретінде жіктеледі.
Техникалық сипаттамалары
Жылыту майы – мұнай өңдеу кезінде конденсацияланатын 14-ден 20 көміртек атомы аралығындағы мұнайдан алынған көмірсутектердің қоспасы. Жылыту майы вазелин, битум, шам майы және майлау майынан төмен температурада конденсацияланады, бірақ керосиннен жоғары температурада конденсацияланады. Ауыр (C20+) көмірсутектер аралығында конденсацияланады. Жылыту майы -тан -ға дейін жылу шығарады және 1 АҚШ галлонына 8.2 фунт (0.95 кг/л) салмақтайды. 2 нөмірлі отын майының тұтану температурасы - . Тарихи тұрғыдан алғанда, АҚШ-та дизель және жылыту майы арасындағы заңдық айырмашылық күкірт мөлшерімен байланысты болды. Машиналар мен жабдықтарға арналған дизельде күкірт мөлшері 15 ppm-нен төмен болуы керек, ал жылыту майында 500 ppm-нен төмен болуы жеткілікті еді. Дегенмен, АҚШ-тағы жылыту майының көп бөлігі қазір "өте төмен күкіртті жылыту майы" (ULSHO) болып табылады және сол 15 ppm стандартына сай келеді.
Heating oil produces to and weighs 8.2 pounds per US gallon (0.95 kg/L). Number 2 fuel oil has a flash point of
Historically, the legal difference between diesel and heating oil in the United States has been sulfur allowance. Diesel for machinery and equipment must be below 15 ppm sulfur content while heating oil needed only stay below 500 ppm sulfur. However, most heating oil in the United States is now "ultra low sulfur heating oil" (ULSHO) and meets the same 15 ppm standard.
АҚШ және Канада
АҚШ-та жылыту майы No. 2 жылыту майы деп белгілі. АҚШ-та ол ASTM D396 стандартына сәйкес болуы тиіс. Дизель және керосин, көбінесе ұқсас немесе бірдей деп шатастырылса да, олардың әрқайсысының тиісті ASTM стандарттарына сай болуы керек. Жылыту майы АҚШ және Канадада кеңінен қолданылады, АҚШ-тағы тұрғын үйлерде ең көп қолданылатыны Нью-Йорк және Пенсильвания штаттарының солтүстік-шығысында және Жаңа Англияда, бұл АҚШ-тың тұрғын үйлерде қолданылатын жылыту майының 85% құрайды. АҚШ-та көптеген нарықтарда B5 (5% биодизель) және B20 (20% биодизель) биодизель қоспалары, төмен және таза жану отыны ретінде қол жетімді. Жылыту майы фьючерстік шарты бірліктермен сауда жасалады, галонға ең төменгі ауытқуы $0.0001 және (АҚШ үшін) Нью-Йорк портында жеткізілуге негізделген. Энергетика министрлігі үй иелері үйді жылытуға (май және пропан) төлейтін бағаны қадағалайды. Сондай-ақ, үй иелеріне Энергетика министрлігінің деректерімен және өздерінің аймағындағы басқа тұтынушылармен бір галлонға төлейтін бағаны салыстыруға мүмкіндік беретін бірнеше веб-сайттар бар. АҚШ Энергиялық ақпарат басқармасы жылыту майы бағасының статистикасын жинап, әрбір жылыту маусымында АҚШ-тың барлық ірі нарықтарының тарихи баға деректерін сақтайды. АҚШ Энергетика министрлігі Ұлттық Мұнай жылу зерттеу альянсы арқылы жылыту технологиясын зерттеу және дамытуды қолдайды. Биодизельді жылыту майын пайдалану туралы қосымша ақпаратты Ұлттық Биодизель Кеңесінің сайтынан табуға болады. Жылыту майы негізінен АҚШ-тың солтүстік-шығысы мен солтүстік-батысындағы қалалық жерлерде, сондай-ақ ауылдық аймақтарда да кең таралған. Солтүстік-шығыстағы жылыту майының көп бөлігі Ирвинг Ойлдың Сент-Джондағы (Нью-Брансуик) мұнай өңдеу зауытынан келеді, ол Канададағы ең ірі мұнай өңдеу зауыты. Басқа мұнай өнімдерінен айырмашылығы, жылыту майы көбінесе ірі мұнай компаниялары емес, отбасылық шағын бизнес арқылы тұтынушыларға жеткізіледі. АҚШ дистрибьюторлары Энергетика министрлігіне өз клиенттері үшін галонға орташа бағаны ұсынады, бірақ олар әдетте бағаларын салыстыру сайттарында жарияламайды, оның орнына мүлікке ең қолайлы бағаны ұсынады.
Ирландия Республикасы мен Солтүстік Ирландия
Солтүстік Ирландияда табиғи газ желісінің кеш дамығанына байланысты үйді жылыту үшін ең көп қолданылатын отын – жылу майы. Ирландияда жылу майын жеткізіп берушілердің ішінде Maxol, Patterson Oil және Emo Oil компаниялары бар.
Англия, Шотландия және Уэльс
Англияда, Шотландияда және Уэльсте жылыту майының екі түрі бар: коммерциялық жылыту майы – газ майына, яғни қызыл дизельге, және тұрмыстық жылыту майы – керосинге, нақтырақ айтқанда BS 2869 C2 класындағы керосинге қатысты. Жылыту майы Англияда, Шотландияда және Уэльсте үйді жылыту үшін қолданылады, әдетте, табиғи газ желісінен алыс орналасқан үй-жайларда. Ұлыбританияда үйді жылыту үшін мұнайды пайдаланатын шамамен 1,5 миллион адам бар. Ұлыбританияда Conquest Oil Company және Crown Oil сияқты ірі компаниялардан бастап, J. R. Rix & Sons сияқты жергілікті және тәуелсіз жылыту майы жеткізушілеріне дейін көптеген жеткізушілер бар. Көптеген ауылдар бір уақытта жылыту майына тапсырыс беру үшін бірлескен топтарды құрады, осылайша төмен бағаға қол жеткізеді. Көптеген жылыту майы жеткізушілері өз бағаларын тәуелсіз жылыту майы бағаларын салыстыратын веб-сайттарда жариялайды. Бұл сайттар үйді жылыту майынан пайдаланушыларды тартады және ең төмен бағаны ұсыну үшін әртүрлі жергілікті жеткізушілердің бағаларын салыстырады. Ұлыбританияда қала аты, округ және пошталық индекс префиксі бойынша бағаны іздеуге болады. Энергетика және климаттық өзгерістер департаменті (DECC) Ұлыбританияның мұнай нарығын Әділ сауда кеңсесіне (OFT) қарау үшін жіберді. OFT нарықтың құрылымын тұтынушылар үшін әділеттілікті және желіден тыс тұтынушылар үшін жылу сорғылары сияқты баламалы энергия мүмкіндіктерін ескере отырып қарастыруды шешті.
Ұлыбританиядағы жылу майының сақталуын реттеу
Ұлыбританияда жылу майы сақтауды мұнай сақтау резервуарларын қауіпсіз орнату және пайдалануды қамтамасыз ететін ережелер реттейді. Осы ережелерді бұзу қылмыстық құқық бұзушылық болып есептеледі және иелері айыппұлдар, санкциялар мен мұнай төгілуінен туындаған залалды жоюға кеткен барлық шығындарға жауапты болады. Ережелердің мақсаты – зиянды ластану қаупін азайту және мұнайдың өрт қауіпсіздігі шаралары жоқ ғимарат сияқты қауіпті ортада сақталу мүмкіндігін төмендету. Мұнай сақтау резервуарларын реттейтін ережелер: Англиядағы «Ластануды бақылау (Мұнай сақтау) ережелері» (2001), «Ластануды алдын алу бойынша нұсқаулар» (PPG 2) және «Құрылыс ережелері» (Мақұлданған J құжаты). «Мұнай сақтау ережелері» (2001) коммерциялық және өнеркәсіптік мақсаттарда қолданылатын немесе 3500 литрден астам сыйымдылығы бар жеке резервуарларға қолданылады. Онда резервуардың «қалыпты пайдалану кезінде жарылып немесе ағып кетуі екіталай» екені айтылады. Резервуар, сондай-ақ барлық сүзгілер, өлшегіштер, клапандар және қосымша жабдықтар ішкі резервуардың кемінде 110% сыйымдылығын қамтитын екінші деңгейдегі қорғау немесе бундерге орналастырылуы тиіс. Егер резервуарда екінші деңгейдегі қорғауқа жатпайтын толтыру құбыры болса, тамшылатқыш табақ орнатылуы керек. Сондай-ақ, резервуардағы май деңгейін бақылау «практикалық тұрғыдан мүмкін болмаса», автоматты толып кетудің алдын алу жүйесін пайдалану талап етіледі. «Құрылыс ережелерінің» мақұлданған J құжаты ғимарат аумағында резервуарларды орнатуға қойылатын заңдық талаптарды қамтиды. Ережеде 2500 литрден асатын жаңа резервуарлар резервуардың кемінде 110% сыйымдылығын қамтитын бундерленген резервуарда немесе екінші деңгейдегі қорғау құрылымында сақталуы керек делінген. Егер резервуар бір қабатты және 2500 литрден кіші болса, оған жеке орынның ластану қаупін бағалау жүргізілуі тиіс. Бұл мұнайдың ағып кетуі және өзенге немесе ағынға жету мүмкіндігі сияқты кез келген ластану немесе қауіпті жағдайларды, сондай-ақ резервуар жолға жақын орналасқан болса, соқтығысу қаупін көрсетеді. Бұдан әрі, барлық резервуарлар толық сақтау резервуарын ұстауға жеткілікті мықты бетке орнатылуы керек. Бет тегіс, ров болуы керек және отқа төзімді болуы керек, сондай-ақ резервуар шекарасынан кемінде 300 мм-ге созылуы керек. Төселген беттің қалыңдығы кемінде 42 мм, ал бетон беттің қалыңдығы кемінде 100 мм болуы тиіс. Құжатта сондай-ақ резервуар есіктер, терезелер, құрылғылардың түтін шығару құбырлары, бақша қоршаулары сияқты өртке төзімсіз ғимараттардан кемінде 1800 мм қашықтықта және ағаш қоршаулар сияқты өртке төзімсіз кішігірім құрылымдардан кемінде 760 мм қашықтықта орналасуы керек екені де көрсетілген. Барлық ережелерге сәйкес келетін қауіпсіз, сенімді резервуар жоғарыдағы суреттемеге ұқсас болады. Онда резервуардың заңдылығын тексеру үшін тексерілуі тиіс әртүрлі бөліктері, қосымша жабдықтардың орналасуы және автоматты толып кетудің алдын алу жүйесінің болуы туралы мәліметтер келтірілген.
К-факторы
Бір күндік жүйе тұтынушының екі немесе одан көп жеткізілім арасында қолданған отын мөлшеріне және сол кезеңдегі сыртқы температураның ең жоғары және ең төмен деңгейіне негізделген. Бір градус-күн – күндізгі орташа температурадан бір градус төмен температура ретінде анықталады. Яғни, бір күндегі градус-күндердің санын есептеу үшін сол күнгі ресми ең жоғары және ең төмен температураны білу керек. Екі сан орташа есеппен шығарылады, ал осы орташадан төменгі мән градус-күндердің санына тең болады. Мысалы, егер 3 қарашадағы сейсенбіде температураның ең жоғарысы 70, ең төменісі 54 болса, орташасын табу үшін 70 пен 54-ті қосып, 124 аламыз, содан кейін 2-ге бөлеміз. Нәтижесінде 62 шығады, ал 65-тен 62-ні шегергенде сол күні үш градус-күн болғаны анықталады. K коэффициенті – белгілі бір кезеңдегі градус-күндердің санының, сол кезеңде қолданылған отынның галлондарына бөлінуі. Бір галлонға K градус-күнді резервуардағы қолданылатын отынның қалған галлондарына көбейту арқылы жаңа жеткізілім қажет болатынға дейін қанша градус-күн қалғанын білуге болады.