Кіріспе

Италиялық саясаткер (1925–1994)

Джованни Спадолини (21 маусым 1925 – 4 тамыз 1994) – Италияның 44-ші премьер-министрі болған итальяндық саясаткер және мемлекет қайраткері. Ол Республикалық партияның жетекші тұлғасы және 1945 жылдан бері Христиан-демократтардың мүшесі емес алғашқы үкімет басшысы болды. Ол сонымен қатар газет редакторы, журналист және тарихшы болды. Әдеби еңбектері мен мәдени деңгейі үшін жоғары саналатын, өте құрметті зиялы тұлға деп есептеледі. Флоренция университетінің қазіргі заман тарихының профессоры, көптеген тарихи еңбектердің авторы. Бұрын Болоньядағы Il Resto del Carlino газетінде, кейін Миландағы Il Corriere della Sera газетінде журналист және бас редактор болып жұмыс істеді. Спадолини 1974–1976 жылдары Италияның мәдени мұра және қоршаған орта министрі қызметін атқарды. 1981 жылы Премьер-министр болып тағайындалды және Парламенттегі партиялар коалициясының қолдауымен екі үкімет басқарды, бірақ бұл бірнеше ай ғана сарқып өтті. 1983–1987 жылдары социалистік лидер Беттино Кракси басқарған үкіметте Қорғаныс министрі болды, содан кейін Сенат Президенті болып сайланды. 1991 жылы президент Франческо Коссига Спадолиниді өмір бойына Сенатор етіп тағайындады.

Ерте өмір

Спадолини 1925 жылы Флоренцияда дүниеге келген. Жастық шағында ол қоғамдық кітапханада жұмыс істеген. Спадолини республикашыл және фашистік идеологияны қолдаған белсенді болды және "Италия және өркениет" журналына мақалалар жазды. Ол Джованни Джентильге жақын болды және бірнеше рет анти-масондық, анти-либералдық және антисемиттік көзқарастарын білдірді. 1944 жылы, Италиядағы Азамат соғысы кезінде, Италия Социалдық Республикасына қосылды. Соғыстан кейінгі кезеңде (1945-1950 жылдар) Спадолини бұрынғы идеяларын қайта қарастырып, орташа либералды-консервативті саясатқа көшті. Сондай-ақ, ол антисемитизмді жобаптап, сионизмді қолдады. Флоренция университетінде заң мамандығын бітіріп, кейін саяси ғылымдар факультетінде заманауи тарих профессоры болып тағайындалды. Ол "Il Borghese", "Il Messaggero" және "Il Mondo" сияқты бірнеше газетте саяси жазбалар жазды, ал 1955 жылы Болоньядағы "Il Resto del Carlino" газетінің бас редакторы болып тағайындалды, оның айналымы оның басшылығымен екі есеге өсті. 1968 жылы Спадолини Миланға көшіп, Италиядағы ең ірі газет "Corriere della Sera" редакторының қызметін иеленді, ол 1972 жылға дейін осы лауазымда болды. Сол жылы ол сенатор болып сайланды және қоршаған ортаны қорғау министрі, содан кейін білім министрі қызметтерін атқарды. 1979 жылы Италияның шағын, бірақ ықпалды Республикалық партиясының (PRI) хатшысы болып тағайындалды. Журналист ретінде ол кейде "Джованни делле Банде Нере" (Қара топтардың Джованни) деген псевдонимді пайдаланды.

Италияның премьер-министрі

Ол 1981 жылдан 1982 жылға дейін Италияның премьер-министрі болды, 1945 жылдан бері христиан-демократтар партиясының мүшесі емес алғашқы премьер-министр. Ол жемқорлыққа қарсы күресуге уәде берді (әсіресе P2 деп аталатын масондық ложасымен байланысты белгілі бір итальяндық саяси тұлғаларға қатысты дау) және күшейіп келе жатқан террористік зорлық-зомбылыққа. Сыртқы саясатта ол араласпаушылық саясатын ұстанды, бірақ сонымен қатар Америкаға орташа дәрежеде жақын болды. Ол Италияның бұрынғы арабтарды қолдайтын саясатынан бас тартып, Италияға ресми сапары барысында Ясир Арафатпен кездесуден бас тартты, себебі Палестина Азаттық Ұйымының (ПАҰ) террористері итальяндық еврей бала Стефано Гадж Ташені өлтіргеніне наразылық білдірді. Сонымен қатар, Болонья вокзалындағы жарылыс Палестина Азаттық Ұйымы мен Каддафинің Ливиясы жасаған болуы мүмкін деген пікірді айтты, көптеген адамдар неонацистерді кінәлі деп санағанына қарамастан. 1982 жылы Қаржы министрі Бениамино Андреатта (ХДП) мен Қазынашылық министрі Рино Формика (ИСП) арасындағы саяси дағдарыстан кейін Спадолини отставкаға кетіп, бұрынғыдан ұқсас жаңа кабинет құрды, ол қараша айында Беттино Краксидің Социалистік партиясы қолдауын кері тартып алғаннан кейін құлап кетті.

Кейінгі өмірі

Оның басшылығымен PRI 1983 жылғы Италиядағы жалпы сайлауда алғаш рет дауыстардың 5% -ын иеленді. 1987 жылдан 1994 жылдың сәуір айына дейін Италия Сенатының төрағасы болды. 1992 жылдың 28 сәуірінде, сол кездегі президент Франческо Коссиганың отставкасынан кейін, ол бір айға Италия президенті міндетін атқарушы болды. Сильвио Берлусконидің «Forza Italia» партиясының сайлаудағы сәттілігінен кейін, ол сенат төрағалығын Карло Скогнамиглио Пазиниге бір дауыс айырмасымен жоғалтты.

Жеке өмір және өлім

Спадолини ешқашан үйленбеді.