Сильвио Берлускони: Саясаткер, кәсіпкер және Италия тарихындағы тұлға

Сильвио Берлускони (1936-2023): Италия саяхатшысы, медиа магнаты, «AC Milan» клубының иесі және саяси өмірдегі маңызды тұлға. Биографиясы мен жетістіктері.

29 мин оқу

100%

Дереккөз: Silvio Berlusconi — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Италиялық саясаткер және медиа магнаты (1936–2023) longitem|Франческа Паскале (2013–2020) 1994 жылдан 2013 жылға дейін Депутаттар палатасының мүшесі; 2022 жылдан 2023 жылы қайтыс болғанға дейін Республика Сенатының мүшесі, ал бұрын 2013 жылдың наурызынан қарашасына дейін; және 2019 жылдан 2022 жылға дейін Еуропалық Парламентінің мүшесі (ЕП), бұрын 1999 жылдан 2001 жылға дейін. 2023 жылдың маусым айына қарай 6,8 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі жеке капиталымен Берлускони қайтыс болған кезде Италиядағы үшінші ең бай адам еді. Берлускони 1960 жылдардың соңында Италияның қаржылық элитасына енді. Ол Mediaset компаниясының бақылау акционері болды және 1986 жылдан 2017 жылға дейін «AC Milan» футбол клубына иелік етті. Еңбек ордені үшін «Il Cavaliere» (Шығар) лақап атымен танылды; ол 2014 жылдың наурыз айында осы орденнен өз еркімен бас тартты. 2018 жылы Forbes журналы оны әлемдегі 190-шы ең бай адам деп атады, оның байлығы 8 миллиард АҚШ долларына бағаланды. 2009 жылы Forbes оны он бес жылдан астам уақыт бойы оңшыл коалицияның басында итальян саясатына басымдық бергендігі үшін әлемдегі ең беделді адамдар тізімінде 12-ші орынға қойды. Берлускони премьер-министр қызметін тоғыз жыл атқарды, бұл оны соғыстан кейінгі Италияның ең ұзақ қызмет еткен премьер-министрі және Италия біріккеннен кейін Бенито Муссолини мен Джованни Джолиттиден кейін үшінші премьер-министр етті. Ол 1994 жылдан 2009 жылға дейін оңшыл «Forza Italia» партиясының, ал 2009 жылдан 2013 жылға дейін оның мұрагері «The People of Freedom» партиясының жетекшісі болды. 2013 жылдан 2023 жылға дейін қайта құрылған «Forza Italia» партиясын басқарды. Берлускони 2009 жылдан 2011 жылға дейін G8 саммитінің төрағасы болды және Италияда үш саммит өткізгендіктен G8 саммиттерін өткізу бойынша рекордты иеленді. 19 жыл бойы Депутаттар палатасының мүшесі болғаннан кейін, 2013 жылғы жалпы сайлаудан кейін Сенат мүшесі болды. 2013 жылдың 1 тамызында Жоғарғы кассациялық сот Берлускониді салық алаяқтығы үшін кінәлі деп тапты. Төрт жылдық түрме жазасы күшінде қалды және оған екі жылға мемлекеттік қызметке ие болуға тыйым салынды. 76 жасында ол тікелей түрмеге қамалмады, оның орнына ақысыз қоғамдық жұмыс істеу арқылы жазасын өтеді. Италия заңнамасына сәйкес, оның үш жылдық жазасы автоматты түрде кешірілді; екі жылдан астам мерзімге бас бостандығынан айырылғандықтан, ол алты жыл бойы заң шығару қызметін атқаруға тыйым салынды және Сенаттан қуылды. Берлускони сот үкімі мен мемлекеттік қызметке тыйым салынған мерзім ішінде «Forza Italia» партиясының жетекшісі болып қалатынын уәделеді. Тыйым аяқталғаннан кейін Берлускони 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Еуропалық парламент депутаты болып сайланды және келесі жылы созылмалы лейкемияның асқынуынан қайтыс болды, оған мемлекеттік жерлеу рәсімі жасалды. Берлускони популистік саяси стилімен және қатал мінезімен танымал болды. Ұзақ жылдар бойы билікте болған кезінде ол жиі авторитарлық көшбасшы және «күшті адам» деп айыпталды. Биліктің шыңында Берлускони Италиядағы ең бай адам болды, елдің үш ірі телеарнасына иелік етті және өзінің үкіметі арқылы RAI телеарнасын бақылады. Ол Италияның ең ірі баспа компаниясының, бірнеше газет-журналдардың және Еуропаның ірі футбол клубтарының бірінің иесі болды. «The Guardian» газеті оның қайтысынан бұрын Берлускони «батыс демократиясында бір адамның қолына жиналған биліктен де көп билік жинады» деп жазды. Берлускони әлі де даулы тұлға болып қала береді, ол қоғамдық пікірді және саяси сарапшыларды екіге бөледі. Оның жақтастары оның көшбасшылық қабілеттерін, харизматикалық күшін, салықты азайтуға негізделген фискалдық саясатын және АҚШ пен Ресеймен тығыз сыртқы қатынастарды сақтау қабілетін атап өтті. Жалпы, сыншылар оның саясаткер ретіндегі қызметіне және оның бизнес мүдделеріне байланысты үкіметтік тәжірибелерінің этикасына тоқталады. Бұл мәселелер мемлекеттік бюджетті дұрыс басқармағаны және Италияның мемлекеттік қарызын арттырғаны туралы айыптауларды қамтиды. Екінші сын – оның билікте болған кезде жеке мүдделерін белсенді түрде ілгерілетуі, оның ішінде өзінің үкіметтерінің саясаты арқасында өз компанияларының өсуінен пайда табуы, медиа империясына иелік етуіне байланысты мүдделердің қақтығысы және оның жеке өмірінің даулылығына байланысты көшбасшы ретінде шантажға ұшырауы.

Italian politician and media tycoon (1936–2023)

longitem|Francesca Pascale (20132020) He was a member of the Chamber of Deputies from 1994 to 2013; a member of the Senate of the Republic from 2022 until his death in 2023, and previously from March to November 2013; and a member of the European Parliament (MEP) from 2019 to 2022, and previously from 1999 to 2001. With a net worth of US$6.8 billion as of June 2023, Berlusconi was the third wealthiest person in Italy at the time of his death. Berlusconi rose into the financial elite of Italy in the late 1960s. He was the controlling shareholder of Mediaset and owned the Italian football club AC Milan from 1986 to 2017. He was nicknamed Il Cavaliere (The Knight) for his Order of Merit for Labour; he voluntarily resigned from this order in March 2014. In 2018, Forbes ranked him as the 190th richest man in the world, with a net worth of US$8 billion. In 2009, Forbes ranked him 12th in the list of the World's Most Powerful People due to his domination of Italian politics throughout more than fifteen years at the head of the centre right coalition. Berlusconi was prime minister for nine years in total, making him the longest serving post war prime minister of Italy, and the third longest serving since Italian unification, after Benito Mussolini and Giovanni Giolitti. He was the leader of the centre right party Forza Italia from 1994 to 2009, and its successor party The People of Freedom from 2009 to 2013. He led the revived Forza Italia from 2013 to 2023. Berlusconi was the senior G8 leader from 2009 until 2011, and he held the record for hosting G8 summits (having hosted three summits in Italy). After serving nearly 19 years as a member of the Chamber of Deputies, the country's lower house, he became a member of the Senate following the 2013 Italian general election. On 1 August 2013, Berlusconi was convicted of tax fraud by the Supreme Court of Cassation. His four year prison sentence was confirmed, and he was banned from holding public office for two years. Aged 76, he was exempted from direct imprisonment, and instead served his sentence by doing unpaid community service. Three years of his sentence was automatically pardoned under Italian law; because he had been sentenced to gross imprisonment for more than two years, he was banned from holding legislative office for six years and expelled from the Senate. Berlusconi pledged to stay leader of Forza Italia throughout his custodial sentence and public office ban. After his ban ended, Berlusconi ran for and was elected as an MEP at the 2019 European Parliament election. and died the following year from complications of chronic leukaemia, and was given a state funeral. Berlusconi was known for his populist political style and brash personality. In his long tenure, he was often accused of being an authoritarian leader and a strongman. At the height of his power, Berlusconi was the richest person in Italy, owned three of the main TV channels of the country, and indirectly controlled RAI through his own government. He was the owner of Italy's biggest publishing company, several newspapers and magazines, and one of the main football clubs in Europe. At the time of his death, The Guardian wrote that Berlusconi "gathered himself more power than was ever wielded by one individual in a Western democracy." Berlusconi remained a controversial figure who divided public opinion and political analysts. Supporters emphasised his leadership skills and charismatic power, his fiscal policy based on tax reduction, and his ability to maintain strong and close foreign relations with both the United States and Russia. In general, critics address his performance as a politician and the ethics of his government practices in relation to his business holdings. Issues with the former include accusations of having mismanaged the state budget and of increasing the Italian government debt. The second criticism concerns his vigorous pursuit of his personal interests while in office, including benefitting from his own companies' growth due to policies promoted by his governments, having vast conflicts of interest due to ownership of a media empire, with which he restricted freedom of information, and being blackmailed as a leader because of his turbulent private life.

Отбасылық өмір

Берлускони 1936 жылы Миланда дүниеге келді, орта таптық отбасында өсті. Оның әкесі Луиджи Берлускони банк қызметкері, ал анасы Роза Босси үй шаруасындағы әйел болған. Ол үш баланың ағасы еді. Оның Мария Франческа Антониетта есімді әпкесі мен Паоло есімді інісі бар еді. [[Файл:Берлускони кемелері.jpg|thumb|left|upright|Берлускони 1960 жылдары круиздік кемеде ән шырқағанда] Университетте оқыған кезінде ол қазіргі Mediaset төрағасы және әуесқой пианист Феделе Конфалониеримен құрылған топта контрабасқа ойнады және кейде круиздік кемеде әнші ретінде өнер көрсетті. Кейінгі өмірінде ол AC Milan гимнын итальяндық музыка продюсері және поп-күйшісі Тони Рениспен, ал Forza Italia гимнын опера режиссері Ренато Сериомен бірге жазды. Неаполитандық әнші Мариано Апичелламен бірге ол екі неаполитан әндер альбомын жазды: 2003 жылы «Meglio 'na canzone» және 2006 жылы «L'ultimo amore». 1965 жылы Берлускони Карла Эльвира Далл'Оглиоға үйленді, олардың екі баласы болды: Мария Эльвира, көбінесе Марина (1966 жылы туған) және Пьер Сильвио (1969 жылы туған). 1980 жылға қарай Берлускони актриса Вероника Лариомен (Мириам Бартолини) танысты, одан кейін олардың үш баласы болды: Барбара (1984 жылы туған), Элеонора (1986 жылы туған) және Луиджи (1988 жылы туған). 1985 жылы Далл'Оглиодан ажырасып, 1990 жылы Лариоға үйленді. Осы кезде Берлускони танымал кәсіпкер болды, ал оның үйлену тойы қоғамдастық үшін маңызды оқиғаға айналды. Оның куәгерлерінің бірі – бұрынғы премьер-министр және Италия социалистік партиясының жетекшісі Бетино Кракси болды. 2009 жылдың мамыр айында Ларио ажырасуға өтініш бергенін хабарлады. 2012 жылдың 28 желтоқсанында Берлускониге ажырасу шарты бойынша Лариоға жылына 48 миллион доллар төлеуге міндеттелді, бірақ олар үш баласымен бірге тұратын 100 миллион долларлық үйді сақтап қалды.

ТелеМилано

Берлускони алғаш рет 1970 жылдары медиа әлеміне қадам басып, Джакомо Проперцжи мен Алсео Мореттиден өзінің Сегратедегі құрылыстарына қызмет көрсету үшін шағын кабельді теледидар компаниясы – TeleMilano-ны сатып алды. Ол келесі жылдың қыркүйек айында хабар таратуды бастады. TeleMilano – Италиядағы алғашқы жеке телеарналардың бірі болды және кейіннен Canale 5 болып өсті, ол – бірінші ұлттық жеке телеарна.

Саяси мансап

Берлускони 1994 жылдың қаңтар айында Италия саясатының алдыңғы қатарына тез көтеріліп, «Forza Italia» деп аталатын жаңа партия құрды. Ол алғаш рет Депутаттар палатасына сайланды және 1994 жылғы Италиядағы жалпы сайлаудан кейін премьер-министр болып тағайындалды, онда «Forza Italia» құрылғаннан кейін үш айдан да аз уақыт өткен соң Депутаттар палатасында көпшілікке ие болды. Оның кабинеті тоғыз айдан кейін коалициялық партиялар арасындағы ішкі келіспеушіліктерге байланысты құлдырады, ал оның орнын Ламберто Дини бас министр болып алды. 1996 жылғы Италиядағы жалпы сайлауда Берлускони солшыл кандидат Романо Продиден жеңілді. 2001 жылғы Италиядағы жалпы сайлауда ол премьер-министрлікке оңшыл кандидат болып, солшыл кандидат Франческо Рутеллиден жеңіске жетті. Берлускони 2006 жылға дейін екінші және үшінші кабинеттерін құрды. Берлускони 2006 жылғы Италиядағы жалпы сайлауда оң орталық коалициясының басшысы болды, ол өте тар маржамен жеңілді, оның қарсыласы қайтадан Проди болды. Ол 2008 жылғы Италиядағы жалпы сайлауда екінші Проди үкіметінің құлдырауынан кейін қайта сайланды және 2008 жылдың 8 мамырында үшінші рет премьер-министр болып ант берді. Еуропалық қарыз дағдарысына байланысты қаржылық проблемалардың күшеюіне байланысты парламенттегі көпшілігін жоғалтқаннан кейін Берлускони 2011 жылдың 16 қарашасында премьер-министр лауазымынан кетті. Берлускони 2013 жылғы Италиядағы жалпы сайлау науқанында «Азаттық халқы» және оның оңшыл одақтастарымен бірге болды. Бастапқыда ол премьер-министрлікке бесінші рет түсуді жоспарлағанмен, «Lega Nord» партиясымен келген келісім бойынша, премьер-министр болмай, коалицияны басқаруды көздеді. Берлусконидің оңшыл орталық коалициясы 29% дауыс жинап, екінші орын алды, ал Пьер Луиджи Берсани басқаратын «Италияның ортақ игілігі» солшыл орталық коалициясы бірінші орынды иеленді. Кейіннен Берлусконидің одақтастары бұрынғы премьер-министр Марио Монтидің «Азаматтық таңдау» партиясымен бірге Демократиялық партияның Энрико Летта басқаратын Летта кабинетіне қолдау көрсетті. Берлускони оңшыл популистік партиялармен («Lega Nord» және Ұлттық Альянс) сайлауалды коалиция жасағаны және Муссолини туралы кешірімді пікірлер білдіргені үшін сынға ұшырады; ол сондай-ақ Италияның Ливиядағы отаршылдық билік кезінде жасаған әрекеттері үшін ресми түрде кешірім сұрады. Премьер-министр болып тұрған кезеңде Берлускони Италиядағы ең ірі медиа компаниясы «Mediaset»-тің иесін сақтап, итальяндық БАҚ-қа ықпалы үшін сынға ұшырады. Оның басшылығына жыныстық скандалдар да нұқсан келтірді.

Berlusconi rapidly rose to the forefront of Italian politics in January 1994, forming a new party called Forza Italia. He was elected to the Chamber of Deputies for the first time and appointed as prime minister following the 1994 Italian general election, when Forza Italia gained a majority in the Chamber of Deputies less than three months after having been launched. His cabinet collapsed after nine months due to internal disagreements among the coalition parties, and he was succeeded as prime minister by Lamberto Dini. In the 1996 Italian general election, Berlusconi was defeated by the centre left candidate Romano Prodi. In the 2001 Italian general election, he was again the centre right candidate for prime minister and won against the centre left candidate Francesco Rutelli. Berlusconi then formed his second and third cabinets, until 2006. Berlusconi was the leader of the centre right coalition in the 2006 Italian general election, which he lost by a very narrow margin, his opponent again being Prodi. He was re elected in the 2008 Italian general election following the collapse of the Second Prodi government and sworn in for the third time as prime minister on 8 May 2008. After losing his majority in parliament amid growing fiscal problems related to the European debt crisis, the resignation of Berlusconi as prime minister came on 16 November 2011. Berlusconi led the People of Freedom and its right wing allies in the campaign for the 2013 Italian general election. Although he initially planned to run for a fifth term as prime minister, as part of the agreement with the Lega Nord, he would instead plan to lead the coalition without becoming prime minister. Berlusconi's centre right coalition gained 29% of votes, ranking second, after the centre left coalition Italy Common Good led by Pier Luigi Bersani. Subsequently, Berlusconi's allies supported the Letta Cabinet headed by Enrico Letta of the Democratic Party, together with the centrist Civic Choice of former prime minister Mario Monti. Berlusconi was criticised for his electoral coalitions with right wing populist parties (Lega Nord and the National Alliance) and for apologetic remarks about Mussolini; he also officially apologised for Italy's actions in Libya during colonial rule. While in power, Berlusconi maintained ownership of Mediaset, the largest media company in Italy, and was criticised for his dominance of the Italian media. His leadership was also undermined by sex scandals.

Басталуы

Берлускони 1994 жылы саясатқа кірді, түрмеге қамаудан қашу үшін мәжбүр болғанын Индро Монтанелли мен Энцо Биагиге мойындағандығы хабарланды. Ол 1994 жылдан 1995 жылға дейін, 2001 жылдан 2006 жылға дейін және 2008 жылдан 2011 жылға дейін Италияның премьер-министрі болды. Оның мансабы дау-дамайлар мен сот процестерімен толы болды.

1990 жылдардың басында билікте болған бес партия – Христиандық демократия, Италияның Социалистік партиясы, Италияның Социал-демократиялық партиясы, Италияның Республикалық партиясы және Италияның Либералдық партиясы – «Мани Пулите» ісіндегі олардың көптеген жетекші мүшелерінің қаржылық жемқорлығына қатысты сот тергеулері салдарынан бірден сайлау күшінің көп бөлігін жоғалтты. Бұл алдағы сайлауда бұрынғы Италия Коммунистік партиясының мұрагерлері – Демократиялық солшыл партиясы және олардың «Прогрессивтер одағы» коалициясы жеңіске жетеді деген жалпы күтуге әкелді, егер балама пайда болмаса. 1994 жылдың 26 қаңтарында Берлускони саясатқа кіру туралы шешімін жариялады, өз сөзімен айтқанда, «салаға түсуге» бел буып, «Forza Italia» атты жаңа саяси партиясын коммунистерді жеңу мақсатында ұсынды. Оның саяси мақсаты – «Мани Пулите» жанжалынан дүрбіліккен және шатасқан «Пентапартито» сайлаушыларын «Forza Italia» Италияның жаңа және бірегей ұсынысын, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері Италияда қолданылып келе жатқан батысқа бағытталған еркін нарық саясатының жалғасы екеніне көндіру болды. Берлускони саяси аренаға кіруге шешім қабылдағаннан кейін, «Мани Пулите» ісі бойынша тергеушілер Берлускони мен оның бизнес тобының жетекші басшыларын қамауға ордер беруге жақын екендігі айтылды. Саяси мансабында Берлускони «Мани Пулите» тергеулерін Италияда кеңес үкіметін орнатуды көздеген коммунистік прокурорлар жүргізгенін бірнеше рет мәлімдеді.

2001 жылғы сайлаудағы жеңісі

2001 жылы Берлускони қайтадан сайлауға түсіп, оңшыл «Еркіндік үйі» (La Casa delle Libertà) коалициясының жетекшісі болды. Бұл коалицияға Христиан демократтары мен Орталық партиялар одағы, «Солтүстік лигасы», Ұлттық альянс және басқа да партиялар кірді. Берлусконидің 2001 жылғы мамырдағы жалпы сайлаудағы сәттілігі оны тағы да премьер-министр қызметіне жеткізді, коалиция депутаттар палатасында 49,6%, ал Республика Сенатында 42,5% дауыс алды. Сайлау кампаниясының соңғы күндерінде «Порта а Порта» телебағдарламасында Берлускони кеңесшісі Луиджи Креспинің 1994 жылғы АҚШ сайлауынан алты апта бұрын Ньют Гингрич ұсынған «Америкамен келісімшарттан» көшірген «Италиялықтармен келісімшартқа» қол қоятынын мәлімдеп, халыққа күшті әсер етті. Бұл оның 2001 жылғы премьер-министрлікке үміткерлігіндегі шығармашылық табыс деп есептелді. Берлускони бұл келісімшартта Италия экономикасы мен тұрмысының бірнеше саласын жақсартуға міндеттенді және егер бес уәдесінің кем дегенде төртеуін орындамаса, 2006 жылы қайта сайлануға түспейтінін айтты. Біріншіден, ол күрделі итальяндық салық жүйесін жеңілдетуге кірісіп, екі табыс салығы мөлшерлемесін енгізді (100 000 евродан жоғары табыс алғандар үшін 33%, одан төмен табыс алғандар үшін 23%; жылына 11 000 евродан аз табыс алғандар салықтан босатылады). Екіншіден, ол жұмыссыздық деңгейін екі есеге төмендетуге уәде берді. Үшіншіден, ол ауқымды жаңа қоғамдық жұмыстар бағдарламасын қаржыландыруға және дамытуға міндеттенді. Төртіншіден, айлық зейнетақының ең төменгі сомасын 516 евроға дейін көтеруге уәде берді. Бесіншіден, Италияның ірі қалаларындағы барлық жергілікті аймақтар мен аудандарда тәртіп сақшыларын жұмылдырып, қылмысты азайтуды жоспарлады.

Берлускони ІІ кабинеті

Берлускони АҚШ президенті Джордж Бушпен және бұрынғы президенттер Билл Клинтонмен және Джордж Бушпен бірге суретке түскен. Оппозициялық партиялар Берлускони «Contratto con gli Italiani» шартында уәде еткен мақсаттарына жете алмады деп мәлімдейді. Оның үкіметтегі серіктестерінің кейбіреуі, әсіресе Ұлттық Альянс және Христиандық және Орталық Демократиялық Одақ, үкіметтің келісімде берген уәделерін орындамағанын мойындады, бұл сәтсіздікті әлемдік экономикалық жағдайдың күтпеген құлдырауына байланысты деп түсіндірді. Берлускони өзі келісімнің барлық мақсаттарына қол жеткізгенін, ал оның үкіметі үздіксіз керемет (un miracolo continuo) жасап, барлық «бұрынғы үкіметтерді» (салыстыру үшін) көлеңкеге кетіргенін айтты. Ол осы жетістіктерді мойындамаудың себебін баспа баспасөз құралдарындағы мистификация мен қаралау науқаны деп санайды, газеттердің 85% оған қарсы екенін мәлімдеді. Тәуелсіз сарапшы Лука Рикольфи Берлусконидің бес уәдесінің тек біреуін ғана орындауға қол жеткізгенін айтты, ол – ең төменгі зейнетақы мөлшерлемесі туралы уәде. Рикольфидің сөзіне қарағанда, қалған төрт уәде орындалмады, әсіресе салық жүйесін жеңілдету және қылмысты азайту туралы міндеттемелер.

Кейінгі сайлаулар

2003 жылғы жергілікті сайлауда "Еркіндіктер үйі" 2001 жылғы жалпыұлттық сайлаудағыдай үлкен жетістікке қол жеткізе алмады. Еуропаның көптеген басқа да басқарушы топтары сияқты, 2004 жылғы Еуропа Парламенті сайлауында 43,37% қолдауға ие болды. Forza Italia партиясының қолдауы 29,5%-дан 21,0%-ға дейін азайды (1999 жылғы еуропалық сайлауда Forza Italia партиясы 25,2% қолдау алған еді). Осы нәтижелерге байланысты, сайлау қорытындысы одан да жақсы болған коалицияның басқа партиялары Берлускони мен Forza Italia-дан үкіметтің саяси бағытына көбірек әсер етуді талап етті.

Берлускони III кабинетінің құрамы

2005 жылдың 3-4 сәуірінде өткен аймақтық сайлауда 13 аймақтың 11-інде аймақтық президенттікке орталық-солшыл үміткерлер жеңіске жетті, мұнда жергілікті басқару мен президенттікке бақылау салынған еді. Берлусконидің коалициясы қайта сайлауға тек екі аймақты (Ломбардия және Венето) ұсынды. Үш партия – Христиандық және Орталық Демократиялық Одақ, Ұлттық Альянс және Жаңа Италиялық Социалистік партия Берлускони үкіметінен шығумен қорқытты. Берлускони қаншама ойланып, 20 сәуірде Италия президентіне өкіметін тарату туралы өтініш берді. 23 сәуірде ол министрлер құрамын жаңартқан және үкіметтік бағдарламаға түзетулер енгізген жаңа үкімет құрды. Христиандық және Орталық Демократиялық Одақ пен, шамалы дәрежеде Ұлттық Альянстың қолдауын сақтау үшін басты талап – салықты азайтуға күшті назар аударуды төмендету болды.

Италия конституциясын реформалауға ұмтылу

Берлускони үкіметінің бағдарламасындағы басты мәселе – Италия конституциясын реформалау болды, Берлускони оны Кеңес Одағының ықпалымен жазылған деп есептеді, бұл мәселеде коалициялық партиялардың өзі бастапқыда күрт түрлі пікірлерде болды. "Солтүстік лигасы" коалицияда қалу үшін федералистік реформаны (аумақтарға көбірек билік беруді) талап етті. Ұлттық альянс партиясы күшті премьер-министрлік (премьер-министрге кеңірек өкілеттік беруді) жақтады. 2003 жылы келісімге келудегі қиындықтар Берлускони үкіметінде ішкі шиеленіске алып келді, бірақ олар көбінесе шешілді және аймақтарға, Федералдық Сенатқа билік беруді және премьер-министрлік өкілеттігін күшейтуді көздейтін заң 2004 жылдың сәуірінде Сенатта қабылданды; ол 2004 жылдың қазанында және 2005 жылдың қазанында Депутаттар палатасымен сәл өзгертілді, содан кейін 2005 жылдың 16 қарашасында Сенатта тар көпшілікпен бекітілді. Италия конституциясын өзгерту үшін парламенттің үштен екі көпшілігінсіз референдумда мақұлдау қажет. Референдум 2006 жылдың 25-26 маусымында өтті және конституциялық реформа қабылданбады, сайлаушылардың 61,3% қарсы дауыс берді.

Саяси қайта оралу және Еуропа Парламенті мен Сенатына сайлау

2019 жылдың қаңтар айында Берлускони Италияда 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауында кандидат болу ниетін білдірді. Сайлауда «Forza Italia» партиясы дауыс берушілердің 8,8% ғана жинады, бұл оның тарихындағы ең нашар нәтижесі болды. Берлускони парламентке сайланды, соның нәтижесінде ассамблеяның ең үлкен мүшесі атанды. Ол 2022 жылғы Италия президенттік сайлауында мүмкін кандидаттардың бірі болды, бірақ Серхио Маттарелла жеңіске жетті. 2019 жылдан 2022 жылға дейін Берлускони Еуропарламент депутаттары арасында ең төменгі қатысу көрсеткішіне ие болды – 59%, себебі 2020 жылдың қыркүйегінде COVID-19 жұқтырғаннан кейін айлар бойы денсаулығына байланысты мәселелермен күресті. Берлускони 2022 жылғы Италия сайлауына «Forza Italia» партиясының жетекшісі ретінде қатысып, Монца сайлау округінен Сенатқа сайланды, осылайша он жылдық үзілістен кейін Италия парламентіне қайта оралды.

Сыртқы саясат

Берлускони АҚШ президенті Джордж Бушпен бірге Ақ үйде 2005 жылы.
Берлускони мен оның үкіметтері Джордж Буш әкімшілігі кезінде АҚШ пен Еуропалық Одақтың Германия, Франция және Бельгия сияқты негізгі мүшелері арасындағы саяси дауға қарамастан, АҚШ-тың сыртқы саясатын қолдауға бейімділік танытты. Берлусконидің басшылығымен Италия үкіметі дәстүрлі сыртқы саясатын, араб елдеріне ең жақын Батыс үкіметі болудан, Израиль мен Түркиямен бұрынғыдан да жақын қарым-қатынасқа қарай өзгертті. Бұл Жерорта теңізі елдерімен қарым-қатынастың теңгеріміне әкеліп, олармен бірдей жақындыққа қол жеткізуге мүмкіндік берді. Берлускони Түркияның Еуропалық Одаққа қосылуына ынталы қолдау көрсетті. Түркияның өтінімін қолдау мақсатында Берлускони премьер-министр Режеп Тайип Ердоғанды 2009 жылғы G8 саммиті үшін Л'Аквила қаласына жиналған Дания, Франция, Германия, Нидерланды, Испания, Швеция және Ұлыбританияның еуропалық көшбасшыларының кездесуіне шақырды. Берлускони Сауд Арабиясын аймақтағы тұрақтылыққа ықпал ететін маңызды күш деп атады. Берлускони билікте болған кезде Италия Ауғанстан және Ирак соғыстарын қолдағандықтан АҚШ-тың сенімді серігіне айналды. 2003 жылдың 30 қаңтарында Берлускони 2003 жылғы Иракқа басып кіруге АҚШ-тың дайындығын қолдайтын «Сегіздің хатына» қол қойды. Италияның оңтүстік Иракта 3200-ге жуық әскері орналасқан, ол американдық және британдық күштерден кейін үшінші ірі контингент болды. Романо Проди премьер-министр болғаннан кейін итальяндық әскерлер кезең-кезеңімен елден шығарылды. 2023 жылы ол Қытайдың Еуропа мен Батыс әлеміне қауіп төндіретіні туралы ескертіп, «Қытай 21-ғасырда Батыстың жүйелік бәсекелесі. Қытай – біздің болашағымызға нақты қауіп» деді.

Израильмен қарым-қатынастар

Берлускони тұсында Италия Израильдің одақтасы болды. Берлускони Израиль премьер-министрі Нетаньяхумен тығыз және достық қарым-қатынасымен ерекшеленді. Нетаньяху Берлускониді "ең жақын достарының бірі" деп атады. Берлускони Израильдің Еуроодаққа мүше болуы керек деп есептеді. Ол Газа-Израиль қақтығысы кезінде Израильдің әрекеттерін қорғады және Иранға қарсы "тиімді" санкциялар салуға шақырды. Дегенмен, ол Израильдің оккупацияланған Батыс жағалаудағы елді мекендерін салуы "қателік" және "бейбітшілікке кедергі келтіруі мүмкін" екенін айтты. Берлускони билікте болған кезде Израиль мен Италия 1 миллиард долларлық келісім жасады, аталған келісім бойынша Израиль Италия үшін барлау спутниктерін жасайды, ал Израиль әуе күштері үшін M 346 оқу ұшағын сатып алады.

Беларусьпен қарым-қатынастар

Берлускони 2009 жылы Беларусьте Александр Лукашенкомен кездесті. Берлускони 1994 жылы Лукашенко билікке келгеннен бергі Лукашенкоға сапар жасаған алғашқы батыс көшбасшысы болды. Баспасөз конференциясында Берлускони Лукашенкомен әдепті сөздер айтысып, "Сізге және сізді жақсы көретін халқыңызға сәттілік тілеймін" деді.

Ливиямен қарым-қатынастар

2008 жылдың 30 тамызында Ливия басшысы Муаммар Каддафи мен Берлускони Бенгазиде тарихи ынтымақтастық шартына қол қойды. Шарты бойынша Италия Ливияға бұрынғы әскери оккупациясы үшін өтемақы ретінде 5 миллиард доллар төледі. Ал Ливия өз жағалауынан келетін заңсыз көші-қонға қарсы күрес шараларын қабылдап, итальяндық компанияларға инвестиция құюды арттыруға міндеттенді. Италия үкіметі аталған шартты 2009 жылдың 6 ақпанында ратификациялады, сондай-ақ Берлускони Ливияны итальяндық отарлау кезінде Италия жасаған әрекеттері үшін кешірім сұрады. Маусым айында Каддафи Римге алғашқы рет сапар жасады, онда ол Берлусконимен, Италия Республикасының президенті Джорджио Наполитаномен және Сенат спикері Ренато Шифанимен кездесті. Бірақ кейін Ливияның «ұшуға тыйым салынған аймақ» ережесін бұзып, елді бомбалады. Дегенмен, Берлускони Ливияға НАТО-ның басшылығымен жүргізілген әскери операцияға қарсы шықты.

Берлусконизм

thumb|Берлускони АҚШ президенті Джордж Бушпен бірге Техаста, 2005 жылғы сурет

Берлусконизм ("Berlusconism") – итальяндық БАҚ және саяси талдаушылардың Берлусконидің саяси көзқарастарын сипаттау үшін қолданатын термин. Бұл термин 1980-ші жылдары кәсіпкерлік оптимизмінің синонимі ретінде, өте жағымды мағынада пайда болды. Итальяндық энциклопедия институтының онлайн сөздігінде берілген анықтамаға сәйкес, Берлусконизмнің мағыналары кең ауқымды, олардың бәрі Берлускони тұлғасынан және оның ықпалымен туған саяси қозғалыстан бастау алады: "ой-қимыл".

Берлусконидің саяси және кәсіпкерлік оппоненттерінің пікірінше, Берлусконизм – итальяндық фашизмге ұқсас демагогияның бір түрі, себебі Берлускони Бенито Муссолини режимінің кейбір аспектілерін қорғады, тіпті ол "Жарияланымды", фашистік нәсілдік заңдарды және нацистік Германиямен одақтасуды сынаған болатын. 2013 жылы ол Муссолиниді жақсы басшы деп атап, оның ең ірі қатесі Италиядағы Холокостқа және еврейлерді құртуға қол қою болғанын айтты. Ал оның қолдаушылары Берлусконизмді француздық голлизмімен және аргентиналық перонизммен салыстырады.

Даулар

Берлускони өзінің саяси мансабында көптеген дауларға және 20-дан астам сот ісіне қатысты, оның ішінде 2013 жылғы 8 мамырда Апелляциялық сот 7 миллион еуролық салықтан қашу (және 280 миллион еуролық қаражат) үшін төрт жылға бас бостандығынан айырып, мемлекеттік қызметтен бес жылға тыйым салды, бұл шешім 2013 жылғы 1 тамызда Кассациялық сот растады. Жалпы кешірімге байланысты оның бас бостандығынан айыру мерзімі бір жылға қысқартылды. 2013 жылғы 24 маусымда Берлускони кәмелетке толмаған проституткаға жыныстық қатынас үшін ақы төлеу және осы фактіні жасыру үшін өкілеттігін теріс пайдаланғаны үшін кінәлі деп танылды. Ол жеті жылға бас бостандығынан айырылып, өмір бойы мемлекеттік қызметтен шеттетілді. 2014 жылғы 18 шілдеде Италияның апелляциялық соты оны жыныстық қатынасқа қатысты айыптаулардан ақтатты.

Экономикалық мүдделер қақтығысы

Журналистер Марко Травальо мен Энцо Биагидің пікірінше, Берлускони компанияларын банкроттықтан, ал өзін сотталудан құтқару үшін саясатқа қадам басты. Берлусконидің қолдаушылары оны "novus homo" деп мақтап, мемлекеттік бюрократияға жаңа тиімділік әкеліп, мемлекетті толығымен реформалауға ниеттенген сырттан келген адам деп сипаттады. Берлускони екі жылдың ішінде қырыққа жуық қылмыстық іс бойынша тергелді. Берлускони үкіметтері салық бойынша жасалған қылмыстарға қатысты мерзімдерді қысқартқан заңдарды қабылдады. 2006 жылы Берлускониді жеңген Романо Проди бұл заңдардың Берлусконидің жеке мәселелерін шешуге және оның мүдделерін қорғауға бағытталған жеке заңдар екенін айтты.

"Экономист" журналы

Берлусконидің Италиядан тыс БАҚ-тағы ең қатал сыншыларының бірі британдық "Экономист" апталығы болды (берлускони журналдың нарықтық либерализммен байланысы барлығына қарамастан, "Экокоммунист" деген лақап атпен атады), ол 2001 жылдың 26 сәуіріндегі санында мұқабасында "Неге Сильвио Берлускони Италияны басқаруға лайық емес" деген тақырыпты жариялады. Берлускони мен "Экономист" арасындағы сөз соғысы кеңінен танымал болды, Берлускони баспаны Римдегі сотқа шақырды, ал "Экономист" оған қарсы хаттар жариялады. Журнал өз мақаласындағы құжаттар Берлусконидің көптеген мүдделер қақтығысының нәтижесінде "қызметке лайық емес" екенін дәлелдейтінін мәлімдеді. Fininvest арқылы Берлускони мақалада "ешқандай шындық пен ақылға келмейтін" "ескі айыптаулар" бар екенін мәлімдеді. "Экономист" журналының мәліметтері бойынша, Берлускони премьер-министр болған кезде елдің барлық ұлттық телеарналарының 90% тиімді бақылауында болды. Бұл көрсеткіш оның тікелей иелігіндегі арналармен қатар, премьер-министр лауазымы мен осы арналардың басқару органдарын таңдауға ықпал ету мүмкіндігі арқасында бақылаудағы арналарды да қамтиды. "Экономист" журналы сондай-ақ Берлусконидің сыбайласқор және жеке мүддесін ойлайтын адам екенін мәлімдеді. "Экономист" журналының негізгі тілшісі Дэвид Лейн осы айыптаулардың көпшілігін өзінің "Берлусконидің көлеңкесі" атты кітабында жазды. Лейн Берлусконидің негізгі айыптауларға қарсы сотта өзін қорғамағанын, керісінше саяси және құқықтық манипуляцияларға, әсіресе қылмыстық істердің мерзімін өткізіп жіберу үшін заңды өзгертуге сүйенгенін атап өтті. Журнал өз мақалаларындағы айыптаулардың шындығын жариялап, Берлускониді "Экономист" журналын қаралау үшін сотқа шақырып, оның айыптауларын дәлелдеуге мәжбүрледі. Берлускони солай істеді, бірақ "Экономистке" қарсы сотта жеңіліп, 2008 жылдың 5 қыркүйегінде Милан соты Берлусконидің барлық талаптарын қабылдамай, оны "Экономист" журналының сот шығындарын өтеуге міндеттеді. 2011 жылдың маусым айында "Экономист" журналы Берлускони туралы "Бір елді қиратқан адам" деген мақала жариялады.

One of Berlusconi's strongest critics in the media outside Italy was the British weekly The Economist (nicknamed "The Ecommunist" by Berlusconi, despite the magazine's association with market liberalism), which in its issue of 26 April 2001 carried a title on its front cover, 'Why Silvio Berlusconi is unfit to lead Italy'. The war of words between Berlusconi and The Economist gained notoriety, with Berlusconi taking the publication to court in Rome and The Economist publishing letters against him. The magazine claimed that the documentation contained in its article proved that Berlusconi was 'unfit' for office because of his numerous conflicts of interest. Via Fininvest, Berlusconi claimed the article contained "a series of old accusations" that was an "insult to truth and intelligence". According to The Economist findings, Berlusconi, while prime minister, retained in effective control of 90% of all national television broadcasting. This figure included stations he owned directly as well as those over which he had indirect control by dint of his position as prime minister and his ability to influence the choice of the management bodies of these stations. The Economist also claimed that Berlusconi was corrupt and self serving. A key journalist for The Economist, David Lane, set out many of these charges in his book Berlusconi's Shadow. Lane points out that Berlusconi had not defended himself in court against the main charges, but had relied upon political and legal manipulations, most notably by changing the statute of limitation to prevent charges being completed in the first place. To publicly prove the truth of the documented accusations contained in their articles, the magazine publicly challenged Berlusconi to sue The Economist for libel. Berlusconi did so, losing versus The Economist, and being charged for all the trial costs on 5 September 2008, when the Court in Milan issued a judgment rejecting all Berlusconi's claims and sentenced him to compensate for The Economists legal expenses. In June 2011, The Economist published a strong article dealing with Berlusconi, titled "The man who screwed an entire country".

Мафиямен байланысы бар деген айыптар

Берлускони сицилиялық мафияға қатысты қылмыстық істер бойынша ешқашан сотталған жоқ, бірақ бірнеше мафиялық бұрылушылар Берлусконидің сицилиялық қылмыстық ұйыммен байланысы бар екенін мәлімдеді. Бұл мәлімдемелердің көпшілігі мафиози деп айыпталған Витторио Манганоның Милан қаласының жанындағы Аркоредегі Берлускониге тиесілі Вилла Сан-Мартинода бағбан және ат бағып күтуші болып жұмысқа орналасуынан туындады. Берлусконидің досы Марчелло Делл'Утри 1973 жылы Берлускониге Манганоны таныстырды. Берлускони мафиямен байланысы бар екенін жоққа шығарды. Марчелло Делл'Утри тіпті мафияның мүлдем жоқ екенін айтты. 2004 жылы Forza Italia партиясын құрған Делл'Утри Палермо сотында "мафиямен сыртқы байланыс" қылмысы бойынша тоғыз жылға сотталды. Бұл үкімде Делл'Утри Берлусконидің экономикалық мүдделері мен қылмыстық ұйымның мүшелері арасындағы делдал ретінде сипатталды. Берлускони үкімге қатысты ешқандай пікір білдірмеді. 2010 жылы Палермо апелляциялық соты оның жазасын жеті жылға қысқартты, бірақ 1992 жылға дейін Берлускони мен мафия арасындағы байланыс ретінде Делл'Утридің рөлін толық растады. 1996 жылы мафияның хабаршысы Сальваторе Канцеми Берлускони мен Делл'Утри 1980 және 1990 жылдары Сицилия мафиясының басшысы Сальваторе Риинамен тікелей байланыста болғанын мәлімдеді. Канцеми Fininvest компаниясының Марчелло Делл'Утри мен мафиози Витторио Мангано арқылы Коза Ностраға жыл сайын 200 миллион лира (қазіргі шақта 100 000 мен 200 000 еуро аралығында) төлегенін айтты. Канцемидің сөзіне қарағанда, бұл байланыс Коза Ностраға пайдалы заңдар қабылдануына, әсіресе қатаң 41-bis түрме режимін реформалауға әкелуі тиіс еді. Бұл идеяның негізінде Коза Ностра Берлусконидің Forza Italia партиясын саяси игіліктер үшін қолдауы керек еді. Екі жылдық тергеуден кейін судьялар қылмыстық істі айыптаусыз жапты. Олар Канцемидің мәлімдемелерін растайтын ешқандай дәлел таппады. Сол сияқты, Берлусконидің мафиямен байланысы туралы екі жылдық тергеу, Канцемиден алынған мәліметтер бойынша 1996 жылы тоқтатылды. Джуффренің сөзіне сәйкес, Делл'Утри мафиозилерге сайлауда қолдау көрсету үшін қысымды жеңілдетуге бағытталған заңнамалық бастамалардың ортасында болды. "Делл'Утри Коза Ностраға өте жақын және Берлускони үшін өте пайдалы байланыс болды", - деді ол. Джуффре сондай-ақ Берлусконидің өзінің 1970 жылдардың ортасында мафияның ірі басшысы Стефано Бонтадемен байланыста болғанын айтты. Делл'Утридің адвокаты Энрико Трантино Джуффренің мәлімдемелерін "әңгімелер жинағы" деп жоққа шығарды. 2009 жылдың қазан айында мафиялық бұрылушы Гаспаре Спатуцца Джуффренің мәлімдемелерін растады. Спатуцца өзінің бастығы Джузеппе Гравианоның 1994 жылы Берлусконидің Коза Ностра мен Берлусконидің Forza Italia партиясы арасындағы саяси келісім туралы мафиямен келіссөздер жүргізіп жатқанын айтқанын куәлік етті. Спатуццаның сөзіне сәйкес, делдалдық қызметті Делл'Утри атқарды. Делл'Утри Спатуццаның мәлімдемелерін "мағынасыздық" деп сипаттады. Берлусконидің адвокаты және PdL депутаты Николо Гедини "Спатуццаның премьер-министр Берлускони туралы мәлімдемелері негізсіз және оларды тексеру мүмкін емес" деді.

Berlusconi was never tried on charges relating to the Sicilian Mafia, although several Mafia turncoats have stated that Berlusconi had connections with the Sicilian criminal association. The claims arise mostly from the hiring of Vittorio Mangano, who was accused of being a mafioso, as a gardener and stable man at Berlusconi's Villa San Martino in Arcore, a small town near Milan. It was Berlusconi's friend Marcello Dell'Utri who introduced Mangano to Berlusconi in 1973. Berlusconi denied any ties to the Mafia. Marcello Dell'Utri even stated that the Mafia did not exist at all. In 2004, Dell'Utri, co founder of Forza Italia, was sentenced to nine years by a Palermo court on charge of "external association to the Mafia", a sentence describing Dell'Utri as a mediator between the economic interests of Berlusconi and members of the criminal organisation. Berlusconi refused to comment on the sentence. In 2010, Palermo's appeals court cut the sentence to seven years but fully confirmed Dell'Utri's role as a link between Berlusconi and the Mafia until 1992. In 1996, a Mafia informer, Salvatore Cancemi, declared that Berlusconi and Dell'Utri were in direct contact with Salvatore Riina, head of the Sicilian Mafia in the 1980s and 1990s. Cancemi disclosed that Fininvest, through Marcello Dell'Utri and mafioso Vittorio Mangano, had paid Cosa Nostra 200 million lire (between 100,000 and 200,000 of today's euro) annually. The alleged contacts, according to Cancemi, were to lead to legislation favourable to Cosa Nostra, in particular reforming the harsh 41 bis prison regime. The underlying premise was that Cosa Nostra would support Berlusconi's Forza Italia party in return for political favours. After a two year investigation, magistrates closed the inquiry without charges. They did not find evidence to corroborate Cancemi's allegations. Similarly, a two year investigation, also launched on evidence from Cancemi, into Berlusconi's alleged association with the Mafia was closed in 1996. Dell'Utri was the go between on a range of legislative efforts to ease pressure on mafiosi in exchange for electoral support, according to Giuffrè. "Dell'Utri was very close to Cosa Nostra and a very good contact point for Berlusconi," he said. Giuffrè also said that Berlusconi himself used to be in touch with Stefano Bontade, a top Mafia boss, in the mid 1970s. Dell'Utri's lawyer, Enrico Trantino, dismissed Giuffrè's allegations as an "anthology of hearsay". In October 2009, Gaspare Spatuzza, a Mafioso turncoat, confirmed Giuffrè's statements. Spatuzza testified that his boss Giuseppe Graviano had told him in 1994, that Berlusconi was bargaining with the Mafia, concerning a political electoral agreement between Cosa Nostra and Berlusconi's Forza Italia. Dell'Utri was the intermediary, according to Spatuzza. Dell'Utri has dismissed Spatuzza's allegations as "nonsense". Berlusconi's lawyer and MP for the PdL, Niccolò Ghedini said that "the statements given by Spatuzza about prime minister Berlusconi are baseless and can be in no way verified."

Өлімге баулу құқығы туралы іс

17 жыл бойы комада жатқан Элуана Энглароның отбасы сот судьяларының оның өмірден кету құқығын мойындауына және дәрігерлердің сот белгілеген тәртіппен оған өлуге рұқсат беру процесін бастауына қол жеткізгеннен кейін, Берлускони дәрігерге оны өлтіруге тыйым салатын жарлық шығарды. Ол: "Бұл кісі өлтіру. Мен оны құтқаруға тиіспін. Мен Понтий Пилат емеспін" деді. Берлускони өз шешімін қорғай отырып, оның "бала тууға қабілетті жағдайда" екенін айтты, комадағы әйелдердің де әдеттегі циклды бастан кешіретінін мәлімдеді.

Еркіндік армиясы

2013 жылдың 28 мамырында Берлускони мен оның жақтастары Берлускониді Милан прокурорларының сот үкімдерінен қорғауға дайын еріктілерді тартуды көздеген онлайн жобаны бастады. Берлускони оларды жиі коммунистер және демократияға қарсы күштер деп айыптаған. "Азаттық армиясының" авторы Симон Фурлан сұхбатында: "Өмірде бір сәт келеді, сол кезде идеал үшін күресу енді таңдау емес, міндет екенін сезінесің. Біз, азаматтық қоғам, Берлускониге қарсы әртүрлі жала жабулармен күресіп, оны қорғаған, тарихта бұрын-соңды болмаған сот қуғынының нәтижесінде болған "Жиырма жылдық соғысты" әлсіз куәгерлер ретінде бақыладық" деді. Бұл жоба "Азаттық армиясы" деп аталды, бірақ бұқаралық ақпарат құралдары оны дереу "Силвионың армиясы" деп атады. Демократиялық партия, Бес жұлдызды қозғалысы және "Еркіндік және экология" партиясы бұл жобаны айыптады.

Телефон тыңдау және сыбайлас жемқорлық туралы айыптау

2007 жылдың желтоқсан айында "Эспрессо" журналы Берлускони мен Agostino Saccà (RAI бас директоры) арасындағы телефон әңгімесінің аудио жазбасын жариялады, бұл бұқаралық ақпарат құралдарында үлкен дау тудырды. Тыңдау Берлусконидің сыбайлас жемқорлық қылмысы бойынша тергеліп жатқан Неаполь прокуратурасының тергеу аясында алынған. Телефонда Сакка Берлускониге ыстыққан саяси қолдауын білдіріп, Берлусконидің одақтастарының әрекеттерін сынады. Берлускони Саккадан өзінің одақтасы Умберто Босси жақтаған телесериалды эфирге беруді сұрады. Сакка көптеген адамдардың осы келісім туралы қауесет таратып, өзіне қиындықтар туғызғанына өкінді. Содан кейін Берлускони Саккадан RAI-да жас әйелге жұмыс табуын өтінді, бұл әйелдің көпшілік сенаторымен құпия алмасуда пайдалы актив ретінде тартуға болатынын, оның Проди мен оның үкіметін құлатуға көмектесетінін айтты. Бұл тыңдаулар жарияланғаннан кейін Берлускониді басқа саясаткерлер мен журналистердің кейбіреулері жезөкшелік арқылы саяси сыбайлас жемқорлық жасады деп айыптады. Өзін қорғап, Берлускони былай деді: "Көңіл көтеру саласында барлығы біледі, RAI телеарнасында белгілі бір жағдайларда жұмыс істеу үшін өзіңді жезөкше қылып көрсетуің немесе солшыл болуың керек. Мен солшыл емес, RAI телеарнасынан мүлдем шеттетілген кейбір тұлғалардың мүддесін қорғадым". АҚШ Мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон бекіткен 2011 жылғы Адам саудасы жөніндегі Мемлекеттік департаменттің баяндамасында Берлускони "марокколық баланы коммерциялық сексуалдық құлдыққа салу" ісіне қатысы бар тұлға ретінде нақты аталды.

Порто-Ротондоның кадрлары

Кейін газеттердің назарын фотограф Антонелло Заппаду бірнеше рет түсірген фотосуреттер тартып алды; олардың кейбіреулері 2008 жылдың мамыр айында Берлусконидің жазғы резиденциясындағы демалысты көрсетеді, онда Чехия премьер-министрі Мирек Тополанек Адам тәрізді киімде, ал той кезінде бикиниде немесе ашық киімдегі жас қыздар суреттелген. 2009 жылдың 5 маусымында El País партиядан алынған 700 фотосуреттің 5-ін жариялады. Берлусконидің ұсынысымен Рим прокуратурасы жеке өмірге қатысты құпиялылықты бұзғаны үшін фотоматериалды тәркіледі.

Рубигейт

2010 жылдың қарашасында 17 жастағы марокколық биші және Руби Рубакуори ретінде танымал болған көңілді әйел Карима Эль Маруг Берлусконидің жеке вилласындағы тойларда 10 000 доллар бергенін мәлімдеді. Қыз Миландағы прокурорларға бұл оқиғалар Берлускони мен 20 жас әйелдің жалаңаш күйінде африкалық стильдегі "бунга бунга" деп аталатын рәсімді орындаған оргиялар сияқты болғанын айтты. Сондай-ақ, 2010 жылдың 27 мамырында Эль Махругты Милан полициясы ұрлық жасағаны үшін тұтқындаған, бірақ (әлі кәмелетке толмаған) оны кәмелетке толмаған қылмыскерлер үшін баспанаға жіберген. Бірнеше сағаттан кейін, оны тергеп жатқан кезде, Берлускони, ол кезде Парижде болған, Миландағы полиция басшысына қоңырау шалып, қызды босатуды талап етті, ол қыздың Мысыр президенті Хосни Мубаракпен туысы бар екенін және дипломатиялық дағдарыстан аулақ болу үшін оны Николь Минеттидің күзетінде ұстауға тиіс екенін мәлімдеді. Берлускони полиция органдарына бірнеше рет телефон арқылы хабарласқаннан кейін, Эль-Маруг ақырында босатылып, Минеттиге тапсырылды. Берлусконидің Карима Эль-Маругқа қатысты шантаж (курсив = y) және балаларды жезөкшелікпен айналысуы туралы тергеу "Рубигейт" деп аталды. Парламент депутаты Гаэтано Пекорелла бұл мәселені шешу үшін Италияда кәмелетке толу жасын төмендетуді ұсынды. Минетти Берлусконимен бұрынғы қарым-қатынастарымен танымал болды, ол Берлусконидің телеарналарының біріндегі "Colorado Cafe" шоуында және "Candid Camera" итальяндық нұсқасы "Scorie" шоусында би биледі. 2009 жылдың қарашасында ол тіс гигиенисі болды, көп ұзамай Берлускониді саяси митингте мәрмәр мүсінмен шабуылдан кейін екі сынған тісі мен бет жарақаттарынан емдеді. 2010 жылдың ақпан айында ол саяси тәжірибесі жоқ болғанына қарамастан Берлусконидің "Азаттық халқы" партиясының кандидаттарының бірі болып таңдалды және келесі айда Ломбардияның өңірлік кеңесінде отырды. The Guardian 2010 жылдың қазан айында Берлускони Николь Минетти арқылы 17 жастағы Эль Маругпен кездескенін хабарлады. Махруг 74 жастағы премьер-министрмен жыныстық қатынасқа түспегенін айтты. Ол итальяндық газеттерге өзінің тек Милан маңында орналасқан оның сарайда кешкі асқа қатысқанын айтты. "Эль-Маруг" газетінде оның Берлусконидің қасына отырғанын, кейін оны жоғары көтеріліп, 7 мың евролық конверт бергенін жазған. Ол сондай-ақ, өзіне зергерлік бұйымдар бергенін айтты. 2011 жылдың қаңтар айында Берлускони жасы кәмелетке толмаған жезөкшемен жыныстық қатынаста болғаны және оны қамауға алудан босатумен байланысты лауазымдық билікті теріс қолданғаны үшін "Эль-Маруг" газетіне қатысты қылмыстық тергеу жүргізілді. 2011 жылдың 15 ақпанында судья Берлускониге 15 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасын тартқан айыптаулар бойынша сотқа жүгінуге айып тақты. Жедел сынақ 6 сәуірде басталды және 31 мамырға дейін кейінге қалдырылды. Эль-Маругтың адвокаты Маругтың азаматтық шағымданушы ретінде іске қатыспайтынын және ақша үшін өздігінен қолжетімді болғанын жоққа шығарады. Тағы бір қылмысқа қатысқан деп саналатын Жоржия Иафрат те бұл істің қатысушысы болмауға шешім қабылдады. 2013 жылдың қаңтар айында судьялар Берлусконидің адвокаттарының сот процесін тоқтату туралы өтінішін қабылдамады, өйткені ол Берлускони қатысқан 2013 жылғы Италияның жалпы сайлауына кедергі келтірмейді. 2013 жылдың 24 маусымында Берлускони кәмелетке толмаған жезөкшемен жыныстық қатынасқа түсу үшін ақы төлеу және лауазымын асыра пайдалану үшін кінәлі деп танылды. Берлускони үкімге шағымданды 2020 жылы Wondery Берлусконидің көтерілуі мен құлдырауы туралы подкаст шығарды.

In November 2010, 17 year old Moroccan belly dancer and alleged prostitute Karima El Mahroug, better known as Ruby Rubacuori, claimed to have been given $10,000 by Berlusconi at parties at his private villas. The girl told prosecutors in Milan that these events were like orgies where Berlusconi and 20 young women performed an African style ritual known as the "bunga bunga" in the nude. It was also found out that, on 27 May 2010, El Mahroug had been arrested for theft by the Milan police but (being still a minor) she was directed to a shelter for juvenile offenders. After a couple of hours, while she was being questioned, Berlusconi, who was at the time in Paris, called the head of the police in Milan and pressured for her release, claiming the girl was related to Hosni Mubarak, then President of Egypt, and that to avoid a diplomatic crisis, she was to be brought to the custody of Nicole Minetti. Following repeated telephone calls by Berlusconi to the police authorities, El Mahroug was eventually released and entrusted to Minetti's care. The investigation of Berlusconi for extortion (italic=y) and child prostitution regarding Karima El Mahroug has been referred to as "Rubygate". MP Gaetano Pecorella proposed to lower the age of majority in Italy to solve the case. Minetti was known for previous associations with Berlusconi, having danced for Colorado Cafe, a show on one of Berlusconi's TV channels, and on Scorie, an Italian version of Candid Camera. In November 2009 she became a dental hygienist, and shortly afterward treated Berlusconi for two broken teeth and facial injuries after he was attacked with a marble statue at a political rally. In February 2010, she was selected as one of the candidates representing Berlusconi's The People of Freedom party, despite her lack of any political experience, and was seated on the Regional Council of Lombardy the following month. The Guardian reported that according to a series of media reports in October 2010, Berlusconi had met El Mahroug, then 17, through Nicole Minetti. Mahroug insisted that she had not slept with the then 74 year old prime minister. She told Italian newspapers that she merely attended dinner at his mansion near Milan. El Mahroug said she sat next to Berlusconi, who later took her upstairs and gave her an envelope containing €7,000. She said he also gave her jewellery. In January 2011, Berlusconi was placed under criminal investigation relating to El Mahroug for allegedly having sex with an underage prostitute and for abuse of office relating to her release from detention. On 15 February 2011, a judge indicted Berlusconi to stand trial on charges carrying up to 15 years in prison. The fast track trial opened on 6 April and was adjourned until 31 May. El Mahroug's lawyer said that Mahroug would not be attaching herself to the case as a civil complainant and denies that she ever made herself available for money. Another alleged victim, Giorgia Iafrate, also decided not to be a party to the case. In January 2013, judges rejected an application from Berlusconi's lawyers to have the trial adjourned so that it would not interfere with Italy's 2013 general election in which Berlusconi participated. On 24 June 2013, Berlusconi was found guilty of paying for sex with an underage prostitute and of abusing his office. Berlusconi appealed the sentence

In 2020, Wondery released a podcast about Berlusconi's rise and fall entitled Bunga Bunga hosted by comedienne Whitney Cummings.

Панама құжаттары

2016 жылдың сәуірінде «Панама құжаттары» жанжалды жағдайға ұшырады. Бұл 11,5 миллион құпия құжаттың жария болуы еді. Онда Панаманың корпоративтік қызметтер көрсетушісі Mossack Fonseca тізімдеген 214 000-нан астам офшорлық компания туралы толық мәлімет, соның ішінде компаниялардың акционерлері мен директорларының кім екені көрсетілген. Құжаттарда әйгілі және жоғары лауазымды тұлғалар, оның ішінде мемлекеттік қызметкерлердің мүлкін жасыру жолдары баяндалған. Тізімде Берлускони және AC Milan-дегі ұзақ жылғы серіктесі Адриано Галлианидың есімдері де болды.

Денсаулық

2009 жылдың 13 желтоқсанында Берлускони Миланның Пьяцца-дель-Дуомо алаңындағы митингіден кейін Милан соборының мүсінімен бетке қағылды. Шабуыл жасаған адам ұсталды және 42 жастағы Массимо Тарталья екені анықталды. Ол бұрын психикалық аурулары болған, бірақ қылмыстық ісі болмаған. Берлускони бетіне жарақат алды, мұрыны сынды және екі тісі сынды. Ол кейін ауруханаға жатқызылды. Берлускони 2009 жылдың 17 желтоқсанында ауруханадан шықты. 2016 жылдың 7 маусымында Италиядағы жергілікті сайлау кампаниясынан кейін Берлускони жүрек мәселелеріне байланысты Миланның Сан-Рафаэле ауруханасына жатқызылды. Екі күннен кейін, 9 маусымда оның жеке дәрігері Альберто Зангрильо инсульт оның өмірін қиюы мүмкін екенін және аорта клапанының кемістігін жою үшін жүрек операциясы қажет екенін мәлімдеді. 2020 жылдың 2 қыркүйегінде, COVID-19 пандемиясы кезінде Берлускони COVID-19 тестісінде оң нәтиже көрсетті. Ол вирусты жұқтырғаннан кейін ауруханаға жатқызылған бизнесмен Флавио Бриаторемен, сондай-ақ оның қызы Барбарамен және ұлы Луиджимен байланыста болды, олардың тестілері де оң болды. Келесі күні Берлускони өзінің жақсы екенін және жұмысын жалғастыратынын мәлімдеді. 3 қыркүйекте ол екі жақты пневмониямен Миланның Сан-Рафаэле ауруханасына жатқызылды. Сан-Рафаэле ауруханасының жансақтау бөлімінің меңгерушісі Альберто Зангрильо 2020 жылдың 11 қыркүйегінде Берлусконидің вирустық жүктемесінің өте жоғары болғанын, бірақ оның жағдайы жақсарып келе жатқанын және ауруға жауабы "оптималды" болғанын айтты. 14 қыркүйекте ол ауруханадан шықты. Берлускони COVID-19-ды өміріндегі "ең қауіпті және қорқынышты тәжірибе" деп сипаттады. 2021 жылдың мамырында ол COVID-19 салдарынан ауруханаға жатқызылды. 2022 жылдың қаңтарында Берлускони сегіз күн бойы ауыр зәр инфекциясын емдеу үшін ауруханада күшті антибиотиктермен емделді. Ауруханаға жатқандықтан, ол президенттік сайлауға қатыса алмады. 2023 жылдың 27 наурызында Берлускони ауырсынудан кейін үш күн бойы Сан-Рафаэле ауруханасына жатқызылды. 2023 жылдың сәуірінде Берлускони Миланның Сан-Рафаэле ауруханасына қайтадан жатқызылды және лейкемияның бір түрінен туындаған ауыр пневмония салдарынан тыныс алу қиындықтарына байланысты жансақтау бөлімінде емделді. 6 сәуірде Берлусконидің химиотерапияны бастағаны хабарланды. 16 сәуірде Берлускони жалпы палатаға ауыстырылды. 2023 жылдың мамырында Берлусконидің Forza Italia партиясының Миландағы съезінде оның жақтастарына сендіретін видеосы көрсетілді. Видеода Берлускони бір ай бойы ауруханада жатқаннан кейін жұмысқа оралуға дайын екенін және ауруханада болған кезде де жұмысын тоқтатпағанын айтты. Ол 19 мамырда ауруханадан шығып, "қорқыныш аяқталды" деп жариялады.

On 13 December 2009, Berlusconi was hit in the face with a statuette of Milan Cathedral after a rally in Milan's Piazza del Duomo. The assailant was subsequently detained and identified as Massimo Tartaglia, a 42 year old surveyor with a history of mental illness but no criminal record. Berlusconi suffered facial injuries, a broken nose and two broken teeth; he was subsequently hospitalised. Berlusconi was discharged from the hospital on 17 December 2009. On 7 June 2016, after the campaign for the 2016 Italian local elections, Berlusconi was hospitalised to the San Raffaele Hospital in Milan because of heart problems. After two days, on 9 June, his personal doctor Alberto Zangrillo announced that the stroke could have killed him, and that he had to have a heart surgery to replace a defective aortic valve. On 2 September 2020, amid the worldwide COVID 19 pandemic, Berlusconi tested positive for COVID 19. He had had contact with businessman Flavio Briatore, who had been hospitalised after contracting the virus, and with his daughter Barbara and his son Luigi, who had also tested positive. The following day, Berlusconi announced he was well and continuing to work; on the next day, 3 September, he was admitted to the San Raffaele Hospital in Milan with bilateral pneumonia. Alberto Zangrillo, head of intensive care at San Raffaele Hospital, said on 11 September 2020 that Berlusconi was admitted with a very high viral load, but that he was improving and his response to the disease had been "optimal". On 14 September, he was discharged. Berlusconi described COVID 19 as "the most dangerous and frightening experience" of his life. In May 2021, he was hospitalised due to COVID 19 long term consequences. In January 2022 Berlusconi was hospitalised for eight days to treat a severe urinary infection with strong antibiotic therapy. Due to hospitalisation, he was unable to participate in the presidential elections. On 27 March 2023, Berlusconi was admitted to San Raffaele Hospital for three days after suffering pains. In April 2023, Berlusconi was hospitalised again at the San Raffaele Hospital in Milan, and was treated in intensive care after suffering breathing problems, due to severe pneumonia caused by a form of leukaemia. On 6 April, it was reported that Berlusconi had started chemotherapy. On 16 April, Berlusconi was transferred to a regular ward. In May 2023, a video of Berlusconi was played at the Forza Italia party reassuring his supporters at the party's convention in Milan. In the video, Berlusconi stated that he was ready to return to work after being hospitalised for a month, and that he had never stopped working even while in hospital. He was discharged from the hospital on 19 May, proclaiming "the nightmare" was over.

Жеке байлығы

Вилла Сан-Мартино, Аркоре, Милан маңындағы Берлусконидің жеке резиденциясы. 2012 жылы Forbes журналы Берлусконидің Италияның алтыншы бай адамы екенін, оның күйі 5,9 миллиард долларды құрағанын хабарлады. Ол теледидар, газеттер, баспа, кино, қаржы, банк, сақтандыру және спорт салаларында маңызды активтерге ие болды. Алайда 2023 жылдың жазында итальяндық БАҚ Берлусконидің мұрасын 4 миллиард евроға бағалады. Берлусконидің бас компаниясы Mediaset үш ұлттық телеарнаны басқарады, олар ұлттық телеарна секторының жартысын қамтиды; сонымен қатар, Италияның жетекші жарнама және таныстыру агенттігіне ие. Берлускони Италияның ең ірі баспа үйі Arnoldo Mondadori Editore компаниясының бақылау үлесіне де ие болды. Оның ағасы Паоло Берлускони il Giornale газетіне иелік етеді, ол орталық-оңшыл газет болып, Италия саясатын Берлускониге қалайтын бағытта жазады. Оның бұрынғы әйелі Вероника Ларио Италияның ең беделді оңшыл газеттерінің бірі Il Foglio-ның бір бөлігіне иелік етеді. 2010 жылы Ларио меншігінің бір бөлігін сатқаннан кейін Паоло Берлускони газеттегі басым үлеске ие болды. Сильвио Берлускони Fininvest компаниясын құрды және оның негізгі акционері болды, бұл Италиядағы ең ірі жеке компаниялардың бірі. Эннио Дориспен бірге ол елдегі ең ірі банк және сақтандыру топтарының бірі – Mediolanum-ды құрды. Ол кино және үй бейнематериалдарын тарату (Medusa Film және Penta Film) саласына да қызығушылық танытты. 1986 жылдан 2017 жылға дейін AC Milan футбол клубына ие болды. Өсиетіне сәйкес, Берлускони Fininvest-тің бақылау акцияларын екі ұлы мен үш қызына, жеке күйінен 100 миллион евроны әйелі Марта Фаскинаға, тағы 100 миллион евроны бауыры Паоло Берлускониге және 30 миллион евроны ұзақ жылдар бойы серігі Марчелло Делл'Утриге қалдырды.