Кіріспе

Лондон метросының тарихы 19 ғасырда әлемдегі алғашқы метрополитенді салумен басталды. 1863 жылы газбен жарықтандырылған ағаш вагондарды пайдаланып, бу локомотивтерімен жүргізілетін Метрополитен темір жолы 1884 жылы Лондонның Circle желісін аяқтау үшін Округтік темір жолымен бірлесіп жұмыс істеді. Екі темір жол да кеңейді, Метрополитен ақырында Букингемширге дейін, Бейкер-стриттен және Лондон орталығынан 80 шақырымнан астам қашықтыққа жетті. Бірінші тереңде жатқан түтік тәрізді желі, Сити және Оңтүстік Лондон темір жолы, 1890 жылы электр пойыздарымен ашылды. Одан кейін 1898 жылы Уотерлоо және Сити темір жолы, 1900 жылы Орталық Лондон темір жолы және 1904 жылы Ұлы Солтүстік және Сити темір жолы пайда болды. Лондонның Жер Асты Электр Темір Жолдары Компаниясы (UERL) 1902 жылы Округтік темір жолды электрлендіруді қаржыландыру және үш түтік тәрізді желіні аяқтау және пайдалану үшін құрылды: Бейкер-стрит және Уотерлоо темір жолы, Чаринг-Кросс, Эустон және Хэмпстед темір жолы және Ұлы Солтүстік, Пикадилли және Бромптон темір жолы, олар 1906-1907 жылдары ашылды. 1907 жылы Округтік және Метрополитен темір жолдары өз желілерінің жер асты бөліктерін электрлендірді. 20 ғасырдың басында көптеген компаниялар арасындағы бірлескен маркетингтік келісім бойынша Лондон орталығындағы станциялардың сыртында «Жер Асты» белгілері пайда болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс Бейкерлу және Орталық Лондон темір жолдарының кеңейтуін кешіктірді, ал 1915 жылдың маусымына дейін адамдар Цеппелиннің әуе шабуылдары кезінде метро станцияларын паналау ретінде пайдаланды. Соғыстан кейін үкіметтік қаржылық кепілдіктер желіні кеңейту үшін пайдаланылды, ал Сити және Оңтүстік Лондон және Чаринг-Кросс, Эустон және Хэмпстед темір жолдарының туннельдері Эустон және Кеннингтон станцияларында біріктірілді, бірақ біріктірілген қызмет кейінірек Солтүстік желісі деп аталды. Пикадилли желісі солтүстікке қарай Кокфостерсқа дейін кеңейтілді және Харроу (кейін Уксбридж) және Хаунслоуға дейінгі Округтік желінің тармақтарын иеленді. 1933 жылы метро және Лондон аймағындағы барлық трамвай және автобус операторлары Лондон жолаушылар көлігі басқармасына (LPTB) біріктірілді. Метрополитеннің шеткі тармақтары жабылды, түрлі жаңартулар жоспарланды. Бейкерлу желісінің Метрополитеннің Стэнмор тармағын иеленуі және Орталық және Солтүстік желілердің кеңейтілуі 1930 жылдардағы Жаңа жұмыстар бағдарламасының бөлігі болды. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, бұл жұмыстың бір бөлігі тоқтатылды, көптеген метро станциялары соғыс кезінде әуе шабуылынан қорғану үшін пайдаланылды. LPTB 1948 жылы мемлекеттендірілді, ал магистральдық темір жолдарды қайта құруға метроны күтіп ұстаудан гөрі басымдық берілді. 1953 жылы District желісінде боялмаған алюминийден жасалған пойыз пайдалануға берілді, бұл жаңа пойыздар үшін стандартқа айналды. 1960 жылдардың басында Метрополитен желісі Әмершамға дейін электрлендірілді, ал бу локомотивтері енді жолаушылар пойыздарын тартпады. Виктория желісі, Лондон орталығы арқылы өтетін жаңа түтік тәрізді желі, 1968-1971 жылдары автоматты түрде жүретін пойыздармен ашылды. 1976 жылы оқшауланған Солтүстік Сити желісін Британдық темір жолы иеленді және Финсбери Парктегі магистральдық темір жолымен байланыстырды. 1979 жылы тағы бір жаңа бағыт, Юбилей желісі, Бейкерлу желісінің бір бөлігін иеленді, ол 1999 жылы Докленд арқылы Стратфордқа дейін ұзартылды. Ұлы Лондон кеңесінің бақылауында Лондон көлігі 1981 жылы автобустар мен метро үшін орташа бағаны төмендеткен тарифтік аймақтар жүйесін енгізді. Бағалар заңдық шағымнан кейін өсті, бірақ тарифтік аймақтар сақталды, ал 1980 жылдардың ортасында Travelcard және Capitalcard енгізілді. 21 ғасырдың басында Лондон метросы мемлекеттік-жекеменшік серіктестігіне қайта құрылды, онда жеке компаниялар инфрақұрылымды жаңартып, күтіп ұстады. 2003 жылы бақылау Transport for London (TfL) компаниясына өтті, ол келісімге қарсы болды және инфрақұрылым компанияларының қаржылық сәтсіздігінен кейін 2010 жылға дейін толық жауапкершілікті алды. Contactless Oyster картасы алғаш рет 2003 жылы сатылымға шығарылды. Шығыс Лондон желісі 2007 жылы Лондон Overground желісіне айналдыру үшін жабылды, ал 2009 жылдың желтоқсанында Circle желісі Лондон орталығындағы жабық шеңберден Хаммерсмитке де қызмет ететін спиральға айналды. Қазіргі уақытта бірнеше метро желілерінің қуатын арттыру үшін жаңарту бағдарламасы жүріп жатыр, ал 2021 жылы Баттерсиге дейін Солтүстік желісін кеңейту бойынша жұмыстар аяқталды.

Алғашқы жер асты темір жолдары (18631905)

XIX ғасырдың бірінші жартысында Лондон үлкен өсімді бастан өткерді және күн сайын пойызбен келіп-кетушілердің көбеюі арбалар, таксилер мен автобустармен жолдарды толтырып, көлік қанағаттандырмаушылығына әкелді. 1850 жылға қарай Лондонның қалалық орталығының маңында жеті теміржол терминалы орналасқан еді және Лондон қаласын осы станциялармен байланыстыратын жер асты теміржолы тұжырымы алғаш рет 1830 жылдары ұсынылды. Лондон қаласының заң кеңесшісі Чарльз Пирсон бірнеше жобалардың жетекші ұйымдастырушысы болды және ол 1852 жылы Фаррингдоннан Кингс-Кроссқа дейінгі теміржолды салу үшін Сити Терминус компаниясын құруға үлкен үлес қосты. Бұл жоспарды Лондон қаласы қолдағанмен, теміржол компаниялары қызығушылық танытпады және компания оны іске асыру үшін күресті. 1854 жылы Метрополитен теміржолы (әдетте Мет деп аталады) 1 миллион фунт стерлинг шамасындағы құнымен жер асты желісін салуға рұқсат алды. Крым соғысы жүріп жатқан кезде Мет капиталды тартуда қиындыққа тап болды және құрылыс 1860 жылдың наурызына дейін басталмады. Теміржол көбінесе Паддингтоннан Кингс-Кроссқа дейін "қазу және жабу" әдісімен салынды; Кингс-Кростан шығысқа қарай туннель қазылып, содан кейін Смитфилдтегі жаңа ет базарына дейін ашық каналмен өтетін Флит өзенінің арнасын бойлай салынды. 6 километрлік теміржол 1863 жылдың 10 қаңтарында жұртшылыққа ашылды, ол сәттілікке жетті, ашылу күні 38 000 жолаушыны тасымалдады және қызметті толықтыру үшін басқа теміржолдардан пойыз қарызға алды. Алғашқы он екі айда 9,5 миллион жолаушы тасымалданып, екінші он екі айда бұл көрсеткіш 12 миллионға дейін өсті. Меттің ерте табысы 1863 жылы Лондондағы түрлі жаңа теміржолдар үшін Парламентке көптеген өтініштерді жіберуге себеп болды, олардың көпшілігі ұқсас бағыттар үшін бәсекелестікке түсті. Лордтар палатасы "метропольдегі барлық негізгі теміржол терминалдарына жақын немесе тікелей қосылатын" теміржолдың ішкі шеңберін ұсынған арнайы комитет құрды. Метрополитенді кеңейту ұсыныстары қабылданды және комитет жаңа компания – Метрополитен округ теміржолын (әдетте округ теміржолы деп аталады) құру туралы ұсынысты мақұлдады, ол шеңберді аяқтауға тиіс болды. Бастапқыда округ пен Мет тығыз байланысты болды және олардың бірігуі жоспарланған. Мет төрағасы және тағы үш директор округтің басқармасында болды, ал Джон Фаулер екі компанияның да инженері болды. Кеңейту жұмыстарына қатысты құрылыс жұмыстары бір келісімшарт ретінде тапсырылды және Мет бастапқыда барлық қызметтерді орындады. Құрылыс шығындарының ауырлығына тап болған округтің қарыз деңгейі Мет үшін бірігуді тартымсыз етті және оның директорлары округтің басқармасынан кетті. Қаржысын жақсарту үшін округ операциялық келісімді тоқтатып, өз пойыздарын іске қосты. Мет пен округ арасындағы қақтығыс және құрылыс шығындары ішкі шеңберді аяқтаудағы одан әрі ілгерілеуді кешіктірді. 1879 жылы Мет Шығыс Лондон теміржолы (ELR) арқылы Оңтүстік-Шығыс теміржолына қол жеткізуге тырысты; шеңберді аяқтау және ELR-ге қосылу үшін Парламент актісі алынды. 17 қыркүйектегі ресми ашылу салтанатынан және сынақ жүргізілгеннен кейін 1884 жылдың 6 қазанында толық Circle желісі қызметі басталды. Метрополитен теміржолы ашылғаннан кейін көп ұзамай кеңейтіліп, 1864 жылы Ұлы Батыс теміржолымен Хаммерсмитке, ал 1877 жылы Лондон және Оңтүстік-Батыс теміржолының (L&SWR) рельстері арқылы Ричмондқа жетті. Метрополитен және Сент-Джонс Вуд теміржолы Бейкер-стриттен Швейцария коттеджіне дейінгі бір жол тармағы ретінде ашылды және бұл Меттің ең маңызды бағыты болды, өйткені ол солтүстікке қарай Миддлсекс ауылдық аймағына кеңейді, онда ол жаңа қала маңындағы қалалардың дамуын ынталандырды. Харроу 1880 жылы қол жеткізілді, ал желі соңында Бэкингемширдегі Верни-джонкшнге дейін созылып, Бейкер-стриттен және Лондонның орталығынан 80 километрден астам қашықтықта орналасқан. XIX ғасырдың соңынан бастап теміржол Ұлы Орталық теміржолымен жолдарын бөлісті. 1871 жылы округ өз пойыздарын іске қосқанда теміржол Батыс Бромптонға дейін созылып, Мансион Хауста аялдама болды. Хаммерсмитке Earl's Court-тен және Ричмонд, Илинг, Хаунслоу және Уимблдонға қызмет көрсетілді. 1884 жылғы қазан айында Circle желісін аяқтау жобасының бір бөлігі ретінде округ Уайтчепельге қызмет көрсетуді бастады. Бұл кеңейту нәтижесінде 1898 жылы күніне 550 пойыз іске қосылды. 1902 жылы Лондон, Тилбери және Саутхенд теміржолымен байланыс орнатылғаннан кейін қызметтер Апминстерге жүруге басталды.

Тереңгі түтіктер

1869 жылы Лондон балшығы арқылы Темзаның астынан Ұлы Тауэр төбесінен Вайн-стрит (қазіргі Вайн-лейн) маңындағы Пикл-Герринг сатысына дейін жол қазылды. 7 футтық (2 метрлік) дөңгелек туннель 1340 футқа (408 метрге) дейін қазылды, бұл әдіс 1864 жылы Питер Уильям Барлоу патенттеген темір қалқанды қолдану арқылы жасалды. Туннельге рельс төселді және 1870 жылдың тамызынан бастап ағаштан жасалған вагон бір жақтан екінші жаққа жолаушыларды тасымалдады. Бұл экономикалық тұрғыдан тиімді болмады, компания жыл соңында банкротқа ұшырады және туннель жаяу жүргіншілерге арналған болып, Тауэр метросы деп аталды. Сити және Оңтүстік Лондон теміржолының (C&SLR) құрылысы 1886 жылы Джеймс Генри Грейтхед Барлоудың қалқанын жетілдіре отырып басталды. Патша Уильям көшесі (қазіргі Монумент станциясына жақын) мен Элефант пен Касл арасында 10 футтық (3 метрлік) екі дөңгелек туннель қазылды. Элефант пен Каслдан бастап Стоквеллге дейін туннельдердің диаметрі аздап 10 футқа (3 метрге) ұлғайды. Бұл пойыздарды кабельмен тарту жоспарының қалдығы болды. Жер бетіндегі жер иелерімен келісімдерді қажет етпеу үшін туннельдер жолдың астынан қазылды. Кабельмен пойыздарды тарту жоспары кабель компаниясы банкротқа ұшыраған кезде электр қуатына ауысты. Жоғары бағытты туннель үшін +500 вольт, ал төмен бағытты туннель үшін -500 вольт кернеулі кондуктор рельсі рельстердің арасында, бірақ орталық сызықтан сәл ығысып орнатылды, бұл вагондарды тартқан электр локомотивтерін қуатпен қамтамасыз етті. Вагонның ішінде шағын терезелер болғандықтан, оларды "жабық бөлмелер" деп атады. 1907 жылы C&SLR екі бағытта да, оңтүстікке қарай Clapham Common және солтүстікке қарай Euston станцияларына дейін ұзартылды. 1898 жылы Уотерлоо және Сити теміржолы Лондон және Оңтүстік-Батыс теміржолының Уотерлоо станциясы мен Ситидегі станция арасында ашылды. L&SWR басқаратын, қысқа электрленген желі төрт вагонды электрлі көп бірліктерді пайдаланды. Лондонның орталық теміржолы (CLR) үшін Шепардс Буш пен Банк арасындағы жолдың астынан 11 футтық (3 метрлік) диаметрлі екі туннель қазылды. 1900 жылы бұл желі ашылды, бағасы 2 пенни (қазіргі шамамен [қазіргі құны]) болды, "Екі пеннилік метро" деп аталды және жыл соңына қарай шамамен 15 миллион жолаушыны тасымалдады. Бастапқыда локомотивтер вагондарды тартқан, бірақ ауыр локомотивтер жер бетінде сезілетін дірілдерді тудырды. 1902-1903 жылдары вагондар Чикагодағы Франк Спраг әзірлеген басқару жүйесін қолдана отырып, бірнеше бірліктерге қайта құрылды. CLR 1908 жылы Вуд-Лейнге (Ақ қала маңына) және 1912 жылы Ливерпуль көшесіне дейін ұзартылды. Ұлы Солтүстік және қалалық теміржолы (GN&CR) Ұлы Солтүстік теміржолынан (GNR) Финсбери Паркінен Мургейтке қалаға бағытталған негізгі желілік пойыздарды қабылдау үшін салынды. Алайда, GNR Финсбери Парк станциясын пойыздар пайдалануына рұқсат бермеді, сондықтан станцияның астында платформалар салынды және желідегі көпшілік қызмет 1904 жылы электрлі көп бірліктерді пайдалана бастады.

Аудандық және қалалық электрлендіру

Аудандық және қалалық теміржолдарда бу локомотивтерін пайдалану станциялар мен вагондарды түтінге толтырып, жолаушыларға ұнамайтын жағдайға әкелді, ал электрлендіру алға қадам ретінде қарастырылды. Электр жетегі әлі де дамудың бастапқы сатысында болды, сондықтан ішкі шеңбердің ортақ меншігіне байланысты екі компания арасында келісімге келу қажеттігі туды. Электр жүйесіне тендер жарияланды, және Еуропа мен Американың ірі компаниялары келісімшартты жеңіп алуға өтініш берді. Бірақ, Лондон метросының сарапшылары Ганц зауытының жобасын басқа еуропалық және американдық ірі бәсекелестердің ұсыныстарымен салыстырғанда, Ганц зауытының ең жаңа AC жетегінің сенімділігі жоғары және арзан екенін анықтады, сондай-ақ оның технологиясын "электрлік теміржол жетегіндегі революция" деп бағалады. 1901 жылы Метрополитен және Аудандық бірлескен комитеті Ganz компаниясының үш фазалы AC жүйесін, жоғары сымдар арқылы қолдануды ұсынды. Бастапқыда екі тарап та бұл ұсынысты қабылдады, бірақ Аудандық теміржолы жаңартуды қаржыландыру үшін америкалық Чарльз Йеркс деген инвесторды тапты. Йеркс 1 миллион фунт стерлинг (инфляцияға қарай түзетілген) жинады және көп ұзамай Аудандық теміржолдың бақылауын өзіне алды. АҚШ-тағы тәжірибесі оны Лондон қалалық және оңтүстік теміржолы мен Орталық Лондон теміржолында қолданылатын классикалық, дәстүрлі DC жүйесін ұстануға итермеледі. Метрополитен теміржолы жоспарды өзгертуге қарсылық көрсетті, бірақ Сауда кеңесінің төрелігінен кейін DC жүйесі қабылданды. Метрополитен өзінің жаңа желісін Харроудан Уксбриджге дейін және Бейкер-стриттегі ішкі шеңберге дейінгі бағытты 550–600 В кернеумен жұмыс істейтін жеке оң және теріс өткізгіш рельстерді пайдалана отырып электрлендірді. Аудандық теміржолы Милл-Хилл-парк (қазіргі Актон Таун) мен Оңтүстік Харроу арасындағы ашылмаған желісін электрлендірді және осы желіні жаңа пойыздарын сынауға және жүргізушілерді оқытуға пайдаланды. 1905 жылдың қаңтарында Метрополитенде электрлік бірнеше бірліктер жұмыс істей бастады, ал наурыз айына қарай Бейкер-стрит пен Харроу арасындағы барлық жергілікті қызметтер электрлендірілді. 1905 жылдың маусым айында Аудандық теміржолы Хаунслоу мен Оңтүстік Актон арасында электрлік қызмет көрсетуді бастады. 1905 жылдың шілдесінде Аудандық теміржолы Элингтен Уайтчепелге дейін электр пойыздарын жүргізе бастады, және сол күні Метрополитен мен Аудандық теміржолдар ішкі шеңберде электрлік бірліктерді енгізді, бірақ сол күні Метрополитен пойыздарындағы аяқ киім жабдықтары мен Аудандық теміржол жолдары арасындағы үйлесімсіздік анықталды. Метрополитен пойыздары Аудандық теміржол желілерінен алынып тасталды және түзету жұмыстарынан кейін, қыркүйек айында шеңберлік желіде толық электрлік қызмет басталды. Сол айда, электрлендірілмеген Шығыс Лондон теміржолы және Ист-Хамнан шығысқа қарайғы қызметтерді тоқтатқаннан кейін, Аудандық теміржолы барлық қалған бағыттарда электрлік қызметтерін жүргізді. GWR Паддингтон мен Хаммерсмит арасындағы желіні және Латимер Роудтан Кенсингтонға (Аддисон Роуд) дейінгі тармақты электрлендірді. 1906 жылдың қараша айында ортақ меншіктегі жылжымалы құраммен электрлік қызмет маршрутта басталды. Сол жылы Метрополитен Шығыс Лондон теміржолындағы қызметін тоқтатты, оның орнына Уайтчепелдегі Аудандық теміржол станциясында аяқтады. Метрополитен теміржолының Харроудан тыс бөлігі электрлендірілмеген, сондықтан қызметтер Бейкер-стриттен электрлік локомотивпен жүргізіліп, жолда бу локомотивтеріне ауыстырылды.

Лондонның жер асты электр темір жолдары компаниясы

Чарлинг Крос, Юстон және Хэмпстед темір жолы 1893 жылы Чарлинг Кросстан Хэмпстед пен Хайгейтке дейін құрылуға рұқсат алған, бірақ қаржылық қолдау таба алмады. Еркс 1900 жылы оның құқықтарын сатып алып, Камден-Тауннан Голдерс-Гринге дейінгі тармақ үшін қосымша рұқсат алды. Бейкер-стрит және Ватерлоо темір жолы Бейкер-стриттен Ватерлоо станциясына дейін жүруге рұқсат алған еді. Құрылыс 1898 жылы басталды, ал Паддингтон станциясы мен Элефант-энд-Каслға дейінгі кеңейтулер 1900 жылы мақұлданды, бірақ 1901 жылы олардың қаржылық демеушілерінің құлдырауынан тоқтатылды. Еркс 1902 жылы осы темір жолдың құқығын сатып алды. Аудандық темір жолы Эрлс-Корттан Мэншн-Хаусқа дейінгі тереңде жатқан түйіршік құбырға рұқсат алды және 1898 жылы Оңтүстік Кенсингтоннан Пикадилли Циркке дейінгі түйіршік құбыр құқығына ие болған Бромптон және Пикадилли Цирк темір жолын сатып алды. Еркс Ауданның жоспарларын Ұлы Солтүстік және Странд темір жолымен біріктірді, ол Страндтан Финсбери Паркіне дейін желі салуға рұқсат етілген түйіршік құбыр темір жолы еді, нәтижесінде Ұлы Солтүстік, Пикадилли және Бромптон темір жолы құрылды. 1902 жылдың сәуір айында бұл компанияларды басқару және жоспарланған жұмыстарды жүзеге асыру үшін Еркес төрағалық еткен Лондондық Жер Асты Электр Темір Жолдары Компаниясы (UERL) құрылды. 1902 жылдың 8 маусымында UERL Метрополитендік Аудандық Тартқыш Компанияны сатып алды. UERL аудандық және құрылысы жүріп жатқан жер асты желілерін қуатпен қамтамасыз ете алатын ірі электр стансасын салды. 1902 жылы Челси крегінің жанында Лотс-роудта жұмыс басталды, ал 1905 жылдың ақпан айында Лотс-роуд электр стансасы электр энергиясын өндіре бастады. Үш желі үшін ұқсас электрлік бірліктер сатып алынды, олар "Gate Stock" деп аталды, себебі вагондарға кіру әр шетінде қақпашылар басқаратын торлы қақпалар арқылы жүзеге асырылды. Аудандық темір жолындағыдай, жолға жеке оң және теріс тоқ өткізгіш рельстер орнатылды, бұл Лондон метросының стандарты болды. Сыртқы жағы шыныланған қою қызыл кірпішпен қапталған бірнеше ғимараттарды Лесли Грин жобалады, ал 140 электр лифті Америкадан Otis Elevator Company компаниясынан импортталды. Бейкер-стрит және Ватерлоо желісінің Бейкер-стрит пен Кеннингтон-роуд (қазіргі Ламбет Норт) арасындағы бөлігі 1906 жылдың наурыз айында ашылды, ал желі келесі жылы Эджвар-роудқа жетті. 1906 жылдың шілдесінде ол "Бейкерлу" деп аталды, ал "The Railway Magazine" журналы оны "атақсыз атау" деп сипаттады. Ұлы Солтүстік, Пикадилли және Бромптон темір жолы (Пикадилли) 1906 жылдың желтоқсанында Финсбери Паркінен Хаммерсмитке дейін ашылды, ал келесі жылы Алдвич тармағы ашылды. "Көшмелі баспалдақтар" немесе эскалаторлар алғаш рет Эрлс-Кортта District және Piccadilly желілерінің платформалары арасында және 1912 жылдан кейін барлық тереңде жатқан метро станцияларында орнатылды. Соңғысы, Чарлинг Крос, Эстон және Хэмпстед (Хэмпстед) 1907 жылы ашылды және Камден Тауннан басталып, Голдерс Грин мен Хайгейтке (қазіргі Арчвей) баратын екі тармаққа бөлінгенге дейін жүрді.

Лондон метросы

Для продвижения поездок по лондонскому метро, было достигнуто соглашение о совместном маркетинге, которое включало карты, совместную рекламу и сквозные билеты. Знаки "UNDERGROUND" использовались снаружи станций в Центральном Лондоне. UERL приобрела лондонские автобусные и трамвайные компании в 1912 году, а в следующем году к компании присоединились City & South London и Central London Railway. В том же году Great Northern & City была поглощена Metropolitan. Предложения о слиянии с Underground Group были отклонены Metropolitan, пресс-релиз от ноября 1912 года отмечал ее интересы за пределами Лондона, ее отношения с основными железнодорожными магистралями и ее грузовые перевозки. Дальнейшая координация в форме конференции главных менеджеров сорвалась после того, как Metropolitan вышла из нее в 1911 году, когда Central London Railway, без каких-либо ссылок на конференцию, установила цены на сезонные билеты значительно ниже, чем на конкурирующих маршрутах Met. UERL представила таблички с названиями станций с красным диском и синей полосой, а Met ответила табличками станций с синей полосой на красном ромбе. В 1913 году линия Бейкерлу достигла Паддингтона, а в следующем году линия Хэмпстед была продлена к югу от своей конечной станции Чаринг-Кросс до расширенной пересадочной станции (в настоящее время известной как Эмбанкмент) с линиями Бейкерлу и Дистрикт. Линия Бейкерлу была продлена на север до Куинс-парка, чтобы соединиться с новой электрической линией London & North Western Railway от Юстона до Уотфорд-Джанкшн. Начало Первой мировой войны в июле 1914 года задержало строительство, поезда достигли Куинс-парка в 1915 году и в 1917 году. Расширение Central line на запад до Илинга началось в 1913 году и, также задержанное войной, было завершено в 1920 году. Война привела к росту пассажиропотока и нехватке мужчин, поэтому женщины были набраны в качестве временных замен на традиционно мужские должности, такие как кондукторы, клерки, маляры и уборщики. Лондон пережил свои первые воздушные налеты в 1915 году, и люди использовали станции метро в качестве импровизированных бомбоубежищ. После окончания конфликта были закуплены новые поезда для линий Metropolitan, District, Bakerloo и Piccadilly, поезда Piccadilly имели пневматические раздвижные двери. В 1920-х годах, воспользовавшись государственными финансовыми гарантиями для капитальных проектов, способствующих занятости, были осуществлены крупные расширения линий City & South London и Hampstead. Тоннели City & South London Railway были перестроены, чтобы иметь тот же диаметр, что и другие тоннели, а затем продлены на север от Юстона до соединения с линией Hampstead в Камден-Таун и на юг до Мордена. Линия Hampstead была продлена на север от Голдерс-Грин до Эджвара и на юг до еще одного соединения с City & South London в Кеннингтоне, что было открыто в 1926 году. Несмотря на физическую связь, линии все еще официально назывались City Railway и Hampstead & Highgate line. Линии должны были называться Edgware, Highgate и Morden и Morden Edgware, прежде чем окончательно были переименованы в Northern line в 1937 году. Также в 1920-х годах оригинальный парк вагонов с турникетами был заменен на 1460 вагонов Standard Stock с пневматическими раздвижными дверями, за исключением Central line, где вагоны были отремонтированы. Оживленные центральные лондонские станции были модернизированы с заменой лифтов на эскалаторы. В отличие от других железнодорожных компаний в районе Лондона, Met смогла разрабатывать землю для жилья. После Первой мировой войны они продвигали жилые комплексы возле железной дороги под брендом "Metro land", и возле станций на линии было построено девять жилых комплексов. Воспользовавшись гарантиями Казначейства, электрификация была продлена на север от Харроу до Рикмансворта, а в 1925 году была открыта короткая ветка от Рикмансворта до Уотфорда. В 1920-х годах были закуплены более мощные электрические и паровые локомотивы, а станции Metropolitan Railway были перепроектированы их архитектором Чарльзом В. Кларком. С финансовой гарантией правительства линии Piccadilly и Metropolitan были расширены в начале 1930-х годов. Metropolitan открыла линию от Уэмбли-Парка до Станмора, а линия Piccadilly должна была продлиться на север от Финсбери-Парка до Кокфостерса и на запад от Хаммерсмита и захватить ветки District line Harrow и Hounslow. Несколько станций были перестроены в стиле модерн под влиянием или спроектированные Чарльзом Холденом, который называл их своими «кирпичными ящиками с бетонными крышками». Поезда Piccadilly взяли на себя обслуживание District line до South Harrow в 1932 году, достигнув Uxbridge в следующем году. Поезда Piccadilly достигли Cockfosters и Hounslow West в 1933 году, хотя обслуживание District line до Hounslow продолжалось до 1964 года.

Лондон жолаушылар көлігі басқармасы (1933-1947 жж.)

1933 жылы Гарри Бектың схемалық түтік картасы алғаш рет пайда болды. 1933 жылдың 1 шілдесінде Лондон жолаушылар тасымалы басқармасы (LPTB) мемлекеттік корпорация ретінде құрылды, сондай-ақ Метрополитен, UERL жер асты теміржолдары, трамвай компаниялары мен автобус операторлары біріктіріліп, бір ұйымға шоғырландырылды. Бұрынғы Метрополитен теміржолының Брилл тармағы 1935 жылы, ал Верни қиылысына дейінгі желі 1936 жылы жабылды. Амершамға дейін электрлендіру жоспарланды, Харроудан Рикмансвортқа қосымша жолдар салынып, Бейкерлу желісі Станморға дейін ұзартылуы тиіс болды. Метрополитендегі жұмыстарды бастамас бұрын 1935–1940 жылдарға арналған Жаңа жұмыстар бағдарламасы жарияланды. Бұл бағдарламаға Орталық желіні Стратфордқа, содан кейін Эппинг пен Онгарға дейін ұзарту, ал Солтүстік желіні солтүстікке қарай Хай Барнет, Александра сарайы және Буши Хитке дейін жеткізу, сондай-ақ оқшауланған Ұлы Солтүстік және Қала теміржолын, Солтүстік Сити желісі деп қайта аталған, Финсбери паркінен тыс Хайгейтке дейін жалғастыру кірді. 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін жаңа вагондар жеткізілді, оның ішінде Аудандық және Метрополитен желілері үшін 573 вагон, ал түтік желілері үшін 1121 жаңа вагон (1938 үлгісі). Соғыс басталғаннан кейін, Стрэнд (қазір Чаринг-Кросс) мен Кеннингтон арасындағы Солтүстік желіндегі қызмет тоқтатылды, себебі Темза астындағы туннельдер су тасқынына қарсы қорғаныс шарасы ретінде жабылды. Метрополитеннің Пуллман вагондары сақтауға алынды және Лондон метросының қызметтерінен бірінші класс алынып тасталды. Жаңа жұмыстар бағдарламасы азайтылған қарқынмен жалғасты, Бейкерлу желісі 1939 жылдың қараша айында Метрополитеннен Станмор тармағын қабылдады. Солтүстік желі 1941 жылдың мамырында Милл-Хилл-Истке жетті, бірақ сол кезде басқа Солтүстік және Орталық желілерді кеңейту жұмыстары тоқтатылды. Лондонды бомбалау, әсіресе «Блиц» кезеңінде, көптеген метро станцияларын әуе шабуылынан қорғануға арналған баспана ретінде пайдалануға әкелді, 1940 жылдың тамызында әр түнде 175 000 адам келді. Алты станса тікелей соққыға ұшырады, ал 1943 жылдың наурыз айында аяқталмаған Бетнал-Грин стансасындағы қалыңдықтан 173 адам қаза тапты. 1940 жылдары Солтүстік желісін кеңейту үшін салынған депо және Орталық желісін кеңейтудің аяқталмаған бөлігі, Ньюбери Парк пен Лейтонстоун арасындағы жер асты бөлігі, ұшақ зауыдына айналдырылды. Жабық Бромптон Роуд станциясы әуе шабуылын бақылау орталығы ретінде пайдаланылды. Жабық Даун-стрит станциясын Уинстон Черчилль және Теміржол төтенше жағдайлар комитеті пайдаланды. Соғысқа дейін Олимпия көрме орталығына Метрополитен желісі және Earl's Court станциясынан қызмет көрсетілді. 1940 жылы бомбалау салдарынан Батыс Лондон желісіндегі жолаушылар тасымалы тоқтатылды. Бұл көрме орталығын теміржолмен байланыссыз қалдырды, сондықтан соғыс аяқталғаннан кейін станция Кенсингтон (Олимпия) деп аталды және Earl's Court станциясынан District Line шаттлымен қызмет көрсетілді. Шығыс және батыс Лондондағы Орталық желіні кеңейту аяқталды, 1949 жылдан бастап түтік вагондары Эппингке дейін жүріп тұрды.

Ұлттықлендіру (1947-2000)

Ұлыбритания темір жолдары 1948 жылдың 1 қаңтарында мемлекеттік меншікке алынды, ал Лондон көлігі Британдық көлік комиссиясының (BTC) басқаруына берілді. BTC негізгі темір жол желілерін қайта құруға, метроны күтіп-ұстаудан гөрі басымдық берді, ал 1935–1940 жылдарға арналған Жаңа жұмыстар бағдарламасының көптеген аяқталмаған жоспарлары тоқтатылды немесе кейінге шегерілді. Метро желілері үшін 1938 жылғы вагондармен бірге жүретіндей жаңа вагондар (1949 жылғы модель) салынды. Аудандық желідегі кейбір вагондарды ауыстыру қажет болды, ал 1953 жылы сырланбаған алюминийден жасалған пойыз (R Stock) пайдалануға берілді, ол жаңа пойыздар үшін стандартқа айналды, содан кейін 1959 жылғы метро вагондары пайда болды. 1952 жылы AEC жеңіл дизельді пойызымен тәжірибе жасағаннан кейін, 1957 жылы Эппинг–Онгар учаскесі электрленгеннен кейін Орталық желіден бу пойыздары алынып тасталды. 1963 және 1970 жылдар аралығында Лондон көлігі бақылау Ұлы Лондон кеңесіне өткенге дейін тікелей Көлік министріне есеп берді. Соғыс салдарынан тоқтатылған Метрополитен желісін электрлендіру жұмыстары 1959 жылы қайта басталды. Желі электрлендірілді және сырланбаған алюминий (A Stock) бу пойыздарын ығыстырды, ал Британдық темір жолы Амершам мен арасындағы бұрынғы Метрополитен желісі станцияларына қызмет көрсетті.

Виктория желісі мен Юбилей желісі

Виктория желісі 1949 жылғы есепте ұсынылды, себебі ол басқа желілердегі тығындарды азайтуға мүмкіндік береді. 1959 жылы сынақ туннельдері қазылғаннан кейін, 1963 жылы құрылыс басталды. Алдыңғы құбырлардан өзгеше, бұл туннельдер үстіндегі жолдарға сәйкес салынбады. Бастапқыда желі Валтемстоудан Виктория станциясына дейін жүруге бекітілген, ал кейін Брикстонға дейін ұзартуға рұқсат берілді. Жұмыс аясында Оксфорд-Цирк станциясы қайта жаңартылды, осы арқылы Орталық және Бейкерлу желілерімен алмасу мүмкіндігі жасалды. Эустон, Хайбери-энд-Ислингтон және Финсбери-Парк станцияларында платформалар арқылы алмасу жүйесі құрылды. 1968 жылы Валтемстоудан, алдымен Финсбери-Паркке, содан кейін Уоррен-стритке дейін пойыздар қатынай бастағаннан кейін, Викторияға дейінгі желі 1969 жылдың наурыз айында ресми түрде ашылды. Брикстонға дейінгі ұзарту 1971 жылы қолданысқа енгізілді. Пойыздың автоматты түрде басқарылуына байланысты, платформаларға кіру үшін магниттік кодталған билеттер қолданылды, олар автоматты қақпалар арқылы тексерілетін. Мургейт құбыр апаты 1975 жылдың 28 ақпанында оқшауланған Солтүстік Сити желісінде болды. Оңтүстік бағыттағы пойыз Мургейт терминалында тоқтамай, туннельдің соңындағы қабырғаға соқтығысып, қырық төрт адамның қаза табуына себеп болды. Пойыз жабдықтарында ешқандай ақаулық табылған жоқ, ал кейінгі сараптамада оқиғаның себебін анықтауға жеткілікті мәліметтер болмады. Осы оқиғадан кейін Лондон метросындағы тұйық жолдарда, жүргізуші тежемеген жағдайда пойызды автоматты түрде тоқтататын жүйе енгізілді. Солтүстік Сити желісі 1970-ші жылдары Финсбери-Паркте Британдық темір жолына қосылды. Соңғы метро 1975 жылдың қазанында жүрді, ал Британдық темір жолы қызметі 1976 жылы басталды. 1977 жылы Пикадилли желісі Хаунслоудан Хитроу әуежайына дейін ұзартылды, ал 1986 жылы 4-ші терминалды қызмет көрсететін платформа айналмалы желіде ашылды. Флит желісі алғаш рет 1965 жылы Лондон орталығы арқылы ұсынылды, ол Бейкерлу желісінің Бейкер-стриттегі Стэнмор тармағын қабылдап, содан кейін Флит-стрит арқылы Льюишемге дейін жүретін болды. Жоспарлауды жеңілдету үшін құрылыс кезеңдерге бөлінді, ал Бейкер-стриттен Чаринг-Кроссқа дейінгі бірінші кезең 1971 жылға дейін барлық қажетті рұқсаттарды алды. Жұмыс келесі жылы басталды және 1976 жылы туннельдердің құрылысы аяқталды. 1977 жылы Елизаветаның күміс мерейтойына орай желі "Юбилейлік желі" деп аталып, 1979 жылдың сәуір айында Бейкерлу желісінде қатынайтын пойыздарды пайдалана отырып ашылды.

1980 жылдар

1981 жылы Ұлы Лондон кеңесі (GLC) «Тарифтер әділдігі» жобасын енгізді, бұл автобус және метрополитен үшін тарифтік аймақтар жүйесі, орташа тарифті 32 пайызға төмендетті. GLC осы жоба бойынша сотқа шағымданып, нәтижесінде 1982 жылы тарифтер екі есеге өсті. Тарифтік аймақтар сақталды және келесі жылы тарифтер аздап төмендеді. 1983 жылы Travelcard автобустар мен метрополитенде белгіленген аймақтарда саяхаттауға мүмкіндік берді, ал 1985 жылы British Rail қызметтерін де қамтитын Capitalcard пайда болды. 1984 жылы Лондон автобустары мен Лондон метрополитенінің басқару құқығы Лондондық аймақтық көліктерге (LRT) берілді, олар тікелей Көлік министріне есеп берді. 1980-жылдардың басында соғыстан бұрынғы пойздар жаңа, боялмаған алюминий поездармен ауыстырылды. 1968 жылы бір адаммен басқару жоспарланған, бірақ кәсіподақтармен болған келіспеушіліктер оның енгізілуін кешіктірді. 1985–1986 жылдары Метрополитен, Шығыс Лондон, Аудан және Дөңгелек желілері жаңартылды, ал 1987–1988 жылдары Пикадилли, Юбилей және Бейкерлу желілері жаңартылды. Орталық және Солтүстік желілерінде 1990-жылдардың басында жаңа поездар келгеннен кейін бір адаммен басқару енгізілді.

Кингс-Кросс өртенуі

1987 жылы 18 қарашада Кингс-Кросс өртінде салқындатылған тұспалда абайсызда тасталған жанған сіріңкеден тұтанған ағаш эскалатордан 31 адам қаза тапты. Келесі есепте Лондон метрополитені өртке қатысты көзқарасы үшін қатты сынға алынды, ал оның жариялануы Лондон метрополитені мен Лондон аймақтық көлігінің жоғары басшылығының отставкаға келуіне және жаңа өрт қауіпсіздігі ережелерінің енгізілуіне әкелді. Қозғалмалы құрамға арналған өрт қауіпсіздігі бойынша әрекет кодексі жасалды, бұл пойыз вагондарының ішкі жаңартылуына, ішкі қаптамаларын ауыстыруға және жаңа хабар тарату жүйелерін орнатуға немесе жақсартуға алып келді.

1990 жылдар

Сонымен қатар, пойыздардың сыртқы жағы боялды, себебі боялмаған алюминийден граффитиді алып тастау қиын болып шықты. Бірінші жаңартылған пойыздар 1989 жылдың қыркүйегінде бұқаралық ақпарат құралдарына ұсынылды, ал жоба 1991 жылдың шілдесінде іске қосылды. 1994 жылы LRT Waterloo және City желісін басқаруға алды. Осы жылы Central желісінің Эппинг-Онгар тармағы және Piccadilly желісінің Алдвич тармағы жабылды. Өсіп келе жатқан Доклендс аймағын Лондон орталығымен байланыстыру үшін бірнеше мүмкіндіктер қарастырылды, нәтижесінде Jubilee желісін кеңейту жобасы таңдалды. 1993 жылы мақұлданған станциялар толық қолжетімді болуы және платформа жиегіндегі есіктермен жабдықталуы тиіс болды. Лондон Транспортына 2000 жылдың 1 қаңтарында Миллениум Кубогының ашылуына дейін желіні ашуға үлкен қысым көрсетілді, ал кеңейту 1999 жылдың 22 қарашасынан бастап, Шарлинг Кросс терминалы жабылғаннан кейін Стратфордтан кезең-кезеңмен ашылды.

Лондонға арналған көлік (2000 жылдан бастап)

Transport for London (TfL) 2000 жылы 1999 жылғы Ұлы Лондон билігі актісі арқылы Ұлы Лондон билігі құрамында құрылды. TfL кейін London Regional Transport-ты алмастырды және өз брендіне қатысты London Transport брендін қолдануды тоқтатты. Жауапкершілікті беру жұмыстары кезең-кезеңмен жүзеге асырылды, Лондон метрополитеніне бақылауды беру 2003 жылдың шілдесіне дейін шегерілді, сол кезде London Underground Limited TfL-дің тікелей емес еншілес компаниясына айналды.

Жасау

1999 жылы, бақылау TfL-ге берілмес бұрын, Лондон метрополитені бөлінді, нәтижесінде мемлекеттік-жекешелік серіктестік (МЖС) келісімі жасау мүмкін болды. Осы келісім бойынша Лондон метрополитені пойыздарды іске қосып, басқаратын мемлекеттік компания ретінде қалды, ал жеке компаниялар инфрақұрылымды жаңартуға жауапты болды, мысалы, желілер, сигналдар және басқа да жүйелер. 2000 жылы Лондонның алғашқы тікелей сайланған мэрі болып сайланған Кен Ливингстон МЖС жоспарының тиімділігіне күмәнданып, Нью-Йорк метрополитеніндегі табысын қайталау үшін американдық Боб Кайлиді Лондонның көлік комиссары етіп тағайындады, бұл үшін мемлекеттік облигациялармен қаржыландыру қолданылды. Ливингстон үшін МЖС процесін тоқтату қиын болды, себебі ол толығымен ұлттық үкіметтің бақылауында болды, ол әлі де Лондон метрополитеніне иелік етіп, оны 2003 жылдың шілдесіне дейін жергілікті басқаруға бермеді. Кайли 2001 жылы МЖС схемасын тоқтатуға тырысқаны үшін Лондондық аймақтық көліктің басқармасынан (оның төрағасы болған) қызметтен алынды. Ливингстон сотқа шағымданып, бірақ ол табысқа жете алмайтыны анық болғандықтан кейіннен одан бас тартты. Кейіннен сот процесіне тікелей 4,2 миллион фунт стерлинг жұмсалғаны және алты айлық кешігуге байланысты туындаған шығындар үшін 36 миллион фунт стерлинг өтемақы ретінде төленгені белгілі болды. 30 жылдық франшизаның үш пакеті жасалды, оларға Юбилей, Солтүстік және Пикадилли желілері (JNP), Бейкерлу, Орталық, Виктория және Ватерлоо және Сити желілері (BCV) және Метрополитен, Дистрикт, Циркл, Шығыс Лондон және Хаммерсмит және Сити желілерінен (SSL) тұратын жер асты желілері кірді. 2002 жылдың желтоқсанында JNP желісін Tube Lines жеңіп алды, ал BCV және SSL келісімшарттарын 2003 жылдың наурыз айында Metronet (Balfour Beatty, WS Atkins, Bombardier, EDF Energy және Thames Water консорциумы) жеңді; олар «инфрако» (инфрақұрылым компаниялары) деп аталды. 2003 жылы жүйенің толық бақылауы келісімге қарсы болған TfL-ге берілді.

Өнер көрсету

2005 жылдың наурыз айында Халық палатасының Мемлекеттік есеп комитеті, мемлекеттік шығыстардың тиімділігін қамтамасыз етуге міндеттелген, есеп жариялап, «ҚТЖ-ның мемлекеттік басқарудағы инвестициялық бағдарламадан артық екенін анықтау мүмкін емес» деген қорытындыға келді. Бұл, негізінен, 30 жылдық келісімшарттардың сынақтан өтпеген мерзімді тексеру құрылымына байланысты болды. Олар 7,5 жыл сайын қайта қарастырылатын, яғни уәделенген 15,7 миллиард фунт стерлинг инвестициялардың соңғы бағасы әлі белгісіз еді. Есепте мемлекеттік облигациялық қаржыландыруды пайдалану жылына 90 миллион фунт стерлинг мөлшерінде қаржы шығындарын үнемдеуге мүмкіндік беретіні, тіпті Үкімет мерзімінен бұрын тоқтату жағдайында шығынның 95%-ын өтеуге кепілдік бергенімен, келісімшарттар инфрақұрылым компанияларына жүктелетін қаржылық тәуекелге шектеулер мен жеңілдіктер қойғаны атап өтілді. Жүйе әлі де жыл сайын 1 миллиард фунт стерлинг мемлекеттік субсидия алып тұрды, бірақ шығындары Infracos компанияларының 2000 беттік ҚТЖ келісімшарттарын түсіндіруіне толығымен байланысты болды. Жеке операторлар капиталдан кемінде 18-20% кіріс алуы күтілгенімен (Metronet үшін), күрделі жаңартулармен байланысты тәуекелдерге қарағанда, жұмыстың көп бөлігі төмен тәуекелді жөндеу және ауыстыру жұмыстарынан тұрды. Мемлекеттік сектордың сатып алу опциясы (ірі жобалар үшін жеке компанияларды пайдалану) ҚТЖ келісімшарттарын жасауға кеткен 455 миллион фунт стерлингті үнемдеуге мүмкіндік берер еді, тіпті келісімшарт талқылаулары салдарынан туындаған бес жылдық кешігуді ескермегенде. 2005 жылдың сәуірінде Лондонның көлік комиссары Боб Кили ҚТЖ-ны шұғыл түрде қайта қарауға шақырды, оның жұмысын «апатқа жақын» деп сипаттады. TfL сондай-ақ Metronet уәде еткен жаңа технология әлі көрінбейтінін мәлімдеді: «Біз ҚТЖ (Public Private Partnership) арқылы жеке сектордың тәжірибесі мен технологиясын алуды күткенбіз, бірақ олар тек ескі жабдықты пайдалануда». Бір аптадан кейін Metronet компаниясының бас директоры, компанияның барлық маңызды жұмыстарының артта қалғанына қарамастан, 50 миллион фунт стерлинг пайда тапқаны туралы шағымдардан кейін қызметтен босатылды. 2005 жылдың сәуірінде Metronet жоспарланған 32 станцияның орнына тек 13 станцияны жаңарту жұмыстарын бастады және 78 аудандық желілік пойызды жаңартудан бір жылдан астам уақыт қалып қойды. Ол сондай-ақ жолды ауыстыру бағдарламасында да артта қалды, жоспарланған 48 км-нің 28 км-ін ғана аяқтады. 2005 жылдың наурызында Халық палатасының Көлік комитеті «Жолаушылар үшін ең маңызды фактор – қолжетімділік. Infracos компаниялары қолжетімділік деңгейлерін орындау үшін бұрынғыдан сәл нашар жұмыс істесе жеткілікті еді. Бірақ көптеген бағыттарда олар тіпті мұны да істей алмады» деп атап өтті. 2006 жылдың қарашасында Metronet 2003-2006 жылдардағы жұмысы үшін ҚТЖ төрешісі – Темір жол реттеу басқармасы (ORR) тарапынан қатты сынға ұшырады. Metronet 2004 жылдың мамырында Уайт-Ситиде болған апатты тексерушілердің есебінде де кінәлі деп танылды, себебі TfL бұйрығына қарамастан, жеткілікті қауіпсіздік тексерулерін жүргізбегені анықталды. Үш жылдан кейін Metronet Mile End маңында Central Line пойзының жолдан шығуына себеп болуы мүмкін екенін мойындады, онда пойыз жөндеушілердің қалдырған өрт сөндіргішіне соқтығысқан.

TfL Infracos компаниясын сатып алады

Metronet, өзінің акционерлерін негізгі мердігерлер ретінде пайдаланды, өз мақсаттарына жете алмады және жолдарды ауыстыру және стансаларды жаңарту жоспардан қалып қойды. 2007 жылғы сәуірде қала әкімі Кен Ливингстон Metronet 750 миллион фунт стерлингтік артық шығынға байланысты құлайтынын мәлімдеді. 2007 жылғы 18 шілдеде компания әкімшілік басқаруға берілді; 2008 жылғы мамыр айында компанияның жауапкершілігі ресми түрде TfL билігімен мемлекеттік меншікке қайтарылды. Ұлыбритания үкіметі Metronet таратылғаннан кейін қалған бос орынды толтыру үшін басқа жеке фирманы табуға тырысты. Алайда, тек TfL ғана Metronet-тің жауапкершілігін қабылдауға мүдделі екенін білдірді. 2008 жылы Metronet-тің құлауы үкіметке 2 миллиард фунт стерлингке шығын келтіргені белгілі болғаннан кейін МЖӘ моделінің дұрыстығына күмән туды. Metronet альянсын құраған бес жеке компания консорциумның алған қарыздарын өтеу үшін әрқайсысы 70 миллион фунт стерлинг төлеуге міндетті болды. Алайда, 2003 жылы үкіметпен жасалған келісімге сәйкес, МЖӘ жүйесі жұмыс істеген кезде компаниялар кез келген қосымша жауапкершіліктен қорғалды, сондықтан британдық салық төлеушілер қалған шығынды төлеуге мәжбүр болды. Бұл нәтиже ТЖК желісін басқарумен байланысты тәуекелдерді жеке секторға жүктеу туралы аргументті әлсіретті. 2010 жылдың басында Tube Lines Jubilee желісін жаңарту жоспарынан қалып қойды және сол жылғы МЖӘ-ның қаралымында болашақ жұмыстардың құны туралы дау туындады. Осыған дейін Tube Lines барлық жобаларын уақытында және бюджет шегінде аяқтаған еді. 2010 жылғы 7 мамырда Transport for London компаниясы Tube Lines акционерлері Bechtel және Amey (Ferrovial) компанияларын 310 миллион фунт стерлингке сатып алуға келісті, бұл PPP-ны ресми түрде тоқтатты. Metronet-ті сатып алумен бірге, барлық техникалық қызметтер енді ішкі күштермен басқарылатын болды, бірақ TfL көптеген жеке жеткізушілер мен мердігерлерді жұмысқа алуын жалғастырды. Oyster картасы – билеттердің орнына Лондон көлігінде пайдалануға болатын, құндылығы сақталатын, жанасу арқылы жұмыс істейтін смарт-карта, алғаш рет 2003 жылы сатылымға шығарылды. Бұл схеманы бастапқыда TranSys компаниясы МЖӘ ретінде басқарды; 2008 жылы TfL Oyster картасының тауарлық белгісіне құқықтарды сатып алды. 2005 жылғы 7 шілдеде үш бомба метрополитенде жарылды, екеуі Aldgate және Edgware Road станцияларындағы Circle желісінде, ал үшіншісі King's Cross және Russell Square станциялары арасындағы Piccadilly желісінде. Соңынан сол күні Woburn Place қаласындағы автобуста да жарылыс болды. Төрт жанкешті өздерін және тағы 52 адамды өлтірді, ал метро қызметтерін толыққанды қалпына келтіруге бір айдан астам уақыт кетті. 2007 жылы 1939 жылдан бері жеке шатл ретінде жұмыс істеп келген Шығыс Лондон желісі Лондон жерүсті желісіне айналдыру үшін жабылды. 2009 жылғы желтоқсанда Circle желісі Теңіздің солтүстік жағындағы Лондон орталығының айналма жолынан Hammersmithке қарай спираль тәрізді қозғалатын бағытқа өзгертілді. Jubilee желісінде 2006 жылы барлық пойызға жетінші вагондар қосылды, ал 2011 жылы автоматты басқаруды қамтамасыз ететін жаңа сигнализация жүйесі іске қосылды. Виктория желісінде 2009 жылғы шілдеден 2011 жылғы маусымға дейін жаңа пойыздар енгізілді, ал жаңа сигнализация жүйесі 2013 жылғы қаңтардан бастап сағатына 33 пойызға мүмкіндік берді. Жер асты желісінің басқару орталығы Hammersmith қаласында құрылатын болады және 1940 жылдардан бері орнатылған сигнализация жабдықтары автоматты пойызды басқару (ATC) жүйесімен алмастырылады. Лондон 2012 Олимпиадалық және Паралимпиадалық ойындары кезінде метро рекордтық деңгейде жолаушылар тасыды, кейбір күндері 4,3 миллионнан астам адам метродан пайдаланды. Бұл рекорд 2015 жылғы желтоқсанда 4,82 миллион жолаушымен қайта сындырылды. 2013 жылы метро 150 жылдығын тойлады, оған арналған шаралар қатарында бу пойыздары және әр стансада орнатылған бірегей лабиринттік өнер туындылары болды. 2010 жылдары 18,8 миллиард фунт стерлинг сомасына Crossrail жобасы салынды, ол Париждің Réseau Express Régional сияқты Лондон орталығының астындағы жаңа шығыс-батыс туннелі арқылы екі негізгі теміржол желісін байланыстырады. Теміржолдың қуатын арттыру және Лондон арқылы саяхат уақытын қысқарту мақсатымен салынған желі 2022 жылғы мамырда Елизавета желісі ретінде ашылды. Метроның бөлігі болмаса да, желі көптеген метро станцияларымен байланысады, жобада бірнеше орталық метро станциялары, соның ішінде Tottenham Court Road қайта құрылды және кеңейтілді. 2020 жылдардың басында COVID-19 пандемиясы метроны пайдалануға қатты әсер етті. Жұқпалы аурудың таралуы және үкіметтің әлеуметтік арақашықтық туралы кеңесіне қарамастан, метро қызметтері әлі де тығыз болды деген алаңдаушылық күшейді. 2020 жылғы 20 наурыздан бастап All Night Overground және Night Tube қызметтері, сондай-ақ Waterloo & City желісіндегі барлық қызметтер тоқтатылды, ал сол күні 40 метро станциясы жабылды. Лондон әкімі және TfL адамдарды қоғамдық көлікті тек қана қажет болған жағдайда пайдалануға шақырды, осылайша оны маңызды қызметкерлер пайдалануына мүмкіндік беруге тырысты. Лондон метрополитені 2020 жылғы 25 наурызда платформаға жолаушылардың ағынын баяулату арқылы вирус таралуына қарсы күресу үшін жаңа шаралар енгізді, оған билет кассаларында кезек құру және кейбір эскалаторларды тоқтату кірді. Бұл шараларға қарамастан, әсіресе жұмыс сағаттарында кейбір стансалар мен пойыздарда тығыздық байқалды, бірақ статистика метро 1800 жылдардан бергі күрделі жол жүру көрсеткіштерінің ең төменгі деңгейінде екенін көрсетті. 2021 жылғы қыркүйекте Northern Line Extension ашылды, ол Northern Line желісін Kennington станциясынан Battersea Power Station станциясына дейін Nine Elms станциясы арқылы ұзартты. Жоба жеке қаржыландырылды, Battersea Power Station, Vauxhall және Nine Elms аудандарынан түскен қаражат есебінен қаржыландырылды.

Тауарлар тасымалы

Тауар пойыздары 1866 жылдан бастап Метрополитен желілерімен жүріп өтті, сол кезде Ұлы Солтүстік темір жолы (GNR), сосын Мидленд темір жолы Фаррингдон және Сноу Хилл туннелі арқылы Темзаның оңтүстігіне қызмет көрсетуді бастады. Тауар қоймалары Фаррингдон ауданында ашылды, оларға қалалық кеңейтілген желілерден қол жеткізуге болады. GWR 1869 жылы Смитфилд Маркет Сайдингтерін ашты, GNR 1874 жылы, ал Мидленд 1878 жылы өз қоймасын ашты. Мидленд сондай-ақ 1876 жылы Хаммерсмиттегі Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолынан Оңтүстік Кенсингтонға дейін аудандық теміржолмен жүру құқығын келісті; екі жылдан кейін Кенсингтонның Биік көшесі мен Батыс Кенсингтонда көмір қоймаларын ашты. Тауар тасымалы Бейкер көшесінен шығатын ұзарту желісіндегі Метрополитен қызметінің маңызды бөлігін құрады. 1880 жылы Мет Финчли жолынан Харроуға көмір тасымалдауды бастады. Ұзарту желісіндегі көптеген станцияларда тауар мен көмір қоймалары салынған кезде ашылды. Лондонға баратын тауар бастапқыда Уилсденде жиналып, автокөлікпен немесе Мидлендке ауыстырылды. 1909 жылы Мет Фаррингдонның жанында Вайн-стриттегі тауар қоймасын ашып, Батыс Хэмпстедтен тұрақты қызмет көрсетті. Бу локомотивтеріне, компанияның Неасдендегі электр станциясына және жергілікті газ зауыттарына көмір Куинтон жолы арқылы жеткізілді. Сүт Лондонның шеткі аудандарына, ал азық-түлік Вайн-стриттен Уксбриджге жеткізілді. Балық Биллингсгейт нарығына Мет және Монументтегі аудандық бірлескен станциясы арқылы жеткізілді, бұл станцияның "суреттеуге келмейтін лас күйде" болуына себеп болды. Аудан балыққа жеке кіреберіс ұсынды, бірақ ешқандай шара қабылданбады. Мэрилебоннан жол көлігі енгізілген кезде тасымалдау көлемі айтарлықтай азайды, бірақ бұл мәселе 1936 жылға дейін сақталды және LPTB поездардағы парцелдерді тасымалдауды тоқтатудың бір себебі болды. LPTB Метрополитеннің тауарлық қызметтерін жүргізуге қызығушылық танытпады. Vine Street жүк станциясы 1936 жылы жабылды, ал Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолы (LNER) 1937 жылдан бастап барлық жүк тасымалын өз мойнына алды. 1940 жылы Солтүстік желі LNER желілері арқылы Хай Барнет пен Милл Хилл Истке дейін созылғанда, станциялар өздерінің тауарлық қызметін сақтап қалды. Түн ортасынан бастап пойыздар Highbury-ден әр бес-он минут сайын шығып, Highgate High Level арқылы Finsbury Park желісіне кіретін болды. Орталық желі станциялары да тауарлық қызметін сақтап қалды, Temple Mills-тен жұмыс істеді және Leytonstone арқылы кірді, ал Hainault айналма станциялары Вудфорд арқылы қызмет көрсетілді. Тауарлық қызмет 1950-1960 жылдары біртіндеп тоқтатылды. GNR жүк қоймасы 1956 жылы жабылды, ал Смитфилд нарығына соңғы жүк пойызы 1962 жылы келді. 1964 жылы Уксбридж тармағындағы жүк жүретін орындар жабылып, сол жылы Солтүстік желі станциялары соңғы жүк пойызын көрді. Келесі жылы Батыс Кенсингтон сарайының жабылуы District және Piccadilly желілерінен жүк пойыздарының тоқтатылуын білдірді. Орталық желіде Hainault айналма станциялары 1965 жылы тауарлық қызметін жоғалтты, ал келесі жылы желідегі қалған станциялар да қызметін тоқтатты.