Кіріспе

Ұлыбританиядағы автокөліктерді міндетті түрде тексеру

MOT сынағы (немесе жай ғана MOT) – үш жастан асқан көптеген көлік құралдары үшін Ұлыбританияда қажетті жылдық қауіпсіздік, техникалық жағдай және газ шығарындыларын тексеру. Солтүстік Ирландияда төрт жылдан кейін осы талап қолданылады. Бұл талап "Ұлыбританияның кез келген бөлігіндегі жолға" ыңғайлы қосылмаған шағын аралдарда ғана пайдаланылатын көліктерге қолданбастан, бірақ 2014 жылдың басында Солтүстік Ирландияда мұндай ерекшелік болмаған, онда бір ғана мекенделген Ратлин аралы бар. MOT сынағы алғаш рет 1960 жылы көліктің бірнеше қарапайым тексеруі ретінде енгізілді және қазір көлікте немесе оның ішіндегі жиырма түрлі бөлік немесе жүйелерді қамтиды. Атауы бұрынғы Көлік министрлігінен шыққан, бірақ әлі де ресми түрде қолданылатын, қазіргі Көлік департаментінің бірнеше алдыңғы буындарының бірінен алынған. MOT сынақ сертификаттары қазіргі уақытта Ұлыбританияда Жүргізушілер мен көлік құралдары стандарттары агенттігі (DVSA) (бұрынғы Жүргізушілер стандарты агенттігі (DSA) мен Көлік құралдары және операторлар қызметі агенттігі (VOSA) бірігуі нәтижесінде құрылған), Көлік департаментінің атқарушы агенттігі арқылы, ал 2014 жылдың 1 сәуіріне дейін VOSA арқылы беріледі. Солтүстік Ирландияда сертификаттарды Жүргізушілер мен көлік құралдары агенттігі (DVA) береді. Тексеру және сәтті өту туралы куәлік көбінесе жай ғана "MOT" деп аталады. Англия, Шотландия және Уэльсте 23 500-ден астам жергілікті автосервистерде 65 800-ден астам тексеруші жұмыс істейді, олар тексеру жүргізуге және сертификаттар беруге уәкілді. Принцип бойынша, Ұлыбританиядағы кез келген жеке тұлға MOT станциясын ашуға өтініш бере алады, бірақ DVSA-дан рұқсат алу үшін станцияны басқаруға ниеттенген тұлға да, ғимарат та үкімет веб-сайтында белгіленген минималды талаптарға сәйкес келуі керек, бұл талаптар VT01 нысанында көрсетілген. Солтүстік Ирландияда тексерулер DVA-ның өз тексеру орталықтарында ғана жүргізіледі, бірақ қазіргі уақытта COVID-19 пандемиясы кезінде жабдықтардың бұзылуы мен істен тоқтауына байланысты ұзақ күту уақытын қысқарту мақсатында Солтүстік Ирландияны Ұлыбританияның қалған бөлігімен үйлестіруді зерттейтін ашық жоба бар.

Тарих

MOT тестісі алғаш рет 1960 жылдың 12 қыркүйегінде сол кездегі Көлік министрі Эрнест Марплздің басшылығымен, 1956 жылғы Жол қозғалысы туралы заңда берілген өкілеттіктер бойынша ерікті түрде енгізілді. Бастапқыда бұл тесті тежегіштер, шамдар және рульді тексеруден тұратын қарапайым тексеру болды, ол көлік құралына 10 жыл толғаннан кейін және одан әрі әр жыл сайын жүргізілуі керек еді. Бұл "он жылдық тексеру" немесе "Көлік министрлігінің тесті" деп белгілі болды. Тестіге ақы төленеді, ал 1960 жылы тесті алғаш енгізілген кезде автомобиль үшін төленетін сома – он төрт шиллинг (70 жаңа (ондық) пенс) және сертификат үшін бір шиллинг (5 жаңа пенс) құрады. Ерікті кезең 1961 жылдың 15 ақпанында аяқталды, ал жоғары сәтсіздік көрсеткіші салдарынан 1961 жылдың 31 желтоқсанында көліктерді тексеру мерзімі 7 жылға дейін қысқартылды. Соңғы кезде бұрынғы Көлік хатшысы Грант Шэппс 2022 жылғы тұрмысқа қатысты қиындықтардың нәтижесінде автокөлік жүргізушілеріне ақша үнемдеуге көмектесу үшін MOT тестісін қайтадан екі жылда бір рет жүргізуді ұсынды. Бұл жоспар әлі күнге дейін үкімет тарапынан ресми түрде талқыланбаған, бірақ қауіпсіздік ұйымдарынан жауап алды.

Халықаралық ережелер

Көліктердің бір елден екінші елге қатынауына мүмкіндік беру үшін, кейбір халықаралық ережелер көліктерде тексерулер жүргізуді талап етеді. Мысалы, бұл талап 1997 жылғы БҰҰ ЕЭК келісімінде, сондай-ақ 2014/45/ЕҚ директивасында (көлік құралдарының жолға жарамдылығын мерзімді тексеру туралы), 2014/47/ЕҚ директивасында (коммерциялық көлік құралдарының жол бойындағы техникалық тексерулері туралы) және 2014/46/ЕҚ директивасында қарастырылған.

Ақылы қызметтер

Барлық сынақ станцияларында "VT9A ақысы мен шағымдар" плакаты орналастырылуы керек, ол көпшілікке қолжетімді болуы тиіс. 2010 жылғы 6 сәуірден бастап бұл төлемақылар ең жоғары мөлшерде алынады. Олар ҚҚС-қа жатпайды. КлассКөлік түріБірінші сынақтан өту үшін қажетті жас (жылдар)Бағасы (2010 жылдың 6 сәуірінен бастап) 1Мотоциклдер (200 см³-ге дейін)3£29.652Мотоциклдер (барлық мотоциклдер)3£29.651 және 2Тіркемесі бар мотоциклдер (мотордың кез келген көлемі)3£37.803Үш дөңгелекті көліктер (жүксіз салмағы 450 кг-ға дейін)3£37.804Автомобильдер мен жеңіл фургондар (жүксіз салмағы 450 кг-нан асатын үш дөңгелекті көліктерді қоса алғанда)3£54.854Жылдам жәрдем машиналары мен таксилер1£54.854Жеке жолаушылар көліктері және жылдам жәрдем машиналары (9-12 жолаушы орындықтары)1£57.304aҚауіпсіздік белдіктерін орнатуды тексеруN/A£64.005Жеке жолаушылар көліктері және жылдам жәрдем машиналары (13-16 жолаушы орындықтары)1£59.555Жеке жолаушылар көліктері және жылдам жәрдем машиналары (16 жолаушыдан көп)1£80.655aҚауіпсіздік белдіктерін орнатуды тексеру (13-16 жолаушы орындықтары)N/A£80.505aҚауіпсіздік белдіктерін орнатуды тексеру (16 жолаушыдан көп)N/A£124.507Жүк көліктері (3,000 кг-нан 3,500 кг-ға дейін жалпы салмақ)3£58.60n/aЖартылай қайта тексеру үшін ең жоғары ақыЖартылай тексеру ақысыn/aДубликат тексеру сертификаты үшін ең жоғары ақы (немесе толық тексеру ақысының жартысы, егер арзан болса)£10.00

Біріккен Корольдікке арналған ережелер мен ережелер

Нақты аттестаттың атауы VT20 болып табылады, ал сынақтан өтпеу VT30 деп белгіленеді, ал ескертулер VT32 болып табылады. MOT тестілеуі, қажет болған жағдайда, шығарындылар туралы есепті ұсынады. 1988 жылғы Жол қозғалысы туралы заңда жол ретінде анықталған кез келген жолда қолданыстағы MOT-сыз, сынақтан өтуді қажет ететін, босатылмаған көлікті пайдалану заңсыз; бұл тек магистральдарға (немесе Шотландияда тиісті жолға) ғана емес, сонымен қатар қоғамдық пайдалануға арналған, магистраль емес басқа да жерлерді қамтиды. Бұл, брондалған MOT тестілеуіне бару немесе одан қайту (сақтандыру шарттарына сәйкес) немесе бұрынғы тестілеудегі кемшіліктерді жою үшін жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде қолданылмайды. Көлік салығын алу үшін жаңа VT20 тестілеу сертификатына ие болу міндетті алғышарт болып табылады, ал қолданылған автомобильдер туралы жарнамаларда ағымдағы MOT-тың қанша айға дейін жарамды екені жиі көрсетіледі (яғни VT20 сертификаты; бірақ VT20 сату кезінде көліктің жолға жарамдылығына кепілдік бермейтінін ескертеді). Көлік құралына MOT тестілеуінен кейін ауыр зақым келсе де, сертификат әлі де жарамды болады және заң бойынша жаңасын алу қажет емес (кейбір сақтандыру компаниялары жаңа тестілеуді талап етуі мүмкін, бірақ бұл олардың тәжірибесі, заң емес). Дегенмен, қауіпті күйдегі көлікті қоғамдық жолда жүргізу, оның тестілеу мәртебесіне қарамастан, әрқашан заңсыз. Ұлыбританияның ресми MOT тексеру нұсқаулықтары онлайн режимінде қолжетімді.

Тарихи (классикалық) көлік құралдарын салықтан босату

Егер көлік құралы қырық жылдан астам бұрын жасалған немесе алғаш рет тіркелген болса және соңғы отыз жылда оған "маңызды өзгерістер" енгізілмеген болса, онда ол MOT тексеруінен босатылады. Бұған 1960 жылға дейін алғаш рет тіркелгендігіне байланысты бұрын босатылған көлік құралдары да кіреді. Көлік құралына енгізілген өзгеріс, егер негізгі бөліктерінің техникалық сипаттамалары соңғы отыз жылда өзгерген болса, "маңызды өзгеріс" болып саналады, егер олар рұқсат етілген өзгерістер тізіміне жатпаса. Ірі көліктерге басқа ережелер қолданылады. Босатылған көлік құралы жол жүруге қабілетті болуы керек.

Қайта сынау

Көлік құралы MOT тестілеуінен өтпеген жағдайда, он жұмыс күні ішінде қайта тестілеуден өтіп, оң нәтиже алуға болады. Қайта тестілеу үшін төлем қажет болуы мүмкін. Егер көлік құралы ақауларды жою үшін тестілеу станциясында қалса, бастапқы тестілеуден кейін он жұмыс күні ішінде тегін ішінара қайта тестілеуден өтуге құқылы. Егер ол жөндеуге алынып, он жұмыс күні аяқталғанға дейін қайта әкелінсе, бастапқы төленген ақының жартысына тестілеуден өтеді. Көлік құралы алынып, содан кейін сол тестілеу станциясына қайтарылып, келесі жұмыс күні аяқталғанға дейін төмендегі элементтердің бірі немесе бірнешесі бойынша қайта тестілеуден өткізілсе, қайта тестілеу үшін ақы алынбайды: капот, дабыл, өткір жиектер, багаж қақпағы, шамдар, руль, тежегіш педаліне қарсы сырғанау, жүк салу есігі, артқы тақта, бағыт көрсеткіштері, айналар, артқы қақпа, есіктердің артқы жағындағы шамдар, VIN нөмірі, бүйірлік қанаттар, тіркеу нөмірлері, лобовой стекло және шыны, жанармай құю қақпағы, қауіпсіздік белбеулері, сүрткіштер және жуғыштар, авариялық ескерту, орындықтар, доңғалақтар мен шиналар. Он күн өткен соң толық MOT тестілеуі қажет болады. Толық MOT тестілеуі үшін толық ақы қайтадан алынады. Тестілеу станциялары мен DVSA веб-сайты MOT қайта тестілеулері туралы толық және жаңартылған ақпаратты ұсынады. Тестілеу және қайта тестілеу құны тестілеу орталығының иесінің қалауынша, бірақ заңмен белгіленген ең жоғары шектеулерге сәйкес болады. Көлік құралының иесі бір MOT тестілеуі бойынша тек бір рет қайта тестілеуден өте алады. Егер көлік құралы MOT қайта тестілеуінен өтпесе, онда оған толық MOT тестілеуі үшін толық ақы төленеді.

MOT инспекцияларына қарсы шағымдар

Көлік құралын тексеруден өткізіп, тексеру нәтижесімен келіспейтін жүргізушілер шешімге шағымдануға құқылы. Егер мәселелі бөліктер механикалық сипатта болса, шағымды бастапқы тексеру күнінен бастап 28 күн ішінде DVSA/DVA-ға жолдау керек; тежегіш дискілерінің, тежегіш құбырларының немесе эгзостық жүйенің коррозиясынан басқа коррозия мәселелеріне үш ай мерзім беріледі. Тексеруден кейін жүрілген қашықтық немесе оның болмауы, тіпті көлік бірнеше ай бойы пайдаланылмаса да, шағымға қатысы жоқ. Егер мәселелі бөліктер жөнделсе, ауыстырылса немесе көліктен алынып тасталса, иесінің шағымдану құқығы жойылады. Шиналар немесе желдеткіштердің сыпырғыштары сияқты оңай ауыстырылатын бөліктердің ақауларына байланысты шағымдануға болмайды, себебі тексеру кезінде олардың орнатылғанын анықтау қиын. MOT тексеруінен өткені үшін шағымдану тегін, бірақ тексеруден өтпегені үшін шағымдану ақылы болады, және ақының мөлшері сол көлік үшін MOT тексеруінің ең жоғары бағасына тең. Егер шағымды қарау кезінде жүргізушінің пайдасына шешім қабылданса, ақы қайтарылады. Егер шағымды қарау кезінде көлік дұрыс диагностикаланбағаны анықталса, DVSA/DVA тиісті станцияға қатысты шаралар қолданады. Бұл шаралар, ең шағын бұзушылықтар үшін айып ұпайларын беруден бастап, ауыр бұзушылықтар үшін станцияның MOT лицензиясын жоюға дейін жетеді. DVSA/DVA тек қана станцияны тәртіптік жазаға тарта алады және шағымданушыға ешқандай өтемақы төлемейді; бұл Сауда Стандарттарының құзыретіне жатады. MOT станциясы тексеруден кейін бірнеше ай өткен соң көлікте пайда болған ақауларға жауапты емес. Шағымдану процесі VT20 өтеу куәлігінің және VT30 тексеруден өтпегені туралы хабарламаның артқы жағында сипатталған.

Миляж

Көптеген адамдар MOT тексеруі көліктің нақты бағажын растайтын сенімді жазба береді деп жаңылысады. Дегенмен, тексеру кезінде бағаж тіркелсе де, тексеру станциясының бұл көрсеткіштің шындыққа сәйкес екенін тексеруі талап етілмейді. Бұл жай ғана тіркеледі және спидометрдің кез келген түрде бұрмалануы MOT тексеруі барысында анықталмайды.

2012 жыл

2012 жылы MOT тестісі түбегейлі өзгертілді, бұрын тестіге қосылмаған көптеген элементтер енді стандарттық болды. Сонымен қатар, Ұлыбританияда "квитанция стиліндегі" қарапайым қағаз сертификаттар енгізілді, олар DVSA дерекқорына «сәтті өткені» тіркелгенін хабарлайды. Сертификаттағы MOT тестісінің нөмірі DVSA веб-сайты арқылы көліктің ағымдағы тестілеу күйіне, сондай-ақ 2005 жылдан бергі тестілеу тарихына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Солтүстік Ирландияда MOT сертификаттары қағаз түрінде беріледі және көлік құралына орнатылуы тиіс қағаз «сертификат дискісімен» бірге келеді. Бұл дискілерді көрсету 2008 жылдан бері Солтүстік Ирландияда тексерілген автомобильдерде міндетті болды. Дегенмен, бұл талап 2015 жылдың сәуір айында жойылды. 18 қарашадан бастап MOT сертификатында көліктің соңғы жүрілген шақырымдары көрсетіледі. Бұл көлік қылмыстарын азайтуға бағытталған үкіметтік бастаманың бөлігі ретінде енгізілді. Егер қол жетімді болса, соңғы үш VT20 (тестілеуден өткені туралы хабарлама) деректері мен осы деректердің күні көрсетіледі.

2018 жыл

2018 жылдың 20 мамырынан бастап Англия, Шотландия және Уэльстегі MOT тексеруінің жүргізілу тәсілі ЕО 2014/45 директивасына сәйкес өзгерді. Бұл тексеруді жүргізу және нәтижелерін жазу ережелеріне енгізілген өзгерістерді білдірді, бірақ тексерудің мазмұны өзгеріссіз қалды. 2018 жылдың 20 мамырынан кейін 40 жыл бұрын алғаш тіркелген көліктер MOT тексеруінен босатылды.

2019 жыл

2019 жылдың 1 қазанынан бастап Англия, Шотландия және Уэльсте MOT тексеруінің жаңа байланыстырылған жабдықтар туралы заңнамаға сәйкес жұмыс істеу әдісі өзгерді. Бұл өзгеріс тек жаңа MOT орталығын ашуға, жабық MOT орталығын қайта ашуға немесе MOT орталығының меншігін өзгертуге байланысты өтініштерге ғана қатысты.

2020 жыл

2020 жылдың 1 сәуірінен бастап, егер 4-ші санаттағы көліктердің MOT мерзімі 2020 жылдың 30 наурызынан бастап немесе одан кейін аяқталса, ол алты айға ұзартылды. Бұл Ұлыбритания бойынша коронавирус таралуына байланысты жасалды. Алты айлық жеңілдік берілгенімен, пайдаланылып жатқан көліктердің жолға лайықты күйде болуы талап етілді, және қауіпті жағдайда көлік жүргізуге айыппұл салынды.

2021 жыл

2021 жылдың 1 мамырынан бастап, қаушау газдарын талдау құралдары және дизельдік түтін өлшегіштері қосылған жабдықтар туралы заңнамаға сәйкес MOT тестілеу қызметіне тікелей қосыла алатын болды.

Солтүстік Ирландияда эмиссияны сынау

Солтүстік Ирландияда 2006 жылдан бері дизельдік автомобильдердің шығарындыларын тексеру, заңмен талап етілгеніне қарамастан, техникалық қарап тексеру кезінде жүргізілмеген.