Кіріспе

Марк Антиус Кресценс Кальпурниан – римдік сенатор, б.з. II ғасырының соңында Рим Британиясының әрекет етуші губернаторы және 204 жылы Секулярлық ойындарда болған quindecimviri sacris faciundis мүшесінің бірі. Оның мансабының шамамен мерзімділігін анықтау мүмкін. Остияда табылған екі жазу Калпурнианның 194 және 195 жылдары сол қалада Вулкани понтификі болғандығын куәландырады. Римдегі бір жазу фрагменті ол претор қызметін атқарғаннан кейін Британияда юридик ретінде қызмет еткенін көрсетеді, атаусыз консулды алмастырғаннан кейін, ол quindecimviri sacris faciundis-ке сайланғаннан кейін Македонияның проконсулы лауазымына тағайындалды. Бірлидің сөзіне сүйенсек, көптеген сарапшылар Калпурнианның губернаторлық міндетін шамамен 200 жылы “Вириус Лупустың қазасы немесе күрт жоғалуы” кезінде атқарғанын айтады. Дегенмен, оның 204 жылы квиндецимвириге сайланғанына сенімді негіз жоқ, сондай-ақ юридик пен проконсул лауазымдары сол жылға жақын болды деп болжауға да болмайды. Губернатордың міндетін атқару оның иығына провинцияның алыс солтүстігінде шайқаста қаза тапқан губернатордың орнына түскен болуы мүмкін. Бірли 185 жылға қарай Британиядағы легиондардың әртүрлі легион командирлерін император етіп тағайындауға тырысқан екі-үш оқиғаны атап өтеді. Бірли: “Калпурнианның әрекет етуші губернаторлық қызметінің мерзімін нақты анықтау үшін қосымша дәлелдер қажет”, – деген қорытындыға келді.

Калпурниан туралы көп мәлімет белгілі емес. Бірли ол “жеке немесе жергілікті мәселелерге көбірек бейіл бөлген, мысалы, Остияда, ол оның туған жері болған деседі”. Бірли сондай-ақ 213 жылы Сицилияның квесторы болған Маркус Антиус Гратиллианның бар екенін айтады және Гратиллиан Калпурнианның ұлы болуы мүмкін деп болжайды.