Кіріспе

Француз жазушысы Жан Джионо (30 наурыз 1895 – 8 қазан 1970) – Францияның Прованс аймағында көптеген көркем шығармаларын жазған француз жазушысы.

Өтпелі кезең

1930 жылдардың соңы Жонноның өмірінде дағдарыс тудырды. Жазушылық тұрғысынан ол «Жонно жасауды» (faire du Giono) тоқтатып, өзінің туындыларын жаңа бағытқа бұру уақыты келді деп ойлады. Сонымен қатар, оның бейбітшілік жолындағы еңбегі сәтсіздікке ұшырағаны және тағы бір соғыс сөзсіз болып, жылдам жақындап келе жатқаны анық болды. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде Контадур тұрғындары жылдық кездесулеріне жиналғанда соғыс жарияланды. Жонноның бұрынғы бейбітшілікке шақыру әрекеттерінің нәтижесінде ол нацистік көзқарасты қолдайтын адам ретінде қысқа мерзімге қамауға алынды, бірақ кейін қандай да бір айып танылмай іс тоқтатылды. Ол сондай-ақ Балзактың «Адам комедиясы» романынан шабыттанған он томдық роман сериясын жазуды жоспарлады, онда ол шаруалар емес, қоғамның барлық топтарынан кейіпкерлерді сомдайды және бір отбасы мүшелерінің тәжірибесі арқылы тарихтың әртүрлі кезеңдерін салыстырып, қарама-қарсы қояды. Бұл жоба ешқашан іске аспады, жоспарға сәйкес тек төрт гусар романы (Анджело (1958), Шатырдағы гусар (Le Hussard sur le Toit, 1951), Құмарлық (Le Bonheur fou, 1957), Тұлғаның өлімі (Mort d’un personnage, 1948)) аяқталды, бірақ ол Жонноның соғыстан кейінгі туындыларында XIX ғасырдың ортасындағы және XX ғасырдың ортасындағы тарихи және заманауи романдар арасындағы қарама-қайшылықта көрінеді. Тарихқа деген жаңа қызығушылығы оны «Павия апаты» (1963) атты тарихи кітап жазуға итерді. Ол табиғат әлемінен гөрі адам баласына көбірек назар аудара бастағанда, оның психология мен мотивацияны түсінуіне Никколо Макиавеллидің еңбектері де әсер етті. Оның талдауы адам табиғатының қараңғы жақтарын түсінуге көмектесті және ол осы тақырыпта «Мырза Макиавелли, немесе адам жүрегінің ашылуы» (1951) атты мақала жазды. 1944 жылы Франция азат болғанда Жонно тағы да нацистермен байланыс жасады деген айып тағылып, бес айға қамалды, бірақ кейін қандай да бір айыпсыз босатылды. Өмірінің соңғы жылдарында Жонно 1953 жылы Монако князі Ренье атындағы әдеби сыйлыққа ие болды, ол оның өмірлік жетістіктерін тану үшін берілді, 1954 жылы Гонкур академиясына сайланды және 1963 жылы Монаконың әдеби кеңесіне (Conseil Littéraire) мүше болды. Ниццадағы Жан Жонно атындағы колледж, сондай-ақ Канн және Фрежюс қалаларындағы көшелер оның құрметіне аталды.