Кіріспе

Канадалық саясаткер және бизнесмен Питер Алан Столлери (1935 жылдың 29 қарашасында туған) – бұрынғы канадалық саясаткер және бизнесмен.

Өмірбаян

Ескі Йорквилл отбасы Столлерилер 1901 жылы Торонтоның орталығында «Столлерис» атты жиһаз дүкенін ашты. Дүкеннің негізін қалаушының немересі Питер Столлери 24 жыл бойы осы дүкенде жұмыс істеді, бастапқыда жиһаз сатушысы болып, ал әкесі Алан Столлеридің 1965 жылы кенеттен қайтыс болғаннан кейін 1965 жылдан 1968 жылға дейін менеджер болып жұмыс істеді. Оның осы тамырларға байланыстылығы, кейіннен Канада Сенатында дүкен орналасқан «Блур және Йонге» қиылысының сенаторы ретінде тағайындалуын түсіндіреді. Қоғамдық өмірге қадам баспас бұрын, Столлери Алжирде мұғалім болып жұмыс істеді, сондай-ақ «Маклин» журналы үшін саяхат жазушысы болды. Ол Корольдік географиялық қоғамның мүшесі және Лондондағы Ұлттық либералдық клубтың мүшесі.

Парламенттегі мансабы

Столлери 1972 жылы Торонтодағы Спадина округінде либералдық кандидат ретінде Канаданың Палатасына сайланды. Ол либералдық партиядан шығып, прогрессивті консерваторлар партиясына өткен, бұрынғы парламент мүшесі Перри Райанды жеңді. Ол 1974, 1979 және 1980 жылдары өткен сайлауларда қайта сайланды. Бір кезде ол Либералдық фракцияның төрағасы (1976–1978 жж.), Мемлекеттік хатшының және Коммуникация министрінің парламенттік хатшысы (1980–1981 жж.) қызметін атқарды. 1981 жылы Столлери премьер-министр Пьер Трюдоның ұсынысымен Канада Сенатына тағайындалды. Трюдо Столлеридің Спадина округін ашып, осылайша оның көмекшісі Джеймс Коутстың парламентке қосымша сайлауда сайлануына мүмкіндік жасағысы келді. Бірақ сайлаушылар наразылық білдірді, ал келесі сайлауда Коутс бұрынғы либералдық орыннан Жаңа демократиялық партиядан Дэн Хипке жеңілді. Ол 2010 жылдың 29 қарашасында міндетті зейнеткерлік жасына (75 жас) жеткен соң Сенаттан зейнетке шықты. Ол Парламентте 38 жылдан астам, оның ішінде Сенатта 29 жылдан астам қызмет еткен. Сенатта Столлери бірнеше комитеттерде жұмыс істеді, көптеген халықаралық делегацияларға қатысты және Сыртқы істер жөніндегі тұрақты комитеттің төрағасы болды (1999–2005 жж.). Сенаттан зейнетке шыққанға дейін ол комитет төрағасының орынбасары болып қызмет етті. Ол Канада-Еуропа парламентаралық одағымен де байланыста болды.

Дау

2006 жылы 29 мамырда Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс жөніндегі Сенаттың тұрақты комитетінің отырысында Столлери Ауғанстанның сол кездегі президенті Хамид Карзайды сынады. Карзай демократиялық жолмен сайланғанымен, Столлери Карзайдың билікке келуі АҚШ-тың ықпалымен болды деп есептеді. Ол Канада әскерлерін "Ауғанстанда демократиялық қоғам құруға" көмектесуге жұмылдыру тиімдірек болар дейді. 2006 жылдың қыркүйегінде Столлери Канада әскерлерінің Африка құрлығындағы қатысуының шектеулі болуын әскери шенеуніктердің Ауғанстанда АҚШ-қа көмектесуге қарағанда бұл миссияны "қызықты" деп санамауымен байланыстырды. Бұдан кейін либералды сенатор Ромео Даллер Столлериді сынап, оның сөздерін "әдепсіз тіл" деп атады. Даллер былай деді: "Соғыста ешқандай "қызықты" жайт жоқ. Соғыстың өзі бұрмаланған ұғым, біз қай аймақтамыз, қайда емеспіз – бәрі саяси шешімдердің нәтижесі".