Роберт Рей: Канадалық саяхатшы және дипломат

Роберт Рей – канадты дипломат, БҰҰ елшісі (2020 жылдан). Онтарионың экс-премьері, Либералдық партияның уақытша жетекшісі. Саяси өмірі мен мансабы туралы ақпарат.

29 мин оқу

100%

Дереккөз: Bob Rae — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Канадалық саясаткер және дипломат (1948 жылы туған)

Роберт Кит Рей (2 тамыз 1948 жылы туған) – канадалық дипломат және бұрынғы саясаткер, 2020 жылдан бері Канаданың Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елшісі. Ол бұған дейін 1990 жылдан 1995 жылға дейін Онтарионың 21-ші премьер-министрі, 1982 жылдан 1996 жылға дейін Онтарионың Жаңа демократиялық партиясының жетекшісі және 2011 жылдан 2013 жылға дейін Канаданың Либералдық партиясының уақытша жетекшісі болып қызмет еткен. 1978 және 2013 жылдар аралығында ол 11 рет федералдық (Бродвью, Бродвью Гринвуд, Торонто орталығы) және провинциялық (Йорк Оңтүстік) парламенттерге сайланды. Ол Майкл Игнатиевтің орнына келді; ол 2013 жылдың басында Джастин Трюдо партия басшысы болып сайланғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. 2013 жылдың 19 маусымында Рей провинциялық үкіметпен келіссөздер жүргізу үшін Джеймс-Бей аймағындағы бірінші ұлттардың бас келіссөзшісі болу мақсатында парламенттен кетпек екенін мәлімдеді. Оның парламенттен кеткені 2013 жылдың 31 шілдесінде күшіне енді. Рей 2014 жылдың ақпан айында абориген клиенттерін өкілдік етуге маманданған заң фирмасы – «Олтхуис Клер Тауншенд» (OKT Law) ЖШС-не серіктес ретінде қосылды. Рей Канаданың Экофискалдық комиссиясының кеңесшісі болып табылады. Рей 2017 жылдың қазан айында Канаданың Мьянмадағы арнайы елшісі болып тағайындалды және Рохинджа дағдарысы мәселесі бойынша премьер-министр Джастин Трюдоға кеңес берді. Ол сондай-ақ Рауль Валленбергтің Адам құқықтары орталығының аға ғылыми қызметкері. 2020 жылдың 6 шілдесінде премьер-министр Джастин Трюдо оның Канаданың Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елшісі болып тағайындалғанын жариялады.

Отбасы

Рей Онтарионың Оттава қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Лоис Эстер (Джордж) және Саул Рей болды, ол Вашингтон, Женева, Нью-Йорк, Мексика және Гаагада қызмет атқарған көрнекті канадалық дипломат. Рейдің әкесінің ата-бабалары Шотландиядан көшіп келген, ал анасының ағылшын тегі бар. Рей англикан дінінде тәрбиеленді. Есейгенде ол әкесінің әжесі еврей екенін және Шотландияға литвалықтардан көшіп келген отбасынан екенін білді. Рейдің ағасы Джон А. Рей (1945 жылы туған) Power Corporation компаниясының атқарушы вице-президенті және директоры, сондай-ақ Либералдық партияның белгілі мүшесі болды. Ол 1968 жылы Жан Кретьен Үндістер ісі жөніндегі министр болған кезде оның кеңесшісі болды, кейін 1993 жылдан 2003 жылға дейін Кретьен премьер-министр болып тұрғанда да кеңес берді. Рейдің інісі Дэвид 1987 жылы лимфа безінің қатерлі ісігінен ауырды. Ағасынан сүйек кемігін алмастырғаннан кейін 1989 жылы 32 жасында лейкемиядан қайтыс болды. Рей 1968 жылы отбасының еврей тегі бар екенін білді. Бұл жаңалық оған күшті әсер етті: ол еврей мәдениетін зерттеуге тырысты, тек еврей қыздарымен ғана қарым-қатынас жасады және ақырында еврей әйеліне үйленді. Арлин Перли Рейге үйленгеннен кейін Рей үш қызын әйелінің еврей дінінде тәрбиелеуге келісті. Рей Торонтодағы реформалық еврей қауымының мүшесі. Оның інісі, марқұм Джеки Рей, әртіс және бұрынғы тележүргізуші, CBC арнасындағы «The Jackie Rae Show» бағдарламасын жүргізді, сондай-ақ британдық теледидарда да өнер көрсетті.

Ерте мансап

Рей Оттавадағы Crichton Street Public School, Horace Mann Public School және Вашингтондағы Гордонның кіші орта мектебінде оқыды (1956–1961), содан кейін Женевадағы Халықаралық мектепте білім алды. Оның алғашқы жұмысы – Вашингтонның Evening Star газетін жеткізу болды, кейін ол оны «қазіргі заманғы журналистика тарихындағы ең нашар газеттердің бірі» деп сипаттады. Оның клиенттерінің арасында Ричард Никсон мен Эстес Кефовер болды. Кейін Рей Кефовердің Рождествода оған 20 доллар сыйлық бергенін, ал Пэт Никсон тек 25 цент беріп, осы сәттен бастап демократтарға көбірек жаныстық сезімге ие болғанын әзілдеп айтты. Рей Торонто университетінің Университет колледжін құрметті дипломмен бітірді, содан кейін заңгерлік біліміне ие болды. Кейін либералдық партияның басшылығы үшін Рейдің қарсыласы болған Майкл Игнатьев бір уақыт бойы оның бөлмедесі болды. Ол саясатқа алғаш рет 1968 жылы Трюдоның либералдық партия басшылығына кандидаттығын қолдау науқанына қатысып, ерікті болып кірісті, ал кейін 1968 жылғы федералды сайлауда либерал Чарльз Каччианың науқанында жұмыс істеді. Рей мен Каччиа саяси мансаптарында достықтарын сақтап қалды. Оқуын аяқтаған жылы Рей университет басқару мәселелері жөніндегі Бисселл комиссиясында студенттік өкіл болды. Оның үлгерімі жоғары болғандықтан, Рейге Оксфорд университетінің Родс стипендиясы тағайындалды, онда ол Исайя Берлиннің басшылығымен Баллиол колледжінде оқыды. Философия бакалавры диссертациясында Ұлыбританиядағы Сидни мен Беатрис Вебб сияқты ерте Фабиан социалистерінің мәдени империализмі сынға алынды. Ұлыбританияда болған кезінде ол әлеуметтік жұмыспен айналысып, Лондондағы үйсіздерге жалға берілетін баспана табуға көмектесті. Ол бұл тәжірибені әлеуметтік әділетке деген ұмтылысын күшейтуге көмектескенін айтады және 1974 жылы Канадаға оралғаннан кейін социал-демократиялық NDP партиясына қосылды. 1970 жылдардың ортасында еңбек құқығы саласында жұмыс істеді. 1979 жылғы федералды сайлауда Бродвью—Гринвуд сайлау округінде толық мерзімге сайланды. Осы ұсыныстың қабылдануы Кларк үкіметінің сегіз айдан кейін құлауына себеп болды. Рей 1980 жылғы федералды сайлауда үшінші рет парламентке сайланды және бірнеше күннен кейін Арлин Перлиге үйленді. Партиялық фракцияда ол партия жетекшісі Эд Бродбентпен бірге Канада Конституциясын Құқықтар мен бостандықтар Хартиясымен қабылдауды қолдады. Сондай-ақ ол партиясының Канадалық банк туралы заңға қатысты саясатын жариялады және Канада Банкінің жоғары пайыздық саясатын сынады. Рей провинциялық парламент мүшесі (МПП) Дэйв Кук бастаған провинциялық делегациядан алғашқыда өтінішті қабылдамады, бірақ бұрынғы Онтарионың НДП жетекшісі Стивен Льюис және басқа да көптеген адамдардың шақыруынан кейін қайта қарастырды. Партияның 21 депутатының 11-і оның кандидатурасын қолдады, сондай-ақ еңбек қозғалысының көп бөлігі де оны қолдады. Рейдің фракциядағы қолдаушылары Марион Брайден, Брайан Чарльтон, Дейв Кук, Одоардо Ди Санто, Тони Гранде, Дональд К. Макдональд, Роберт Маккензи, Эли Мартел, Эд Филип, Джордж Самис және Мел Сварт болды. Ол бәсекелес үміткерлердің арасында ең орталықтанған кандидат болды және 1982 жылдың басында өткен басшылық конференциясында Ричард Джонстон мен Джим Фолдсты оңай жеңіп шықты. Рей НДП басшылығын жеңген кезде Онтарионың прогрессивті консервативтік партиясы 1943 жылдан бері Онтарионы басқарып келді және оны жеңіске бұру мүмкін емес деп есептелді. Рей Билл Дэвис үкіметінің әлеуметтік мәселелерге деген көзқарасын қатты сынады және қабылдау сөзінде ПК партиясының Онтариосын «Ториленд» деп сипаттап, «негізінен әйелдер мен басқа ұлт өкілдеріне жол берілмейтін ауылдық клуб» деді. Оның бұл сөздері бұқаралық ақпарат құралдарының кейбірі тарапынан сынға ұшырады, бірақ кейін Рей өзінің сөздері «әсіресе орынды» болғанын және «әрине, ашулы жауап тудырды, яғни мақсатына жетті» деді.

Rae attended Crichton Street Public School in Ottawa, Horace Mann Public School and Gordon Junior High School in Washington, D. C. (1956–1961), and the International School of Geneva, Switzerland. His first job was a paper route delivering the Washington's Evening Star newspaper, which he later described as "one of the worst newspapers in the history of modern journalism". His customers included Richard Nixon and Estes Kefauver. Rae later joked that Kefauver gave him a $20 tip one Christmas, whereas Pat Nixon only gave him a quarter and made him more sympathetic to Democrats from that moment. Rae graduated with honours from University College, University of Toronto, where he also later received his law degree. Michael Ignatieff, who later became Rae's rival for the Liberal Party leadership, was his roommate for a time. He first became involved in politics by volunteering on Trudeau's 1968 Liberal leadership campaign, and later worked on Liberal Charles Caccia's campaign in the 1968 federal election. Rae and Caccia have remained personal friends through their political careers. During his final year as an undergraduate, Rae was a student representative on the Bissell Commission on University Government. As a result of his strong student record, Rae was awarded a Rhodes Scholarship to the University of Oxford, where he studied at Balliol College, Oxford under Isaiah Berlin. His Bachelor of Philosophy thesis criticized the cultural imperialism of early Fabian socialists in the United Kingdom, such as Sidney and Beatrice Webb. During his period in Britain he became involved with social work, helping squatters find rental accommodation in London. He attributes the experience with helping him develop a deepened commitment to social justice and, on his return to Canada in 1974 Rae joined the social democratic NDP. He worked in labour law during the mid 1970s. He won a full term in the 1979 federal election from the renamed riding of Broadview—Greenwood, It was this motion's passage that toppled Clark's government after only eight months. Rae was elected to parliament for a third time in the 1980 federal election, and married Arlene Perly days later. In caucus, he sided with party leader Ed Broadbent in supporting patriation of the Canadian Constitution with a Charter of Rights and Freedoms. He also articulated his party's policy on the Canadian Bank Act, and criticized the Bank of Canada's high interest rate policy. Rae initially declined a request from a provincial delegation led by Member of Provincial Parliament (MPP) Dave Cooke, but reconsidered after further entreaties from former Ontario NDP leader Stephen Lewis and many others. Eleven of the party's 21 MPPs endorsed his candidacy, as did much of the labour movement. Rae's supporters in caucus were Marion Bryden, Brian Charlton, Dave Cooke, Odoardo Di Santo, Tony Grande, Donald C. MacDonald, Robert Mackenzie, Elie Martel, Ed Philip, George Samis and Mel Swart. He was the most centrist candidate in the contest, and easily defeated Richard Johnston and Jim Foulds at a leadership convention in early 1982. When Rae won the NDP leadership, the Ontario Progressive Conservative Party had governed Ontario since 1943 and was widely regarded as unbeatable. Rae was strongly critical of the Bill Davis government's approach to social issues, and used his acceptance speech to describe the PC Party's Ontario as "Toryland", "essentially a country club in which women and people of colour were not welcome". His comments were criticized by some in the media, though Rae himself would later write that his words seemed "particularly apt" in retrospect and "certainly aroused an angry response which often means a target has been hit".

Бірінші сессия

Рей партия басшылығын жеңгеннен кейін, Онтарио заң шығарушы органына қосымша сайлау арқылы өтуіне бірнеше ай кешігу туды. Провинциялық парламент мүшелері (ППМ) Джим Ренвик, Марион Брайден және Тони Гранде бәрі де өз мандаттарынан бас тартуға келіспеді, содан кейін партияның бұрынғы басшысы Дональд К. Макдональд Йорк Оңтүстік сайлау округінде орнынан басқанын қабылдады. Рей 1982 жылғы 4 қарашада өткен қосымша сайлауда Йорк қалалық кеңесінің мүшесі, либералдық кандидат Джон Нунзиатаны жеңді. Еліктеушілік сайлауды есептегенде, бұл оның төрт жылдан астам уақыт ішінде бесінші сайлауы болды. Оппозициялық либералдар партиясын тәжірибесіз Дэвид Петерсон басқарды. Көптеген тәжірибелі НДП стратегиялары олардың партиясы екінші орын үшін либералдарды озуға қабілетті деп сенді, ал Рей мен Петерсон 1982 және 1985 жылдар аралығында бұқаралық ақпарат құралдарының назары мен халықтың қолдауын алу үшін жиі бәсекелестікке түсті. НДП 1984 жылдың соңындағы қосымша сайлауларда либералдардан екі мандатты ұтып алды, ал осы кезеңде Decima Research жүргізген сауалнамалар оларды либералдардан сәл алға шығарды, бірақ PC-ден әлі де қалып қойды.

1985 жылғы сайлау және Либералдық-НДП келісімі

1985 жылы 2 мамырда өткен провинциялық сайлауда ЖДП күтілген табыстарға жете алмады. Олар 125 орынның 25-ін жеңіп алды, бұл 1981 жылғы көрсеткіштен шамалы жақсару болды. Прогрессивті консерваторлар Дэвис зейнеткерлікке шыққаннан кейін қолдауын жоғалтты, ал оңшыл кандидат Фрэнк Миллер олардың жаңа басшысы болып сайланды. Алайда, саяси орталықта өзін қайта позициялаған және осы өзгерістің артықшылықтарын пайдаланған – ЖДП емес, либералдар болды. Дегенмен, Рай Прогрессивті консервативтік партияның 42 жылдық билігін аяқтауда шешуші рөл атқарды. 1985 жылғы сайлау нәтижесінде парламентте азшылық құрылды, онда торилер Дэвид Петерсонның либералдарынан төрт орынға көп болды, бірақ көпшілікке жете алмай, он бір орын жетіспеді. Рай премьер-министр Миллермен де, Петерсонмен де келіссөздер жүргізді, соңғысы сайлау күнінен кейін Райдың Петерсонға телефон соққаннан кейін басталды. Рай мен Петерсон «Либералды-ЖДП келісіміне» қол қойды.

Прогрессивті консерваторлар 1985 жылдың 18 маусымындағы сенімсіздік дауысында жеңіліске ұшырады, және лейтенант-губернатор Джон Блэк Эйрд Петерсоннан жаңа үкімет құруды сұрады. Райдің өзі алты жыл бұрын Джо Кларк үкіметінің құлауына себеп болғандай, сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс енгізді. Райдың қолдауымен Петерсонның азшылық үкіметі жалақы теңдігі сияқты мәселелер бойынша прогрессивті заңдарды қабылдады, дәрігерлердің қосымша төлем алуын тоқтатты және сайлау науқанына жұмсалатын қаражатқа шектеулер қойды. Рай Петерсонның нақты мәселелерге қатысты ұстанымын жиі сынады, бірақ үкіметті құлатуға тырыспады. 1986 жылдың басында Рай зейнетақы реформасын жақтады, себебі Онтариодағы кейбір компания басшыларына өз қызметкерлерінің зейнетақы қорынан ақша алуға рұқсат берілгені белгілі болды. Ол әсіресе Конрад Блэкке сын айтты, ол Dominion Stores Ltd-де бақылау үлесіне ие болған, көптеген жұмыстан босатылған қызметкерлер жұмыстан босату ақысын ала алмаған кезде 62 миллион доллар қарыз алған. Заңнамалық пікірталас барысында Рай Блэкті «қате капитализмнің ең символды өкілі» деп сипаттады. Либералдық үкімет бұл мәселе бойынша әрекет етуден бас тартты. Соңынан, сол жылы Рай Петерсон үкіметі Онтарионың Адам құқықтары кодексін реформалап, топтық жамандау және жүйелі дискриминацияға қатысты ережелерді қосуы керек екенін мәлімдеді. ЖДП-нің кейбір мүшелері либералдармен жасалған келісімді мақұлдамады. Партия белсендісі Ян Оренштейн 1986 жылы партияның орталыққа қарай бұрылуына қарсылық білдіру үшін Райға провинциялық басшылыққа үміткер ретінде қарсы шықты. Рай жеңіске жетті.

Оппозиция басшысы

Питерсонның азшылық үкіметі екі жыл бойы өте танымал болды, ал Либералдық партия 1987 жылғы провинциялық сайлауда үлкен көпшілік дауысқа ие болды. Бұл сайлау Либералдық-НДП келісімі аяқталғаннан кейін шақырылған еді. НДП 19 орынға дейін азайтты, ал Рей өзінің сайлау округінде Алан Тонкс атты танымал Либералдық үміткерді бар болғаны 333 дауыспен жеңіп, қиын жеңіске жетті. Ларри Гроссман басшылығындағы Прогрессивті консерваторлар одан да ауыр жеңіліске ұшырап, 16 орынға дейін түсті. Осының нәтижесінде, заң шығарушы орган жұмысын қайта бастағаннан кейін Рей оппозиция жетекшісі болды. 1989 жылдың қыркүйегінде Рей Солтүстік Онтариодағы Темагами орманның ортасындағы жергілікті халықтың жер иелігіне қатысты өткен үлкен наразылыққа қатысты. Басшы Гэри Поттспен келіссөздер жүргізгеннен кейін, Рей ескі қарағайларды қорғау мақсатында жолға отыруға келісті, бұл жергілікті талаптың маңызды бөлігі болды. Наразылықтан кейін Рейді Онтарио провинциялық полициясы полиция көлігіне отырғызып, жақын маңдағы Елк-Лейк қаласына апарып жеткізді. Оған ешқандай айып тағылмады. 1989 жылы Эд Бродбент отставкаға кеткеннен кейін Рейдің федералды НДП жетекшісі болуы мүмкін деген кең таралған болжамдар болды. Онтарионың бұрынғы НДП жетекшісі Стивен Льюис, Саскачеваннан Аллан Блейкени және Рой Романов, Манитобадан Гэри Доер және Нова-Шотландиядан Алекса МакДонау сияқты партияның белгілі мүшелері, сондай-ақ бірнеше ұйымдасқан еңбек өкілдері оны сайлауға түсуге шақырды. Рейдің отставкаға кететінін күтіп, Бад Уайлдман, Рут Гриер және Ричард Джонстон Онтарио НДП-ның жаңа жетекшісі болу үшін үгіт науқандарын дайындауға кірісті. Алайда, 1989 жылдың 5 қазанында Рей федералды саясатқа оралмайтынын және провинциялық жетекші ретінде қалатынын мәлімдеді. Рейдің бірнеше серіктестері, соның ішінде Арлин Перли Рей, Говард МакКардиді қолдады, ал кейіннен МакКарди жетекшілік конвенциясынан шығарылғаннан кейін Одри МакЛофлинге қолдау көрсетті. Рей кандидатты қолдаудан бас тартты. Рей 1990 жылдың басында Литвада өткен алғашқы көппартиялық сайлауда халықаралық бақылаушы болды. Өмір бойы коммунизмге қарсы болған ол кейіннен сайлауда жеңіске жеткен оппозициялық Sąjūdis партиясының рухына қатты әсерленгенін жазды. Ол сондай-ақ оппозицияның жеңісіне Кремльдің қатал реакциясын қатты сынады.

Peterson's minority government was very popular during its two years in office, and the Liberal Party won a landslide majority government in the 1987 provincial election, called after the conclusion of the Liberal NDP accord. The NDP was reduced to nineteen seats and Rae was nearly defeated in his own riding, defeating high profile Liberal challenger Alan Tonks by only 333 votes. The Progressive Conservatives under Larry Grossman suffered an even more serious defeat, falling to only sixteen seats. As a result, Rae became Leader of the Opposition once the legislature resumed. In September 1989, Rae took part in a highly publicized protest in support of native land claims in the middle of the Temagami Forest in Northern Ontario. Following discussions with Chief Gary Potts, Rae agreed to participate in a road sit in to protect a strand of old pine, a key aspect of the native claim. After the protest, Rae was escorted to a police wagon by members of the Ontario Provincial Police and driven to the nearby town of Elk Lake. He was not charged with an offense. There was considerable speculation that Rae would seek the federal NDP leadership in 1989, after the resignation of Ed Broadbent. High profile party members such as former Ontario NDP leader Stephen Lewis, Allan Blakeney and Roy Romanow of Saskatchewan, Gary Doer of Manitoba and Alexa McDonough of Nova Scotia all encouraged him to run, as did several representatives of organized labour. Expecting Rae to resign, Bud Wildman, Ruth Grier and Richard Johnston began preparing campaigns to succeed him as leader of the Ontario NDP. On October 5, 1989, however, Rae announced that he would not return to federal politics and would remain as provincial leader. Several of Rae's associates, including Arlene Perly Rae, declared their support for Howard McCurdy, and later moved to Audrey McLaughlin after McCurdy was dropped from the ballot at the leadership convention. Rae declined to endorse a candidate. Rae was an international observer for Lithuania's first multi party elections in early 1990. A lifelong opponent of communism, he later wrote that he was impressed by the spirit of the opposition Sąjūdis party, which won the election. He was also very critical of the Kremlin's harsh response to the opposition's victory.

Сайлаудағы жеңісі

Питерсон 1990 жылы кезектен тыс сайлауды жариялады. Жаңа демократиялық партия сайлау науқанына үмітсіздікпен кірісті, себебі либералдар сауалнамаларда әлі де айқын басымдыққа ие болды және барлық көрсеткіштер олардың тағы да көпшілік үкімет құратынын білдірді. Кейін Рае сайлауда жеңіске жететініне сенбегенін және келесі заң шығарушы жиналыстың отырысында саяси мансабынан кетуді жоспарлағанын мойындады. Прогрессивті консерваторлар тәжірибесіз Майк Харрис басқарды, ол салық мәселелеріне шоғырланған тар науқан жүргізді және либералдардың беделінің төмендеуінен пайда бола алмады. Осылайша, Раедің жаңа демократиялық партиясы басты үміткер болды. Рае 1985 және 1987 жылғы науқандарға қарағанда көңілді болды және Петерсон үкіметіне қарсы белсенді ұстаным танытты. Науқан соңында жүргізілген сауалнамада НДП либералдардан сәл басым екені көрсетілді. Бірақ сайлау қорытындылары провинциядағы саяси сарапшылар үшін, тіпті ұзақ жылдар бойы НДП-ны қолдағандар үшін де күтпеген болып келді. НДП 74 мандатпен күшті көпшілік үкіметке сайланды. Халықтың дауысы өте жақын болды, НДП либералдардан 37 пайызға қарсы 34 пайызбен озып кетті. Көптеген сайлау округтері тар айырмамен жеңіліп қалды. Алайда, НДП Үлкен Торонто аймағында либералдардан көптеген мандаттарды алды, сондай-ақ көптеген басқа қалалар мен ауылдық жерлерде бұрынғыдан да жақсы көрсетті (немесе кейбір жағдайларда, содан кейін). Бірінші өткен сайлау жүйесінің ерекшелігіне байланысты, ол халықтың дауысын ескермейді және жеңіске жеткен округтердің санына ғана назар аударады, бұл либералдардың қатарын қысқартып жіберді. Либералдар 59 мандаттан айырылды, бұл олардың тарихындағы ең ауыр жеңілісі және Онтариодағы биліктегі партия үшін екінші ең ауыр жеңіліс болды. НДП тіпті Петерсонды оның өзінің сайлау округінен де орынсыздандырды. Ол сондай-ақ Үкіметаралық істер министрлігін алды, бұл оған болашақ конституциялық келіссөздерде тікелей қатысу мүмкіндігін берді. Боб Рей 1650 күн билікте болды, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Онтарио премьерінің ең ұзақ мерзімі болды. Ол француз тілін білетін Онтарио премьерлерінің санатында болды. Премьер-министр ретінде алғашқы алты айда өте танымал болды, 1991 жылдың наурыз айындағы сауалнамада НДП 52 пайыз қолдауға ие болды. Федералды НДП та 1991 жылдың қаңтарындағы сауалнамада Онтариода 56 пайыз қолдау алды. Алайда, үкімет танымалдығын ұстап тұра алмады және 1992 жылдың соңына қарай қоғамдық пікірді зерттеулерде үшінші орынға түсті. Партияның танымалдығы 1993 жыл бойы төмендеді, содан кейін келесі екі жылда шамалы қалпына келді. Бұл, басқа факторлармен қатар, федералды НДП-ны қолдаудың айтарлықтай төмендеуіне әсер етті. Рае үкіметінің 1991-1993 жылдар аралығында танымалдығын жоғалтуының көптеген себептері бар. Жаңа демократиялық партия бұрын ешқашан Онтарионы басқармаған еді, ал Онтарио Ұлы депрессиядан бері ең ауыр дағдарысты бастан кешіріп жатты. Үкімет бірнеше сайлауалды уәделерін орындамады, ең бастысы – қоғамдық автокөліктерді сақтандыруды енгізу, бұл партия және оның жақтастары арасында, әсіресе Говард Хэмптон және Шелли Мартел сияқты партияның прогрессивті қанатының мүшелері арасында келіспеушіліктерге әкелді. Жаңадан келген депутаттардың көп болуына байланысты кабинет пен фракциядағы бірқатар жанжалдар үкіметтің беделін де төмендетті. 1993 жылғы федералды сайлауда НДП Онтариода 6 пайыз қолдаудың тарихи төмен деңгейіне түсті. Онтариодан барлық 10 жаңа демократиялық депутат либералды қарсыластарынан орын жоғалтты, өйткені либералдар провинцияда бір орыннан басқа барлық орынды жеңіп алды. Көптеген НДП жақтастары консерваторлардың жеңілуін қамтамасыз ету үшін (1988 жылғы сайлаудағы дауыс бөлінуін болдырмау үшін) бүкіл ел бойынша либералдарға дауыс берді, сонымен қатар Рей үкіметінің танымалдығы федералды НДП-ның жоғалуының маңызды факторы болды. Сайлаудан кейінгі күні жеңілген депутат Стивен Лэнгдон Раеді отставкаға кетуге шақырды. Лэнгдон Раедің қатаң шараларына қарсы ашық түрде науқан жүргізді. Ол либералды кандидаттан 13000 дауыспен жеңілгенімен, провинциядағы басқа НДП кандидаттарынан жоғары дауыс пайызын алды. Рае үкіметі сәтсіздіктерге қарамастан, билікте болған кезінде бірқатар оң жетістіктерге қол жеткізді. Ол Альгома Steel компаниясын құтқару арқылы Солтүстік Онтариода көптеген жұмыс орындарын сақтап қалды және Капускасингтегі қағаз фабрикасының жұмысшылары үшін ұқсас келісімге қол жеткізді. Басқа да танымал бастамаларға Торонтодағы TTC Eglinton West метро желісі (ресми көлік жоспары қазіргі қажеттіліктер үшін автобус жолын ұсынса да), қоғамдық тұрғын үйлерге қолдау және Jobs Ontario жұмыс орындарын құру бағдарламасы кірді. Рае провинция үшін казино ойындарын бекітуі партиядағы көптеген адамдарға қарсы болды, бірақ ол тұрақты кіріс көзін қамтамасыз етті.

Peterson called a snap election for 1990. The NDP entered the campaign with low expectations, as the Liberals still held a significant lead in opinion polls and all signs indicated that they would win another majority government. Rae later acknowledged that he did not expect to win the election, and planned to leave electoral politics at some point in the next sitting of the legislature. The Progressive Conservatives were led by the inexperienced Mike Harris, who ran a narrow campaign focused on tax issues and was unable to capitalize on the Liberal slide. As such, Rae's NDP was the primary beneficiary. Rae himself was more confident than in the 1985 and 1987 campaigns, and took a more aggressive stance against the Peterson government. A poll taken late in the campaign showed the NDP holding a slight lead over the Liberals. The election results were nonetheless a surprise to political observers across the province, even to longtime NDP supporters. The NDP was elected to a strong majority government with 74 seats. The popular vote was very close, with the NDP outpolling the Liberals 37% to 34%. Several ridings were won by narrow margins. However, the NDP managed to take many seats from the Liberals in the Greater Toronto Area, and also did better than ever before (or in some cases, since) in many other cities and rural areas. Due to the nature of the first past the post electoral system, which ignores the popular vote and only awards power based on the number of ridings won, this decimated the Liberal caucus. The Liberals lost 59 seats, the worst defeat in their history and the second worst defeat for a governing party in Ontario. The NDP even managed to unseat Peterson in his own riding. He also took the Intergovernmental Affairs portfolio, giving himself a direct voice in future constitutional negotiations. Bob Rae was in power for 1650 days, the longest term unique to an Ontario premier since the Second World War. He became one of the few Ontario premiers who could speak French. He was very popular for his first six months as Premier, with a poll from March 1991 showing the NDP at 52% support. The federal NDP also received 56% support in Ontario in a January 1991 poll. The government was unable to sustain its popularity, however, and by late 1992 had fallen to third place in public opinion polls. The party's popularity continued to ebb throughout 1993, followed by only a modest recovery in the next two years. This, among other factors, partially contributed to a significant decline in support for the federal NDP. There are many reasons for the Rae government's loss of popularity between 1991 and 1993. The NDP had never governed Ontario before, and Ontario was experiencing its worst recession since the Great Depression. The government backtracked on several campaign promises, most notably the introduction of public auto insurance, which caused disagreements among the party and supporters, especially from members of the progressive wing of the party such as cabinet ministers Howard Hampton and Shelley Martel. A number of scandals in cabinet and caucus due to the large number of rookie MPPs also cut into the government's popularity. In the 1993 federal election, the NDP fell to a historic low of 6% support in Ontario. All 10 New Democrat MPs from Ontario lost their seats to Liberal challengers as the Liberals won all but one seat in the province. Besides many NDP supporters nationwide voting Liberal to ensure that the Conservatives would be defeated (to avoid the vote splitting of the 1988 election), the Rae government's unpopularity was a major factor in the federal NDP's losses. On the day after the election, defeated MP Steven Langdon called on Rae to resign. Langdon had openly campaigned against Rae's austerity measures. Although he lost by 13,000 votes to the Liberal candidate, he received a higher percentage of votes than any other NDP candidate in the province. Notwithstanding its setbacks, the Rae government achieved some positive accomplishments during its time in office. It saved many jobs in northern Ontario through its bailout of Algoma Steel, and negotiated a similar contract for paper mill workers in Kapuskasing. Other popular initiatives included the TTC Eglinton West subway line in Toronto (even though the official transit plan only recommended a busway for current needs), support for public housing, and the Jobs Ontario job creation program. Rae's decision to approve casino gambling for the province was also opposed by many in the party but it provided a steady source of revenue.

Еңбек саясаты

1991 жылдың сәуір айында үкімет рецессияға байланысты кәсіпорындары жабылып қалған жұмысшыларды қорғау мақсатында бір жылдық бағдарлама енгізді. Еңбек министрі Боб Маккензи бұл жоспар 56 000 жұмысшыға көмектеседі деп есептеді. Рае 1993 жылдың көктемінде нағыз төтенше жағдайға тап болғанын, ол әрекет етуі тиіс болған үкіметтік дағдарысқа тап болғанын мәлімдеді. Давостан оралғаннан кейін, Рае 9 ақпанда халықаралық бизнес көшбасшыларының Еуропадағы мемлекеттік дефициттер мен тиімсіздіктерге байланысты үмітсіздіктерін баяндады, олар «ұйымдарды қайта құруға, мүмкіндігінше штатты қысқартуға және ұйымдарын жауапты етуге» бағытталған әлемдік тенденцияны атап өтті. Рае Давостан Онтарионың консервативті және бизнес-лидерлері ұзақ уақыттан бері ұсынып келген өзгерістерге сәйкес, Онтарионың мемлекеттік қызметінде маңызды өзгерістер қажеттігіне көз жеткізді. Шындығында, [Рае] Университет студенттері алдында сөйлеген сөзінде үкіметті тиімді ету және шығындарды қысқарту маңыздылығын осылай баса көрсеткендіктен, Рае мен бизнес-лидер Конрад Блэк арасындағы бұрынғы антагонизмді еске түсіріп, кейбір баяуламалар премьер-министрдің «Комрад Бобтан Конрад Бобқа» айналғанын айтты. Ричард Макки бұл шаралар Онтарио үшін шамамен 2 миллиард долларлық үнемдеуге мүмкіндік берді, мемлекеттік сектор қызметкерлерін жұмыстан босатусыз. Macleans журналы «канадтық және халықаралық облигация дилерлері» Раеге «жасырын ультиматум» жібергенін хабарлады. Егер ол дефицитті 10 миллиард доллардан төменге түсіре алмаса, Онтарионың қарызын қаржыландыру үшін олар «қоқыс облигациялардың» пайыздық ставкаларын талап ететін болады. Ричард Уолком бұл жағдайды бюджетті басқара алмайды деген стереотипті білетін Жаңа демократиялық партияның кенеттен сескенуі деп сипаттады, олар осы дағдарысты тиісті жағдайда қатаң шаралар қолданатынын көрсету мүмкіндігі ретінде пайдаланды. Давостағы сапар ашылу, қысым немесе үрей тудырды ма, бұл оқиға Онтарио үкіметінің халықаралық корпорацияларға жасаған уступкаларының бастамасы ретінде қабылданады. Рае үкіметі үй күтімін OHIP қамтуынан алып тастады, бірақ оны көбінесе коммерциялық емес негізде, мемлекеттік басқарумен, аймақтық көп қызмет көрсету агенттіктері арқылы ұсынуға бағытталған жаңа кешенді бағдарламаны енгізді және осы мақсатқа жету үшін 1994 жылғы Үй күтімі және қоғамдық қызметтер туралы заңды қабылдады. Харрис үкіметі кейіннен бұл модельді қабылдамай, оның орнына Қоғамдық күтімге қол жеткізу орталықтары аймақты қызмет көрсету үшін үй күтімін ұсынатын провайдерлерді жалдайтын брокерлік модельді таңдады және Рае үкіметі енгізген коммерциялық қызметтерді пайдаланудың 10% шектемесін алып тастады.

In April 1991, the government introduced a one year program to protect the pay of workers whose firms had shut down due to the recession. Labour Minister Bob Mackenzie estimated that the plan would help 56,000 workers. Rae claims he faced a true emergency in the spring of 1993 a crisis of government on which he had to act. Upon returning from Davos, Rae gave a speech on 9 February describing international business leaders' despair over government deficits and inefficiencies in Europe, where they stressed "the worldwide trend to redesign organizations, downsizing wherever possible and trying to make their organizations more responsive". Rae left Davos convinced that major changes in Ontario public services were needed, where these changes were of the kind long proposed by the more conservative and business leaders of Ontario. blockquote|Indeed, [Rae's] speech to the U. of T. students was so emphatic on the importance of making government more efficient and cutting spending that reports, remembering the antagonism between Mr. Rae and business leader Conrad Black, joked that the Premier had gone from being 'Comrade Bob to Conrad Bob'|Richard Mackie These measures generated nearly 2 billion dollars in savings for Ontario, without laying off any public sector workers. Macleans reported that Rae had been delivered "a secret ultimatum" "by Canadian and international bond dealers". If he didn't get the deficit under $10 billion, they would demand junk bond interest rates in order to finance Ontario's debt. Richard Walkom suggested it was a sudden panic of an NDP party aware of the stereotype it could not manage a budget, using the crisis as an opportunity to demonstrate it would use extreme measures in the appropriate circumstances. Regardless of whether Davos visit provided an epiphany, pressure or panic, this event is agreed as the beginning of the Ontario government's concessions to international corporations. The Rae government also delisted home care from OHIP coverage but introduced a new comprehensive program to deliver the service mostly on a non profit basis by publicly run, regional multi service agencies and passed the Home Care and Community Services Act, 1994 to facilitate this. The Harris government subsequently rejected this model for a brokerage model in which Community Care Access Centres would hire a home care provider to service a region rather than provide the service directly and lifted the 10% limit on the use of for profit service delivery that the Rae government had imposed.

Автокөлік сақтандыруы

Жаңа демократиялық партия 1987 және 1990 жылдардағы сайлау науқанында мемлекеттік автокөлік сақтандыруын енгізуге уәде берді. Рае билікке келгеннен кейін, мемлекеттік сақтандырудың ең белсенді жақтаушыларының бірі Питер Кормосты осы саясатты іске асыруға жауапты министр етіп тағайындады. Бірақ, экономикалық дағдарыс басталғанда, бизнес және еңбек ұйымдары жұмыс орындарының қысқаруы және кірістердің төмендеуіне қатысты алаңдаушылық білдірді. 1991 жылы үкімет бұл саясаттан бас тарды. Бұрын үкіметтен шығарылған Кормос, Раеге қарсы НДП фракциясындағы ең белсенді сыншыға айналды.

Әлеуметтік саясат

Рае үкіметі өкілеттігінің кезеңінде әлеуметтік прогрессивті шараларды енгізуге тырысты, бірақ бұл саладағы жетістіктері әртүрлі болды. 1994 жылы үкімет 167-нөмірлі заң жобасын ұсынды, ол провинцияда бір жынысты серіктестіктерге жәрдемақы беруді көздеген. Ол кезде бұл заң бір жынысты адамдарды мойындау саласындағы революциялық қадам ретінде қарастырылды. Алайда, он екі НДП депутаты (оның ішінде екі кіші министр) қарсы дауыс бергенімен, Лин МакЛеод басқаратын оппозициялық либералдар да қолдауын кері тартып алғандықтан, заң қабылданбады. 1991 жылы Рае үкіметі жұмыспен қамтудағы теңдік комиссиясын құрды, екі жылдан кейін жеке және мемлекеттік секторларда әйелдердің, афроамерикандықтардың, үндістердің және мүгедектердің санын арттыру мақсатында оң іс-қимылдарды енгізді. Бұл саясаттың қыр-сыры көп болды және НДП-ның кәсіподақ ұйымдасқан жұмысшы табының қолдауын жоғалтты. 1990 жылдың қараша айында Рае үкіметі ағымдағы жылға дейін жалға төлемақының өсуін 4,6%-қа, ал 1991 жылға 5,4%-қа дейін шектеу туралы хабарлады. 1990 жылға қатысты ережелер ретроспективті түрде қабылданды. Пәтер жалға алушылар бұл өзгерістерді қолдады, ал үй иелерінің өкілдері көбінесе қарсы болды. Бұл саясатты іске асыруға жауапты министр Дейв Кук кейіннен ғимараттарды күрделі жөндеуге жұмсалатын шығындарды ескеруге тырысатынын мәлімдеді. 1990 жылғы сайлау кампаниясы кезінде Рае кедейлікке қарсы шаралар арқылы азық-түлік банктерін таратуға уәде берген. Бірақ, билікке келгеннен кейін үкіметі Онтариодағы қолданыстағы азық-түлік банктерін қолдауға маңызды қаржы мөлшерін бөлді. Торонтодағы Daily Bread Food Bank жетекшісі Жерард Кеннеди Раеді ақшаны қолжетімді тұрғын үйді және әлеуметтік реформаларды дамытуға бағытламағаны үшін сынады. 1991 жылдың сәуір айында Қоғамдық және әлеуметтік қызметтер министрі Занана Аканде экономикалық жағдайдың өзгеруіне байланысты азық-түлік банктерінің жұмысын тоқтатпау керектігін мәлімдеді. Рае 1991 жылы негізгі әлеуметтік жәрдемақыны 7%-ға, ал баспана жәрдемақысының ең жоғары сомасын 10%-ға арттырды. Рае аборт жасау құқығын қолдайды, ол былай деді: "Әйелдердің өз денелерін таңдау және басқару құқығы - бұл Канада Парламенті алып қоятын құқық емес, және бұл әйелдердің таңдау құқығын, нағыз теңдікті және оларға қажетті медициналық көмек пен денсаулық сақтауға толық қолжетімділікті қамтамасыз ететін жеке заң жобасына бағынуы керек емес".

Rae's government attempted to introduce a variety of socially progressive measures during its time in office, though its success in this field was mixed. In 1994, the government introduced legislation, Bill 167, which would have provided for same sex partnership benefits in the province. At the time, this legislation was seen as a revolutionary step forward for same sex recognition. It was defeated, however, when twelve NDP MPPs (including two junior ministers) voted against it, while the opposition Liberals led by Lyn McLeod also withdrew their support. The Rae government established an employment equity commission in 1991, and two years later introduced affirmative action to improve the numbers of women, non whites, aboriginals and disabled persons working across the private and public sectors. This policy was controversial, and it cost the NDP support among its unionized working class base of support. In November 1990, the Rae government announced that it would restrict most rent increases to 4.6% for the present year and 5.4% for 1991. The provisions for 1990 were made retroactive. Tenants' groups supported these changes, while landlord representatives were generally opposed. Dave Cooke, the minister responsible for implementing the policy, later announced that he would work to factor in the costs of legitimate building renovations. When campaigning in 1990, Rae promised that he would eliminate food banks through anti poverty initiatives. After taking office, however, his government committed a significant sum of money to support Ontario's existing food banks. Gerard Kennedy, leader of the Daily Bread Food Bank in Toronto, criticized Rae for not targeting the money toward affordable housing and welfare reforms. In April 1991, Community and Social Services minister Zanana Akande announced that food banks would have to remain open in light of changed economic circumstances. Rae increased the basic social assistance allowance by 7% in 1991, and increased the maximum payment for shelter allowances by 10%. Rae supports abortion rights, saying "The rights of women to choose, to have control over their own bodies, is not a right which is going to be taken away by the Parliament of Canada, and it is not a right which should be subject to some private member's bill which is going to affect the rights of women to have choice, to have genuine equality and to have full and complete access to the medicare and the health care that they need."

Түпкүлгілік мәселесі

1990 жылы қызметке келгеннен кейін Рей канадалық аборигендердің "өзін-өзі басқаруға туа біткен құқығын" қолдады. Кейін ол Солтүстік Онтариодағы алты абориген тайпасының резерват мәртебесіне ие болуына көмектесті және Акуэсасне үнді резерватында өзін-өзі басқару қажеттігін айтты, бұл ішінара резерват басшыларына контрабандамен күресуге көмектесу мақсатында болды. Рей болашақ конституциялық реформаларға аборигендердің құқықтарын қосуды да талап етті.

Энергетика саясаты

1990 жылдың қараша айында Рей үкіметі Онтариода жаңа атом электр станцияларының құрылысын шексіз мерзімге тоқтату туралы шешім қабылдады. Ол Ontario Hydro жекешелендіру жоспарларына қа consistently қарсы болды.

Үкіметаралық мәселелер және Квебектің мәртебесі

1991 жылдың наурыз айында Рей федералды үкімет пен провинциялар арасында конституциялық келіссөздердің жаңа кезеңін қолдайтынын жариялады, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Ол Онтарионың Квебекті ерекше қоғам ретінде мойындауға дайын екенін айтты және аборигендер мен әйелдердің құқықтарын Канада Конституциясына бекітуді ұсынды. Рей сондай-ақ медициналық көмек сияқты әлеуметтік бағдарламалар үшін ұлттық стандарттарды белгілеу мақсатында "әлеуметтік хартаны" құруды қолдады. Өкілеттігінің басында Рей үкіметі Торонтоның Харборфронт аймағындағы дамуды тоқтататынын мәлімдеді, бұл аймақтағы мәдени бағдарламалардың сақталуын қамтамасыз ету үшін жасалды. Рей бастапқыда Канадада Солтүстік Америка еркін сауда келісіміне қарсы ең белгілі оппозиционерлердің бірі болды. 1991 жылы Мексика президенті Карлос Салинас де Гортаримен болған кездесуде ол Солтүстік Америкадағы еркін сауда аймағына ортақ экологиялық және еңбек стандарттарын қосу қажеттігін айтты.

Құқық қорғау органдары

1991 жылдың басында Рей Сьюзан Энгтің Метро Торонто полиция қызметінің кеңесі төрағасы болуына жасаған сәтті әрекетін, бірнеше полиция қызметкерлерінің қарсылығына қарамастан, қолдады. Кейін Рей Онтарио полиция қызметтеріне көбірек әйелдерді, мүмкіндігі шектеулі адамдарды, Канаданың аборигендерін және көрінетін ұлттық азшылықтардың өкілдерін жұмысқа алуды міндеттейтін саясат енгізді.

1995 жылғы сайлау

1995 жылы Раидің танымалдылығы біршама қалпына келді, бірақ сол жылғы провинциялық сайлауға бұйрық берілген кезде, Жаңа демократиялық партияның (НДП) қайта сайланбайтыны анық болды. Ресми оппозициядағы либералдар бес жыл бұрынғы ауыр жеңілістен кейін қалпына келіп, 1992 жылдан бері пікір сауалнамаларында көш бастады, сондықтан НДП-ның танымалдылығының төмендеуінен олар ең көп пайда көреді деп күтілді. Алайда, либералдардың жетекшісі Лин МакЛеод жасаған бірнеше популистік шешімдер мен қателіктер Майк Харрис пен консерваторларға (Торилер) НДП-дан бұрылған қолдаудан пайда табуға мүмкіндік берді. Лидерлердің дебаттарында Раи мен МакЛеод пікір алмасса, Харрис телекамераға тікелей сөйлеп, консерваторлардың сайлау бағдарламасын жариялады. Әлеуметтік келісімшарт пен мүмкіндіктерге қол жеткізу саясатына наразы болған, ұзақ жылдар бойы НДП-ға дауыс берген жұмысшы табының бірнеше сайлау округтері Харристің популизміне қызығып, консерваторларға ауысты. НДП Онтарионың солтүстігінде 1990 жылғыдан жақсы нәтиже көрсеткенімен, провинцияның қалған бөлігінде, әсіресе 905 аймағында бұрынғы қолдауын жоғалтты, онда бес жыл бұрын көптеген орындарды жеңіп алған еді. Нәтижесінде консерваторлар үшінші орыннан үлкен көпшілік дауыспен үкіметке ие болып, НДП-ны биліктен ығыстырды. Либералдар алты орыннан айырылды, бірақ ресми оппозиция мәртебесін сақтап қалды, ал НДП тек он жеті орынға және Заңнамалық Ассамблеяда үшінші орынға түсті. Раи өзінің сайлау округінде 3000-нан астам дауыспен қайта сайланды. Алайда, 1996 жылдың 29 ақпанында ол НДП жетекшісі және Йорк-Саут округінің депутаты лауазымынан кетіп, заң, академия және жеке сектордағы қызметке көшті. Ол Goodmans LLP заң фирмасында жұмысқа орналасты. Раидің федералды либералдарға оралып, 2000 жылғы сайлауда олардың тізімінен түсуі мүмкін деген болжамдар тарады, бірақ ол кезде бұл орындалмады. 2000 жылы Раи Канада орденінің офицері атанды, ал 2004 жылы Онтарио орденінің мүшесі болып тағайындалды. 2003 жылдың 2 шілдесінде ол Уилфрид Лориер университетінің алтыншы канцлері болып тағайындалды және қазан айында сол университеттегі күзгі салтанатта қызметке кірді. Рей сонымен қатар Торонтодағы Goodmans LLP корпоративтік заң фирмасының серіктесі, Торонто университетінің адъюнкт-профессоры және Масси колледжінің аға ғылыми қызметкері болды. Ол бірнеше кітап жазды: «Протестен билікке дейін: саясаттағы өмір туралы жеке ойлар» (1996), «Үш сұрақ: өркендеу және қоғамдық игілік» (1998), «Канада тепе-тәулікте» (2006), «Демократияны экспорттау: жақсы идеяны іске асырудың тәуекелдері мен пайдалары» (2010) және «Саясатқа не болды?» (2016). Ол Лейкемияны зерттеу қорының ұлттық өкілі болды. Раи 1999–2000 оқу жылының басында музыканттардың ұзақ ереуілінен кейін Торонто симфониялық оркестрін қайта құруға көмектесті. 2005 жылдың 26 сәуірінде ол 1985 жылғы «Air India» апатына қатысты үкіметтік тергеу жүргізу керек пе, жоқ па деген мәселе бойынша вице-премьер-министр Энн Маклеланға кеңес беру үшін тағайындалды. 2005 жылдың 23 қарашасында Рей тергеу мен қудалау бойынша қосымша тергеуді ұсынды. 2005 жылдың шілдесінде The Globe and Mail және National Post газеттері Раидің генерал-губернатор лауазымына тағайындалуы тағы да қарастырылып жатқанын хабарлады. Алайда, Раи тағы да таңдаудан тыс қалды, бұл жолы Микаэль Жанның пайдасына.

Rae's popularity had recovered somewhat by 1995, but by the time the writs were dropped for that year's provincial election it was obvious that the NDP would not be re elected. The official opposition Liberals were expected to be the primary benefactors of the NDP's unpopularity, having recovered from their severe defeat of five years earlier, and leading in opinion polls since 1992. However, several unpopular policy reversals and mistakes by Liberal leader Lyn McLeod allowed Mike Harris and the Tories to benefit from the swing in support away from the NDP. During the leaders' debates, while Rae and McLeod traded barbs, Harris used his camera time to speak directly to the camera about the PC's platform. Several working class ridings which had long voted NDP became disgruntled with the party due to the Social Contract and affirmative action, so they were attracted by Harris' populism and shifted to the Tories. While the NDP polled considerably better in northern Ontario than it did in 1990, it lost much of its support in rest of the province, especially the 905 region where they had won many seats five years earlier. In the end the Tories shot from third place to a landslide majority government, sweeping the NDP from power. The Liberals lost six seats, but retained their status as the official opposition, while the NDP fell to only seventeen seats and third place in the Legislative Assembly. Rae himself was reelected in his own riding by over 3,000 votes. However, on February 29, 1996; he resigned as NDP leader and MPP for York South and moved to positions in law, academia and the private sector. He joined the law firm of Goodmans LLP. There was further speculation that Rae would return to the federal Liberals and run under their banner in the 2000 election, though nothing came of this at the time. Rae was made an Officer of the Order of Canada in 2000, and in 2004 he was appointed to the Order of Ontario. He was appointed the sixth chancellor of Wilfrid Laurier University on July 2, 2003, and was installed at that school's fall convocation in October. Rae also became a partner at Goodmans LLP, a Toronto based corporate law firm, an adjunct professor at the University of Toronto, and a Senior Fellow of Massey College. He has written a number of books: From Protest to Power: Personal Reflections on a Life in Politics (1996), Three Questions: Prosperity and the Public Good (1998), Canada in the Balance (2006), Exporting Democracy: The Risks and Rewards of Pursuing a Good Idea (2010), and What's Happened to Politics? (2016). He was the national spokesperson for the Leukemia Research Foundation. Rae helped the Toronto Symphony Orchestra restructure following an extended strike by its musicians at the beginning of the 1999–2000 season. On April 26, 2005, he was appointed to advise Deputy Prime Minister Anne McLellan on whether or not there should be a government inquiry into the 1985 Air India disaster. On November 23, 2005, Rae recommended further inquiry into the investigation and prosecution. In July 2005, The Globe and Mail and the National Post both reported that Rae was again being considered for appointment to the position of Governor General. However, Rae was passed over again, this time in favour of Michaëlle Jean.

Саясатка либерал ретінде оралу

2005 жылдың шілдесінде Майкл Валпимен сұхбаттасқанда Рей қоғамдық өмірге және мемлекеттік қызметке әлі де берік екенін көрсетті. Вальпидің Рей туралы мақаласында Арлин Перли Рейдің ұлттық бірлік дағдарысы туындаса, саясатқа қайта оралуы мүмкін екендігі туралы пікірлері бар. 2005 жылдың 23 қарашасында Рей Air India апатына ресми, бірақ нақты бағытталған тергеу жүргізу керектігі туралы ұсынымдарын ұсынды. Екі күннен кейін вице-премьер Энн МакЛеллан Рейдің Air India ісі бойынша шектеулі тергеу жүргізу үшін тағайындалғанын жариялады. Рей негізгі мәселелерді көрсететін толыққанды есеп дайындады, бұл Air India құрбандары отбасыларының өкілі Лата Паданы «жауаптарға қол жеткізу мүмкіндігіне үміттендірді». 2005 жылдың 24 тамызында «Торонто Стар» газеті Рейдің 2006 жылғы жалпы сайлауда федералды либералдар партиясынан бауыздауға «құбылып жатқан қысымға» тап болғанын хабарлады. Air India ісі бойынша тергеудің қанша уақытқа созылатыны белгісіз болғанымен, Рейдің тағайындалуы оның 23 қаңтардағы сайлауда үміткер ретінде қатысу мүмкіндігін жоққа шығарды. SES Research жүргізген сауалнама Рейдің федералды либералдарды басқаруға үміткер ретінде Фрэнк МакКеннадан кейінгі екінші орында теңескенін көрсетті. Кейіннен МакКенна басшылыққа үміткер болмауды шешті. Стивен Харпердің жаңа үкіметі 2006 жылдың наурыз айында Air India ісі бойынша тергеуді жүргізу үшін судья тағайындады, осылайша Рейді бұрынғы міндетінен босатып, Либерал партиясының төрағалығына үміткер болуға мүмкіндік берді. 2006 жылдың 13 наурызында Виннипегтің Канадалық клубында сөйлеген сөзінде Рей Канаданың «прогрессивті» күштерін біріктіруге мүдделі екенін білдірді, Канада Төменгі палатасында көпшілік үкіметті қайта құру үшін. «Канадалықтардың көпшілігімен ортақ прогрессивті тарих бар, бірақ әзірге біз Төменгі палатада көпшілікке ие бола алмадық, сондықтан біз мұны қалай жүзеге асыру керектігін ойластыруымыз керек». Бұрынғы Критиеннің кеңесшілері Эдди Голденберг пен Рейдің інісі Джон, сондай-ақ Мартиннің бұрынғы кеңесшісі Джон Вебстер және Мартин лагерімен байланысты басқалар. Ол өзінің үміткерлігін 2006 жылдың 24 сәуірінде жариялады. Науқанын бастаған кезде сыншыларына: «Мен саясатқа келмес бұрын да қателіктер жасадым, саясатта болғанда да қателіктер жасадым, премьер ретінде де қателіктер жасадым. Мен тек осы қателіктерден сабақ алғанымды және олардан ақылды болғанымды ғана айта аламын», - деді. Рейдің бұрынғы премьері Дэвид Петерсон Майкл Игнатиевті қолдап, Рейдің жарысқа қатысуын сынады, өйткені ол НДП провинциялық премьері ретінде өзінің тарихына ие болды, бірақ Рейге қарсы жеке кек сақтамайтынын айтты. 2006 жылдың 12 мамырында Трюдо дәуіріндегі вице-премьер Аллан МакЭкэн Рейдің басшылығына қолдау көрсетіп, науқанның құрметті төрағасы болды. 16 маусымда Раидің Онтарио үкіметіне оппозиция көшбасшысы болған бұрынғы Онтарио либералдық партиясының жетекшісі және провинциялық қазынашы Роберт Никсон Рейді қолдады. Оған сондай-ақ парламенттік депутаттар Ирвин Котлер, Уджал Досандж, Лоуренс МакАулей, Дайан Марло және Брайан Мерфи, сондай-ақ бірнеше сенаторлар қолдау білдірді. Қарсылас үміткер Маурицио Бевилакква 14 тамызда Рейді қолдап, жарыстан бас тартты, 15 қыркүйекте Каролин Беннетт те солай жасады, 25 қыркүйекте Хеди Фрай және 20 қазанда Джон Годфри. 1 желтоқсан күні конгресте Рей ресми сөйлеудің орнына жазбасыз еркін сөйледі. Қарсылас үміткер Джо Волп сөйлегеннен кейін Рейді қолдағанын мәлімдеді. 2 желтоқсан күні таңертең бірінші дауыс беру кезінде екінші орын алғаннан кейін қарсылас үміткер Скотт Брисон Рейге ауысты, ал екінші дауыс беруден кейін тағы бір қарсылас үміткер Кен Драйден оған ауысты. Алайда, Рей конвенция дауыс беруінің үшінші турында басшылыққа үміткерлігін жоғалтып, Жерард Кеннедидің қолдауынан кейін бірінші орынға көтерілген Майкл Игнатьев пен Стефан Дионнан үшінші орынға ие болды. Рей өз делегаттарын босатты және соңғы дауыс беруде кімді қолдайтынын көрсетпеді; Дион басшылықты жеңді. Либерал партиясының басшылығынан айрылуына қарамастан, Рей келесі федералды сайлауда Төменгі палатадағы федералды орынға үміткер болғысы келетінін білдірді. 2007 жылдың 7 наурызында Рей Торонто орталығындағы либералдық үміткерлікке үміткер болатынын мәлімдеді. 2007 жылдың 26 наурызында ол Торонто заңгері және адам құқықтарын қорғаушы Мередит Картрайтты 532 дауыспен жеңіп, партияның үміткерлігін жеңіп алды. Басшылық конвенциясында жеңілгеннен кейін бірнеше күн өткен соң, Рейдің әйелі Арлин Перли Рейге оның кім екенін білмейтін делегат жүгінгенін және оның күйеуі еврей болғандықтан Рейге дауыс бермеу керектігін айтқандығы хабарланды. Конвенция делегаттарына электрондық пошта арқылы Рейдің әйелінің Канадалық еврейлер конгресінің вице-президенті екені және оның Израильдің апартедін жақтаушысы екені туралы хабарлама таратылды. The Canadian Press басылымы хабарламаны Монреальдегі шағын журналының редакторы Рон Саба жасағанын хабарлады. Жаңадан сайланған либералдық партияның жетекшісі Стефан Дион Рейге және оның әйеліне қатысты «жек көрушілік пікірлерді» айыптайтын баспасөз хабарламасын жариялады, олардың «тілге келмейтін және Канаданың Либерал партиясының ішінде төзбейтін» екенін айтты. Рей либералдардың платформасын әзірлеу комитетінің тең төрағасы болып тағайындалды, Скотт Брисонмен бірге. Рей 2008 жылдың 31 наурызында 25 жылдық үзілістен кейін парламентке оралды. Ол бірден Либерал партиясының сыртқы істер жөніндегі көлеңке кабинетіне (көлеңкедегі сыртқы істер министрі) тағайындалды. Осы қызметте ол 2008 жылғы сайлау кампаниясы алдында және оның барысында Канадада пана сұраған Ирак соғысының қарсыластарын қолдады. Ол 2008 жылдың күзінде өткен федералды сайлауда Төменгі палатаға қайта сайланды. Дион партияның нашар нәтижелерінен кейін 2009 жылдың мамырында басшылықтан кеткісі келетінін жариялағанда, Рей келесі либералдық партия басшылығына үміткер болды. Рей либералдардың Блок Квебекуаидің қолдауымен НДП-мен коалиция құру бойынша келіссөздерге қатысты. Олар консервативтік үкіметке қарсы сенімсіздік білдірімін қабылдауды жоспарлады, Рей 1979 және 1985 жылдары жасағандай. Премьер-министр Харпер генерал-губернаторды парламентті 2008 жылдың 4 желтоқсанында тоқтатуға көндіргеннен кейін және Дион партия басшысы ретінде дереу отставкаға басқанымен, Рей коалицияның өкілінің рөлін алды. Рейдің бұрынғы басшылық сайысындағыдай қолдау жинақтауы қиын болды, өйткені оның 2006 жылғы науқанының тең төрағасы енді Игнатиевті қолдады. Игнатиев партия басшысы болу үшін жеткілікті қолдау жинағаны анық болғандықтан, Рей 2008 жылдың 9 желтоқсанында үміткерлігінен бас тартты. Ол содан бері Игнатиевтің НДП-мен коалициядан бас тарту шешімін сынады. Ол Дион мен Игнатиевтің көлеңке кабинеттерінде сыртқы істер жөніндегі көлеңке министрі қызметін атқарды. 2009 жылдың 9 маусымында Рей Шри-Ланканың Коломбо қаласындағы Бандаранаике халықаралық әуежайында Шри-Ланка иммиграциялық қызметкерлерімен кіргізілмеді, себебі ол «ұлттық қауіпсіздікке қатерлі және Тамил жолбасшыларына көңіл білдіретін» деп есептелді. Рей: «Шри-Ланка диалогтан, талқылаудан, қатысудан қорқады. Егер олар мені осылай қабылдаса, сөйлей алмайтындармен қалай қарайды екен?» деді. Рей Шри-Ланканы «журналист болу үшін өте қауіпті жер» деп сипаттады. «Қазіргі уақытта кез келген тамил үшін де қауіпті жер, бұл абсурд». 2009 жылдың қараша айында Рейдің Канаданың нацистік және коммунистік режимдердің құрбандарын еске алу үшін қара лента күнін мойындау туралы ұсынысын Канада қолдады.

In a July 2005 interview with Michael Valpy, Rae indicated that he was still committed to public life and public service. Valpy's feature on Rae included a comment by Arlene Perly Rae that he could return to politics if there was a national unity crisis. On November 23, 2005, Rae presented his recommendations that there should be a formal but focused inquiry into the Air India disaster. Two days later, Deputy Prime Minister Anne McLellan announced Rae's appointment to conduct a limited inquiry into Air India under a government order in council. Rae produced a comprehensive report outlining the key issues that could be addressed, leaving Air India Victims' families spokeswoman Lata Pada "encouraged that demands for answers will be addressed". On August 24, 2005, the Toronto Star reported that Rae was under "mounting pressure" to run for the federal Liberals in the 2006 general election. Though it was unclear how long the Air India inquiry was to last, Rae's appointment precluded any possibility of his running as a candidate in the January 23 election. A poll by SES Research suggested that Rae was tied for second place behind Frank McKenna as a prospective candidate to lead the federal Liberals. McKenna decided afterwards not to contest the leadership. The new government of Stephen Harper appointed a judge to handle the Air India inquiry in March 2006 thus releasing Rae from his previous commitment and freeing him for a possible run for the Liberal Party leadership. In a speech to the Canadian Club of Winnipeg on March 13, 2006, Rae expressed his interest in uniting the "progressive" forces of Canada to regain a majority government in the House of Commons of Canada. "There's a progressive record that's shared by a majority of Canadians, but so far, we have not succeeded in becoming a majority in the House of Commons, so we must think a bit about how that can happen." former Chrétien aides Eddie Goldenberg and Rae's brother John, as well as former top Martin advisor John Webster and others associated with the Martin camp. He announced his candidacy on April 24, 2006. At his campaign launch he responded to his critics by saying, "I made mistakes before I was in politics, I made mistakes when I was in politics, I made mistakes as premier I can only tell you I have learned from those mistakes and I am the wiser for them." Rae's predecessor as premier, David Peterson, who was supporting Michael Ignatieff, criticized Rae's entry into the race due to his record as NDP provincial premier, though insisting that he did not hold a personal grudge against Rae. On May 12, 2006, Trudeau era Deputy Prime Minister Allan MacEachen backed Rae's leadership bid becoming honorary campaign chair. On June 16, former Ontario Liberal Party leader and provincial treasurer Robert Nixon, who sat as leader of the opposition to Rae's Ontario government for a time, endorsed Rae. He was also endorsed by MPs Irwin Cotler, Ujjal Dosanjh, Lawrence MacAulay, Diane Marleau and Brian Murphy, as well as several Senators. Rival candidate Maurizio Bevilacqua withdrew from the contest on August 14 to endorse Rae, and Carolyn Bennett did the same on September 15, followed by Hedy Fry on September 25 and John Godfrey on October 20. On the night of December 1 at the Convention, Rae spoke freely without notes rather than make a formal speech. Rival candidate Joe Volpe announced his support for Rae after the speeches were concluded. On the morning of December 2, after finishing second on the first ballot, rival candidate Scott Brison, moved to Rae and yet another rival candidate, Ken Dryden, moved to him after the second ballot. However, Rae lost his bid for the leadership in the third round of Convention balloting, placing third behind both Michael Ignatieff and Stéphane Dion, who had leapfrogged into first after receiving the support of Gerard Kennedy. Rae then freed his delegates and did not indicate whom he supported on the final ballot; Dion won the leadership. Despite the loss of the Liberal leadership, Rae had indicated that he would like to run for a federal seat in the House of Commons in the next federal election. On March 7, 2007, Rae announced that he would seek the Liberal nomination in Toronto Centre. On March 26, 2007, he won the party's nomination, defeating Toronto lawyer and human rights advocate Meredith Cartwright with 532 votes to her 267. Several days following his defeat at the leadership convention it was reported that Rae's wife, Arlene Perly Rae was approached by a delegate who did not know who she was, and who told her that she should not vote for Rae because his wife is Jewish. A flyer was also sent electronically to convention delegates, stating that Rae's wife was a vice president of the Canadian Jewish Congress and that he was a supporter of Israeli apartheid. The Canadian Press reported that the flyer was produced by Ron Saba, the editor of a small Montreal journal. Newly elected Liberal leader Stéphane Dion issued a press release condemning the "hateful comments" made against Rae and his wife, saying that they are "reprehensible and will not be tolerated within the Liberal Party of Canada", adding that "there is no room for abhorrent comments such as these within our Party". Rae was named co chair of the Liberals' platform development committee, with Scott Brison. Rae returned to Parliament on March 31, 2008, after a 25 year absence. He was immediately promoted to the Liberal shadow cabinet as Foreign Affairs critic (shadow foreign minister). In that role he publicly supported Iraq War resisters seeking asylum in Canada before and during the 2008 election campaign. He was re elected to his Commons' seat in the fall 2008 federal election. When Dion announced that he would resign the leadership in May 2009 after the party's poor results, Rae became a candidate in the ensuing Liberal leadership election. Rae took part in negotiations for the Liberals to form a coalition with the NDP, with support from the Bloc Québécois. They planned to pass a motion of non confidence in the Conservative government, not unlike what Rae had done in 1979 and 1985. After Prime Minister Harper convinced the Governor General to prorogue parliament on December 4, 2008, and with Dion pressured to resign immediately as party leader, Rae took on the role of coalition spokesman. Rae found it more difficult to garner support than he had in the last leadership contest, with his 2006 campaign co chair now supporting Ignatieff. As it was obvious that Ignatieff had lined up enough support to become the party's leader, Rae withdrew on December 9, 2008. He has since criticized Ignatieff's decision to withdraw from the coalition with the NDP. He served as Foreign Affairs critic in the shadow cabinets of both Dion and Ignatieff. On June 9, 2009, Rae was denied entry by Sri Lankan Immigration officials at the Bandaranaike International Airport, Colombo, Sri Lanka on grounds that he was "a threat to national security and sympathetic to the Tamil Tigers rebel group". Rae responded, "Sri Lanka is afraid of dialogue, afraid of discussion, afraid of engagement If this is how they treat me, imagine how they treat people who can't speak out." Rae has described Sri Lanka as 'a very dangerous place to be a journalist. "It's a very dangerous place to be any kind of Tamil right now and this is nuts." In November 2009, Rae sponsored a motion for Canada to recognize Black Ribbon Day to commemorate the victims of Nazi and Communist regimes.

Уақытша либералды көшбасшы

2011 жылғы федералды сайлауда либералдар НДП-дан кейін үшінші орынға түсіп қалғаннан кейін, Рей ұлттық теледидарда екі партияның болашақтағы ынтымақтастығы мүмкіндігі туралы пікір білдірді. Игнатьевтің басшылықтан кететінін жариялағаннан кейін, Рей орынбасар ретінде қарастырылды. Дегенмен, оның либералдық-НДП бірігуіне қолдауы кейбір либералдардың арасында алаңдаушылық тудырды. Бұрынғы либерал премьер-министрі Жан Кретиен жоғары лауазымды либералдарға телефон арқылы қоңырау шалып, Рейді уақытша жетекші етіп таңдауға шақырды. Алайда, Либералдық Ұлттық Кеңесі уақытша жетекші лауазымын тек тұрақты жетекшілікке үміттенбеуге және өкіметтік мерзімінде партияны өзгертуге немесе оны басқа партиямен біріктіруге келісетін адам ғана атқара алатынын мәлімдеді. 2011 жылдың 19 мамырында Рей либералдық партияның жетекшілігіне қатыспайтынын, оның орнына уақытша жетекшілік лауазымын іздейтінін мәлімдеді. Ол 2011 жылдың 25 мамырында Квебек депутаты Марк Гарнодан басымдық алып, уақытша жетекші болып сайланды. Рей уақытша жетекші лауазымынан кетуі және тұрақты жетекшілікке үміткер болуы күтілгенімен, ол 2012 жылдың 13 маусымында либералдық жетекшілік сайлауында қатыспайтынын мәлімдеді. 2011 жылы Рей 41-ші парламент мүшелерінің дауысымен Maclean's журналының «Жыл парламентариі» атанды. Журналист Кэрол Гоар 2011 жылдың тамызында НДП жетекшісі Джек Лейтонның қазасы мен 2012 жылдың наурызында Томас Малкердің сайлануы арасындағы алты айда Рейді оппозицияның де-факто жетекшісі деп есептеді. 2013 жылдың сәуір айында Джастин Трюдо жаңа тұрақты жетекші болып сайланғанда, 2015 жылғы сайлауда жеңіске жетіп премьер-министр болған кезде, Рей либералдық партияның тағдырын жақсартуға негіз салғаны үшін үлкен алғысқа ие болды.

Саяси мансаптан кейінгі өмір

2013 жылдың 19 маусымында Рей парламенттен шығып, Онтарионың солтүстігіндегі «Отын шеңбері» аймағындағы Матава алғашқы ұлттарының бас келіссөзшісі және кеңесшісі қызметіне кірісетінін мәлімдеді. 13 шілдеде Рей Канада сайлау реформасын қолдайтын «Әділ дауыс беру Канада» ұлттық кеңесшілер кеңесіне қосылды. Шілде айының соңында Рей FN (PTP) Group Limited Partnership (FNLP) басқарма төрағасы болды, ол 200 миллион долларлық коммерциялық келісімге қол қойған 15 Британдық Колумбияның алғашқы ұлттарын ұсынады. Бұл келісім Pacific Trail Pipelines Limited Partnership компаниясымен жасалған, ал ол Kitimat LNG жобасының бір бөлігі болып табылады, жоба Британдық Колумбия жағалауындағы терминалға сұйытылған табиғи газды тасымалдау үшін құбыр желісін пайдалануды жоспарлап отыр. 2014 жылдың ақпан айында Рей абориген қауымдастықтарын қорғауға маманданған Olthuis Kleer Townshend LLP заң фирмасының серіктесі атанды. Парламенттен кеткеннен кейін Рей Канаданың әлемдегі рөлі, аборигендер мәселелері, адам құқықтары, денсаулық сақтау және білім беру тақырыптарында лекция оқитын публицист ретінде де жұмыс істей бастады. 2018 жылдың тамызында Сауд Арабиясы Канаданың елшісін елден қуды да, Канадамен сауда қатынастарын тоқтатты. Рей Twitter-де былай деп жазды: «Британдықтар мен Трамп жақтастары тығырылғандай болып, «Біз саудиялықтармен де, канадалықтармен де доспыз» дейді. Адам құқықтарын қолдағандарыңызға рахмет, жігіттер, біз мұны әрі қарай ұмытпаймыз».

Дипломатиялық мансап

2017 жылдың соңында премьер-министр Трюдо Раеді Мьянмадағы Канаданың арнайы елшісі етіп тағайындады. Бұл Рохинджа халқының құқықтарын қорғау және Мьянма үкіметінің азшылықтарды этникалық тазарту жасады деген күдікке жауап ретінде жасалды. Рае премьер-министрге осы мәселе бойынша кеңес берді және Мьянмадан Ракхайн провинциясына баруға рұқсат алуға тырысатыны күтілуде. Оның міндетіне "Рохинджа мұсылман қауымы, басқа да діни және этникалық азшылықтар, сондай-ақ әйелдер мен қыздарға қарсы жасалған қылмыстарға жауапкершілікті күшейту" кіреді. 2020 жылдың 10 наурызында премьер-министр Трюдо Раедің өкілеттіктерін кеңейтіп, оны Канаданың гуманитарлық және босқындар мәселелері жөніндегі арнайы елшісі етіп тағайындады. 2020 жылдың 6 шілдесінде Трюдо оны Канаданың Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елшісі қылып тағайындады. 2023 жылдың сәуірінде Ресейдің әскери блогері Владлен Татарскийдің қазасынан кейін Рае Twitter-де оны Украинаға жасалған Ресейдің басқыншылығын қолдағаны үшін "ашкөз пропагандист" деп сипаттады. Бұған жауап ретінде Ресей Канадаға ресми дипломатиялық наразылық білдірді.

Британдық одақтастықтың марапаттары

Орналасу орны Тағайындау күні Пост атаулы әріптер 31 мамыр 2001 12 ақпан 2016 Канада орденінің офицері ОК 12 ақпан 2016 – қазіргі уақытқа дейін Канада орденінің серігі CC 2003 – қазіргі уақытқа дейін Онтарио орденінің мүшесі O. Ont 1992 Канада Конфедерациясының 125 жылдығына арналған медаль 2002 Елизавета II Алтын юбилей медалі (Канадалық нұсқасы) 2012 Елизавета II Алмаз юбилей медалі (Канадалық нұсқасы)

Құрметті дәрежелері

Орналасқан жері Күні Білім орны 1998 жылғы Юридикалық қоғам Жоғарғы Канада заң докторы (LL. D) 1999 жылғы маусым Торонто университеті заң докторы (LL. D) 2001 жылғы Ассампшн университеті заң докторы (LL. D) 14 қараша 2002 жылғы Ханттингтон университеті қасиетті хаттар докторы 11 қараша 2005 жылғы Фаншау колледжі қолданбалы зерттеулер бакалавры 25 мамыр 2006 жылғы Король университеті заң докторы (LL. D) 2006 жылғы маусым Макмастер университеті заң докторы (LL. D) 14 қараша 2010 жылғы Хайфа университеті философия докторы (PhD) 11 сәуір 2014 жылғы Карлтон университеті заң докторы (LL. D) 2014 жылғы Лейкхед университеті заң докторы (LL. D) 2014 жылғы Бишоп университеті азаматтық құқық докторы (DCL)