Кіріспе

Құс түрлері

Мексикалық жаңқа (Aphelocoma wollweberi) бұрын сұр кеуде жаңқасы деп аталатын, Мексиканың Сьерра-Мадре Ориентал, Сьерра-Мадре Оксидентал және Орталық Алапта, сондай-ақ АҚШ-тың оңтүстік-батыс бөлігінде таралған Жаңа әлем жаңқасы. 2011 жылдың мамыр айында Америка орнитологтар одағы Мексикалық жаңқаны екі түрге бөлуге дауыс берді: біреуі Мексикалық жаңқа, ал екіншісі – Трансвулканикалық жаңқа деп аталды. Мексикалық жаңқа – көк түсті үстіңгі және ақшыл сұр түсті төменгі бөлігі бар орташа мөлшердегі жаңқа. Ол Вудхаус жаңқасына ұқсас, бірақ мойны мен кеудесінде жолақтар жоқ. Оның негізгі тағамы бұталар мен қарағай жаңғақтары, бірақ рационына көптеген өсімдіктер мен жануарлар да кіреді. Ол ұя салып балаларын өсіруде басқа құстардың да көмегін пайдаланады. Бұл кең таралған түр, және Халықаралық табиғатты қорғау одағы оның сақтау статусын "алаңдауға себеп болмайтын" деп бағалаған.

Сипаттама

Мексикалық жаңқа – орташа еңірі (~120 г) және көптеген басқа жаңқалар сияқты, көк бас, көк-сұр мантия, көк қанаттары мен құйрығы, ақшыл сұр кеудесі мен ішкі жағы бар құс. Еркек және ұрғашы түрлері морфологиялық тұрғыдан ұқсас, ал жас құстар көк түстің азырақ болуымен және кейбір популяцияларда жас өскен сайын бірте-бірте қара түске айналатын қызғылт/ақшыл (қара емес) мүсікпен ерекшеленеді (Браун және Хорват 1989). Кейбір анықтамалықтар бұл түсті сары деп жаңылыстырады, себебі музейлік зерттеу үлгілерінде ақшыл мүсік сары түске өтеді. Көздің қабыршағы қоңыр, ал аяқтары қара. Оны ұқсас Вудхауз жаңқасынан қарапайым (жолақсыз) мойны мен кеудесімен, сондай-ақ бас және қанаттарымен аздап контрасттайтын мантиясымен ажыратуға болады. Оның ареалы Вудхауз жаңқасының ареалымен тоғысады, бірақ олар бірге кездесетін жерлерде екі түрдің экологиялық және морфологиялық белгілерінің өзгеруі байқалады (Curry et al. 2002).

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл түр Мексиканың Сиерра-Мадре-Ориентал, Сиерра-Мадре-Оксидентал және Орталық платосында, сондай-ақ АҚШ-тың шығыс Аризона, батыс Нью-Мексико және батыс Техас штаттарында табиғи түрде өседі. Оның қолайлы өсетін жері – таулы қарағай-еменді орман.

Экология

Қыста мексикалық жаңқаның рационы негізінен күзде жиналған емен жаңғақтары мен қарағай тұқымдарынан құралады. Дегенмен, олар жыл бойына бәсең жейтін және олардың тағамына жұмырқалар мен бала құстардың ұяларынан бөлек, омыртқасыздар, кішкентай қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушылар сияқты өсімдік және жануар материалдарының алуан түрлері кіреді (МакКормак және Браун 2008). Олардың көбею жүйесі туысқан Флорида шырғалағына ұқсас, кооперативтік болып келеді, бірнеше құс ұя салуға көмектеседі; бұл "көмекшілер" әдетте басым жұптың алдыңғы 1–2 жылдағы жетілмеген балалары, бірақ сондай-ақ туысқан еместерден құралған топ мүшелерін де қамтиды.