Кіріспе

Robert Keith Horry (25 тамыз 1970 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы және қазіргі спорт комментаторы. Маңызды ойындардағы шешуші сәттердегі тиімді ойыны үшін "Биг Шот Роб" деп аталды. Жеті дүркін НБА чемпионы, ол НБА тарихындағы ең үздік шешуші ойыншылардың және жеңімпаздардың бірі саналады. Ұлттық баскетбол қауымдастығында (НБА) 16 маусым ойнап, жеті чемпионат жеңіп алды, бұл 1950 және 1960 жылдардағы «Бостон Селтикс» командасында ойнамаған кез келген ойыншыдан көп. Ол үш түрлі командамен НБА чемпиондығын жеңген төрт ойыншының бірі: «Хьюстон Рокетс» сапында екі, «Лос-Анджелес Лейкерс» сапында үш және «Сан-Антонио Спарс» сапында екі рет жеңіске жетті, сонымен қатар НБА финалдарында ешқандай жеңіліске ұшырамады. Ол НБА плей-офф ойынында қатарынан сәтті орындалған үш ұпайлық лақтырулар бойынша және НБА финалдарындағы ұрлықтар саны бойынша рекордты иеленеді. Қазір Хорри «Spectrum SportsNet» телеарнасында «Лейкерс» командасының ойындарына комментарийлер береді.

Ерте өмір

Роберт Кит Хорри 1970 жылғы 25 тамызда Мэриленд штатының Харфорд округінде дүниеге келді. Одан көп ұзамай оның әкесі, штаб-сержант Роберт Хорри аға, анасы Лейладан ажырасып, Оңтүстік Каролинаға көшіп кетті. Хорри Алабама штатының Андалусия қаласында өсті. Кейіннен Роберт аға Джорджия штатындағы Форт-Беннингке орналасқанда, әкесі мен ұлы апта сайын кездесіп тұратын. Андлусия орта мектебінің аға сыныбында оқып жүргенде, Хорри Найсмит Алабама штатының Жыл ойыншысы сыйлығына ие болды.

Колледж мансабы

Хорри Алабама университетінде оқыды, онда жаттықтырушы Уимп Сандерсон басқарған баскетбол командасында ойнады және болашақ НБА ойыншысы Латрелл Спреуэллмен бірге ойнады. Алабамада ол 1988 жылдан 1992 жылға дейін ойнады. Ол қатысқан 133 ойынның 108-ін бастап, «Tide» командасының Оңтүстік-Шығыс конференциясы (SEC) турнирінде үш мәрте жеңіске жетуіне көмектесті және екі рет NCAA-ның «Sweet 16» кезеңіне өтті. Оның төрт маусымында Алабама 98–36 есебімен ойнады. Ол карьерасы бойынша допты блоктап тоқтату бойынша университет рекордын (282) орнатты. Ол Оңтүстік-Шығыс конференциясының құрама командасына, SEC All Defensive және SEC All Academic командаларына ілікті. Бірнеше жыл өткен соң Хорри университетке оқуын аяқтау үшін оралып, 2021 жылдың көктемінде диплом алды.

Хьюстон Рокетс (1992-1996)

Хорри 1992 жылғы НБА драфтында бірінші раундта «Хьюстон Рокетс» командасы шағын шабуылшы ретінде 11-ші нөмірмен таңдалды. Ол алғашқы төрт маусымын «Рокетс» командасында өткізді, оларға 1994 және 1995 жылдары НБА чемпионатында жеңіске жетуге көмектесті. Финалда ол бір ойында жеті рет доп ұрлап, НБА финалдарының жеке рекордын орнатты. «Рокетс» командасында ойнаған жылдары Хорри 25-ші нөмірді таңдаған. Хорридің шешуші сәттердегі шеберлігі оның жаңадан келген жылынан-ақ байқалды. 1993 жылғы Батыс конференциясының жартылай финалында «Сиэтл Суперсоникс» командасына қарсы 7-ші ойында, ойын сағаты аяқталар алдында және 33 секунд қалғанда ол шешуші лақтырыс жасап, «Рокетс» командасын 93:91 есебімен алға шығарды. Алайда, «Рокетс» командасы қосымша уақытта жеңіліп қалды. 1994 жылдың ақпан айында ол және Мэтт Буллард «Детройт Пистонс» командасына Шон Эллиоттың орнына ауыстырылды, бірақ Эллиоттың бүйрек проблемаларына байланысты медициналық тексеруден өте алмағаны сондықтан ауыстыру жойылды. Хорри бұл ауыстырудың орын алмауы оның карьерасын сақтап қалғанын айтты. Хорри «Рокетс» командасының маңызды ойыншысы болды және 1995 жылғы Батыс конференциясының финалында «Сан-Антонио Спарс» командасына қарсы өткен 1-ші ойында 6,5 секунд қалғанда жеңіске жеткізген лақтырысымен және «Хьюстонды» 104:100 есебімен алға шығарған үш ұпайлық лақтырысымен «Үлкен лақтырыс» репутациясын қалыптастыра бастады. 1995 жылғы НБА финалында жеңіске жеткеннен кейін Хорри мен «Рокетс» екінші НБА чемпионатын жеңді. Хорри өзінің жеті чемпиондық жеңісінің ішінде осы жеңіске ең мақтан ететінін айтты, себебі «Рокетс» Батыс конференциясында алтыншы орынды иеленген болатын.

Феникс Санс (1996-1997)

1996 жылғы 19 тамызда Хорри Сэм Касселл, Чаки Браун және Марк Брайантпен бірге «Феникс Санс» командасына бұрынғы НБА-ның ең құнды ойыншысы Чарльз Баркли айырбасталды. Хорри Хьюстон командасында жеткілікті шабуылдар жасамайтыны үшін сынға ұшырады және «Рокетс» оны осы себепті ауыстырды деп ойлады. «Санс» командасына қосылғаннан кейін, ол бас жаттықтырушы Дэнни Эйнджбен төбелес жасады, оның кезінде Хорри Эйнджге сүлгі лақтырды.

Лос-Анджелес Лейкерс (1997-2003)

Айнджмен болған оқиға 1997 жылғы 10 қаңтарда Седрик Себалос үшін Хорридің тоқтатылуына және «Лос-Анджелес Лейкерс» клубына ауысуына себеп болды. «Лейкерс» Гейл Гудричтің құрметіне 25-ші нөмірлі жейдесін шығарып тастағандықтан, ол 5-ші нөмірді таңдады. 1997 жылғы 6 мамырда Хорри НБА плей-офф ойынында ең көп үш ұпайлық лақтыру рекордын (7) қатарынан сәтті орындап орнатты. 1999–2000 маусымда Хорри А.К. Гриннің резерві болды, бірақ плей-офф кезінде, әсіресе старттық құрамдағы ойыншыларға қарағанда, көбінесе алаңда көбірек уақыт өткізді. 2000 жылғы НБА финалында «Индиана Пейсерс» клубына қарсы «Лейкерс» Индианадағы төртінші ойынға дейін 2–1 есебімен жетекке шықты. Ойын қосымша уақытқа дейін созылды. Шакил О’Нил қате жасап алаңнан шығарылды, бірақ Коби Брайант жеңіске жеткізді. Хорри 37 минутта 17 ұпай жинап, финалдағы ең жоғары көрсеткішін көрсетті және «Лейкерс» «Пейсерс» клубын 4–2 есебімен жеңіп үшінші чемпиондық атағын жеңіп алды. 2000 жылғы плей-офф кезеңінде ол ойынға 27 минуттан орташа есеппен 7,6 ұпай және 5,4 допты қайтару көрсеткішін жинады. 2000–2001 маусымда Хорри Хорас Гранттың резерві болды, бірақ плей-оффта үлкен уақыт алаңда ойнады. Ол 2001 жылғы «Лейкерс» клубының плей-офф ойындарында 16 рет ойнап, ойынға орташа есеппен 5,9 ұпай жинады. Финалда «Филадельфия 76ers» клубына қарсы «Лейкерс» екінші ойында жеңіске жеткенімен, бірінші ойында жеңіліске ұшырады. Филадельфиядағы үшінші ойында ол төртінші кезеңде 15 ұпайының 12-сін жинады, соның ішінде төртінші кезеңнің соңында 47,1 секунд қалғанда үш ұпайлық лақтырумен есепті 92–88-ге жеткізді, содан кейін 21 секунд қалғанда екі айып доптың бірін соғып, 96–91 есебімен жеңіске жетуге көмектесті. Төртінші ойында Хорри «Лейкерс» клубының 100–86 есебімен жеңіске жетуіне үш ұпайлық лақтырудың 10-нан 3-ін соқты. «Лейкерс» бесінші ойында 108:96 есебімен жеңіп, екінші рет тікелей чемпион атанды. Ол бұл жеңісті 1995 жылғы НБА финалынан кейін мансабындағы ең мақтанды сәт деп атады. 2001–2002 маусымда ол Самаки Уокердің резервтік ойыншысы болды, бірақ 23 ойында старттық құрамда ойнады. Плей-оффта Хорри «Лейкерс» клубының 19 ойынының 14-інде старттық құрамда ойнап, орташа есеппен 37 минут алаңда болды, ойынға орташа есеппен 9,3 ұпай және 8,1 допты қайтару көрсеткішін жинады. Хорридің шешуші сәттерде жақсы ойнайтын репутациясы 2002 жылғы Батыс конференциясы финалының төртінші ойынында «Сакраменто Кингс» клубына қарсы артып шықты. Серияда екі ойынға артта қалған және Сакраментода бесінші ойынға дайындалып жатқан «Лейкерс» бірінші жартысында 24 ұпайға дейін кемдікке тап болды. Ақырында «Лейкерс» есепті 99–97-ге дейін қысқартты, ойын аяқталуға 11,8 секунд қалғанда. Соңғы шабуылда Коби мен Шак қатарынан лақтыруларын сәтті орындамағаннан кейін, «Сакраменто» клубының орталық ойыншысы Владе Дивак сағатты бітіру үшін допты себеттен шығарып тастады. Алайда, доп тікелей Хорриге тиді, ол уақыт біткенде үш ұпайлық лақтырумен 100–99 есебімен жеңіске жеткізді. Бір күннен кейін Мэджик Джонсон Хорриді «лига тарихындағы ең үздік 10 шешуші ойыншының бірі» деп атады. «Лейкерс» серияны 7 ойында жеңіп, НБА финалында «Нью-Джерси Нетс» клубын 4–0 есебімен жеңіп үш рет қатарынан чемпион атанды. Ол финалдағы барлық төрт ойында да старттық құрамда ойнады. 2003 жылғы 5 наурызда «Индиана Пейсерс» клубына қарсы өткен ойында да ұқсас жағдай болды, ойын 95–95 тең есеппен аяқталғанда, «Пейсерс» клубының орталық ойыншысы Джермейн О’Нил Шакил О’Нилге берілген пасты кең ашық Хорридің қолына тигізіп жіберді, ол тынышқан күйде жеңіске жеткізді. 2003 жылғы плей-оффта «Лейкерс» төртінші рет НБА чемпионы атағын жеңуге тырысты. Бірақ Батыс конференциясының жартылай финалында «Спёрс» клубына қарсы өткен бесінші ойында Хорридің тағы бір жеңіске жеткізетін мүмкіндігі 5 секунд қалғанда сәтті орындалмады, бұл «Лейкерс» клубының 25 ұпайлық кемшілігін жойды. Ол серияда үш ұпайлық лақтырудың 0-дан 18-іне дейін жеңіліп, «Лейкерс» алты ойыннан кейін турнирден шығарылды.

Сан-Антонио Спёрс (2003-2008)

2002–03 маусымнан кейін Хорри еркін агентке айналды. Отбасының барлығы Хьюстон қаласында тұратынын айта отырып, ол Сан-Антонио Спёрс клубымен келісімшартқа отырды. 2002–03 маусымында «Лейкерс» Хорриге көп жүктеме салған еді. «Спёрс» командасында жаттықтырушы Грег Попович оның ойын уақытын едәуір қысқартты, нәтижесінде жаңа жетістіктерге қол жеткізілді. 2003–04 маусымында «Спёрс» 57 ойын жеңіп, 2004 жылғы плей-оффқа қатысты, онда олар «Мемфис Гризлиз» командасын төрт ойында жеңіп, алты ойында «Лос-Анджелес Лейкерс» командасына есе жіберді. Келесі маусымда «Спёрс» плей-оффқа өтіп, 2005 жылғы НБА финалында жеңіске жетті. Хорри команданың табысына үлкен үлес қосты, 2005 жылғы плей-оффта үш ұпайлық сызықтан 85-тен 38 доп соқты. 2005 жылғы НБА финалының 5-ші ойынында «Детройт Пистонс» командасына қарсы төртінші ширек сағатта Сан-Антонионың жеңіске жетуіне және Детройтке қарсы есепті 3–2 есебімен жеңіске жеткізуге көмектесті. Алғашқы үш ширек сағатта үш ұпай ғана соққаннан кейін, төртінші ширек сағатта және қосымша уақытта «Спёрс» командасының 21 ұпайын соқты. «Спёрс» 5-ші ойында 96–95 есебімен жеңіске жетті, себебі Хорри ойынды шешкен үш ұпайлық допты соққанда 5,9 секунд қалған еді. Оның 34 жасындағы осы ойыны ESPN тілшісі Билл Симмонс: «Хорридің 5-ші ойыны 1998 жылғы Майкл Джорданның 6-шы ойынымен, 1988 жылғы Джеймс Вортидің 7-ші ойынымен, 1970 жылғы Уолтер Фрейзердің 7-ші ойынымен және жылдар бойындағы басқа да шешуші финалдық ойындармен қатар тұрады» деді. Жеңіс сериясын жеті ойында жеңгеннен кейін «Спёрс» жеті маусымда үшінші НБА чемпиондығын жеңіп алды және Хорри алтыншы чемпиондық жүзігін алды. 2007 жылғы плей-офф кезінде Хорри «Финикс Санс» командасының ойыншысы Стив Нэштің иығына тиіп, бұл Хорриге қатысты бұзық ойын деп танылды. Осыдан кейін туған дау-дамалда Раджа Беллге шабуыл жасағаны үшін техникалық қателік тағайындалды. Хорри ойыннан қуылды және 5-ші және 6-шы ойындарға қатысудан шеттетілді. «Амар’э Студемир» және «Борис Диау», ойын алаңынан кеткендері үшін 5-ші ойынға қатысудан шеттетілді. «Спёрс» келесі екі ойында жеңіске жетіп, 2007 жылғы НБА финалына өтті, онда олар «Кливленд Кавальерс» командасын жеңіп, төртінші НБА титулын және Хорридің жетінші жеке жүзігін жеңіп алды. Ол 2006–07 маусымынан кейін қайтадан 25-ші нөмірді кие бастады. 2007–08 маусымынан кейін Хорри еркін агентке айналды, бірақ келісімшартқа отырмады, бұл оның соңғы кәсіби маусымы болды.

Жазулар мен марапаттар

2007 жылы Хорри «Спёрс» командасының құрамында жетінші чемпиондық атаны иеленді. Ол жеті немесе одан көп НБА чемпиондығын жеңген тоғыз ойыншының бірі және 1960-жылдардағы «Селтикс» командасында ойнамаған жалғыз ойыншы. 2007 жылы ол екі командамен қатарынан НБА чемпиондығын жеңген төрт ойыншының бірі болды. 2005 жылы Джон Саллиден кейін үш командамен НБА чемпионы атанған екінші ойыншы болды. Зейнетке шыққан кезде Хорри 2008 жылғы плей-офф бойынша 244 ойын өткізіп, плей-офф ойындарының саны бойынша барлық уақыттағы көшбасшы атанды, бұл көрсеткішпен Карим Абдул-Жаббарды басып өтті. Зейнетке шыққанда Хорри НБА финалында үш ұпайлық лақтыру бойынша 56 ұпаймен рекордты ұстады, бұл Майкл Джорданның бұрынғы 42 ұпайлық рекордын арттырды, бірақ 2023 жылғы НБА финалына дейін осы көрсеткішпен бес ойыншы оны басып өтті. 1997 жылғы Батыс конференциясының жартылай финалында «Юта Джаз» командасына қарсы өткен екінші ойында ол бірде-бір сәтте қате жібермей, бес үш ұпайлық лақтыруды табысты орындап, НБА плей-оффындағы рекордты орнатты және әлі де сақтап тұр. Оның тұрақты маусымдағы орташа көрсеткіші: 7,0 ұпай, 4,8 допты қайтару, 2,1 нәтижелі пас, 1,0 допты ұрлау және 0,9 блок. Бірақ ол плей-оффта жақсырақ ойнады, онда орташа есеппен 7,9 ұпай, 5,6 допты қайтару, 2,4 нәтижелі пас, 1,1 допты ұрлау және 0,9 блок көрсетті, ал финалда одан да жақсы көрсеткіштерді көрсетті: 9,7 ұпай, 5,9 допты қайтару, 2,9 нәтижелі пас, 1,3 допты ұрлау және 1,2 блок. Ол финалда үш ұпайлық лақтырудан 39,2% тиімділікпен ойнады. Хорри мен Стив Керр, тағы бір белгілі резервтік ойыншы және шешуші сәттерде табысқа жеткізетін ойыншы, он жыл бойы НБА чемпионаттарын алмастырып жеңіп, 14 жыл ішінде 12 чемпионатты жеңді. 1993-94 маусымынан 2002-03 маусымына дейін Керр немесе Хорри НБА финалына қатысқан командалардың құрамында болды, және олардың барлығы жеңіске жетті. Хорри командалары 1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2005 және 2007 жылдары НБА финалдарында жеңіске жетсе, Керр командалары 1996, 1997, 1998, 1999 және 2003 жылдары НБА финалдарында жеңімпаз атанды. Олардың әрқайсысы Фил Джексон басқарған командалар үшін (Керр «Чикаго Буллз» командасымен, Хорри «Лос-Анджелес Лейкерс» командасымен) үштен, ал Грег Попович басқарған «Сан-Антонио Спёрс» командасымен екі рет жеңіске жетті. 2009 жылы Хорри Манила қаласындағы Аранета Колизейінде Филиппин баскетбол федерациясының «All Stars» командасына қарсы өткен 2009 жылғы НБА Азия Челленджіне қатысқан «НБА аңыздарының» бірі болды. Хорри бір маусымда 100 допты ұрлау, 100 допты блоктеп қайтару және 100 үш ұпайлық лақтыру орындаған алғашқы ойыншы болды. 2010 жылы ол Алабама спорттық даңқ залына енгізілді. Хорри үш ойынның шешуші кезеңінде ойнады, олардың барлығы қосымша уақытқа дейін созылды: 1993 жылғы Батыс конференциясының жартылай финалында «Хьюстон Рокетс» командасының құрамында, 2002 жылғы Батыс конференциясының финалында «Лос-Анджелес Лейкерс» командасымен және 2006 жылғы Батыс конференциясының жартылай финалында «Сан-Антонио Спёрс» командасымен.

Белгілі плей-офф ойыны

1993 жылдың 22 мамыры, Батыс конференциясы жартылай финалы, 7-ойын, «Хьюстон Рокетс» – «Сиэтл Суперсоникс». Төртінші тоқсанның соңында есеп 91:91 теңескенде және соққы сағаты аяқталуға жақын тұрғанда, жаңадан келген Хорри командаласы Хаким Оладжувоннан пас алып, орташа қашықтықтан сәтті лақтыру жасады. Осылайша «Рокетс» 32,7 секунд қалғанда екі ұпаймен алға өтті. Алайда, Хорридің бұл тамаша ойыны «Рокетс» үшін жеңіске жеткіліксіз болды, олар қосымша уақытта «Соникс» командасына 100:103 есебімен еңсеге жықты. 1995 жылдың 22 мамыры, Батыс конференциясы финалы, 1-ойын, «Хьюстон Рокетс» – «Сан-Антонио Спёрс». Хорри 6,5 секунд қалғанда сәтті лақтыру жасап, «Хьюстонның» 94:93 есебімен «Сан-Антонио» үстінен жеңіске жетуіне көмектесті. 1995 жылдың 11 маусымы, НБА финалы, 3-ойын, «Орландо Мэджик» – «Хьюстон Рокетс». «Рокетс» 20 секунд қалғанда 101:100 есебімен алға шығып, соққы сағаты аяқталуға жақын тұрғанда Хаким Оладжувон Хорриге пас берді. Хорри «Орландоның» Хорасе Грантына қарсы үш ұпайлық лақтыру жасап, «Хьюстонды» 14,1 секунд қалғанда 104:100 есебімен алға шығарды. Бұл оларға 106:103 есебімен жеңіске жетіп, серияда 3:0 есебімен көш бастауға мүмкіндік берді. «Хьюстон» 4-ойынды да 113:101 есебімен жеңіп, НБА титулын қатарынан екінші рет жеңіп алды. 2001 жылдың 10 маусымы, НБА финалы, 3-ойын, «Лос-Анджелес Лейкерс» – «Филадельфия 76ers». Серияда есеп тең болғанда (1:1), Кевин Олли үш ұпайлық лақтыру жасағаннан кейін «Сиксерс» 89:88 есебімен артта қалды. Брайан Шоу бұрышта Хорриді ашық қалдырды, ол 47,1 секунд қалғанда үш ұпайлық лақтыру жасап, «Лейкерске» 92:88 есебімен басымдық берді. Плей-оффта 44% еркін лақтыру жасаған Хорри соңғы минутта 4 еркін лақтыру жасап, 96:91 есебімен жеңіске жетті. «Сиксерс» ешқашан қалпына келе алмады. 2002 жылдың 28 сәуірі, Батыс конференциясы бірінші раунды, 3-ойын, «Лос-Анджелес Лейкерс» – «Портленд Трейл Блейзерс». 91:89 есебімен артта қалғанда, 10,2 секунд қалғанда Коби Брайант Рубен Паттерсоннан өтіп, 2,1 секунд қалғанда жеңіске жеткізген үш ұпайлық лақтыру жасаған Хорриге пас берді. Батыс конференциясы бірінші раунды, 4-ойын, «Сан-Антонио Спёрс» – «Денвер Наггетс». «Спёрс» 35 секунд қалғанда 90:89 есебімен алға шығып, Тони Паркер өзінің және Хорридің қорғаушысы Маркус Камбидің қорғауын бұзып, қорғаныс шебіне енді. Паркер содан кейін оң жақ қанатта ашық қалған Хорриге пас берді, ол үш ұпайлық лақтыру жасап, «Спёрске» 93:89 есебімен басымдық берді. «Спёрс» 96:89 есебімен жеңіске жетті.

Жеке өмір

Хорри отбасымен бірге тұрады. Оның тұңғыш баласы, қызы Эшлинге сирек кездесетін 1p36 жойылған бөлік синдромы деген генетикалық ауру диагнозы қойылды, бұл ауру бірінші хромосоманың бір бөлігінің жоғалғандығынан дамиды. Ол 2011 жылдың 14 маусымында 17 жасында қайтыс болды. Оның үлкен ұлы Камерон Хорри Техас A&M университетінде футбол ойнайды. Оның кіші қызы Джейд Хорри Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында тұрады. Оның кіші ұлы Кристиан Хорри баскетболшы болып, оның жолын жалғастыруда. Хорри Лос-Анджелестегі Big Shot баскетбол командасын жаттықтырады. 2019 жылдың 29 қыркүйегінде ол ұзақ жылдар бойы бірге болған сүйіктісі Кандис Мадридке үйленді. Хорри 2023 жылы "Линкольн заңгері" телесериалының бір эпизодында өзінің ролінде ойнады.