Моллюскілердің анатомиялық құрылысы – сіңір. Суда қозғалу, тамақтану, тыныс алу, көбею үшін қолданылады. Гастроподтар, екі қабықтылылар, головоногилерде кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суда тіршілік ететін моллюскалардың денесінің бір бөлігі болып табылатын анатомиялық құрылым.
Anatomical structure which is part of the body of some aquatic molluscs
Сифон – үш классқа жататын су моллюскаларының (Гастроподалар, Бивальвиялар және Цефалоподалар – осы класс өкілдеріне тұзды және тұщы су шаяндары, қабықты моллюскалар, осьминогтер, калмарлар және оларға жақын түрлер кіреді) денесінің анатомиялық құрылымы. Молюскалардағы сифон – судың (немесе сирек жағдайда ауаның) ағып өтетін түтік тәрізді құрылым. Су ағыны қозғалыс, қоректену, тыныс алу және көбею сияқты бір немесе бірнеше мақсатқа қызмет етеді. Сифон – моллюсканың мантиясының бөлігі, ал су ағыны мантия қуысына (немесе одан) бағытталады. Кейбір гастроподтарда бір ғана сифон болады. Екі қабықты моллюскаларда сифондар жұп болып келеді. Бас аяқты моллюскаларда гипоном деп аталатын бір сифон немесе түтік кездеседі.
A siphon is an anatomical structure which is part of the body of aquatic molluscs in three classes: Gastropoda, Bivalvia and Cephalopoda (members of these classes include saltwater and freshwater snails, clams, octopus, squid and relatives). Siphons in molluscs are tube like structures in which water (or, more rarely, air) flows. The water flow is used for one or more purposes such as locomotion, feeding, respiration, and reproduction. The siphon is part of the mantle of the mollusc, and the water flow is directed to (or from) the mantle cavity. A single siphon occurs in some gastropods. In those bivalves which have siphons, the siphons are paired. In cephalopods, there is a single siphon or funnel which is known as a hyponome.
Құртта
Кейбір (бірақ барлық емес) теңіз шаяндары, теңіздегі кеміруші моллюскалардың арасында жануардың мантиясы алға қарай созылып, сифон немесе ингаляциялық сифон деп аталады. Осы сифон арқылы су мантия қуысына тартылып, жаңқа арқылы өтіп тыныс алу жүзеге асырылады. Бұл сифон – химиялық рецепторлармен жабдықталған, жұмсақ, ет тәрізді түтік тәрізді құрылым. Ол суды "иістеу” немесе “дәмі тату” арқылы тамақ іздеуге көмектеседі. Сифоны бар теңіз кеудесінен өтетін бауырсақ жануарлардың көпшілігі – жыртқыштар немесе өлік жеушілер. Гастроподтарда сифон түтік ретінде жақсы жұмыс істесе де, ол ішкі қуыс мүше емес, түтік пішінде оралған мантияның бір бөлігі ғана. Бұл тұщы су шаяндары үшін сифон – жыртқыштардан қорғануға бейімделу. Ол құстардың шабуылдауынан және жеуінен сақтайды, себебі алмалы шаяндардың су бетіне көтерілмей-ақ, тыныс алуына мүмкіндік береді, ал олар су бетінде жыртқыштарға оңай көрінеді. Екі қақпақты жануарлар шөгіндіде неғұрлым терең тұрса, олардың сифондары соғұрлым ұзын болады. Геодуктар сияқты өте ұзын сифондары бар екі қақпақты жануарлар өте тереңге көміліп, оларды қазу қиын. Көптеген екі қақпақты жануарлар қажет болған кезде сифондарын қабыққа толық қайтара алады, бірақ бұл барлық түрлерге тән емес. Сифондарын қабыққа қайтара алатын екі қақпақты жануарларда "паллиалдық синус” болады – қалта тәрізді ойыс, ол сифондарды қайтарғанда оларға сыйып, екі қабық жапырақшасының жақсы жабылуын қамтамасыз етеді. Бұл қалтаның болуы бос қабықта да көрінеді, қабықтың ішкі жиегіне параллель жүретін паллиалдық сызықтағы ойыс түрінде. Екі қақпақты жануардың екі сифоны мантия қуысының артқы жағында орналасқан. Олардың арасында ингаляциялық (кіретін) және экгаляциялық (шығатын) сифондар бар. Су айналымын жаңқалар қамтамасыз етеді. Әдетте су ингаляциялық сифон арқылы мантия қуысына кіріп, жаңқа арқылы өтіп, экгаляциялық сифон арқылы шығады. Су ағыны тыныс алу, сондай-ақ сүзгі арқылы қоректену, экскреция және көбею процестері үшін пайдаланылады.
In some (but not all) sea snails, marine gastropod molluscs, the animal has an anterior extension of the mantle called a siphon, or inhalant siphon, through which water is drawn into the mantle cavity and over the gill for respiration. This siphon is a soft fleshy tube like structure equipped with chemoreceptors which "smell" or "taste" the water, in order to hunt for food. Marine gastropods that have a siphon are either predators or scavengers. Although in gastropods the siphon functions perfectly well as a tube, it is not in fact a hollow organ, it is simply a flap of the mantle that is rolled into the shape of a tube. For these freshwater snails, the siphon is an anti predator adaptation. It reduces their vulnerability to being attacked and eaten by birds because it enables the apple snails to breathe without having to come all the way up to the surface, where they are easily visible to predators. The deeper a bivalve species lives in the sediment, the longer its siphons are. Bivalves which have extremely long siphons, like the geoducks pictured here, live very deeply buried, and are hard to dig up when clamming. Many bivalves that have siphons can withdraw them completely into the shell when needed, but this is not true of all species. Bivalves that can withdraw the siphons into the shell have a "pallial sinus", a sort of pocket, into which the siphons can fit when they are withdrawn, so that the two shell valves can close properly. The existence of this pocket shows even in an empty shell, as a visible indentation in the pallial line, a line which runs along parallel to the ventral margin of the shell. The bivalve's two siphons are situated at the posterior edge of the mantle cavity. There is an inhalant or incurrent siphon, and an exhalant or excurrent siphon. The water is circulated by the action of the gills. Usually water enters the mantle cavity through the inhalant siphon, moves over the gills, and leaves through the exhalant siphon. The water current is utilized for respiration, but also for filter feeding, excretion, and reproduction.
Тамақтандыру
Түрлеріне және туыстарына байланысты, кейбір екі қабатты моллюскалар ингаляциялық сифонын шаң сорғыштың түтігі сияқты пайдаланып, теңіз түбінен тамақ бөлшектерін белсенді түрде сорып алады. Ал қалған көптеген екі қабатты моллюскалар микроскопиялық фитопланктонды жалпы су ағынынан тамақ ретінде жұтады, ол ингаляциялық сифон арқылы кіріп, желбезшек арқылы өтіп ауызға жетеді. Сондай-ақ псевдофекастарға да қараңыз.
Depending on the species and family concerned, some bivalves utilize their inhalant siphon like the hose of a vacuum cleaner, and actively suck up food particles from the marine substrate. Most other bivalves ingest microscopic phytoplankton as food from the general water supply, which enters via the inhalant siphon and reaches the mouth after passing over the gill. Please also see pseudofeces.
Басқосақтардың гипономы
Гипоном немесе сифон - баспаяқтылардың суды шығаруға пайдаланатын органы, осы арқылы қозғалыс күші туындайды. Гипоном моллюскалардың ата-тегінің аяғынан дамыған. Су мантия қуысына, түтік айналасынан кіреді, ал гипономның жирылуы оны кеңейтіп, содан кейін суды күшпен шығарып тастайды. Көптеген баспаяқтыларда, мысалы, сегіз аяқты, кальмар және сепияда гипоном - бұлшықетті түтік болып келеді. Бірақ наутилустың гипономы бір бөліктен жасалған, бүктеліп жабылатын қанатша тәрізді ерекшеленеді. Аммониттерде гипоном болғандығы және болса, оның қандай пішінде болғандығы әлі белгісіз.
The hyponome or siphon is the organ used by cephalopods to expel water, a function that produces a locomotive force. The hyponome developed from the foot of the molluscan ancestor. Water enters the mantle cavity around the sides of the funnel, and subsequent contraction of the hyponome expands and then contracts, expelling a jet of water. In most cephalopods, such as octopus, squid, and cuttlefish, the hyponome is a muscular tube. The hyponome of the nautilus differs however, in that it is a one piece flap that is folded over. Whether ammonites possessed a hyponome and if so what form it may have taken, is as yet not known.