Кіріспе

Уильям Джек Баумол (26 ақпан 1922 – 4 мамыр 2017) – американдық экономист. Ол Нью-Йорк университетінде экономика профессоры, Беркли кәсіпкерлік және инновация орталығының академиялық директоры және Принстон университетінің зейнеткер профессор атанды. Ол сексеннен астам кітап және жүздеген ғылыми мақаланың авторы. Баумол эффектісі оның есімімен аталады. Баумол еңбек нарығы және экономикаға әсер ететін басқа да экономикалық факторлар туралы көп жазды. Ол сондай-ақ кәсіпкерлік теориясы мен экономикалық ой тарихына маңызды үлес қосты. IDEAS/RePEc жүйесі бойынша ол әлемдегі ең беделді экономистердің қатарында. 1971 жылы Америка өнер және ғылым академиясының, 1977 жылы Америка философиялық қоғамының және 1987 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Баумол 2003 жылы экономика бойынша Нобель сыйлығына үміткер ретінде қарастырылған, ал Thomson Reuters 2014 жылы оны сыйлықты алуға мүмкіндігі бар тұлға деп атады, бірақ ол сыйлықты алмай дүниеден озды.

Ерте өмір

Баумол Оңтүстік Бронкста дүниеге келген. Оның ата-анасы Соломон мен Лилиан Шығыс Еуропадан көшіп келген. Баумол Нью-Йорк қалалық колледжінде оқыды және 1942 жылы бакалавр дәрежесін алды. Колледжді бітірген соң, ол Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ армиясында қызмет етті, ал кейін Ауыл шаруашылығы департаментінде экономист ретінде жұмыс істеді.

Білім

Бастапқыда оған Лондон экономика мектебінің докторантурасына қабылданудан бас тартылып, оның орнына магистратура бағдарламасына қабылданды. Лионель Роббинстің семинарларындағы пікірсайыс дағдыларымен барғандарды әсерлі қылғаннан кейін, ол бірнеше апта ішінде докторантураға ауыстырылып, сонымен қатар факультетке ассистент-оқытушы ретінде қабылданды.

Оқыту

Принстон университетінің профессоры болған кезінде ол кейбір аспиранттарға жетекшілік етті, олар кейін өте белгілі экономистерге айналды, соның ішінде Бертон Малкиль, Уильям Г. Боуэн және Гарольд Тафлер Шапиро. Оның қоршаған орта экономикасы жөніндегі зерттеулері нарық сәтсіздіктеріне себеп болатын дөңгелек еместіктің (non-convexities) маңызды рөлін көрсетті. Уильям Баумол да қаржы саласының өзгеруіне үлес қосты және капитал нарықтарының тиімділігі, портфель теориясы және капиталды жоспарлау салаларындағы еңбектерін жариялады.

Кәсіпкерлік

Бұзылымдық инновациялардың және инновациялық кәсіпкерлердің дәстүрлі экономикалық теориядағы орны (біркелкі нәтижелерді болжап, тиімділікке негізделген көптеген қатынастарды сипаттайтын) теориялық қиындықтар тудырады. Баумол экономикалық теорияның осы саласына зор үлес қосты. 2006 жылы Америка экономикалық қауымдастығының жылдық жиналысында оның құрметіне арнайы сессия өткізілді, онда кәсіпкерлік туралы 12 мақала ұсынылды. Баумолдың атынан Жецзян Гонгшан университетіндегі Баумол кәсіпкерлікті зерттеу орталығы аталды. 2003 жылы Баумол «экономикалық теорияның негізгі ағымында кәсіпкерге маңызды рөл беруге жасаған тұрақты тырысы үшін, кәсіпкерліктің табиғатын теориялық және эмпирикалық тұрғыдан зерттеуі үшін және кәсіпкерлікті бөлудегі институттар мен ынталандырулардың маңыздылығын талдауы үшін» Кәсіпкерлік зерттеулері үшін жаһандық сыйлықты алды. Британдық «Экономист» журналы Уильям Баумол және экономикалық теорияда кәсіпкерге орын табуға бағытталған оның өмірлік еңбегі туралы мақала жариялады (2006 жылдың 11 наурызы, 68-бет), оның көп бөлігі Жозеф Шумпетерге қарызды. Олар дәстүрлі микроэкономикалық теорияда «бағалар» мен «фирмалар» үшін орын бар екенін, бірақ инновацияның (көрінетін) маңызды қозғалтқышы – кәсіпкер үшін жоқ екенін атап өтті. Баумолдың бұл кемшілікті жоюға көмектескені үшін: «Баумол мырзаның қажырлы еңбегінің арқасында экономистердің теорияларында кәсіпкерлерге көбірек орын берілді». Уильям Баумолдың «Инновациялық кәсіпкерліктің микротеориясы» кітабы инновациялық кәсіпкерлердің рөлін алғаш рет ресми теориялық тұрғыдан талдаған еңбек болып табылады.

Оқулық

Баумол экономика бойынша бірнеше оқулық жазды, соның ішінде Алан Блиндермен бірге «Макроэкономика: принциптер мен саясат» атты кіріспе оқулығын жазды. Оның операциялық зерттеулер жөніндегі экономика оқулығы халықаралық деңгейде жақсы қабылданды:

1960 және 1970 жылдары экономика кафедраларының көпшілігі экономикадағы операциялық зерттеу әдістерінен курс ұсынды, ал көбінесе қолданылатын оқулық В. Дж. Баумолдың «Экономикалық теория және операциялық талдау» еді. Экономика студенттерінің толық бір буыны осы кітапты білді.

Кәсіби және қайырымдылық мүдделері

Баумол "Экономистер бейбітшілік және қауіпсіздік үшін" қорының мүшесі болды. Баумол өнер экономикасымен, оның ішінде сахна өнері экономикасымен қызығушылық танытқан.