Осло соборы – Норвегия Евангелиялық-Лютерандық шіркеуінің Осло епархиясының басты шіркеуі. 1694-97ж. салынған, жаңартылды. Корольдік отбасы мен үкімет іс-шараларын өткізеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Осло соборы (Oslo domkirke) – бұрынғы Құтқарушы шіркеуі (Vår Frelsers kirke) – Норвегия шіркеуінің Осло епархиясының бас шіркеуі, сонымен қатар Осло қаласының орталық ауданының приход шіркеуі. Қазіргі ғимарат 1694-1697 жылдар аралығында салынған. Норвегия корольдік отбасы мен Норвегия үкіметі соборды ресми шаралар үшін пайдаланады. 2006 жылдың тамызында қайта жөндеуге жабылып, 2010 жылдың 18 сәуірінде салтанатты түрде қайта ашылды.
Oslo Cathedral (Oslo domkirke) — formerly Our Savior's Church (Vår Frelsers kirke) — is the main church for the Church of Norway Diocese of Oslo, as well as the parish church for downtown Oslo. The present building dates from 1694 to 1697. The Norwegian royal family and the Norwegian Government use the cathedral for public events. It was closed for renovation in August 2006 and re opened with a festive high mass on 18 April 2010.
Тарих
Қазіргі Осло соборы – Норвегияның Осло қаласындағы үшінші собор. Біріншісі, Hallvards соборы, Норвегия королі I Сигурд XII ғасырдың бірінші жартысында салған, ол Ослодағы Ескі Епископ сарайының жанында, бүгінгі собордан шығысқа қарай орналасқан. Шамамен 500 жыл бойы Hallvards соборы қаладағы ең маңызды шіркеу болды. 1624 жылы Ослодағы үлкен өрттен кейін король Кристиан IV қаланы Акершюс бекінісімен қорғалу үшін бірнеше шақырым батысқа көшіруге шешім қабылдады. 1632 жылы жаңа қаланың басты алаңында жаңа шіркеудің құрылысы басталды. Содан кейін Hallvards соборы құлдырап, қирады. 1639 жылы екінші собор, Hellig Trefoldighet (Киелі Үштік) салынды. Бірақ бұл собор 50 жылдан кейін өртеніп кетті, ал оның орнына қазіргі собор салынды. Шіркеуді мемлекеттік кеңесші (etatsråd) Йорген Виггерс жобалаған болуы мүмкін. Қазіргі собор кейіннен Сторторветке айналатын жердің шығыс жағындағы кішкентай тасты төбеге орнатылды. 1694 жылы негізгі тасы қаланды және 1697 жылдың қараша айында киеліленді. 2001 жылдың тамызында Осло соборында ханзада Хакон мен ханшайым Метте Марит Тжессем Хойбидың тойы болды.
The current Oslo Cathedral is the third cathedral in Oslo, Norway. The first, Hallvards Cathedral, was built by King Sigurd I of Norway in the first half of the 12th century, and was located by the Old Bishop's Palace in Oslo, some east of today's cathedral. For almost 500 years, Hallvards Cathedral was the most important church in the city. After a great fire in Oslo during 1624, King Christian IV decided to move the city a few kilometers west to be protected by Akershus Fortress. Construction of a new church was begun in 1632, on the main square in the new city. After that, Hallvards Cathedral fell into disrepair and decayed. In 1639 the second cathedral, Hellig Trefoldighet (Holy Trinity), was built. This cathedral burnt down after only 50 years, however, and the current cathedral was built to replace it. The church was likely designed by Jørgen Wiggers, councillor of state (etatsråd). The current cathedral was erected on a small rocky outcrop in the east end of what would later become Stortorvet. The foundation stone was laid in 1694 and the church was consecrated in November 1697. In August 2001, Oslo Cathedral was the site of the wedding of Prince Haakon, and Princess Mette Marit Tjessem Høiby.
Қалпына келтіру
Собор 1848 және 1850 жылдар аралығында неміс сәулетшісі Алексис де Шатонеуфтың (1799–1853) жоспары бойынша қайта салынды. Тағы бір неміс сәулетшісі Генрих Эрнст Ширмер (1814–1887) жобаның құрылыс басқарушысы болды. 1850 жылы Шатонеуф ауырып қалғанда Ширмер жобаны аяқтау үшін Вильгельм фон Ханноны (1826–1882) шақырды. Осло соборы Карл Йоханс көшесінің солтүстік-шығысында, Кирке көшесі мен Дроннингенс көшесінің арасында, Сторторвет алаңында орналасқан. Собордың төменгі бөлігін Базар (Basarene ved Oslo domkirke) қоршап тұр – собор сияқты жасыл мыстан жабылған мұнарасы бар иілген, ұзын ғимарат. Базармен біріктірілген Өрт күзеті (Brannvakten) 1860 жылдан 1939 жылға дейін Ослоның басты өрт сөндіру станциясы болып қызмет етті, содан кейін Арне Гарборгс алаңындағы қазіргі басты өрт сөндіру станциясы ашылды. Собор, Базар және Өрт күзеті қызыл кірпіштен салынған. Базар мен Өрт күзеті 1840 және 1859 жылдар аралығында қала сәулетшісі Кристиан Х. Гросхтың жобалары бойынша салынды. Собордағы жаңа өнер туындыларының ішінде 1910–1916 жылдар аралығында орнатылған Эммануэль Вигеландтың хорындағы витраж терезелер, 1938 жылы Дагфин Веренскиолд (1892–1977) жасаған батыс порталдың қола есіктері және 1930 жылы итальян мүсіншісі Ариго Минербидің қасиетті дастархан көрінісі бар күміс мүсіні бар. Төбедегі әшекейлерді норвегиялық суретші Хьюго Лус Мор (1889–1970) салған. 1990 жылдардың соңында Фредрикстадтағы Ryde & Berg компаниясы жасаған басты орган ескі барокколық фасадының артына орнатылды. Қайта жаңарту жұмысы 1950 жылы қаланың 900 жылдығына орай аяқталды. Шіркеу сәулетші Арнштейн Арнебергтің жобасы бойынша қалпына келтірілді. Неоготикалық интерьер алынып тасталды және бастапқы жиһаз қайта орнатылды. Арнеберг шіркеудің оңтүстік жағындағы шағын ғибадатхананы да жобалады. Шіркеу 2006 жылдың тамыз айында жөндеуге жабылды және 2010 жылдың сәуір айында Норвегия королі Харальд V және Норвегия корольдік отбасының қатысуымен қайта ашылды.
The cathedral was rebuilt between 1848 and 1850 after a plan by German born architect, Alexis de Chateauneuf (1799–1853). Another German born architect, Heinrich Ernst Schirmer (1814–1887) was the construction manager for the project. When Chateauneuf became ill in 1850, Schirmer retained Wilhelm von Hanno (1826–1882) to complete the project. Oslo Cathedral is located at Stortorvet square north/north east of Karl Johans gate, between Kirke gate and Dronningens gate. The cathedral's lower end is surrounded by the Bazaar (Basarene ved Oslo domkirke), a curved long building with a tower covered in green copper like the cathedral. Integrated with Basarene is the Fire Watch (Brannvakten) which served as Oslo's main fire station from 1860 until 1939, when today's main fire station at Arne Garborgs plass was opened. The cathedral, Basarene and Brannvakten are all built in red brick. Both Basarene and Brannvakten were built between 1840 and 1859 from the plans of city architect, Christian H. Grosch. Artwork from recent times in the cathedral includes stained glass windows in the choir by Emanuel Vigeland installed between 1910 and 1916, west portal bronze doors executed by Dagfin Werenskiold (1892–1977) in 1938, and the silver sculpture with communion scene by Italian sculptor Arrigo Minerbi dating from 1930. The ceiling decorations are by Norwegian painter Hugo Lous Mohr (1889–1970). In the latter half of the 1990s, the main organ built by Ryde & Berg of Fredrikstad, was mounted behind the old baroque facade. Restoration was completed at the time of the city's 900 anniversary in 1950. The church was restored under the plans of architect Arnstein Arneberg. The neo Gothic interior was removed and the original furnishings brought back. Arneberg also designed the chapel on the south side of the church. The church was closed in August 2006 for renovation and was opened in April 2010 in the presence of Harald V of Norway and the Norwegian royal family.
Органдар мен органисттер
Собордың алғашқы аспаптық органы 1711 жылы Карл Густав Лаквиц жасаған, ал қазіргі негізгі органы 300 жылдық мерекеге арналып 1997 жылы Ян Райд жасаған. Собордағы екі кіші органды да Ryde og Berg Orgelbyggeri компаниясы салған.
The cathedral's first organ was built in 1711 by Carl Gustav Luckvitz, while the current main organ was built by Jan Ryde in 1997 for the 300 year anniversary. The two smaller organs in the cathedral were also built by Ryde og Berg Orgelbyggeri.
Карлион және карлионшылар
1924 жылы Осло соборы сарайдағы кариллон үшін 24 000 NOK көмек алды, бірақ ол ешқашан іске асырылмады. 2003 жылы Орнульф Миклстадтан түскен екінші сыйлықтың арқасында Вегар Сандхольт басқаруымен 48 қоңыраудан тұратын концерттік кариллон құрылды. Бұл кариллон саңырауқұлақ емес, мұнараның ішінде орналасқан; осы орналасудан туындаған акустикалық мәселелер 2005 жылы Лора Руеслаттеннің Скандинавия кариллон мектебіндегі магистрлік диссертациясында жарық көрді. 2016 жылдың желтоқсанынан бастап кариллон сағат сайын, жарты сағат сайын және қайталама әуендер үшін тұрақты түрде қолданылып келеді, Вегар Сандхольт пен Каре Нордстога үлес қосып, Бринжар Ландмарк бағдарламалап, күтіп келді. Күнтізбеге сәйкес ауысып отыратын таңғы 7:00 мен түнгі 00:00 аралығында 18 түрлі әуен орындалады.
In 1924 Oslo Cathedral received a donation of 24,000 NOK for a carillon in the belfry, but this was never implemented. In 2003 a second donation, by Ørnulf Myklestad, resulted in a 48 bell concert carillon under the direction of carillonneur Vegar Sandholt. This carillon is inside the tower, not the belfry; the acoustic problems arising from this location have been highlighted in a 2005 masters thesis by Laura Rueslåtten for the Scandinavian Carillon School. From December 2016 the carillon has been in regular use for hour, quarter strokes and ritornelles, with contributions by Vegar Sandholt and Kåre Nordstoga, programmed and maintained by Brynjar Landmark, and with 18 different melodies between 7:00 am and midnight, changing according to the calendar.