Кіріспе

Авальдснес шіркеуі (Avaldsnes kirke, ресми түрде Авальдснесдегі Сент-Олаф шіркеуі, St Olavskirken på Avaldsnes) – Норвегияның Рогаланд графтығындағы Кармой муниципалитетіндегі Норвегия шіркеуінің қауымдық шіркеуі. Ол Кармой аралының солтүстік бөлігіндегі Авальдснес ауылында орналасқан. Бұл Авальдснес қауымының шіркеуі, ол Ставангер дін аймағындағы Кармой декандық бөлігі болып табылады. Орта ғасырлық тас шіркеуді белгісіз сәулетші сопақ шіркеу үлгісінде салған. Бұл жердегі алғашқы шіркеу, болжам бойынша, 1024 жылға дейін Авальдснес Конгсгард мүлігі орнында салынған. Қазіргі тас шіркеу 1250 жылы салынған. Шіркеу шамамен 400 адамға арналған.

Тарих

Осы шіркеу салынғанға дейін, шамамен 1024 жылы сол жерде ағаш шіркеу болған. Бұл шіркеуді Олав Тригвасон салған деп саналады, ал қазіргі тас шіркеу бастапқыда осы шіркеудің орнында тұрғызылған болуы мүмкін. Тарихшы Снорри Стурлусон өзінің «Олав қасиетті туралы деректер» кітабының 19-тарауында осы шіркеуді атап өткен. Бұл шіркеу 750 жыл бойы Кармсундт бұғазы арқылы өтетін теңізшілер үшін бағдаршам болды. 1250 жылы король Хокон IV Хоконссон ескі ағаш шіркеуді тас шіркеумен алмастыруға рұқсат берді. Жаңа тас ғимарат 1320 жылға жуық аяқталды, ол кезде елдегі төртінші ірі ғимарат еді. Шіркеу қасиетті Олавқа арналды және «Корольдік капелла» мәртебесін алды. Сол кезеңде ол төрт «колледж шіркеуінің» біріне айналды (ол теология және құқық ғалымдарынан тұратын кеңес тағайындады). Бұл кеңесте төрт ғалым мен құқық және теология пәнінен ұстаз болған болуы мүмкін. Тас шіркеудің тіктөртбұрышты негізгі бөлігі, тар тіктөртбұрышты ғибадатханасы және батыс жағында үлкен мұнарасы болды. 1349–1351 жылдардағы қара өлімнен бастап шіркеудің құлдырауы басталды. Осы апаттан кейін 400 жыл даниялық үстемдік орнады. Осы кезеңде шіркеу жөндеу жұмыстарының жетіспеуінен біртіндеп қирады. 1599 жылға қарай шіркеудің ескі бөлігінде тек асхана ғана қолданысқа жарамды қалды. 17 ғасырда тас қабырғалардың ішінде кішкентай ағаш шіркеу салынды және ол 200 жылдан астам уақыт пайдаланылды. Норвегиядағы 300-ден астам басқа шіркеулермен бірге ол 1814 жылғы Норвегия Конституциясын жазған Норвегия Конституциялық Ассамблеясына сайлау өткізу үшін сайлау учаскесі болды. Бұл Норвегияның алғашқы ұлттық сайлауы еді. Әрбір шіркеу ауданы «сайлаушылар» деп аталатын адамдарды сайлайтын сайлау округі болды, олар кейіннен округтерде жиналып, Ассамблеяға өкілдер сайлады. Ассамблея сол жылы Эйдсволлде өткізілуге тиіс болды. Алғашқы қалпына келтіру жұмыстары 1830 жылы басталды. Ескі мұнара бұзылды, негізгі бөлік қайта салынды және оның үстіне кішкентай ағаш мұнара орнатылды. 1920 жылдары шіркеу тағы да қалпына келтірілді, бұл жолы ол бастапқы архитектурасына жақын болды. Жаңа тас мұнара салынды және интерьер жаңартылды. Алтарь, шомылдыру тағы және уағыз айту орны 1920 жылдары норвегиялық функционалист сәулетші Эвинд Моэстуе (1893–1977) жобалаған. Шомылдыру тағы 16 ғасырға дейін сақталып келген.

Дизайн және сәулет

Бұрышты аркалар, бірақ қалың қабырғалар мен тіреулердің болмауы ерте готикалық стильде салынғанын көрсетеді. Қабырғалар шамамен 80 см қалыңдығындағы қарапайым сұр тастан тұрғызылған. Есіктер мен терезелердің бұрыштары мен жақтаулары Хаугесунд маңындағы Толгетьеннен алынған стеатиттен (мылан тас) жасалған.

Марияның инесі

Марияның инесі (Jomfru Marias synål) – бір кездері шіркеу аумағында тұрған бірнеше монументальді тастардың арасынан қалған жалғыз тас. Бұл тас бұрын биік болған, бірақ қазір де Норвегиядағы осындай тастардың екінші ең үлкені болып саналады. Тас шіркеу қабырғасына қарай еңкейген, ал қабырғаға дейінгі арақашықтық небәрі .

Діни қызметкерлердің тізімі

Ескерту: Бұл тізім толық емес, соған қоса орта ғасырлық дін қызметкерлері туралы мәліметтер сирек кездеседі.