Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ставангер соборы (Stavanger domkirke) – Норвегияның ең көне соборы және Норвегия шіркеуіндегі Ставангер епархиясын басқаратын Ставангер епискобының резиденциясы. Ол Норвегияның Рогаланд округінің оңтүстік-батысында орналасқан, Ставангер қаласының орталығында жатыр. Шіркеу қала орталығында, Storhaug ауданында, оңтүстікте Breiavatnet көлінің, солтүстік-батыста Vågen алаңының, солтүстікте собор алаңының және оңтүстік-батыста Kongsgårdтың арасында орналасқан. Бұл Ставангер епархиясындағы Ставангер домпростисінің (архидекандық) құрамына кіретін Domkirken og St. Petri приходының екі шіркеуінің бірі. Сұр түсті тас шіркеу шамамен 1125 жылы белгісіз сәулетшінің жобасымен салынған, ол ұзын шіркеу стилінде жасалған. Шіркеу шамамен 800 адамға арналған.
Stavanger Cathedral (Stavanger domkirke) is Norway's oldest cathedral and the seat of the Bishop of Stavanger who leads the Diocese of Stavanger in the Church of Norway. It is located in the centre of the city of Stavanger which lies in the southwestern part of the large Stavanger Municipality in central Rogaland county, Norway. The church is situated in the centre of the city, in the borough of Storhaug between Breiavatnet in the south, the square with Vågen in the north west, the cathedral square in the north, and Kongsgård in the southwest. It is one of the two churches for the Domkirken og St. Petri parish which is part of the Stavanger domprosti (arch deanery) in the Diocese of Stavanger. The gray, stone church was built in a long church style around the year 1125 using designs by an unknown architect. The church seats about 800 people.
Тарих
1100 жылдар шамасында Англияның Винчестер қаласынан келген епископ Рейнальд собор құрылысын бастаған деп айтылады. Ол 1150 жылы аяқталды: Ставангер қаласы 1125 жылды өзінің негізі ретінде санайды. Собор Винчестердің ертедегі епископы және кейіннен Винчестер соборының қадірлісі болған Әулие Свитхунға арналған. Бұл шіркеу бастапқыда Рим-католик шіркеуінің құрамындағы Ставангер епархиясының орталығы болды. Ғимараттың бастапқыда ағаштан жасалған, тіктөртбұрышты негізгі бөлігі, одан тар, тіктөртбұрышты, тік соңы бар және, мүмкін, төменгі ғимарат бөлігі болған. Батыс жағында биік мұнарасы болған. 1272 жылы Ставангер қаласы өртке ұшырап, собор көп зақым көрді. Ол епископ Арне (1276–1303) тұсында қайта салынды, сол кезде романдық собор готика стилінде кеңейтілді. Батыс мұнарасы өрттен кейін біршама үлкен негізді вестибюльмен ауыстырылды. Хор жаңадан салынды және кеңейтілді, бірақ бастапқы ені сақталды. Оның шығыс қасбеті екі бұрыштық мұнарамен және үлкен тереземен жабдықталды. Романдық хордың астында крипталар болған. 1682 жылы король Кристиан V Ставангердің епископтық орнын Кристиансан қаласына, Кристиансан соборында орналастыруға шешім қабылдады. Алайда, 1925 жылы Ставангердің 800 жылдығына орай король Хакон VII Ставангер епархиясын қайта құрды және Якоб Кристиан Петерсенді (1870–1964) шамамен 250 жылдан бері Ставангердің алғашқы епископы болып тағайындады. 1860 жылдардағы ғимаратты жаңарту кезінде собордың сыртқы және ішкі пішіні айтарлықтай өзгертілді. Тас қабырғалар жабынмен қапталды, соның салдарынан ғимарат ортағасырлық сыртқы түрін жоғалтты. 1939–1964 жылдары архитектор Герхард Фишер басқарған ауқымды қалпына келтіру жұмыстары бұл өзгерістердің бір бөлігін кері қайтарды. Соборды соңғы рет ауқымды түрде 1999 жылы қалпына келтірді. Шотланд шебері Эндрю Лоуренсон Смит (шамамен 1620–1694) Ставангер соборындағы еңбектерімен кеңінен танымал. Сакристіяның кіреберісінде король Магнус VI, король Эрик II және король Хакон V-тің мүсіндері орналасқан. Су шашу құбылысының (баптистерия) шөкілесі шамамен 1300 жылға дейін жасалған деп есептеледі. Епископ креслосы 1925 жылдан бері сақталған.
Bishop Reinald, who may have come from Winchester in England, is said to have started construction of the cathedral around 1100. It was finished around 1150: the city of Stavanger counts 1125 as its year of foundation. The cathedral was dedicated to Saint Swithun, an early Bishop of Winchester and subsequently patron saint of Winchester Cathedral. The church was initially the seat of the Diocese of Stavanger within the Roman Catholic Church until the Protestant Reformation. The church building originally had a wooden, rectangular nave with a narrower, rectangular, straight ended and probably lower chancel. To the west it had a tall tower. The city of Stavanger was ravaged by fire in 1272, and the cathedral suffered heavy damage. It was rebuilt under Bishop Arne (1276–1303) at which time the Romanesque cathedral was enlarged in the Gothic style. The west tower was replaced after the fire with a vestibule with a somewhat larger base. The choir was newly built and extended, but the original width was maintained. Its east façade was erected with two corner towers and a large window. The Romanesque choir had crypts beneath it. In 1682, King Christian V decided to move Stavanger's episcopal seat to the town of Kristiansand at the Kristiansand Cathedral. However, on Stavanger's 800th anniversary in 1925, King Haakon VII re created the Diocese of Stavanger and appointed Jacob Christian Petersen (1870 1964) to serve as Stavanger's first bishop in nearly 250 years. During a renovation of the building in the 1860s, the cathedral's exterior and interior were considerably altered. The stone walls were plastered, and the building lost much of its medieval appearance. A major restoration led by architect Gerhard Fischer in 1939–1964 partly reversed those changes. The latest major restoration of the cathedral was conducted in 1999. Scottish craftsman Andrew Lawrenceson Smith (ca. 1620 1694) is well known for his works in Stavanger Cathedral. At the entrance to the sacristy there are sculptures of King Magnus VI, King Eric II and King Haakon V. The baptismal font is estimated to be from around the year 1300. The Bishop's chair is from 1925.
Сайлау шіркеуі
1814 жылы бұл шіркеу сайлау шіркеуі (valgkirke) ретінде қызмет етті. Норвегия бойынша 300-ден астам басқа шіркеулермен бірге, ол 1814 жылғы Норвегия Конституциясын жазған Норвегия Конституциялық Ассамблеясына сайлау өткізу үшін дауыс беру пункты болды. Бұл Норвегияның алғашқы ұлттық сайлауы еді. Әрбір шіркеу ауданы сайлау округі болып табылды, онда "сайлаушылар" деп аталатын адамдар сайланды. Кейіннен олар әр округте жиналып, Эйдсволлда өткізілетін Ассамблеяға өкілдерді сайлады.
In 1814, this church served as an election church (valgkirke). Together with more than 300 other parish churches across Norway, it was a polling station for elections to the 1814 Norwegian Constituent Assembly which wrote the Constitution of Norway. This was Norway's first national elections. Each church parish was a constituency that elected people called "electors" who later met together in each county to elect the representatives for the assembly that was to meet in Eidsvoll later that year.
Сәулет
Ставангер соборының базиликасында диафрагмалық аркалармен және роман стиліндегі биік орталық кемесі бар үш дәліз бар. Кеменің бір жағында алтарьды қоршап тұрған шаршы ғибадатхана орналасқан. Орталық кеме – ұзындығы бойында дөңгелек бағаналары бар аркада. Бағаналардың капительдерінде Рагнарөк (Соңғы Күн) көріністерін бейнелейтін көптеген суреттер бар. Қосымша қабырға безендірулеріне палметтер және кәрніздердегі аркатуралар кіреді, бұл "Жүректен шыққан белгілер" деп те аталады. Бастапқы алты мотивтің үшеуі Ставангер мұражайында көрсетілген.
The Stavanger Cathedral basilica has three aisles with diaphragm arches and an elevated central nave of Romanesque design. At one end of the nave is a square chancel surrounding the altar. The central nave is an arcade with round pillars along its length. The capitals on the pillars contains many figures depicting scenes of Ragnarok (End of Days). Further masonry decorations include palmettes and arcatures on cornices. otherwise known as Emblems from the Heart. Of the original six motifs, three are on display in Stavanger Museum.