Кіріспе
Америка Азаматтық Соғысының темір корпусты канонерлік қайығы CSS Beaufort – Америка Азаматтық Соғысы кезінде Солтүстік Каролина және Вирджинияда қызмет еткен темір корпусты канонерлік қайық. 1854 жылы Делавэр штатының Уилмингтон қаласында «Caledonia» деп суға түсірілген кемені Джеймс Кэткарт Джонстон иеленді. Ол Dismal Swamp каналында буксир ретінде пайдаланылды. 1861 жылдың 9 шілдесінде «Beaufort» Солтүстік Каролина штатының әскери-теңіз күштеріне Америка Азаматтық Соғысында қолдану үшін қабылданып алынды. Алғашқыда Солтүстік Каролина жағалауында қызмет еткен «Beaufort» 1862 жылдың ақпан айында Роанок аралы және Элизабет Сити шайқастарына қатысты. Конфедерацияның Элизабет Ситидегі жеңілісінен құтылып, Dismal Swamp каналы арқылы «Beaufort» Вирджиния штатының Норфолк қаласына жетті, онда ол Джеймс өзені эскадрильясына қосылды. 1862 жылдың 8 наурызында «Beaufort» Хэмптон жолы шайқасында темір кеме «CSS Virginia» эскорты және кемеге қызмет көрсетуші ретінде болды. Сәуір айында ол Вирджиния штатының Йорктаун қаласының Конфедерация қорғанысын қолдады. 1862 жылдың мамыр айының ортасында Дрюри Блаф шайқасынан бұрын «Beaufort» өзеннің жоғары ағысына бұйрық берілді және 1864 жылдың ортасына дейін көбінесе әрекетсіз болды. Одақ әскерлері өзеннің жоғары ағысына жылжығаннан кейін «Beaufort» белсенділік танытты, оның ішінде Одақ әскерлері басып алғаннан кейін Форт Харрисон аймағын бомбалауға қатысты. Алайда, кеменің экипажының көп бөлігі Солтүстік Каролинаға немесе Джеймс өзені бойындағы құрылыстарға ауыстырылғандықтан, экипаж жетіспеушілігі кеменің мүмкіндіктерін шектеді. 1865 жылдың қаңтарында «Beaufort» Трент ағысы шайқасы алдында Конфедерацияның шабуылына қатысты, бірақ кейіннен «CSS Virginia II» темір кемесі суға батқаннан кейін оны құтқаруға көп уақыт жұмсады. 1865 жылдың 2-3 сәуір күндері Вирджиния штатының Ричмонд қаласы Одақ әскерлерінің басып алуынан кейін Конфедерация Джеймс өзені эскадрильясының кемелерін батырды, бірақ «Beaufort» батпады. Одақ әскерлері басып алғаннан кейін «Beaufort» 1865 жылдың қыркүйегінде сатылды. Азаматтық тасымалдау кемесі ретінде ол «Roanoke» деп аталды және 1878 жылы баржаға айналдырылды.
The CSS Beaufort ('/b//juː//f//ər//t/ BEWfert) was an iron hull gunboat that served in North Carolina and Virginia during the American Civil War. Originally launched as Caledonia at Wilmington, Delaware, in 1854, the ship was owned by James Cathcart Johnston. It saw use as a tugboat on the Dismal Swamp Canal. On July 9, 1861, Beaufort was commissioned into the navy of the state of North Carolina for use in the American Civil War. First serving on the North Carolina coast, Beaufort was present at the battles of Roanoke Island and Elizabeth City in February 1862. Escaping the Confederate defeat at Elizabeth City via the Dismal Swamp Canal, Beaufort reached Norfolk, Virginia, where she joined the James River Squadron. On March 8, 1862, Beaufort served as an escort and ship's tender for the ironclad CSS Virginia at the Battle of Hampton Roads. In April, she supported the Confederate defense of Yorktown, Virginia, before the Confederates withdrew up the Virginia Peninsula. Before the Battle of Drewry's Bluff in mid May 1862, Beaufort was ordered upriver and was mostly inactive until mid 1864. With Union troops having moved upriver, Beaufort saw some action, including bombarding the Fort Harrison area after Union troops had captured it. However, the ship was hampered with an understrength crew, as much of her crew had been transferred to North Carolina or to land fortifications along the James River. In January 1865, Beaufort was part of the Confederate advance before the Battle of Trent's Reach, but ended up spending hours trying to free the ironclad CSS Virginia II after the latter had run aground. On the night of April 2/3, after the fall of Richmond, Virginia, the Confederates scuttled the ships of the James River Squadron, but Beaufort failed to sink. Captured by Union forces, Beaufort was sold in September 1865. As a civilian merchant vessel, she was renamed Roanoke and was converted into a barge in 1878.
Құрылыс және ерте тарихы
Бастапқыда Каледония деп аталған Бофорт 1854 жылы Делавэр штатының Уилмингтон қаласында суға түсірілді. Pusey & Jones компаниясы Каледония кемесін Джеймс Кэткарт Джонстон үшін салды. Ол кемеге өз плантациясының атын берген, бірақ салынған кеменің суға батып кету тереңдігі плантацияға бару үшін тым жоғары екені анықталды. Каледония бастапқыда Солтүстік Каролина штатының Эдентон қаласында орналасқан. Кейін Дисмал батпақты каналында буксир ретінде пайдаланылды. Кеменің тоннажы 85 тонна, ұзындығы 85 фут (26 м), ені 17 фут (5 м), ал кеме қоймасының тереңдігі 6 фут (2 м) болды. Темір қабықталған бұрандалы бу кеме, қуатын бір тік, тікелей әрекет ететін бу машинасы қамтамасыз етті. Америка Азамат соғысының басында Солтүстік Каролинаның жағалауы стратегиялық маңызға ие деп танылды және штаттық әскери және теңіз кеңесі құрылды. Штаттың қорғанысының бір бөлігі Солтүстік Каролина теңіз флоты (жай ғана Москит флоты деп белгілі) болды. Москит флотының кемелерінің бірі – Бофорт. Американдық теңіз шайқас кемелерінің сөздігінде Бофорт 1861 жылдың 9 шілдесінде лейтенант Р.С. Дюваллдің бұйрығымен әскери қызметке қабылданып, Вирджиния штатының Норфолк қаласында болғаннан кейін Нью-Бернге (Солтүстік Каролина) барып жеткені айтылады. Одақ пен Конфедерация теңіз флотының ресми тізімдері Бофорттың Нью-Берннен сатып алынғанын көрсетеді. Оқ орнатуға мүмкіндік беру үшін кеменің құрылымы ағаш тіреулермен нығайтылды. Бофорт 32 фунттық зеңбірекпен қаруланды, ал оның оқ-дәрі қоймасы мен қазандығы теңіз шайқасы кезінде қауіпке ұшырауы мүмкін жерде орналасқан. Оның экипажы 35 адамнан тұрды. Солтүстік Каролина теңіз флотының кемелерінің экипаждары көбінесе теңіз ісінде тәжірибесіз болды және атқаратын қызметіне жеткілікті дайындықтан өтпеген, оқ-дәрілер көбінесе жарамсыз болды және кемелердегі зеңбіректердің жарылуға бейімділігі бар еді.
Солтүстік Каролина
Бофорт 20 шілдеде Орегон шығанағы маңында USS Albatross-пен шайқасқанда, Америка Азамат соғысының алғашқы кемеге қарсы кеме әрекетіне қатысты. Альбатрос Бофорттан әлдеқайда үлкен кеме болды, бірақ екі кеме де 45 минут бойы аралдың екі жағындағы тосқауылдың артынан атыс жүргізді. Осы кезде Бофорт әлі де Дювальдың басқаруында болды. Сол айдың соңында Бофорт және Солтүстік Каролина теңіз күштерінің қалған кемелері Солтүстік Каролина штатының әскерінен Конфедерация теңіз күштеріне берілді. Москито флотының CSS Winslow және CSS Raleigh кемелерімен бірге Бофорт Солтүстік Каролина жағалауындағы Одақтың сауда кемелеріне шабуыл жасады, бірақ Уинслоу ең көп жетістікке жетті. Конфедерация лейтенанты Уильям Харвар Паркер 9 қыркүйекте Бофорттың басқаруын қабылдады. 1862 жылдың ақпан айындағы Бёрнсайдтың Солтүстік Каролина экспедициясы кезінде Бофорт, коммодор Уильям Ф. Линч басқаратын Конфедерация флотының бір бөлігі болды, ол Роанок аралының жанында орналасқан. Конфедерацияның құрлық әскерлері аралда үш бекініс салған, ал Линчтің Москито флоты арал мен Солтүстік Каролинаның құрлығы арасында батып кеткен кемелердің тобының артында позиция алды. Одақтың жаяу әскері мен теңіз күштері жағаға түсуге дайын болды. Екі тараптың күштері де Конфедерацияның күштерінен басым болды. 7 ақпанда Роанок аралы шайқасы басталды, Одақтың кемелері Москито флотына және Конфедерацияның құрлық қорғанысына оқ атты. Тек бір бекініс ғана жауап беруге мүмкіндік алды. Москито флоты Одақтың кемелерін солтүстікке қарай, қалған екі бекіністің ату қашықтығына тартуға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтті болмады. Одақ Роанок аралына жаяу әскерін түсіріп, келесі күні аралдың қорғаушыларын жеңіп алды. Роанок аралындағы шайқастан кейін Линч кемелерін Солтүстік Каролинаның Элизабет-Сити қаласына қайтарды. Паркер мен Бофорт экипажының көп бөлігі 10 ақпанда, Одақтың кемелері шабуыл жасап, Элизабет-Сити шайқасын бастар кезде бекіністі басқару үшін жағаға жіберілді. Москито флотының көп бөлігі шайқаста жойылды, бірақ Бофорт Dismal Swamp каналы арқылы Норфолкке қашып құтыла алды.
Хэмптон Роудс және белсенділігі жоқ
Норфолк қаласында Бофорт Джеймс өзені эскадрильясының құрамына кірді. «Вирджиния» атты темір кеме басқарған эскадрилья 8 наурызда Хэмптон-Роудстағы одақтың блокадалық кемелеріне қарсы шабуылға шықты. Бофорт және Ралли кемелері темір кемеге сүйемелдеуші кемелер болды. Хэмптон-Роудсқа бағытталғанда, Элизабет өзенінің сағасында Бофорт Вирджинияның шалқая суларда бұрылуына көмектесу үшін буксирлік арқанды пайдалануға мәжбүр болды. Вирджиния Хэмптон-Роудс шайқасында блокадашыларға шабуыл жасады, бір одақтық кемені батырып, USS Конгресске ауыр зақым келтірді. Бофорт және Ралли Конгресске жақындап, зақымдалған кеменің тапсырылуы туралы келіссөздер жүргізуге тырысты, бірақ жағалаудан отқа түсті. Вирджиниядан келген офицер Конгрестің тапсырылуы туралы келіссөздерге тағы бір әрекет жасағанда жараланғаннан кейін, Вирджиния блокадашыны батырды. Бофорт шайқас кезінде Вирджинияға кеме қызметі ретінде де қызмет етті және басқа одақтық кемелерге оқ атты. Бофорт экипажы Конфедерация штаттарының Конгресінен шайқастағы рөлі үшін алғыс алды. 18 сәуірде Бофорт Раллимен және CSS «Тизер», CSS «Джеймстаун» және CSS «Патрик Генри» канонерлік қайықтарымен бірге Вирджиния штатының Йорктаунын қорғаған Конфедерацияның құрлық әскерлеріне көмектесті. Конфедерация Вирджиния түбегінен шегінді және Вирджиниядағы Ричмондқа жақын қалды, бұл Норфолк қаласын тастап кетуге және Вирджинияны суға батыруға әкелді. Мамыр айында одақтың кемелері Джеймс өзенімен Дрюри Блаффқа қарай жылжығанда, Бофорт және басқа да бірнеше Конфедерация кемелері өзеннің қауіпсіз бөлігіне жіберілді, ал олардың экипаждары 15 мамыр күні Дрюри Блафф шайқасында құрлықтан шайқасты. Джеймс өзені эскадрильясы 1864 жылға дейін Ричмондтан Джеймс өзенінің төменгі ағысындағы учаскедегі қалыпты патрульдеуге кірісті, одан кейін аймаққа одақтың кемелері тағы да қауіп төндірді. Хэмптон-Роудстан кейін көп ұзамай Паркер Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына ауыстырылды. 1862 және 1863 жылдары біраз уақыт бойы лейтенант Уильям Х. Мёрдо Бофортты басқарды. 1863 жылдың қазан айында лейтенант Уильям Шарп басқаруды өз қолына алды, ал келесі айда оның орнына лейтенант Эдвард Дж. Мейнс келді. Мейнс 1864 жылдың маусымына дейін басқаруда болды. 1863 жылдың 30 қарашасына дейін Бофорттың қарулануына тағы бір зеңбірек қосылды. Мейнс басқару кезінде Бофорт белсенді болмады. Одақтың кемелері мамыр айының ортасында Конфедерацияның позицияларына қарай өзенмен жоғары көтерілді, ал Джеймс өзені эскадрильясының жаңа командирі капитан Джон Кирквуд Митчелл Бофорттың әрекеттеріне дайындықпен, тәжірибелі офицерді тағайындауды сұрады. Маусым айында лейтенант Дж.М. Гарднер басқаруды өз қолына алды.
Соғыстың аяқталуы
29 қыркүйекте Одақтың жаяу әскері Форт-Харрисон шайқасында жеңіске жетті және Конфедерацияның қорғаныс позициясы – Форт-Харрисонды басып алды. Жауап ретінде, Бофорт және бірнеше басқа Конфедерация кемелері 29 қыркүйектен 1 қазанға дейін форт маңындағы Одақ әскерлерін бомбалады. Конфедерацияның атысы тиімді болды, ал Одақтың жауап шабуылы аз зиян келтірді. Бофорттан бірнеше матростар құрлықтағы нығайтуларға ауыстырылды. Кеме экипажының қалған бөлігі шілдеде Солтүстік Каролинаға жіберілді, нәтижесінде Бофорт экипаж жетіспеушілігінен тек шектеулі қызмет көрсете алды. Қазан айында тұтқын алмасу кезінде бірнеше Конфедерация теңізшілері босатылып, кеме экипажын толықтыруға мүмкіндік берді. Қараша айында Бофорттың қару-жарағы бір 32 фунттық зеңбірекке дейін азайтылды. Лейтенант Уильям Пинкни Мейсон қазан айында Бофорттың басқаруын алды, ал лейтенант Джозеф В. Александр 19 желтоқсанда оны иеленді. 1865 жылғы қаңтарда Митчелл Джеймс өзеніндегі Одақ кемелеріне шабуыл жасауға шешім қабылдады, себебі көптеген Одақ кемелері Конфедерацияның Форт-Фишерге қарсы операциялары үшін Солтүстік Каролинаға ауыстырылған еді. 23 қаңтар күні кешке Конфедерация кемелері өзен бойымен төмен қарай қозғала бастады, осылайша Трент ағысы шайқасын бастарды. Өзеннің кеме жүретін арнасы тар болғандықтан, Конфедерация кемелері Джеймс өзені эскадрильясындағы үш броненос кемесінің біріне байланды немесе басқа кеме артынан сүйретілді. Бофорт және CSS Дрюри броненос кеме CSS Ричмондқа байланды, ал Дрюри CSS Wasp торпедалық қайығын сүйретті. CSS Вирджиния II кемесі қағылғанда, Дрюри мен Бофорт оны құтқаруға жіберілді. Вирджиния II-ні босатуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Кейін Дрюри өзен бойымен төмен жылжыды, бірақ Бофорт және канонерлік қайық CSS Нансемонд броненос кемені босатуға үш сағат тырысты. Таң атқанға дейін қағылмаған Конфедерация кемелері өзеннің жоғарғы ағысына қайта шегінді, бірақ Дрюри, Ричмонд, Вирджиния II және CSS Скорпион торпедалық қайығы Одақ артиллериясының жететін қашықтығында қағылып қалды. Екі броненос кеме ақырында босап қашуға мүмкіндік алғанмен, Дрюри Одақ атысынан жарылып кетті, ал жарылыс Скорпионды өзенге қарай итеріп жіберді, одан кейін ол тұтқынға алынды. Бофорттың басқаруы 12 ақпанда Джордж Генри Арледжге берілді. Митчелл 18 ақпанда басқарудан босатылып, оның орнына контр-адмирал Рафаэль Семмес тағайындалды. Митчелл Семмске Джеймс өзені эскадрильясының кемелерінің жағдайы туралы есеп берді, онда Бофорттың "төтенше жағдайларды қоспағанда, қызметке жарамсыз" екені және оның пропеллері мен рулінде мәселелер бар екені айтылды. Конфедерация әскерлері 2 сәуірде Ричмондтан кетуге мәжбүр болды, ал Джеймс өзені эскадрильясы суға батырылды. Броненос кемелер Дрюри Блаффта жойылды, ал ағаш кемелер 2/3 сәуір түнде өртеу үшін Ричмондқа жоғары қарай жылжыды. Бофортқа қойылған өрт оны батырмады, кеме Одақ әскерлерімен басып алынды. Ол 15 қыркүйекке дейін Одақтың басқаруында болды, содан кейін сатылды. Бофорт кейін азаматтық тасымалдау кемесі ретінде пайдаланылды және қазан айында Роанок деп аталды. 1878 жылы ол баржаға айналдырылды.