Морис Джон Коулинг: Британдық тарихшының өмірбаяны

Кіріспе

Британдық тарихшы (1926–2005)

Морис Джон Коулинг (6 қыркүйек 1926 – 24 тамыз 2005) – британдық тарихшы. Көп жыл бойы Кембридж университетінің Питерхаус колледжінің мүшесі болған Коулинг саяси тарихты зерттеуде "жоғары саясат" бағытының көрнекті консервативті жақтасы болды.

Ерте өмір

Каулинг Лондонның оңтүстігіндегі Вест-Норвудта дүниеге келді. Ол Реджинальд Фредерик Каулингтің (1901–1962), патенттік агент, және оның әйелі Мэй (қызметтес Робертс) ұлы еді. Кейін отбасы Стритхэмге көшіп, онда Каулинг LCC бастауыш мектебінде оқыды, ал 1937 жылдан бастап Баттерси грамматикалық мектебіне қабылданды. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда мектеп Вортингке, содан кейін 1940 жылдан бастап Гертфордқа көшірілді, онда Каулинг жоғарғы сыныпқа (sixth form) барды. 1943 жылы Каулинг Кембридждегі Иса колледжіне стипендия ұтып алды, бірақ 1944 жылдың қыркүйегінде әскери қызметке шақырылып, Корольдік полкке қосылды. 1945 жылы оқудан өткеннен кейін және резервтік батальонда қызметтен кейін, ол офицерлік курсант ретінде Бангалорға жіберілді. 1946 жылы Каулинг Кумаон полкіне бекітілді, ал келесі бір жарым жыл бойы Солтүстік-Батыс шекарасындағы Агра, Размак және Ассам қалаларына сапар шекті. 1947 жылы Үндістанның тәуелсіздігі жақындағанда Каулинг Мысырға британдық штабтың лагерь адъютанты ретінде жіберілді. Содан кейін Каулинг Ливияда капитан болып тағайындалды. 1947 жылдың соңында ол, ақыры, демобилизацияланды, ал 1948 жылы тарих мамандығы бойынша білімін аяқтау үшін Иса колледжіне оралды, онда ол екі бірдей үздік баға алды. Кейін Каулинг Кембриджге ғашық болғанын еске алды. Ол дін қызметкері болу мүмкіндігін ойлады және «күшті теріс христиандыққа» ие болған колледж шіркеуіне барды. Өз діні туралы Каулинг кейінірек былай деді: 1954 жылы Каулинг британдық Сыртқы істер министрлігінде алты ай Иордания бөлімінде жұмыс істеді, ал 1955 жылдың басында «Таймс» газеті оған үш жылға шетелдік көшбасшылар туралы жазушы қызметін ұсынды. 1957 жылы Каулингті Консервативтік саяси орталық директоры Суэц дағдарысы туралы памфлет жазуға шақырды; алайда, бұл памфлет жарияланбады, себебі партия Суэцтен мүмкіндігінше тез бас тартуды қалады. Ол 1959 жылғы жалпы сайлауда Консервативтік партиядан Басетлау округінен парламенттік мандатқа үміткер болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Кейін Каулинг: «Мен үміткер болуды ұнаттым, бірақ бұл өте қиын жұмыс еді және сайлауды барлық тістерімді жұлып салумен салыстырамын» деді.

Cowling was born in West Norwood, South London, son of Reginald Frederick Cowling (1901–1962), a patent agent, and his wife May (née Roberts). His family then moved to Streatham, where Cowling attended an LCC elementary school and, from 1937, Battersea Grammar School. When the Second World War started in 1939 the school moved to Worthing and then from 1940 to Hertford, where Cowling attended sixth form. In 1943 Cowling won a scholarship to Jesus College, Cambridge, but was called up for military service in September 1944, where he joined the Queen's Royal Regiment. In 1945, after training and serving in a holding battalion, he was sent to Bangalore as an officer cadet. In 1946 Cowling was attached to the Kumaon Regiment and the next year and a half he travelled to Agra, Razmak on the North West Frontier and Assam. As independence for India neared in 1947, Cowling was dispatched to Egypt as a camp adjutant to the British HQ there. Cowling was then promoted to captain in Libya. By the end of 1947 he was finally demobilised, and in 1948 he went back to Jesus College to complete his History Tripos, where he received a double first. Cowling later remembered that he fell in love with Cambridge. He toyed with the idea of being ordained and went to college chapel, possessing "a strong polemical Christianity". Of his religion, Cowling later said:

In 1954 Cowling worked at the British Foreign Office for six months at the Jordan department, and in early 1955, The Times gave him the job of foreign leader writer, which he held for three years. In 1957 Cowling was invited by the Director of the Conservative Political Centre to write a pamphlet on the Suez Crisis; it was never published however, as the party wanted to move on from Suez as quickly as possible. He stood unsuccessfully for the parliamentary seat of Bassetlaw during the General Election of 1959 for the Conservative Party. Cowling later said that "I enjoyed being a candidate, though it was very hard work and elections are like what I imagine having all your teeth out is like".

Академиялық мансап

1961 жылы Каулинг Иса колледжінің мүшесі және экономика бойынша зерттеулер директоры болып сайланды, ал Тарих факультеті оны көмекші оқытушы етіп тағайындады. Каулингтің алғашқы кітабы – «Саяси ғылымның табиғаты мен шектері». Майкл Оукшотттың ықпалымен жазылған бұл кітап, сол кездегі саяси ғылым мен саяси философияға сын болды. Каулинг әлеуметтік ғылымның адамдардың мінез-құлқы туралы жаңылғанын дәлелдеді, себебі саясат теоретиктердің ұтымды түсіндіруіне келмейтіндей күрделі және өзгермелі, ал саясаткерлерге ғана толыққанды түсінікті болды. 1962 жылдың жазында алты апта ішінде Каулинг «Милл және либерализм» кітабын жазды, ол 1963 жылы жарық көрді және оның ең даулы кітаптарының біріне айналды. Кітапта Милл дәстүрлі бейнеленгендей либертариандық емес екені, ал Милл «адамгершілік тоталитаризмге» ұқсайтыны айтылды. Доктор Роланд Холл бұл кітапты Philosophical Quarterly журналының (1965 жылғы қаңтар) санында қарап шығып, оны «қауіпті және жағымсыз» деп атады, ал Каулинг кейіннен «осылай болуы керек еді» деп мәлімдеді. 1963 жылы ол Кембридждің Питерхаус колледжінің мүшесі болып сайланды, онда студенттеріне либералдармен «ирония, мейірім және қастық» күресуге кеңес берді. 1960 жылдары Каулинг Кембриджде ашылатын социология курсына қарсы науқан жүргізді, оны «либералдық догманың құралы» деп есептеді. 1966 жылғы қарашада Каулинг Кембриджшир және Эли аралы округтік кеңесіне консервативті кеңесші болып сайланды және 1970 жылға дейін осы қызметін атқарды. 1970-1971 жылдары «The Spectator» журналының әдеби редакторы болып тағайындалды, ал 1970 жылдардың басында Ұлыбританияның ЕЭО-ға мүше болуына қарсы пікір білдіретін, негізінен Поуэллдік сипаттағы мақалалар жазды. 1971 жылы Каулинг Джордж Гейлдің орнында болған редактор Тони Палмердің принцесса Анна туралы, оның бойжеткен қыз екендігі туралы мақаласын жариялауға қарсы наразылығын жариялаудан бас тартқанда, отставкаға кетті. 1977 жылы Маргарет Тэтчер Кембридждегі Питерхаус консервативті қауымдастығына келді, онда ол [Каулингтің] «тығыз сырлылығы мен «рационалды пессимизмін» сындырып, «Біз партиямызда пессимистерді қаламаймыз» деп сөйледі. 1978 жылы ол Питерхаустағы зерттеулер директоры қызметінен бас тартып, Майкл Оукшоттың кеңесімен Лорд Солсбери есімімен аталатын консервативті ойшылдар тобы – Солсбери тобын құруға көмектесті. Сол жылы Каулинг «Консервативті эсселер» кітабын жариялады, онда ол былай деді: Каулинг 1980 жылдан 1987 жылға дейін Оксфордтан тарихшы Хью Тревор Роперді, Глантон лорды Дакресін Питерхаус шебері болуға ықпал етті, бірақ кейінірек Тревор Ропердің сол жерге келуін қолдағаны үшін өкінді. Адам Сисманның 2010 жылғы Тревор Ропердің өмірбаянына жасаған шолуында Economist 1980 жылдардағы Питерхаус бейнесін «таң қалдыратын» деп сипаттады, колледж Каулингтің ықпалымен оңшыл «ақылданғандардың панасына» айналды, олар Тревор Ропердің реформаларын саботаж етуге бейілді болды. 1989 жылғы қарашада Каулинг «Жаңа оңшылдардың көздері» атты эссесін жариялады, онда ол Британиядағы Тэтчеризмнің идеологиялық тамырларын егжей-тегжейлі баяндады және 1990 жылы «Милл және либерализмнің» екінші басылымына алғы сөз болды. 1990 жылы Каулинг өзін «Мен ақыл-ойға толы Тэтчерші болғанымдай, мен де ақыл-ойға толы Поуэллшімін, және консервативтік партияның жақсы қолда болуы және сайлауда жеңіске жетуі маңызды деп ойлаймын. Мен [Тэтчер үкіметінің] ыстық жақтасымын» деп сипаттады. Ол Салман Рушдидің «Сайтандық аяттар» кітабын «жаман, келекелеу, еркін ойлайтын кітап» деп санады. «Мен кітаптың неге қорлайтынын түсіне аламын және оны оқығанда маған қорлаудан басқа ештеңе көрінбеді. Кейбір мұсылман ойшылдары діннің табиғаты және ислам мен либерализмнің үйлеспеушілігі туралы пікір білдіреді, бұл менің «Милл және либерализм» кітабында айтқандарыммен паралель». 1992 жылы Филип Уильямсон 1926 жылдан 1932 жылға дейінгі британ саясаты туралы кітабын жариялады және Каулингтің «оған бастапқы шабыт бергенін» айтты.

In 1961 Cowling was elected a fellow of Jesus College and Director of Studies in Economics, shortly before the History Faculty appointed him to an Assistant Lectureship. Cowling's first book was The Nature and Limits of Political Science. Influenced by Michael Oakeshott, this was an attack on political science and political philosophy as it was then taught. Cowling argued that social science's claim to have discovered how people behaved was false because politics was too complex and fluid to be rationalised by theorists and only fully intelligible to politicians. During six weeks of the summer of 1962 Cowling wrote Mill and Liberalism, which was published in 1963 and became one of his most contentious books. The book argued Mill was not as libertarian as he was traditionally portrayed, and that Mill resembled a "moral totalitarian". Dr. Roland Hall reviewed the book in Philosophical Quarterly (January 1965) and called it "dangerous and unpleasant", with Cowling later remarking that this "was what it was intended to be". In 1963 he was elected a Fellow to Peterhouse, Cambridge, where he advised his students to tackle liberals with "irony, geniality and malice". During the 1960s Cowling campaigned against a sociology course to be introduced at Cambridge, regarding it as a "vehicle for liberal dogma". In November 1966 Cowling was elected as a Conservative councillor on the Cambridgeshire and Isle of Ely County Council in a by election, which he held until 1970. He was appointed the literary editor of The Spectator from 1970 to 1971, and in the early 1970s he wrote articles of a broadly Powellite nature arguing against the UK being a member of the EEC. Cowling resigned in 1971 when the editor acting in George Gale's absence refused to publish Cowling's protest against his publication of an article by Tony Palmer which suggested that the important question about Princess Anne was whether she was a virgin. In 1977 Margaret Thatcher visited the Cambridge Graduate Conservative Association of Peterhouse where she "cut through the compact subtlety and 'rational pessimism' of [Cowling]" and sharply retorted: "We don't want pessimists in our party". In 1978 he ceased to be Director of Studies in Peterhouse, and helped to found the Salisbury Group, a group of conservative thinkers named, on Michael Oakeshott's advice, after Lord Salisbury. In the same year Cowling published Conservative Essays where he said:

Cowling was "instrumental" in getting the historian Hugh Trevor Roper, Lord Dacre of Glanton, from Oxford to become Master of Peterhouse from 1980 to 1987, though in later years he came to regret supporting Trevor Roper's arrival there.</blockquote> In a review of Adam Sisman's 2010 biography of Trevor Roper, the Economist wrote that picture of Peterhouse in the 1980s was "startling", stating the college had become under Cowling's influence a sort of right wing "lunatic asylum", who were determined to sabotage Trevor Roper's reforms. In November 1989 Cowling published his essay on "The Sources of the New Right" in Encounter which detailed the ideological roots of Thatcherism in Britain and became the Preface to the second edition of Mill and Liberalism in 1990. In 1990 Cowling described himself as "an intellectual Thatcherite, just as I was an intellectual Powellite, and I think it is important that the Conservative party should be in good hands and that it should win elections I am a warm supporter [of the Thatcher government]". He regarded Salman Rushdie's The Satanic Verses as "a nasty, sneering, free thinking book I can understand why the book is offensive and it didn't seem to me to be anything but offensive when I read it. Some thinking Moslems take a view of the nature of religion, and the incompatibility between Islam and liberalism, which runs parallel to what I'm saying in Mill and Liberalism". In 1992 Philip Williamson published his book on British politics from 1926 to 1932 and said Cowling "provided the original inspiration" for it.

Кейінгі өмірі

Каулинг 1988 жылы Кембридж тарих факультетінен, ал 1993 жылы Питерхаус стипендиясынан зейнеткерлікке шықты. Ол университетке сирек оралды. 1996 жылы, қазір тұратын Суонси қаласында, Каулинг Джордж Гейлдің бұрынғы әйелі Патрисияға үйленді, онымен ұзақ уақыт бойы қарым-қатынаста болған. 2005 жылдың 24 тамызында Каулинг Суонсидегі Синглтон ауруханасында ұзақ аурудан кейін қайтыс болды. Ол былай деп жазған: "Болашақта 1850 жылдан 1940 жылға дейінгі кезеңді кеңінен қарастыратын және қазір жарияланған томдарда қолданылған әдістерді бағалайтын тізбекті атауы бар кіріспе жарық көреді". Бірақ бұл ешқашан іске аспады. Каулинг 1977 жылдың 3 маусымында "Таймс" әдеби қосымшасына жоғары саясатқа қарағанда "басқаша басымдық" қажеттігін талап ететін хат жазды. Олардың біріншісі – 1867: Дизраэли, Гладстон және Революция: 1867 жылғы реформа заң жобасын қабылдау туралы. Бұл кітап оның 100 жылдығына орай жарық көрді және "Премьер-министрге", Лейборист партиясының жетекшісі Гарольд Уилсонға арналды. Каулинг 1860 жылдардағы реформа дағдарысы туралы дәстүрлі либералдық пікірлерге қарсы шықты, либералдық партияның жұмысшы табына саяси билікті беруді көздеген прогрессивті партия емес екенін, ал консерваторлар жұмысшы табының қысымына жауап ретінде реформаны ілгерілетпегенін айтты. Каулинг парламенттік маневрлерге әлдеқайда маңыздылық берді. Роберт Блейк бұл кітап "оқиғалардың ең сенімді баяндамасын береді" деп есептеді. 1971 жылы "The Impact of Labour" жарық көрді, ол 1920 жылдан, Лейборист партиясы Спен-Вэлли сайлауында жеңіске жеткеннен кейін, 1924 жылға дейін, консерваторлар сол жылғы жалпы сайлауда жеңіске жетіп, Либералдық партияны үкімет құруға қабілетті партия ретінде тоқтатып, Лейборист партиясы оппозицияға өтіп келген кезеңді қамтыды. 1975 жылы 1933-1940 жылдардағы оқиғаларды зерттейтін "Гитлердің әсері" (The Impact of Hitler) кітабы жарық көрді. Каулингті "изоляционист империалист" деп сипаттаған, ол Ұлыбританияның тұрғысынан Екінші дүниежүзілік соғысты "әдептік наразылықпен, оны жүргізуге ресурстары жетпей басталған либералдық соғыс" деп санайды және "орыстар мен американдықтарға күресу жүгін жүктеген құдайдың сыйы" болды деп мәлімдеді. Ол соғыстан кейін Лейборист партиясының сайлауда жеңіске жетуіне, әл-ауқат мемлекетінің күрт кеңеюіне және Британ империясының таратылуына наразылық білдірді. Каулинг үшін саясатты қалыптастыру процесіне партиялық саясат күшті әсер етеді. Каулинг британдық сыртқы саясатты түсіндіруде Primat der Innenpolitik ("ішкі саясаттың басымдығы") қағидасын қолданғанымен белгілі болды; мысалы, ол 1939 жылдың 31 наурызында берілген Польшаға қатысты британдық "кепілдік" консерваторлардың Лейборист партиясына қарсы мүмкіндіктерін жақсарту үшін жасалғанын, сыртқы саяси мәселелерге ешқандай қатысы болмағанын айтты. Каулингтің тәсілі Primat der Außenpolitik ("сыртқы саясаттың басымдығы") тезисіне қарсы келеді.

Cowling retired from the History Faculty of Cambridge in 1988, and from his Fellowship of Peterhouse in 1993. He rarely returned to the university. In 1996, in Swansea, where he now lived, Cowling married George Gale's ex wife Patricia, with whom he had long conducted an affair. On 24 August 2005, Cowling died at Singleton Hospital in Swansea after a long illness. He wrote that "In the future there will be an introduction bearing the sequence title which will deal in its widest aspects with the period from 1850 to 1940 and will assess the methods used in the volumes which have now been published". However this never appeared. Cowling wrote a letter to The Times Literary Supplement on 3 June 1977 arguing for the need for "a different emphasis" to that on high politics. The first of these was 1867: Disraeli, Gladstone and Revolution: the Passing of the Second Reform Bill, about the Reform Act 1867. This was published during its centenary and dedicated to "the Prime Minister", Labour leader Harold Wilson. Cowling challenged the traditional liberal assumptions over the reform crisis of the 1860s by arguing that the Liberal Party was not the straightforward progressive party that wanted to hand political power to the working class and that the Conservatives did not promote reform in reaction to working class pressure. Cowling instead placed much more importance on parliamentary manoeuvres. Robert Blake thought that this book "gives the most convincing account of what happened". In 1971 appeared The Impact of Labour, which dealt with the years between 1920, after Labour won the Spen Valley by election, and 1924 when the Conservatives won the general election of that year and ended the Liberal Party as a realistic party of government, with the Labour Party emerging as the Opposition. In 1975 appeared The Impact of Hitler, dealing with 1933 to 1940. Cowling has been described as an "isolationist imperialist" who argued that from Britain's point of view the Second World War was a "liberal war which had been entered into in a condition of moral indignation without the resources to fight it" and that it had been "providential good fortune which had placed the burden of fighting on the Russians and the Americans". He disapproved of the fact that the war was followed by a Labour electoral landslide, a greatly expanded welfare state and the liquidation of the British Empire. The policy making process for Cowling is heavily influenced by party politics. Cowling was well known for his Primat der Innenpolitik ("primacy of domestic politics") explanations for British foreign policy; for example, he argued that the British "guarantee" of Poland issued on 31 March 1939 was advanced to improve the Conservatives' chances against Labour, and had nothing to do with foreign policy considerations. Cowling's approach is the opposite of the Primat der Außenpolitik ("primacy of foreign politics") thesis.

Қазіргі Англиядағы дін және қоғамдық ілім

1980, 1985 және 2001 жылдары Каулингтің "Заманауи Англиядағы дін және қоғамдық ілім" атты үш томдығы жарық көрді. Саяси тарих кітаптарын жазу үшін "көптеген архив сапарлары қажет болды", бірақ Каулинг оларды жазуды артық көреді. Осы кітаптарды зерттеу барысында "ол күндерін колледж бөлмелерінде өткізіп, кітаптармен күресіп, тіпті оларды физикалық күшпен жыртып тастады. Бұл еңбек жеке тұлғалардың ой-пікірлеріне арналған жүздеген эсседен тұрады, ол басқа ғылыми еңбектермен байланыс жасамайды және қазіргі Британияны түсінуге арналған түсіндіру моделін ұсынбайды". Каулинг 1840 жылдан кейін ағылшын мәдениетінің орталық тұсы – христиандық екенін айтты және христиандыққа қарсы шығушылардың көпшілігі дәстүрлі діни көзқарастар мен ұғымдарды ұстанады деп мәлімдеді. Бұрын айтылғандай, секуляризация осыншалықты жылдам немесе толық болған жоқ, бірақ "ортодоксалдыққа жақтастар да, оларға қарсылар да Каулингтің өткір, әжуалы ирониясына тап болды".

Эсселер

Профессор Баттерфилд туралы ойлар: тарихшының теологияға қарай қозғалысы [Стаффорд Бригнелл деген псевдониммен жазған], Varsity Supplement (6 қараша 1948), 5-бет. "Мисс Химмельфарбтың тілі", The Cambridge Review (25 қазан 1952). "Mr Woodruff's Acton", The Cambridge Journal, vi (1952–53), 181–4, 190-беттер. "Политика, экономика және тарихи Трипос", The Cambridge Review (24 қаңтар 1959), 246–8-беттер. "Саяси практика және саяси ғылым", The Cambridge Review (6 ақпан 1960). "Табиғи заңның маңыздылығы", The Cambridge Review (4 маусым 1960). "Литтон, Кабинет және ресейліктер, тамыз–қараша 1878", English Historical Review, LXXVI (қаңтар 1961). "Раймонд Уильямс мырза", The Cambridge Review (27 мамыр 1961). "Реджинальд Фредерик Коулингтің естеліктері", Transactions of the Chartered Institute of Patent Agents, LXXXI (1962–63). "[H. T. Lambrick, John Jacob of Jacobland кітабына шолу]", English Historical Review, LXXIX (қаңтар 1964). "Милл, Грин және Бентамдағы саяси философияның қолданылуы", Historical Studies, v (1965). "Дизраэли, Дерби және бірігу, 1865 жылғы қазан – 1866 жылғы шілде", Historical Journal, VIII (наурыз 1965). "Әлеуметтік және саяси ғылымдар – және тағы қанша? [Филип Абрамс және Эдвард Шилспен бірге]", The Cambridge Review (2 ақпан 1968). "Мырза Пауэлл, мырза Хит және болашақ", John Wood (ред.), Powell and the 1970 Election (Elliot Right Way Books, 1970), 9–18-беттер. Консервативті эсселер (редактор) (Cassell, 1978). "Алғы сөз", 5-бет. "Қазіргі жағдай", 1–24-беттер. "Қорытынды", 194–195-беттер. "Херберт Баттерфилд 1900–1979", Proceedings of the British Academy, 65 (1980). "Херберт Баттерфилд", Lord Blake және C. S. Nicholls (ред.), Dictionary of National Biography 1971–80 (Oxford University Press, 1986). "Мэтью Арнольдқа бір жарым қол соғу", Samuel Lipman (ред.), Culture and Anarchy (Yale University Press, 1994), 202–212-беттер.