Кіріспе

1994 жылы Тед Демме түсірген фильм

1994 жылғы фильм

"The Ref" (кейбір елдерде "Жаугершілік кепілдер") – Тед Демме режиссерлік еткен 1994 жылғы американдық криминалды комедиялық фильм. Басты рөлдерде Денис Лири, Джуди Дэвис, Кевин Спейси және Глинис Джонс ойнаған.

Сюжет

Рождество қарсаңында Коннектикут штатының бай ауылындағы Ллойд пен Кэролайн Чассерлер психолог доктор Вонгпен неке кеңес беру сессиясында. Кэролайнның жұбайымен қарым-қатынасы болды, Ллойд бақытсыз және 15 жасар ұлы Джессидің мінез-құлық проблемаларын әйелі оны сүйгендіктен деп айыптайды. Осы арада Каролина Ллойдті өзінің үстем анасы Розаға қарсы тұра алмағаны үшін айыптайды. Сол қалада кішкентай ұры Гас бір сарайдан зергерлік бұйымдарды ұрлап жатыр. Оның жоспары қатеге ұшырайды, ол авариялық сигнализацияны іске қосқанда, оны қарауыл ит қуып шығады. Оның серіктесі Мюррейдің көліктері қазір жоқ. Бір дүкенде ол Ллойд пен Кэролайнды кездестіріп, оларды тұтқынға алады және оны үйіне апаруға бұйрық береді. Жол бойы Каролина мен Ллойд дау-дамай жасайды, Гас қайта-қайта араласқан және оларға үндемеуді айтқан. Шассердің үйінде Гас Ллойд пен Кэролайнды байлап қояды, олар дау-дамайларын жалғастырады. Гас Мюррейдің әдеттегідей барларда бас сауғалайтынын білген соң, жергілікті барға қоңырау шалып, онымен байланысқа шығады. Ол Мюррейге қашу үшін қайық ұрлауды тапсырады. Полиция жолды бөгеп, Гасты іздеу үшін үйге шығуға тыйым салады. Полиция бастығы Хаффты бұл алаңдатады, өйткені қалада мұндай қылмыстар өте сирек кездеседі. Джесси әскери мектепте оқып жүріп, ата-анасы күткеннен ертерек үйге келеді. Олар білместен Джесси мектептің командирі Сискельді бір әйелмен қарым-қатынас жасағаны туралы суреттермен шантаж жасап жүр. Ол ақшаны жасырып, қашуды жоспарлап отыр. Гас Джессиді ата-анасымен бірге ұстап отыр. Джесси үйдегі өмірінен қанағаттанбай, Гасқа қылмыс өмірінде қосылуға өтініш жасайды. Гас Джессиге өзінің нағыз бала емес екенін айтып, оның жайлы тәрбиеге ие болғанын бағалау керектігін айтады. Полиция Гасты іздеуді кеңейте келе, ол Мюррейді күтіп жатқанда, Чассердің үйінде жасырынуды жалғастыруға мәжбүр болады. Бұл мәселені көршілерімізге, мысалы, Джорджға, Киелі атаға ұқсап киініп, отбасыға жеміс торттарын жеткізуге келгендерге қарастыру қиынға соғады. Кейін Ллойдтің отбасы - оның ағасы Гэри, қайын апасы Конни, олардың екі баласы Мэри мен Джон және Роуз - Рождество кешін тойлауға келеді. Роза өте бай және отбасындағы барлық адамды қорлайды. Ллойд пен Кэролайнды тұтқынға алған деген күдіктен аулақ болу үшін Гас доктор Вонг болып көрінеді және Ллойдтің отбасына оның қатысуы "эксперименталды терапияның" бөлігі ретінде қажет екенін айтады. Джессиді жоғары қабатта ата-анасының шкафында байлап, аузын жауып отыр. Отбасылық кешкі ас кезінде Кэролайн мен Ллойд ұрыс-керісті тоқтата алмайды, бұл Роуз Ллойдтың Кэролайнның қарым-қатынасы туралы айтып бергенін және Кэролайн ажырасуды талап еткенін ашқанда, басты орынға келеді. Гастың бұл сөздері Ллойдті әйелі мен анасына қарсы шығуға талпындырды. Розаның жоғарғы қабатқа көтерілуге тырысқанынан кейін, бәрі Гастың шынымен кім екенін біледі; ол оның басын қарумен ұстайды. Сискел есікті ашып, өзін қалай шантаж жасап жатқанын айтады. Джесси өзін-өзі босатады, ал ата-анасы оның жасырын ақшасын табады. Джордж әлі де Санта-Клаус сияқты киініп, бірақ қазір өте мас, үйге оралады, неге ол ешқашан сыйлық алмайтынын наразылық білдіреді. Ол қаруды көріп, Гастың кім екенін біледі, бірақ оны ұрып-соғады. Кейін полиция келіп, Ллойд "өмір бойы сүйіктілерінің бәрін түрмеге жаба алмаймын" деп шешті. Ол Джессиге Гасты орман арқылы кемежайға алып баруды тапсырады. Гас Джорджның Санта костюмімен кемеге жетеді, онда Мюррей күтеді. Үйінде жұптың ұрысып-тартысып, полицияны қуып шығады. Кеш бойы Гастың көмегімен өздерінің айырмашылықтарын айтып, олар татуласып, бірге болуға шешім қабылдайды. Олардың татуласуы Джон "Роза әже өзінің тамағын жеп жатыр" деп хабарлағанда үзіледі.

Өндіріс

Ричард ЛаГравенес фильмді қайын қарындасы Мари Вайспен бірге жазды. Ол олардың отбасыларынан шабыттанды. Мысалы, кешкі ас сахнасы: "Мари мен мен итальяндық католиктерміз, еврей отбасыларына үйлендік, сондықтан біз үлкен мерекелік кешкі ас береміз", - деді ЛаГравенес. Вайс 1989 жылы күйеуімен Нью-Йорктен Калифорнияға көшкеннен кейін сценарий жазуды бастады. Оған шабыт күйеуімен болған даудан келді, ол: "Егер үшінші тарап араласып, төрелік жасаса ғой?" - деп ойлады. Студия Лириді Деме режиссерлік еткен MTV роликтерінде қалыптасқан сарказмды, әзілшіл бейнесіне сүйене отырып таңдады. Олардың қатысуы ЛаГравенес жобаға қайта оралуға ынталандырды. Фильмнің бастапқы соңына (Гас өзін Джессиге қылмыстың ешқайда жеткізбейтінін көрсету үшін тапсырады) көрермендер жағымсыз пікір білдіргеннен кейін 1994 жылдың қаңтарында жаңа соңы түсірілді. Фильмтің қойнау жолындағы көрсеткіштері $11,439,193 құрады, ал тұңғыш аптадағы көрсетімдерде «Тесске күзетшілік», «Шаңғымен жүрген Джек» және «Эйс Вентура: Жануарларды іздеуші» фильмдерінен кейін төртінші орынға ие болды. Лири 1995 жылы Playboy журналына жазған әзілді мақаласында Папа Иоанн Павел II-ге сұхбат бергендей болып, өзін-өзі паш етті: Лири Пападан «Реф» фильмін көрген-көрмегенін сұрайды, ал Папа оған фильмнің өте әдепсіз екенін айтқандарын, оның танымалдылығынан көрінетінін жауап берді.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильм 57 сыншының пікіріне сүйене отырып, 74% мақұлдау рейтингісіне ие болды, орташа бағасы 6.5/10. Сайттың пікірі: "Кейбір көрермендер үшін тегіс емес және тым қараңғы болғанымен, «Төреші» Денис Лири, Джуди Дэвис және Кевин Спейсидің керемет ойынымен, сондай-ақ өткір әзілдерге толы сценариймен көзге түседі". Роджер Эберт оған төрт баллдан үш балл берді. Ол былай деп жазды: "Мұндай материал актерлік шеберлік пен жазу стиліне байланысты. «Төреші» екі саланың да шебері". Rolling Stone журналының Питер Траверсі Кевин Спейси мен Джуди Дэвистің актерлік шеберлігін жоғары бағалады: "Олар жандырып күлдіретіндей, тіпті ақылға сыймас нәрселерде де мән табуда. Сценарий өте тікелей, ал актерлер ешқашан". The New York Times газетіне жазған рецензиясында Кэрин Джеймс Лиридің ойынын мақтады: "Ол алғаш рет мысқылдаушы емес, актер ретіндегі өзінің тартымдылығы мен әлеуетін көрсетеді". Entertainment Weekly журналының Гленн Кенни фильмге А− бағасын берді. Entertainment Weekly фильмге "C−" бағасын берді, ал Оуэн Глейберман былай деп жазды: "«Төреші» отбасылық зорлық-зомбылықты тойлауда өте тікелей және монотонды". The Washington Post газетінде жарияланған рецензиясында Хал Хинсон Лиридің ойынын сынады: "Үлкен экранға өзінің ашулы, хипстерлік пікірлерін аударуға тырысатын стендап-комедияшы, оның жаттығулы актердің интонациясы жоқ, тек бір жылдамдығы (жедел) және шабуылдың бір тәсілі (көкейкестік) бар". Фильм AFI-нің «100 жыл – 100 күлкі» тізіміне түскен 500 фильмнің қатарында болды.