Кіріспе

Омец ЛеСарев («Бас тартуға батылдық») – Израиль қорғаныс күштерінің (ИДФ) резервтегі офицерлері мен сарбаздарының ұйымы. Олар 1967 жылғы шекарадан тыс жерде қызмет етуден бас тартады, бірақ «Израильдің қорғанысына қызмет ететін кез келген миссияда Израиль қорғаныс күштерінде қызмет етуді жалғастырады». Бұл ар-ожданға қарсылық білдірушілер өздерін «рефузенниктер» деп атайды, бұл атау Кеңес Ресейінің рефузенник яһудилеріне сілтеме жасайды. 2004 жылы «Бас тартуға батылдық» және оның негізін қалаушылардың бірі, әлеуметтік белсенді Дэвид Зоншайн 1992 жылғы лауреат Ригоберта Менчу және 1996 жылғы лауреат Карлос Филипп Хименес Бело тарапынан Нобель бейбітшілік сыйлығына ұсынылды.

Тарих

Бұл қозғалыс 2002 жылдың қаңтарында әлеуметтік белсенді және IDF резервіндегі офицер Дэвид Зоншайн мен оның әріптесі офицер Янив Ицкович бастамасымен басталды. Олар Израильдің басты солшыл газеті Haaretz-те 51 резервтегі офицер мен сарбаздың қол қойған хабарламасын жазып, жариялады. Бұл хат кейіннен «Әскерлер хаты» немесе «Жауынгерлер хаты» деп аталды. Үш жыл өткен соң, қол қойғандардың саны 600-ден асты. 2023 жылғы Израиль-Хамас соғысына дейін негіз қалаушылар арасында пікір қақтығысы туды. Қазіргі кезде жазушы Ицкович, оккупацияны және Нетаньяху үкіметін сынға алып тұрса да, Хамасқа қарсы күресу үшін әскерге қайта оралды. Зоншайн, Хамас шабуылында қаза тапқан және тұтқынға алынған израильдіктердің туысы болғандықтан, қару тоқтатуды сұрайды. Тамир Сорек бұл хаттың тілін «тымырлай патриоттық» және Израиль-Палестина бірлестігіне сай емес деп санайды.

Қабылдау

Бастапқыда Израиль қорғаныс күштері Батыс жағалау мен Газа секторында қызмет етуден бас тартқан кез келген адамды түрмеге қамауға алды. Бұл шараның тиімсіз екенін және халық арасында бас тарту туралы хабардарлықты ғана арттырғанын көріп, күш-жігерін азайтып, бас тартушыларды шақыруды тоқтатты немесе оларды 1967 жылғы соғысқа дейін болған шекаралардағы – 1967 жылғы алты күндік соғыстан бұрынғы шекаралардағы – басқа міндеттерге жіберді. Израиль қоғамында осы ұйымға қатысты әртүрлі пікірлер бар. Оңшылдар бұл қозғалысқа қарсы шығып, оның іс-әрекеті соғыс уақытында мемлекетке опасыздық екенін, ал белсенділердің қызметтен бас тартуы палестиналықтарды Израиль қоғамын күйрету үшін жанкешті шабуылдар жасауға ынталандырады деп мәлімдейді. Солшылдар, оккупацияға қарсы бола отырып, бас тартуды заңды саяси құрал деп санайтындар мен оны заңсыз деп білетіндерге бөлінген. Олардың пікірінше, бұл Израиль қорғаныс күштерінің және Израиль бейбітшілік жақтастарының халық арасындағы беделін төмендетуге ғана қызмет етеді. Израильдің солшыл белсендісі, профессор Амнон Рубинштейн, солшыл сарбаздардың қызметтен бас тартуы оңшыл сарбаздардың Израиль поселендерін жоюдан бас тартуына себеп болуы мүмкін екенін ескертті. "Батылдықпен шешім қабылдау" және оның негізін қалаушылардың бірі Дэвид Зоншайн 2004 жылы Нобель бейбіт сыйлығына ұсынылды.

Бас тарту туралы хат

Біз, Израиль қорғаныс күштерінің резервтегі әскери офицерлері мен сарбаздары, ізгіленушілік қағидаларымен тәрбиеленген, Израиль халқы мен Израиль мемлекеті үшін құрбандыққа баруға және қызмет етуге дайын, әрқашан алдыңғы қатарда болған, Израиль мемлекетін қорғау және нығайту үшін ауыр не жеңіл кез келген міндетті орындаған адамдармыз. Біз, Израиль мемлекетіне жыл сайын ұзақ апталар бойы қызмет еткен, жеке өмірімізге қымбатқа түскен жауынгерлер мен офицерлер, оккупацияланған аумақтарда резервтік міндетін өтедік. Бізге берілген бұйрықтар мен директивалар еліміздің қауіпсіздігіне қатысы жоқ, олардың жалғыз мақсаты – палестиналықтарға бақылауды орнату және сақтау болды. Біз, осы оккупацияның екі тарапқа да қанды құрбандық әкелетінін өз көзімізбен көргендер. Біз, Аумақтардағы бұйрықтардың біз өскен елде сіңірген құндылықтарымызды қалай жойғанын сезінгендер. Біз, енді оккупацияның құны – Израиль қорғаныс күштерінің адамгершілік бейнесінің жоғалуы және бүкіл Израиль қоғамының бұзылуы екенін түсінгендер. Біз, Аумақтардың Израиль емес екенін және барлық елді мекендердің соңында эвакуацияланатынын білетіндер. Осымен біз Елді мекендер соғысына қатыспайтынымызды жариялаймыз. Біз 1967 жылғы шекарадан тыс жерде бір халықты басып алу, қуғынға салу, аштыққа ұшырату және қорлау үшін соғыспаймыз. Осымен біз Израиль қорғанысына қызмет ететін кез келген міндетте Израиль қорғаныс күштерінің құрамында қызмет етуді жалғастыратынымызды жариялаймыз. Оккупация және қысым міндеттері осы мақсатқа қызмет етпейді – және біз оларға қатыспаймыз.