Кіріспе

Алан Дершовиц пен Норман Финкельштейн арасындағы қоғамдық жанжал 2005 жылы академиктер Алан Дершовиц пен Норман Финкельштейннің Израиль-Палестина қақтығысы туралы ғылыми еңбектеріне байланысты болған қоғамдық дау еді. Гарвард құқық мектебінің профессоры Алан Дершовицтің «Израильдің ісі» атты кітабы жарық көргеннен кейін Норман Финкельштейн оны «алдау, жалғандық, плагиат және мағынасыз нәрселер жинағы» деп мәлімдеді. Финкельштейн кітапты одан әрі сынға алып, «Егер Дершовицтің кітабы матадан жасалған болса, мен оны тіпті шүберек ретінде де пайдаланбаймын, кітабы соншалықты саспайды» деді. Финкельштейн Дершовицті Джоан Петерстің «Естелік замандардан» кітабын пайдаланғанда плагиат жасады деп айыптады. Дершовиц бұл айыптауларды жоққа шығарды. Гарвардтың бұрынғы президенті Дерек Бок, Гарвард құқық мектебінің деканы Елена Каганның сұрауымен жүргізілген тексеруден кейін плагиат фактісін растамады. 2005 жылғы 28 тамызда Калифорния университетінің баспасында жарық көрген «Антисемитизмді теріс пайдалану және тарихты бұрмалау» атты еңбегінде Финкельштейн «Израильдің ісінің» жалған екенін көрсетуді көздеді. Дершовиц кітаптың жариялануына кедергі келтіру үшін The New Press және Калифорния университетінің баспасына хаттар жолдап, онда кітапта жаппай жала жабу бар екенін және оны жарияламау керектігін мәлімдеді. Дершовиц өзінің «Бейбітшілік үшін іс» атты кітабында жауап беріп, Финкельштейннің бірнеше Израильдік ғалымдарға қарсы жала жабу кампаниясын жүргізгенін айтты. Сонымен қатар, Финкельштейн Дершовицтің Джоан Петерстің бастапқы дереккөздерін келтіргендегі қателерді қайталай көшіргенін, яғни плагиат жасағанын жазды. Ол мұның Дершовицтің өзі келтірген бастапқы дереккөздерін тексермегенін көрсететін дәлел екенін айтты, бірақ Дершовиц бұл мәлімдемені қатаң түрде жоққа шығарды. Финкельштейн Дершовицтің Джоан Петерстің бірдей көздерінен, көбінесе бірдей ретпен, бірдей сөздерді қолданған жиырмаға жуық мысалға тапқанын мәлімдеді. Көп абзасты құрайтын цитаталарда екі кітапта да эллипс белгілері бірдей орындарда қолданылған. Финкельштейн бір жағдайда Дершовицтің Петерстің кітабындағы бірдей бет нөмірін келтіргенін, бірақ ол сол дереккөздің басқа басылымын пайдаланғанын, онда сөздер басқа бетте орналасқан екенін жазды. Финкельштейн былай деді: «Дершовиц Гарвард университетінің анықтамасына сәйкес, "ақпаратты, идеяларды немесе сөздерді сілтеме жасамастан өздік деп көрсету", яғни плагиат жасады ма, жоқ па, деген шешімді оқырмандар өздері қабылдасын». Профессор Майкл С. Дештің «Американ консерваторында» жарияланған «Чутспадан тыс» кітабына жазған рецензиясында «Финкельштейн Дершовицті біреудің сөздерін толығымен көшіруде айыптамайды, бірақ ол Дершовиц Гарвардтың плагиатқа қатысты алғашқы үш талабының рухын, егер нақты әріпін бұзса, бұзғанын дәлелдейді» делінген. Эми Гудманның «Демократия қазір!» бағдарламасында екі адаммен сұхбаттасқан кезде Финкельштейн Дершовиц кітапты өзі жазбағанын, тіпті оқымағанын да айтуы мүмкін екенін мәлімдеді.

Дершовицке қолдау көрсету

Деш өзінің "Чутспадан тыс" атты кітабында: "Дершовицке және оның Гарвард заң мектебіндегі әріптестері Лоренс Триб пен Чарльз Оглетриге қатысты бірқатар ұқсас шағымдар болғаннан кейін, Гарвардтың бұрынғы президенті Дерек Бок тергеу жүргізді – тергеудің толық мәліметтері жарияланбады, бірақ ол Дершовицтің әрекеттерін дұрыс деп тапты" (32, 3-тарау). 2007 жылдың сәуірінде Де Пол университетінің Гуманитарлық ғылымдар мен Табиғатты зерттеу факультетінің басқару кеңесі бірауыздан Гарвард университетіне хат жіберуге дауыс берді, онда профессор Дершовицтің Финкельштейннің қызметке орналасу және жоғарылау мәселесіне араласуына наразылық білдірілді. 2007 жылдың басында ДеПол университетінің Саяси ғылымдар кафедрасы 9-3 дауыспен, ал Гуманитарлық ғылымдар мен Табиғатты зерттеу колледжінің кадрлар комитеті 5-0 дауыспен Финкельштейнге қызметтік мәртебе беруді қолдады. Үш қарсы дауыс берген профессорлар колледж деканы Чак Сучардың қолдауымен қызметтік мәртебе беруге қарсылық білдіретін жеке баяндама ұсынды. Сучар Финкельштейннің "Алан Дершовицке, Бенни Морриске, сондай-ақ Холокост туралы жазған Эли Визель мен Джерзи Косинскиге жасаған жеке және беделдікке нұқсан келтіретін шабуылдары" ДеПол университетінің "Винценциандық" құндылықтарына қайшы келетінін айтты. 2007 жылдың маусым айында ДеПол университетінің Қызметтік мәртебе беру және тағайындау жөніндегі кеңесі (факультеттік кеңес) 4-3 дауыспен, университет президенті, пастор Денис Холтшнайдер бекіткеннен кейін, Финкельштейнге қызметтік мәртебе беруден бас тартты. Финкельштейн 2007-2008 оқу жылында (ДеПолмен жасасқан келісім-шартының қалған бөлігі) әкімшілік демалысқа жіберілді, оның жалғыз курсы тоқтатылды. Бірақ Холтшнайдер шешімін жариялағанда, сыртқы назардың "көңілсіз және орынсыз болғанын және бұл процеске де, оның нәтижесіне де әсер етпегенін" мәлімдеді. 2007 жылдың 5 қыркүйегінде Финкельштейн университетпен келісімге келгеннен кейін қызметінен кетті, олар дауды шешу туралы бірлескен мәлімдеме жасады.

Финкельштейн мен Дершовиц арасындағы қосымша даулар

"Холокост индустриясы" атты еңбегінде Финкельштейн Ели Визельдің Иддиш тілінде Имманюэль Канттың "Таза ақыл-ойды сындау" еңбегін оқығаны туралы мәлімдемесін сарапқа салды. Финкельштейннің пікірінше, сол кезде осы еңбектің Иддиш тіліне аудармасы болған жоқ. Дершовиц оған келіспеді: ол 1929 жылы Варшавада жарық көргенін айтты және Гарвард кітапханасында оның бір данасын көргенін мәлімдеді. 2010 жылы Америка-Израиль істері жөніндегі қоғамдық байланыс комитетінің конференциясында J Street мүшелерімен туындаған жанжал кезінде Дершовиц J Street-ті Израильге қарсы белсенділерге жалтақтаумен айыптады және "Неліктен сіздер Норман Финкельштейнмен осыншалықты жақынсыз?" деп сұрады. J Street Дершовицтің бұл сөзін жоққа шығарды.