Кіріспе

Англия футболшысы

Пол Эдвард Мадли (20 қыркүйек 1944 – 23 шілде 2018) – ағылшын футболшысы, «Лидс Юнайтед» клубы мен Англия құрама командасы сапында ойнаған. «Лидс» командасындағы карьерасы барысында Мадли түрлі ойындық позицияларда ойнады, осының нәтижесінде ол «әмбебап ойыншы» деп сипатталды. Мадли Футбол лигасы аясында «Лидс» үшін 500-ден астам ойын өткізді және 1971 жылдан 1977 жылға дейін Англия құрама командасының 24 халықаралық матчында қатысты.

Лидс Юнайтед

Лидстің Бистон ауданында туған Мадлей 1962 жылы мамыр айында «Лидс Юнайтедке» лигадан тыс «Фарсли Селтик» клубынан келісімшарт жасады. 1964 жылы қаңтарда Фредди Гудвин мен Джек Чарлтонның жарақаттануынан кейін «Лидс» сапында дебют жасады және 1966 жылдан бастап команданың тұрақты ойыншысы болды. Мадлей, әрине, ең әмбебап ойыншы болды – «Лидс Юнайтед» сапында ол қақпашы және No. 2-ден No. 11-ге дейін (кейде No. 12) барлық позицияларда ойнады. Оның кез келген рөлге оңай бейімделу қабілетінің арқасында, жаттықтырушы Дон Реви оны сол позициядағы «маманға» қарағанда жиірек таңдайтын. Бірақ көбінесе Мадлей жарақат алған немесе дисквалификацияланған ойыншының орнын толтыратын – әдетте қорғау шебінде. Дегенмен, Мадлей Дон Реви басшылығында «Лидс» алғашқы маңызды жүлделерін жеңген кезде шабуылдаушы позицияларда да пайдаланылды. 1968 жылғы Лига кубогының финалында Мадлей No. 9 футболкасын (шабуылшы) киіп, «Арсеналды» 1:0 есебімен жеңді, ал 1971 жылы «Ювентусқа» қарсы өткен ойында шешуші гол соқты, бұл «Лидске» «Жәрмеңкелер кубогын» жеңуге көмектесті – екі ойында да ол No. 11 футболкасын (сол қанат/орталық алаң) киді. Оның әмбебаптығы «The Eleven Pauls» деген лақап атын әкелді, ол 1972 жылғы Англия кубогының финалына арналған әнге енгізілді. Клуб деңгейінде Пол Реанидің орнын жақсы толтырғаннан кейін, Альф Рамзи Мадлейді сол жазғы Мексикадағы әлем чемпионатына Англия құрамасына Реанидің орнына шақыруды сұрады, бірақ Мадлей тартымды түрде бас тартты, демалуға ниеттенгенін және резерв ретінде алаңға түспеуі мүмкін екенін айтты. 1972 жылы жазда Реви Купердің орнына Тревор Черримен келісімшарт жасады, ал Мадлей келесі маусымда Джек Чарлтонның «Лидстегі» ұлы мансабы аяқталар тұсында қорғаудың ортасына көшті. Ол No. 5 футболкасымен «Лидстің» Англия кубогының финалында «Сандерлендке» есебімен жеңіліске ұшырағанын көрді, ал бірнеше күннен кейін Салоникадағы Еуропа кубогы иегерлерінің финалында «А.С. Миланға» даулы жағдайда жеңілді. «Лидс» 1974 жылы лигада жеңіске жетті – Мадлей үш матчты ғана өткізіп алды – тіпті сол жазда Реви Англия құрамасын басқаруға кеткеннен кейін де, бір жылдан соң бірінші және жалғыз Еуропа кубогының финалына жетті, Мадлей қайтадан No. 5 футболкасын киді. Оның өмірбаяндық кітабында «Бастапқыға оралу» деген атауда Ревидің ізбасары Джимми Армфилд жаңа келісімшарт туралы келіссөздер туралы айтты: «Ол бірде жаңа келісімшартқа қол қойды, ол іс жүзінде бос қағаз болды. Мен оны шарттарды талқылау үшін шақырдым және талқылауды "Жарайды, Пол, біз сізге осыншама төлейміз" деп бастадым. Ол «Лидстен кетпеймін, сондықтан келісімшартқа қол қойып, сіздерге қалғанын толтыруға рұқсат етемін» деді. Мен: "Не қалайсың, екі жыл ма, үш жыл ма?" - деп сұрадым. Ол: "Қайсысы болса да, сіздер шешіңіздер. Мен тек «Лидсте» ойнағым келеді", - деп жауап берді, сонымен де мәміле бітті».

Халықаралық мансап

Мадли 1971 жылы Солтүстік Ирландияға қарсы 1970–71 жылғы Ұлыбритания чемпионатында оң қаптамада Англия құрамасы сапында тұңғыш рет алаңға шықты; ол алты жылдық халықаралық карьерасында 24 матчтың көп бөлігін осы позицияда өткізді. Англияның сол кездегі бас жаттықтырушысы Альф Рамси 1970 жылы Мексикада өткен әлем чемпионатына жарақат алған «Лидс» командаласы Пол Ринидің орнына Мадлиге ұсыныс жасаған, бірақ Мадли әдептілікпен бас тартты, демалуға мұқтаж екенін және резерв ретінде көп ойнамайтынын айтты. Кейіннен Мадли Бобби Мурмен орталық қорғаушы ретінде бірге ойнады, Мур 1973 жылы Шотландияға қарсы өткен матчта 100-ші рет құрама сапындағы ойынын өткізді. Оның соңғы матчы 1977 жылы Уэмблиде Нидерландыға қарсы өткен жолдастық кездесу болды.

Ойын-сауық мансабынан кейін

Отставкаға шыққаннан кейін Мадли Лидсте спорттық тауарлар сататын дүкенге инвестиция жасады және отбасының құрылыс-жөндеу бизнесі үшін жұмыс істеді. Ол ағаларымен бірге бұл бизнесті 1987 жылы 27 миллион фунт стерлингке сатты. 1992 жылы оның миындағы қатерсіз ісік алынып тасталды. 2002 жылы жеңіл жүрек ұстамасы болды, ал 2004 жылы Паркинсон ауруының диагнозы қойылды. Мадли 2009 жылғы "The Damned United" фильмінде актер Крис Мурмен бейнеленді, бұл Дэвид Писстің Брайан Клаудың Лидстегі сәтсіз қызметі туралы романының бейімделуі болды. Мадли 2018 жылдың 23 шілдесінде 73 жасында дүние салды.