Кіріспе
Ослодағы көл, Норвегия. Østensjøvannet – Норвегияның Осло қаласының Østensjø ауданында орналасқан көл. Ол әртүрлі құстар мен басқа да жануарлардың кең түрлерімен белгілі. Қазіргі таңда бұл жабайы табиғатты қорғау аймағы, алайда 1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында қалалық құрылыс көлге және оның төңірегіне қауіп төндірген.
Østensjøvannet is a lake located in the Østensjø borough in Oslo, Norway. It is well known for the wide variety of birds and other wildlife that can be found there. It is currently a wildlife preserve, though urban development posed a serious threat to the lake and its environs during the 1980s and early 1990s.
Этимология
Østensjøvannet ("Østensjø көлі") Østensjø шаруашылығының (ежелгі норвеж Austansjór) атынан шыққан. Бірінші элементі – austan, "шығысқа қарай" деген мағынаны білдіреді, ал соңғы элементі – sjór, "теңіз, көл" дегенді білдіреді. Шаруашылық көлдің шығыс жағында орналасқан. Соңғы элемент – vann сөзінің ("су; көл") толыққан түрі. Атының мағынасы – "Østensjø-ға қатысты көл".
Жабайы табиғат
Østensjøvannet құс байлығымен әйгілі, және көлдің өзінде немесе жанында 200-ден астам түрлі құстар көрілген, бұл Норвегия стандарттары бойынша едәуір көп сан. Көлде басқа да жануарлар жиі кездеседі, бірақ түрлердің әртүрлілігі Østmarka сияқты айналасындағы жерлерден көп ерекшеленбейді. Жазда балық аулауға тыйым салынған, ал қыста мұз үстінде балық аулауға рұқсат бар.
Мәдениет тарихы
Бұл аймақтағы қазбалардың нәтижесінде, адамдар тас дәуірінен бері осы жерде тұрған болуы мүмкін. Аймақтағы егін шаруашылығы шамамен 500 жылдары басталды. Көлдің төңірегіндегі әртүрлі жерлерде викинг дәуіріне қатысты обалар табылды. Көлдің батыс жағында орналасқан Абильдзо фермасы Норвегиядағы екінші шаруашылық мектебі болды. Дәл осы жерде Мина Ветлесен Еуропаның, және мүмкін, әлемдегі алғашқы "шаруашылық" мектебін ашты, онда қыздар мен жас әйелдер үйді басқару және оған байланысты түрлі жұмыстарды үйренуге мүмкіндік алды.
Қоршаған орта мәселелері
Көлдің өзі 1992 жылдан бері жабайы табиғат қорығы болып табылады, ал Абилдсё фермасы 1997 жылы Норвегияның Мәдени мұралар дирекциясы (Риксантиквар) тарапынан сақталды. 2002 жылы Осло қалалық кеңесі "Østensjøvannet экологиялық паркі" жоспарын бекітті, ол көлді қоршаған түрлі орталар мен "жасыл аймақтарды" сақтауға бағытталған. Осло қала шегінде орналасқан және барлық жағынан құрылыс аймақтарымен қоршалған көлге қатты күш түсті, бұл ластану (әсіресе, жеткілікті түрде күтімсіз кәріз жүйелерінен болатын ағынды сулар) және көлдің төңірегіндегі далалар мен орманды алқаптарды тұрғын үйлер, зират және тіпті кішкентай гольф алаңы сияқты әртүрлі мақсаттарда пайдалану жоспарлары тұрғысынан да қиындық тудырды. Соңғы жылдары көлге әсер ететін кәріз жүйелерінің күтімі жақсартылды, және қазіргі уақытта көлдің экологиялық жағдайы он-екеу немесе жиырма жыл бұрынғыдан әлдеқайда жақсы.