Кіріспе
Босния және Герцеговинадағы қала Требинье () – Босния және Герцеговинадағы Серб Республикасындағы қала және муниципалитет. Бұл Босния және Герцеговинаның ең оңтүстік қаласы және Шығыс Герцеговина аймағындағы Требишница өзенінің жағасында орналасқан. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың халқы 31 433 адамды құрайды. Қаланың ескі қалалық ауданы 18 ғасырға дейін Османдық кезеңге дейін жетеді және Арсланагич көпірін, сондай-ақ Перовица көпірі деп те аталатын көпірді қамтиды.
Trebinje (, ) is a city and municipality in Republika Srpska, Bosnia and Herzegovina. It is the southernmost city in Bosnia and Herzegovina and is situated on the banks of the Trebišnjica river in the region of East Herzegovina. As of 2013, it has a population of 31,433 inhabitants. The city's old town quarter dates to the 18th century Ottoman period, and includes the Arslanagić Bridge, also known as Perovića Bridge.
Физикалық география
Қала Требишница өзенінің аңғарында, Леотар тауының етегінде, Герцеговинаның оңтүстік-шығысында, Адриатика теңізі жағалауындағы Дубровник (Хорватия) қаласынан шамамен жолмен орналасқан. Өзен бойында бірнеше диірмендер мен бірнеше көпірлер бар, оның ішінде Требинье қаласының өзінде үш көпір, сондай-ақ жақын жердегі тарихи Османдық Арсланагич көпірі де бар. Өзен гидроэлектр энергиясын өндіру үшін кеңінен пайдаланылады. Қаланың оңтүстік-батысында орналасқан Попово Полье аймағынан өткеннен кейін, қыста әрдайым тасып толатын өзен табиғи түрде жер астымен Адриатика теңізіне, Дубровникке жақын жерге ағып кіреді. Требинье "күн мен платан ағаштарының қаласы" деп белгілі, және ол Босния және Герцеговинаның ең әдемі қалаларының бірі саналады. Қала Шығыс Герцеговина аймағының экономикалық және мәдени орталығы болып табылады.
Саяси география
Требинье муниципалитеті Серб Республикасының ең оңтүстік бөлігінде және Герцеговина-Неретва кантонындағы Босния және Герцеговина Федерациясының Билеца, Любинье және Равно муниципалитеттерімен шектеседі. Требинье муниципалитетінің аумағы 904 км² және ол Серб Республикасының жалпы аумағының 3,68% құрайды.
Климат
Требиньеде Оңтүстік Адриатика жағалауына тән, мол жауын-шашынды ылғалды субтропикалық климат (Cfa) басылады.
Орта ғасырлар
Константин VII (913-959) Travunija (Τερβουνια) туралы айтқан. Сербиялық князь Властимир (830-51) өзінің қызын Белое ұлы Кражинаға үйлендірді, және осы әулет Travunijaның мұрагерлік билеушілеріне айналды. 1040 жылға қарай Стефан Войславтың мемлекеті солтүстіктегі Стондан бастап, оның астанасы Скадарға дейін, Скадар көлінің оңтүстік жағалауында орналасқан, ал Требинье, Котор және Барда басқа да резиденциялар құрылды. Бұл қала Рагузадан Константинопольға дейінгі жолды бақылап тұрды, осы жолмен 1096 жылы Тулуза графы Раймонд IV және оның крестшілері өтті. Требинье епархиясының епископтық тағы Польеде, Требиньеге жақын орналасқан. 12 ғасырдың соңында Стефан Неманья Требиньені қоса провинцияларды жаулап алды. Tribunia немесе Travunja деген атпен ол 1355 жылға дейін Сербия империясының құрамында болды.
Осман дәуірі
Банат көтерілісінен кейін Әйіпті Саваның денесін өртеу, басқа аймақтардағы сербтерді Осман империясына қарсы көтерілуге жетеледі. Никшич воеводасы Грдан, серб патриархы Йован Кантулмен бірге көтеріліс ұйымдастырды. 1596 жылдан бастап Герцеговинадағы Осман империясына қарсы күрес орталығы Требиньедегі Тврдош монастыры болды, онда митрополит Висарион орналасқан. 1596 жылы көтеріліс Бьелопавлићиде басталды, кейін Дробнячи, Никшич, Пива және Гачкоға тарады (1596-97 жылғы серб көтерілісін қараңыз). Көтерілісшілер Гачко даласында жеңіліске ұшырады. Нәтижесінде, сыртқы қолдаудың болмауынан көтеріліс сәтсіз аяқталды. Осман билігі кезіндегі ең бейбіт кезең 18 ғасыр болды. Австро-Венгрия билігі тұсында Требиньеде ешқандай зауыт немесе ірі инвестициялар жасалмады. Осы және осыған байланысты шаралар жергілікті халықтың Сербияға көшіп кетуіне себеп болды. Австро-Венгрия әкімшілігі кезінде (1878-1918) қаланың төңірегіндегі төбелерге бірнеше бекіністер салынды және қалада гарнизон орналастырылды. Империялық әкімдер қаланы батысқа қарай кеңейтіп, қазіргі басты көшені, сондай-ақ бірнеше алаңдар, саябақтар, мектептер, темекі плантациялары және т.б. салды.
Югославия СФР (1945-1992)
Требинье 1945-1980 жылдар аралығында Иосип Броз Титоның Югославия Социалистік Федеративтік Республикасы кезінде қарқынды өсті. Ол ерекше айқын гидроэлектрлік әлеуетін, бөгеттер, жасанды көлдер, туннельдер және гидроэлектр станциялары арқылы дамытты. Бұл өнеркәсіптік даму Требинье қаласының халқының көптеп өсуіне себеп болды.
Босния соғысы (1992-1995)
Требинье Босния соғысы кезінде сербтер бақылауындағы Шығыс Герцеговинадағы ең ірі қала болды. Ол 1991 жылдың күзінен бастап босниялық серб күштерінің бақылауында болды және Хорватияның Дубровник қаласын қоршауға алған Югослав Халық Армиясы (JNA) әскерлері үшін маңызды командалық және артиллериялық база ретінде қолданылды. 1992 жылы Требинье өзін-өзі жариялаған Сербияның Герцеговина автономиялық аймағының астанасы деп жарияланды. Босниялық мусульмандар (бошняктар) кейіннен JNA қатарына әскерге шақырылды, бас тартқандар аталды, осыдан кейін олар аймақтан қашып кетті. Соғыс жылдары қаланың он мешіті қиратылды.
Демография
2013 жылғы халық санауының нәтижесі бойынша Требинье қаласының халқы 31 433 адамды құрайды.
Мәдениет
Требиньедегі серб православие шіркеуі 1888-1908 жылдары салынған. Герцеговачка Грачаница монастыры, Косоводагы Грачаница монастырының шамамен үлгісі, 2000 жылы аяқталды. Шіркеулер қаланың үстінде, тарихи Черквина төбесінде орналасқан. 15 ғасырдағы Тврдош монастыры Требиньеден оңтүстік-батысқа қарай екі шақырым жерде орналасқан, және ол көне заманнан қалған шіркеуді қамтиды. Дужи монастыры Требиньеден батысқа қарай 10 шақырым жерде орналасқан. Қала орталығында Марияның тууына арналған рим-католик соборы, сондай-ақ белгілі ақындар Ньегош пен Йован Дучичтің (қаланың тумасы) ескерткіштері бар. Ескі қалада орналасқан Осман Паша Ресулбегович мешіті алғаш 1726 жылы салынған және 2005 жылы толығымен қайта жаңартылған. Ескі қаланың қабырғалары жақсы сақталған. Арсланагич көпірі (1574) қала орталығынан солтүстікке қарай 1 км қашықтықта орналасқан. «Музыка және тағы басқасы» атты жазғы фестиваль жақында Требиньеде жыл сайынғы дәстүрге айналды, ол тамыз айында шамамен екі аптаға созылады. Бұл жанды шарада концерттер ғана емес, сонымен қатар әлемдік деңгейдегі классикалық музыканттар ұйымдастыратын академиялар да өтеді. Фестиваль әртүрлі орындарда өткізіледі, оның ішінде Черквина амфитеатры, ККТ мәдениет орталығы, жергілікті музыка мектебі, Вилла Ластва және Герцеговина мұражайы.
Спорт
Жергілікті футбол клубы, FK Leotar Trebinje, Босния және Герцеговинаның Жоғарғы лигасынде ойнайды.
Әуежай жобасы
2020 жылы Сербия Республикасымен қарым-қатынас аясында Требинье әуежайының жоспары қайта жаңғыртылды. Жаңа әуежай Требиньеден шамамен он шақырым қашықтықта орналасқан Мионичи ауылында салынады. Оның ұшу-қону жолағы 3,5 шақырым, такси жолдары 4,5 шақырымды құрайды және 7000 шаршы метрлік терминал ғимараты болады. Әуежай Сербия Республикасының толық меншігінде болады, ол құрылысына 50 миллион евродан астам инвестиция салады. Ниш әуежайынан Младен Станкович жаңа әуежай басқару компаниясының директоры болып тағайындалды. Жұмыстарды Герцеговина құрылыс компанияларының консорциумы орындайды. 2020 жылдың қыркүйегінде РС Требиньедегі әуежай құрылысы үшін жерді иелiктен айырудың ерекше тәртібі туралы заң қабылдады. Бірінші рейстер 2022 жылға жоспарланған, бірақ әуежайдағы жұмыстар 4 жылға дейін жалғасуы мүмкін.