Кіріспе
Американдық әлеуметтанушы NOTOC Дональд Блэк (1941 – 30 қаңтар 2024) 2016 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Вирджиния университетінде әлеуметтік ғылымдар профессоры болды. Блэк 1968 жылы Мичиган университетінен социология ғылымдарының докторы дәрежесін алды, Вирджинияға 1985 жылы көшіп келгенге дейін Йель және Гарвард заң мектептерінде оқытты. Блэк «Құқықтың мінез-құлқы», «Полицияның әдет-ғұрыптары» және «Социологиялық әділдік» атты кітаптардың авторы, олардың барлығы оның құқық теориясының әртүрлі аспектілерін ұсынады. Соңғы жылдары «Дұрыс пен бұрыстың әлеуметтік құрылымы» еңбегі оның теориясын жанжалды басқару мәселесіне кеңейтті, заңнан басқа, мысалы, қаңқу, жалтару, өзіне қол жұмсау немесе жанжалдар арқылы шешілетін жағдайларға назар аударды. Блэктің соңғы кітабы «Моральдық уақыт» адамдар арасындағы барлық қарым-қатынастардағы моральдық қақтығыстардың себептерін анықтады. Блэк сонымен қатар «Таза социологияны» құрды – адам мінез-құлқын әлеуметтік геометриясы арқылы түсіндіретін ерекше теориялық тәсіл. «Таза социология» жалпы социологиялық парадигма болғандықтан, оны құқық, жанжал және жанжалды басқарудан басқа да салаларға қолдануға болады, мысалы, өнер, дін және идеялар.
NOTOC
Donald Black (1941 – January 30, 2024) was a university professor of the social sciences at the University of Virginia until his retirement in 2016. Black received his Ph. D. in sociology from the University of Michigan in 1968, and he taught at the law schools of both Yale and Harvard before moving to Virginia in 1985. Black authored The Behavior of Law, The Manners and Customs of the Police, and Sociological Justice, all of which present various aspects of his theory of law. More recently, The Social Structure of Right and Wrong extended his theory to address conflict management more broadly, focusing on instances where people handle conflicts through means other than the law, such as through gossip, avoidance, suicide, or feuding. Black's latest book, Moral Time, identified the causes of moral conflict in all human relationships. Black also founded pure sociology, a distinctive theoretical approach that explains human behavior with its social geometry. Since pure sociology is a general sociological paradigm, it may be applied to subjects other than law, conflict, and conflict management—for example, art, religion, and ideas.
Блэктің шығармалары
1970 ж. «Қылмыс деңгейінің өндірісі». Америкалық социологиялық шолу 35:733–748. 1971 ж. «Қамаудың әлеуметтік ұйымы». Стенфорд құқық шолуы 23:1087–1111. 1972 ж. «Құқықтық социологияның шекаралары». Йель құқық журналы 81:1086–1100. 1973 ж. «Құқықтың жұмылдырылуы». Құқық зерттеулері журналы 2:125–149. 1973 ж. «Кіріспе». Дональд Блэк және Морин Майлски редакциялаған «Құқықтың әлеуметтік ұйымы» кітабының 1–14 беттері. Нью-Йорк: Академиялық баспасөз. 1976 ж. Заңның мінез-құлқы. Нью-Йорк: Академиялық баспасөз. 1979 ж. «Құқық социологиясындағы ақылға қонымдылық». Америкалық социологиялық шолу 44(1):18–27. 1979 ж. «Құқықтың өлшемі туралы ескерту». Informationsbrief für Rechtssoziologie, Sonderheft 2:92–106. 1979 ж. «Таза социология стратегиясы». Скотт Г. Макналл редакциялаған «Социологиядағы теориялық перспективалар» кітабының 149–168 беттері. Нью-Йорк: Сент-Мартин баспасы. 1980 ж. Полицияның әдеп-ғұрыптары мен салты. Нью-Йорк: Академиялық баспасөз. 1981 ж. «Құқықтық антропологияның маңыздылығы». Қазіргі заманғы социология 10(1):43–46. 1983 ж. «Қылмыс – әлеуметтік бақылау ретінде». Америкалық социологиялық шолу 48:34–45. 1984 ж. Әлеуметтік бақылаудың жалпы теориясы, 1-том: Негіздер. Орландо: Академиялық баспасөз. (редактор) 1984 ж. «Алдын ала сөз». Дональд Блэк редакциялаған «Әлеуметтік бақылаудың жалпы теориясы, 1-том: Негіздер». Орландо: Академиялық баспасөз. 1984 ж. «Әлеуметтік бақылау тәуелді айнымалы ретінде». Дональд Блэк редакциялаған «Әлеуметтік бақылаудың жалпы теориясы, 1-том: Негіздер». Орландо: Академиялық баспасөз. (редактор) 1984 ж. Әлеуметтік бақылаудың жалпы теориясы, 2-том: Таңдалған проблемалар. Орландо: Академиялық баспасөз. (редактор) 1984 ж. «Алдын ала сөз». Дональд Блэк редакциялаған «Әлеуметтік бақылаудың жалпы теориясы, 2-том: Таңдалған проблемалар». Орландо: Академиялық баспасөз. 1984 ж. «Қылмыс – әлеуметтік бақылау ретінде». Дональд Блэк редакциялаған «Әлеуметтік бақылаудың жалпы теориясы, 2-том: Таңдалған проблемалар» кітабының 1–27 беттері. Орландо: Академиялық баспасөз. 1984 ж. «Америкадағы юрикократия». Токвильдің шолуы – La Revue Tocqueville 6:273–281. 1987 ж. «Компенсация және бақытсыздықтың әлеуметтік құрылымы». Law & Society Review 21(4):563–584. 1987 ж. «Ислам құқығы социологиясына қатысты ескерту». Равиндра С. Харе редакциялаған «Ислам құқығы, әділдік және қоғам туралы перспективалар» кітабының 47–62 беттері. Жұмыс қағаздары, № 3. Шарлоттсвилл: Вирджиния университетінің жоғары оқу орнының орталығы. 1989 ж. Әлеуметтік әділдік. Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы. 1990 ж. «Көрестік басқарудың бастапқы формалары». Аризона мемлекеттік университетінің Әділет мектебі дайындаған «Әділет, құқық және әлеуметтік бақылау зерттеулерінің жаңа бағыттары». Нью-Йорк: Plenum Press. 1991 ж. «Салмақты әділдік». Litigation 18:32–35. 1992 ж. «Өзін-өзі әлеуметтік бақылау». Джеймс Такер редакциялаған «Вирджинияның социологиялық шолуы: Құқық және жанжалдарды басқару» кітабының 39–49 беттері. Гринвич: JAI Press Inc. 1993 ж. «Құқықтың жұмылдырылуы: Тұжырымдаманың өмірбаяны» («La Mobilisation du Droit: Autobiographie d’un Concept»): Андре Жан Арно басшылығымен «Dictionnaire Encyclopédique de Théorie et de Sociologie de Droit» кітабының 376–378 беттері. Париж: Librairie, Générale de Droit et de Jurisprudence. 1995 ж. «Таза социологияның эпистемологиясы». Заң және әлеуметтік зерттеулер 20:829–870. 1997 ж. «Құқықтық социологияның заңгерленуі». Amici (Америкалық социологиялық қауымдастықтың заң социологиясы бөлімінің жаңалықтары) 5:4–7. 1998 ж. Дұрыс пен бұрыс туралы әлеуметтік құрылым. Сан-Диего: Академиялық баспасөз. 2000 ж. «Моральдың пайда болуы туралы». Денсаулық зерттеулер журналы 7:107–119. 2000 ж. «Социологияны тазарту». Қазіргі заманғы социология 29(5):704–709. 2000 ж. «Таза социологияның армандары». Социологиялық теория 18(3):343–367. 2002 ж. «Заң геометриясы: Дональд Блэкпен сұхбат». Аарон Белл. Халықаралық заң социологиясы журналы 30:101–129. 2002 ж. «Терроризм – әлеуметтік бақылау. 1-бөлім: Жою геометриясы». Америкалық социологиялық қауымдастығы Қылмыс, құқық және бұзылулар жаңалықтары Көктем:3–5. 2002 ж. «Терроризм – әлеуметтік бақылау. 2-бөлім: Жазалау геометриясы». Америкалық социологиялық қауымдастығы Қылмыс, құқық және девиант жаңалықтары Жаз:3–5. 2002 ж. «Таза социология және ашу геометриясы». Аллан В. Хорвицтің «Заң мінез-құлқына қарай: Ретроспективті бағалау» кітабында. Қазіргі заманғы социология 31(6):668–674. 2004 ж. «Терроризм геометриясы». Роберта Сенешаль де ла Рош редакциялаған «Терроризм теориялары» симпозиумында. Социологиялық теория 22:14–25. 2004 ж. «Зорлық құрылымдары». Маргарет А. Захн, Генри Х. Браунштейн және Шелли Л. Джексон редакциялаған «Зорлық-зомбылық: Теориядан зерттеуге дейін» кітабының 145–158 беттері. Цинциннати: Anderson Publishing Company. 2004 ж. «Терроризм – әлеуметтік бақылау». Маттью Дефлем редакциялаған «Терроризм және терроризмге қарсы іс-қимыл: Криминологиялық перспективалар». Нью-Йорк: Elsevier Ltd. 2007 ж. «Құқықтық салыстырмалылық». Дэвид С. Кларк редакциялаған «Заң және қоғам энциклопедиясы: Америкалық және жаһандық перспективалар, 3-том». Thousand Oaks, CA: Sage Publications. 2010 ж. «Заң қалай мінез-құлық етеді: Дональд Блэкпен сұхбат». Мара Абрамовиц. Халықаралық құқық, қылмыс және әділет журналы 38:37–47. 2010 ж. Заңның мінез-құлқы (Арнайы басылым). Бингли, Англия: Emerald. 2011 ж. Моральдық уақыт. Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы.
1984. “Preface.” Toward a General Theory of Social Control, Volume 1: Fundamentals, edited by Donald Black. Orlando: Academic Press. 1984. “Social Control as a Dependent Variable.” In Toward a General Theory of Social Control, Volume 1: Fundamentals, edited by Donald Black. Orlando: Academic Press. (editor)
1984. Toward a General Theory of Social Control, Volume 2: Selected Problems. Orlando: Academic Press. (editor)
1984. “Preface.” Toward a General Theory of Social Control, Volume 2: Selected Problems, edited by Donald Black. Orlando: Academic Press. 1984. “Crime as Social Control.” Pages 1–27 in Toward a General Theory of Social Control, Volume 2: Selected Problems, edited by Donald Black. Orlando: Academic Press. 1984. “Jurocracy in America.” The Tocqueville Review – La Revue Tocquevelle 6:273 281. 1987. “Compensation and the Social Structure of Misfortune.” Law & Society Review 21(4):563 584. 1987. “A Note on the Sociology of Islamic Law.” Pages 47–62 in Perspectives on Islamic Law, Justice and Society, edited by Ravindra S. Khare. Working Papers, Number 3. Charlottesville: Center for Advanced Studies University of Virginia. 1989. Sociological Justice. New York: Oxford University Press. 1990. “The Elementary Forms of Conflict Management.” In New Direction in the Study of Justice, Law, and Social Control, prepared by the School of Justice Studies, Arizona State University. New York: Plenum Press. 1991. “Relative Justice.” Litigation 18:32 35. 1992. “Social Control of the Self.” Pages 39–49 in Virginia Review of Sociology: Law and Conflict Management, edited by James Tucker. Greenwich: JAI Press Inc.
1993. “La Mobilisation du Droit: Autobiographie d’un Concept: (The Mobilization of Law: Autobiography of a Concept”). Pages 376–378 in Dictionnaire Encyclopédique de Théorie et de Sociologie de Droit, under the direction of André Jean Arnaud. Paris: Librairie, Générale de Droit et de Jurisprudence. 1995. “The Epistemology of Pure Sociology.” Law and Social Inquiry 20:829 870.\
1997. “The Lawyerization of Legal Sociology.” Amici (Newsletter of the Sociology of Law Section, American Sociological Association) 5:4 7. 1998. The Social Structure of Right and Wrong. San Diego: Academic Press. 2000. “On the Origin of Morality.” Journal of Consciousness Studies 7:107 1191. 2000. “The Purification of Sociology.” Contemporary Sociology 29(5):704 709. 2000. “Dreams of Pure Sociology.” Sociological Theory 18(3):343 367. 2002. “The Geometry of Law: An Interview with Donald Black”, by Aaron Bell. International Journal of the Sociology of Law 30:101 129. 2002. “Terrorism as Social Control. Part I: The Geometry of Destruction.” American Sociological Association Crime, Law, and Deviance Newsletter Spring:3 5. 2002. “Terrorism as Social Control. Part II: The Geometry of Retaliation.” American Sociological Association Crime, Law, and Deviance Newsletter Summer:3 5. 2002. “Pure Sociology and the Geometry of Discovery.” In Toward a New Science of Sociology: A Retrospective Evaluation of The Behavior of Law, by Allan V. Horwitz. Contemporary Sociology 31(6):668 674. 2004. “The Geometry of Terrorism.” In “Theories of Terrorism,” symposium edited by Roberta Senechal de la Roche. Sociological Theory 22:14 25. 2004. “Violent Structures.” Pages 145–158 in Violence: From Theory to Research, edited by Margaret A. Zahn, Henry H. Brownstein, and Shelly L. Jackson. Cincinnati: Anderson Publishing Company. 2004. “Terrorism as Social Control.” In Terrorism and Counter Terrorism: Criminological Perspectives, edited by Mathieu Deflem. New York: Elsevier Ltd.
2007. “Legal Relativity.” In the Encyclopedia of Law and Society: American and Global Perspectives, Volume 3, edited by David S. Clark. Thousand Oaks, CA: Sage Publications. 2010. “How Law Behaves: An Interview with Donald Black,” by Mara Abramowitz. International Journal of Law, Crime and Justice 38:37 47. 2010. The Behavior of Law (Special Edition). Bingley, England: Emerald. 2011. Moral Time. New York: Oxford University Press.
Қатынасты көздер
Блэктің теориялық көзқарасына, оның эпистемологиясына және түсіндірме үлгілеріне көп сүйенетін еңбектер. Сондай-ақ, «Таза социология» еңбегінің сілтемелер бөлімін қараңыз. Баумгартнер, М. П. 1988. «Қала сыртындағы моральдық тәртіп». Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы. 1992. «Балалық шақтағы соғыс және бейбітшілік». Джеймс Такердің редакциясымен, Вирджиния социологиялық шолуының I томы, 1–38 беттер. Орландо: Академиялық баспа. Борг, Мариан Дж. 1992. «Қақтығысты басқару және қазіргі әлемдік жүйе». Социологиялық форум 7:261–282. Кэмпбелл, Брэдли. 2010. «Геноцид кезіндегі қайшылықты мінез-құлық». Социологиялық форум 25(2):296–314. Куни, Марк. 1997. «Соғыстан тирандыққа: өлімге әкелетін қақтығыс және мемлекет». Американдық социологиялық шолу 62(2):316–338. 1997б. «Элиталық қылмыстың төмендеуі». Криминология 35(3):381–407. 1998. «Жауынгерлер және бейбітшілдік жасаушылар: үшінші тараптар зорлық-зомбылықты қалай қалыптастырады». Нью-Йорк: Нью-Йорк университетінің баспасы. Моррилл, Келвин. 1995. «Атқарушылық тәсіл: корпорациялардағы қақтығысты басқару». Чикаго: Чикаго университетінің баспасы. Сенешаль де ла Рош, Роберта. 1996. «Коллективтік зорлық-зомбылық – әлеуметтік бақылау ретінде». Социологиялық форум 11(1):97–128. Такер, Джеймс. 1993. «Қызметкерлердің қарсылығының күнделікті формалары». Социологиялық форум 8:25–45. 1999. «Терапиялық корпорация». Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы.
Маңызды сілтемелер
Гринберг, Дэвид Ф. 1983. "Дональд Блэктің заңның әлеуметтануы: сын". Заң және қоғам туралы шолу 17:337–368. Хант, Алан. 1983. "Құқықтың мінез-құлықтық әлеуметтануы: Дональд Блэктің теориясын сынау". Заң және қоғам журналы 10 (1): 19–46. Маршалл, Дуглас А. 2008. “Тазалықтың қауіптері: ‘Таза әлеуметтану’ мен ғылымның үйлеспеушілігі туралы”. Социологиялық тоқсандық 49(2): 209–235. Маршалл, Дуглас А. 2008. “Теориялық пікірталастан риториканы шығару: Михалскиге жауап”. Социологиялық тоқсандық 49(2): 275–284. Смит, Кристиан. 2010. "Желілік құрылымдылығының жоғалған тұлғалары". "Адам деген не?" кітабының 4-тарауы: Адамзатқа, әлеуметтік өмірге және моральдық жақсылыққа қайта қарау. Чикаго университетінің баспасы. Вонг, Кам С. 1995. "Блэктің заңның мінез-құлқы туралы теориясын қайта қарау". Халықаралық құқық әлеуметтану журналы 23(1): 189–232.