Кіріспе

Мелвин Лоуренс ДеФлер (1923 жылдың 27 сәуірі – 2017 жылдың 13 ақпаны) – коммуникация саласындағы профессор және ғалым. Оның алғашқы зерттеу саласы әлеуметтік ғылымдар болды.

Өмірбаян

Мелвин Лоуренс ДеФлер 1923 жылғы 27 сәуірде Орегон штатының Портленд қаласында дүниеге келген. ДеФлер 1954 жылы Вашингтон университетінен әлеуметтік психология саласы бойынша философия докторы (Ph.D.) дәрежесін алған. Оның "Жапырақша арқылы хабар алмасудағы ынталандыру-жауап байланыстарының тәжірибелік зерттеулері" атты диссертациясы американдық қоғамда ақпараттың таралуын зерттеу үшін әлеуметтану, психология және коммуникация салаларының білімін пайдаланған. Ол Индиана университетінде (1954–1963), Кентукки университетінде (1963–1967), Вашингтон штаты университетінде (1967–1976), Нью-Мексико университетінде (1976–1980), Майами университетінде (1981–1985), Сиракуза университетінде (1987–1994) және Вашингтон университетінде сабақ берген. Кейіннен ол Бостон университетінің Жалпы хабар тарату, жарнама және қарым-қатынас факультетінде коммуникация профессоры қызметін атқарды. Сонымен қатар, ол Аргентинаға екі рет Фулбрайт профессоры ретінде барған, Аргентинаның әлеуметтану қоғамымен және Иберо-Америкалық әлеуметтану қоғамымен байланыста болды, соңғысында бас хатшы болып қызмет еткен. ДеФлер аспирантура және ғылыми зерттеулер жөніндегі қауымдасқан деканы Маргарет ДеФлорға үйленген. ДеФлер 2017 жылғы 13 ақпанда 93 жасында қайтыс болды.

Академиялық жұмыс

Оның алғашқы еңбектері Стюарт Додд пен Джордж А. Лундберг, әлеуметтанушылар мен психологтарға қарыздар. Бұл топ әлеуметтанудың дамуына физикалық ғылымдарда қолданылатын сандық өлшеуді, статистикалық деректерді талдауды және сипаттамалық математикалық модельдерді пайдаланды. Оның жұмысына тағы бір күш әсер етті: ол мансабын Екінші дүниежүзілік соғыстың естеліктері әлі жаңа болған кезде бастады және Академиялық әлемге Сүзік соғыс АҚШ-тың саяси, экономикалық және әлеуметтік атмосферасын қалыптастыруда маңызды рөл атқарған кезде енді. Әлеуметтік психология зерттеулері АҚШ үкіметі мен әскерінің жаңа әлемдік динамикада (Шығыс пен Батыс арасындағы қарым-қатынаста) жұмыс істеу үшін қажет деп санайтын білім қорына үлкен үлес қосты. Мысалы, Project Revere зерттеген парақша тарату процестері, оқшауланған, тұтқынға алынған немесе көшірілген халыққа ақпарат жеткізудің тиімді тәсілі болды. Ол 1970-ші жылдардың басында әлеуметтануға баса назар аударды, бірнеше рет қайта басылған кіріспе әлеуметтану оқулығын бірлесіп жазды. Ол университеттердегі жұмысқа орналасу практикасындағы кемсітушілік туралы зерттеуге де авторлық қатысты, әсіресе социология факультеттерінде (Wolfe et al., 1973), бұл зерттеуде де статистикалық әдістер мен сауалнамаларға ерекше мән берілді. Бірақ, ол өзінің назарын басқа жаққа бұрды. Теледидардың кең таралуымен ол бұқаралық ақпарат құралдарын зерттей бастады. Атап айтқанда, ол теледидардың балалардың кәсіби мамандықтар туралы біліміне және американдық телерадио хабарларын тарату жүйелерінің мазмұны мен өнімділігіне әсерін зерттеді. Ол және басқалар әлеуметтік күтулер теориясының ресми анықтамасын жасады, оны теледидар көрушінің әртүрлі топтардың әлеуметтік құрылымдық үлгілеріне бейімделуін болжауға арналған модельге қолданды, тіпті олар бұл топтардың мүшесі болмаған немесе болашақта болмайтын жағдайда да. Басқа зерттеулерде бұқаралық ақпарат құралдары арқылы қалыптасқан әлеуметтік проблемалардың қабылдануы мен олардың БАҚ-та бейнеленуі арасындағы байланыс зерттелді. Ол 1970 жылы мәдени нормалар теориясы туралы өз ұсынысын жасады, ол оның пікірінше, "әлеуметтік күтулер теориясының негізін қалады". 1970-1980 жылдары ол жаңалықтардың таралуына қатысты зерттеулерді жалғастырды. Негізгі зерттеулерді қарап шығарғанда (DeFleur, 1988), ол жаңа технологиялар пайда болғанмен де, ауыздан ауызға таратудың маңыздылығын сақтап қалғанын және кең халықты қызықтыратын маңызды оқиғалар одан да жылдам және алысқа таралатынын анықтады. Оның зерттеулері 1976 жылы Сандра Болл Рокечпен бірлесіп Медиа жүйелерінің тәуелділік теориясын құруға әкелді. ДеФлур өзінің Тимоти Плэкспен бірлесіп жасаған медианың тілдік қалыптасу функциясы туралы идеясын (медиа хабарларды қалай қалыптастырады және бұл әлеуметтік мінез-құлық үшін нені білдіреді) төрт теорияның бірі ретінде атады (ДеФлур және Балл Рокеах, 1989). Қалған үш теория – баспасөздің мағынаны құрастыру функциясы, өркендеу теориясы және баспасөздің күн тәртібін белгілеу функциясы. Оның "таза" әлеуметтік психологиядан бұқаралық коммуникацияға ауысуы осы саланың дамуын көрсетеді. Оның теориялары бұқаралық коммуникация зерттеулерінде және жалпы теориялық шолуларда кеңінен сілтеме жасалады. Ол Вашингтон штаты университетінің жаһандық медиа зерттеулер орталығының атқарушы кеңесінің мүшесі, оның ұраны – "Жалпы медиа әлемді қамтиды, біз жаһандық медианы қамтимыз" – оның соңғы жұмысының бағытымен байланысты, ол әртүрлі мәдениеттердегі аудиторияның жаңалықтарды еске түсіру дәлдігін зерттеуге арналған (Faccoro & DeFleur, 1993).

Таңдалған библиография

Дэннис, Э. Э. және Дефлор, М. Л. (2010). Цифрлық дәуірдегі медианы түсіну. Allyn & Bacon. Дефлор, М. Л. (1983). Америка қоғамындағы әлеуметтік мәселелер. Prentice Hall. Дефлор, М. Л. (1987). Жаңалықтарды тарату бойынша зерттеулердің өсуі мен төмендеуі: 1945–1985 жылдар. Коммуникация зерттеулері, 14(1), 109–130. Дефлор, М. Л. (1988). Ақпаратты тарату. Қоғам, 2, 72–81. Дефлор, М. Л. және Болл Рокеах, С. (1989). Бұқаралық коммуникация теориясы (5-ші басылым). White Plains, NY: Longman. Дефлор, М. Л. & Кронин, М. М. (1991). Жаңалықтарды газеттен немесе теледидардан таратудағы толықтығы мен дәлдігі. Әлеуметтік сауалнама, 61(2), 148–166. Дефлор, М. Л. & Денис, Е. (1998). Бұқаралық коммуникацияны түсіну. (6-шы басылым). Boston: Houghton Mifflin. Дефлор, М. Л. және басқалар. (1992). Газет, компьютер, теледидар және радио арқылы ұсынылған жаңалықтарды аудиторияның еске түсіруі. Журналистика тоқсаны, 69, 1010–1022. Дефлор, М. Л., Керни, П. & Плакс, Т. Г. (1993). Қазіргі Америкадағы коммуникацияны меңгеру: теория, зерттеу және тәжірибе. Mountain View, CA: Mayfield Publishing Company. Дефлор, М. Л., Керни, П. & Плакс, Т. Г. (1997). Адам коммуникациясының негіздері. (2-ші басылым). Mountain View, CA: Mayfield Publishing. Дефлор, М. Л. & Ларсен, О. Н. (1987). Коммуникация ағыны. (2-ші басылым). New Brunswick, NJ: Transaction, Inc. (Түпнұсқалық жұмыс 1958 жылы жарық көрді). Дефлор, М. Л. & Плакс, Т. Г. (1980). Адам коммуникациясы биоәлеуметтік процесс ретінде. Халықаралық коммуникация қауымдастығына ұсынылған хабарлама, Акапулько, Мексика. Дефлор, М. Л. & Вести, Ф. (желтоқсан 1958) Сөздік көзқарастар мен ашық әрекеттер: көзқарастардың маңыздылығы туралы тәжірибе. Американдық социологиялық шолу, 12(6). Факкоро, Л. Б. & Дефлор, М. Л. (1993). Газет, компьютер, теледидар және радиодан алынған жаңалықтарды аудиторияның қаншалықты жақсы есте сақтайтыны туралы мәдени-саяси эксперимент. Журналистика тоқсаны, 70, 585–601. Хокинс, Р. П. және басқалар. Коммуникация ғылымын дамыту: Жаппай және жеке коммуникациялық процестерді біріктіру. Әлеуметтік сауалнама, 60, 434–437. Хаббард, Дж. С., Дефлор, М. Л. & Дефлор, Л. Б. (1975). Жаппай ақпарат құралдарының қоғамдық проблемалар туралы түсініктерге әсері. Әлеуметтік мәселелер, 23(1), 22–34. Лоури, С. А. & Дефлор, М. Л. (1995). Жаппай коммуникация зерттеулерінің кезеңдері: БАҚ әсері. (3-ші басылым). White Plains, NY: Longman. Вольф, Дж. К., Дефлор, М. Л. және Слокум, В. Л. (1973). Социология факультеттеріндегі түлектерді жұмысқа алудағы жыныстық дискриминация: мифтер мен шындықтар. Американдық социолог, 8(4), 159–164.