Кіріспе
Anserimimus (,/æ//n//s//ər//ᵻ/'/m//aɪ//m//ə//s/ ANsərimEYEməs; "қазға ұқсаған") - орнитомимид теропод динозаврларының бір туысы, қазіргі Моңғолия аймағындағы Кейінгі Бор кезеңінен қалған. Ол ұзын денелі, жылдам жүгіретін жануар болған, мүмкін, барлық жейтін. Белгілі қазба жәндіктерінен көрініп тұрғанындай, ол басқа орнитомимидтерге жақын болған, бірақ алдыңғы аяқтары күштірек болған.
Anserimimus (,/æ//n//s//ər//ᵻ/'/m//aɪ//m//ə//s/ ANsərimEYEməs; "goose mimic") is a genus of ornithomimid theropod dinosaur, from the Late Cretaceous Period of what is now Mongolia. It was a lanky, fast running animal, possibly an omnivore. From what fossils are known, it probably closely resembled other ornithomimids, except for its more powerful forelimbs.
Ашылу
Ансеримимус 1970-ші жылдардың соңында Гоби шөліне жасалған бірлескен советтік-монғолдық экспедиция кезінде Баянхонгор аймағында табылған. Монғол палеонтологы Ринчен Барсболд 1988 жылы оны "қаз" деген мағына беретін латынша anser және "құдайға жараушы" деген мағына беретін грекше mimos сөздерін біріктіріп, Anserimimus деп атады. Ансер – қаздардың бірнеше түрінің жалпы атауы. Ансеримимус қазға тікелей ұқсамаса да, орнитомимозаврлар дәстүрлі түрде әртүрлі құстардың аттарымен аталады, мысалы, Струтиомимус («көпіршік құдайға жараушы»), Галлимимус («қасқыр құдайға жараушы») және Пелеканимимус («пеликан құдайға жараушы»). Anserimimus-тің жалғыз белгілі түрі – Anserimimus planinychus. Түрдің атауы латын тіліндегі planus – «жазық» және ежетегі грек тіліндегі ὄνυξ (onyx) – «тырнақ» сөздерінен шыққан, бұл оның ерекше жазық тырнақтарын көрсетеді. Anserimimus-тің тек бір ғана үлгісі бар, оның голотипі IGM 100/300. Ол бас сүйегі мен төменгі жақ сүйегі жоқ, бірақ толық және байланысқан қаңқадан тұрады. Anserimimus-тің анатомиясы туралы ақпарат шектеулі, өйткені Барсболд осы сүйектердің көпшілігін сипаттамады, оның орнына Anserimimus-ті басқа орнитомимидтерден ерекшелендіретін ерекшеліктеріне ғана назар аударды. 2005 жылы жарияланбаған диссертациясында Роберт Бронович түрдің егжей-тегжейлі сипаттамасын берді, сондай-ақ оған қосымша материалдарды, оның ішінде екінші жартылай қаңқаны, ZPAL MgD I/65 үлгісін де қосты. Алайда, 2010 жылы Бронович бұл табылған нәрсе, Anserimimus planinychus-ке ең жақын болғанымен, жеке таксонды білдіретінін мәлімдеді.
Сипаттама
Ансеримимус – орташа өлшемді орнитомимозавр. Грегори С. Пол 2010 жылы оның ұзындығын шамамен 4 метр, ал салмағын шамамен 400 кг деп есептеген. Басқа зерттеулерде холотиптің салмағы ауыррақ екені көрсетілді, ол 400 кг-ға дейін жетеді. Сан сүйегінің ұзындығы 435 миллиметрге жетеді. Оның туысқан түрлерінен бірнеше маңызды айырмашылықтары бар, бірақ олардың көпшілігі ZPAL MgD I/65-пен ортақ. Қолдағы тырнақтары ұзын, артқы жағында төмен және түзу, тек сәл иілген, ал төменгі беті дерлік жалпақ. Алдыңғы аяғы ұзын, сондай-ақ басқа орнитомимидтерге қарағанда мықтырақ, иық пен көкірек сүйектерінің скапулокоракоидінде үлкен тік қырлар бар, олар бицепс сияқты үлкен қол бұлшық еттерін бекітуге арналған нүктелерді қамтамасыз етеді. Қолдың метакарпусы біріккен, бұл оның күшін арттырады. Аяқ күшті арктометатарсальды, үшінші метатарсаль метатарстың алдыңғы бетінен оның жоғарғы ұзындығының 40%-дан астам бөлігіне дейін шығып тұрады.
Филогения
Барсбольд Anserimimus-ті Ornithomimidae-ге, дамыған Ornithomimosauria тобына жатқызды. Бұл қазіргі заманғы кладистік талдаулармен расталды. Оның ең жақын туысы, мүмкін, сол құрылымнан, бірақ басқа аймақтан табылған Gallimimus болуы мүмкін (Kobayashi & Lu, 2003; Kobayashi & Barsbold, 2005). Басқа зерттеулер оның немесе басқа орнитомимидтердің туыстығын нақты анықтай алмады (Ji және т.б., 2003; Makovicky және т.б., 2004). Төмендегі кладограмма Xu және т.б., 2011 жұмысына негізделген:
Палеобиология
Оның күшті қолының, түзу тырнақтары бар қолының функциясы әлі белгісіз. Бұл басқа орнитомимидтерге қарағанда ерекше тамақ іздеу стратегиясын көрсетеді, бірақ жануардың бас сүйегі белгісіз болғандықтан, оның тамақтануын анықтау қиын. Ғалымдар орнитомимидтердің, ет жейтін тероподтардан тараған, шын мәнінде бәсең жейтін немесе тіпті өсімдік жейтін жануарлар болғанын ұзақ уақыттан бері болжап келеді.
Палеоэкология
Ансеримимус Моңғолияның Немегт құрамынан табылды. Немегт – ирек өзендері бар аллювиалды жазықтарды құрайды деп саналады. Ансеримимус табылған қабат, кеш Бор кезеңінің ерте мастрихт сатысына, яғни шамамен 70 миллион жыл бұрын жатсады. Галлимимустан басқа, Немегт құрамында табылған басқа тероподтардың ішінде алып Тарбозавр мен Динохейр, сондай-ақ кішкентай дромеозавридтер, овираптозаврлар, троодонтидтер және құстар бар. Шөп жеушілердің өкілдері – барсбольдия және сауролофус хадрозавридтері, тархия анкилозавриді, бірнеше титанозавр сауроподтары және пахицефалозаврлар. Бұл құрамның тау жыныстары өзендер мен арналардың, лайлы жерлердің және сайып келгенде көлдердің болғанын көрсетеді. Тұнбалар сонымен қатар, мұнда бай тіршілік ортасы болғанын көрсетеді, ол мол және әртүрлі тамақ көзін ұсынып, алып Бор динозаврларын күтіп ұстауға мүмкіндік берген.