Кіріспе
Траходон ("қалың тіс" деген мағынада) – Кампан дәуіріне жататын тістерге негізделген, күмәнді хадрозаврид динозаврының туысы. Ол Монтана штатының Жоғарғы кредалық Джудит өзенінің түзілімінен табылған. Бұл – қазіргі заманғы динозавр палеонтологтарымен көбінесе қабылданбаған, күрделі таксономиясы бар тарихи маңызды туыс. Он жылдар бойы әйгілі қазқанақ динозавр ретінде қолданылғанына қарамастан, оның негізін қазқанақтар мен кератопсидтердің тістері құрайды (олардың тістері ерекше екі тамырлы болады), ал оны сипаттаған Джозеф Лейди осы айырмашылықты мойындап, туысты қазіргі кезде кератопсидтердің тістері деп саналатын тістермен шектеуді ұсынды.
Trachodon (meaning "rough tooth") is a dubious genus of hadrosaurid dinosaur based on teeth from the Campanian age Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana, U. S. It is a historically important genus with a convoluted taxonomy that has been all but abandoned by modern dinosaur paleontologists. Despite being used for decades as the iconic duckbill dinosaur, the material it is based on is composed of teeth from both duckbills and ceratopsids (their teeth have a distinctive double root), and its describer, Joseph Leidy, came to recognize the difference and suggested limiting the genus to what would now be seen as ceratopsid teeth.
Тарих және сыныптау
1856 жылы Джозеф Лейди Фердинанд Вандевир Хейден жинаған Джудит өзенінің формациясынан фрагменттер қалдығын алды. Осы сүйектерден ол Солтүстік Америка динозаврларының алғашқы атауларын берді: Дейнодон, Палеосинкус, Траходон және Троодон (кейін Троодон деп жазылды). Траходонның типтік түрі – T. mirabilis. Туыс атауы грек тіліндегі τραχυς (трахис), "қалың" және όδον (одон), "тіс" сөздерінен шыққан, бұл тістердің бірінің дөңгелек ішкі бетіне сілтеме жасайды. Ал түр атауы латын тілінде "тамаша" дегенді білдіреді. Траходон ANSP 9260 нөміріндегі жеті байланыссыз тіске негізделген, олардың бірі екі тамырлы болған. Hadrosaurus-тан жақсырақ қалдықтар табылып, ол таксономиясын қайта қарастыра бастады және кемінде ресми емес түрде Траходонды екі тамырлы тіске, ал қалған тістерді Hadrosaurus-қа жатқызуды ұсынды. Кейінгі "Сүйек соғыстарында" және олардың нәтижесінде Траходон мен оның туыстарының таксономиясы күрделеніп, шатастыра түсті. Бірақ Роки таулары аймағынан, Альбертадан және Саскачеваннан жаңа материалдар сипатталғанда, кейінгі авторлар осы туыстың ауқымын біртіндеп шектеуге кірісті. 1942 жылы, әсерлі Лулл Райт монографиясы жарық көргенде, оның голотипі "барлық адрозаврлар туыстарына тән" деп есептелді, бірақ оның атын берген кедір-бұдыр жиегінен басқа, олар тіс пайдаланылмағандықтан осылай болды деп санайтын (б. 149). Атау қазір тек тарихи тұрғысынан қолданылады және nomen dubium деп есептеледі. 1936 жылы палеонтолог Чарльз Стернберг Trachodon mirabilis-тің голотипті тістерін жақсырақ зерттелген хадрозавридтердің тістерімен салыстырып, олардың ламбеозауриндерге ең ұқсас екенін атап өтті.
Палеобиология
Хадрозаврид ретінде Траходон ірі, екі аяқты/төрт аяқты шөп жейтін динозавр болған.