Кіріспе
Ерте крест дәуіріндегі орнитопод динозаврлар туысы. Автоматты taxobox. Қазбалық қалдықтарының кезендік шегі = Ерте крест. Суреті = Iguanodon de Bernissart IRSNB 01. JPG. Суреттің сипаттамасы = I. bernissartensis қазіргі заманғы төрт аяқты позада орнатылған, Бельгияның Табиғи ғылымдар Корольдік институты, Брюссель. Таксоны = Игуанодон. Авторы = Мантелл, 1825. 1822 жылы күйеуі науқасты емдеген кезде, Уайтманс Гриндегі, Кукфилд, Сассекс, Англиядағы Тилгейт орман қабаттарында Игуанодон табылды. Алайда, Мантелл әйелімен бірге науқасқа барғанына ешқандай дәлел жоқ. Одан әрі, ол 1851 жылы тістерді өзі тапқанын мойындады, бірақ бұрын 1827 және 1833 жылдары миссис Мантелл кейіннен Игуанодон деп аталған тістердің алғашқысын тапқанын мәлімдеген. Кейінгі авторлар да оқиғаның жалған емес екеніне келіседі. Оның жазбаларынан Мантеллдің 1820 жылы Уайтманс Грин карьерінен ірі қазба сүйектерін алғанын білеміз. Теропод тістері де табылғандықтан, ол бұл сүйектерді, жартылай қаңқа жасауға тырысқан, алып крокодилдің сүйектері деп түсіндірді. 1821 жылы Мантелл шөп жейтін тістердің табылуын атап өтті және қабаттарда ірі шөп жейтін жорғалаушы болуы мүмкін екенін қарастыра бастады. Алайда, 1822 жылы жарық көрген "Оңтүстік Даунс тауларының қазбалары" еңбегінде ол тістер мен өте толық емес қаңқасы арасындағы байланысты болжауға батыл болмады, оның табылғандары екі үлкен түрді ұсынды деп болжады: бірі етқоректік ("Айдаһар тайпасының айуандары"), екіншісі шөпқоректік. 1822 жылы мамыр айында ол алғаш рет Лондон Корольдік қоғамына шөп жейтін тістерді ұсынды, бірақ мүшелер, оның ішінде Уильям Бакланд, оларды балық тістері немесе үшінші қабаттағы носорогтың қиыршықтары деп қабылдамады. 1823 жылы 23 маусымда Шарль Лайел Париждегі кеште Жорж Кувьеге бірнешеуін көрсетті, бірақ әйгілі француз натуралисі оларды бірден носорогқа жатқызып жіберді. Келесі күні Кувье пікірін өзгерткенімен, Лайел Мантеллге одан бас тартқандығын ғана хабарлады, ол мәселеге қатысты күмәнмен қарады. 1824 жылы Бакланд Мегалозаврды сипаттады және Мантеллдің коллекциясын көруге шақырылды. 6 наурызда сүйектерді көріп, ол олардың алып саурия екеніне келісті, бірақ олар шөп жейтін екенін жоққа шығарды. Дегенмен, Мантелл тағы да Кувьеге бірнеше тісті жіберді, ол 1824 жылы 22 маусымда олардың жорғалаушы екенін және, мүмкін, алып шөпқоректіге тиесілі екенін хабарлады. Сол жылы жаңа басылымында "Қазба сүйектер туралы зерттеулерде" Кувье бұрынғы қатесін мойындады, бұл Мантеллдің және оның жаңа сауриясының ғылыми ортада дереу қабылдануына әкелді. Мантелл өзінің теориясын қазіргі тіршілік ететін бауырымен жорғалаушылар арасындағы қазіргі заманғы параллельді табу арқылы растауға тырысты. Ол дұрыс биномдық атау үшін нақты атауды қосуды ұмытты, бірақ оны 1829 жылы Фридрих Холл ұсынды: I. anglicum, кейіннен I. anglicus деп өзгертілді. Мантелл өзінің зерттеулерін 1825 жылы 10 ақпанда Лондон Корольдік қоғамына қалдықтары туралы мақала ұсынған кезде ресми түрде жариялады. Кейінгі жылдары табылған жақсырақ үлгілер мүйіздің шын мәнінде өзгертілген бас бармақ екенін көрсетті. Maidstone қаңқасы әлі тасқа оранған, қазір Лондондағы Табиғи тарих мұражайында көрсетілуде. Мейдстоун ауданы бұл табылғанды еске алу үшін 1949 жылы өз гербіне игуанодонды қосты. Бұл үлгі 1832 жылы Кристиан Эрих Герман фон Мейер I. anglicus орнына атаған I. mantelli түрімен байланысты, бірақ ол шын мәнінде түпнұсқа I. mantelli / I. anglicus материалынан басқа құрылымнан шыққан. мысалы, Норманның (2012) пікірінше, cf. Mantellisaurus atherfieldensis. 1849 жылы, 1852 жылы қайтыс болғанға дейін бірнеше жыл бұрын Мантелл игуанодонттардың Оуэн айтқандай ауыр, пахидермалық жануарлар емес, алдыңғы аяқтары жұқа екенін түсінді. Алайда, оның өлімі Кристалл сарайының динозавр мүсіндерін жасауға қатыса алмауына себеп болды, Оуэннің динозаврлар туралы көзқарасы ондаған жылдар бойы жұртшылықтың назарына түсіп отырды.
Automatic taxobox
| fossil range = Early Cretaceous
| image = Iguanodon de Bernissart IRSNB 01. JPG
| image caption = I. bernissartensis mounted in modern quadrupedal posture, Royal Belgian Institute of Natural Sciences, Brussels
| taxon = Iguanodon
| authority = Mantell, 1825 of an Iguanodon in the strata of Tilgate Forest in Whitemans Green, Cuckfield, Sussex, England, in 1822 while her husband was visiting a patient. However, there is no evidence that Mantell took his wife with him while seeing patients. Furthermore, he admitted in 1851 that he himself had found the teeth, although he had previously stated in 1827 and 1833 that Mrs. Mantell had indeed found the first of the teeth later named Iguanodon. Other later authors agree that the story is not certainly false. It is known from his notebooks that Mantell first acquired large fossil bones from the quarry at Whitemans Green in 1820. Because also theropod teeth were found, thus belonging to carnivores, he at first interpreted these bones, which he tried to combine into a partial skeleton, as those of a giant crocodile. In 1821 Mantell mentioned the find of herbivorous teeth and began to consider the possibility that a large herbivorous reptile was present in the strata. However, in his 1822 publication Fossils of the South Downs he as yet did not dare to suggest a connection between the teeth and his very incomplete skeleton, presuming that his finds presented two large forms, one carnivorous ("an animal of the Lizard Tribe of enormous magnitude"), the other herbivorous. In May 1822 he first presented the herbivorous teeth to the Royal Society of London but the members, among them William Buckland, dismissed them as fish teeth or the incisors of a rhinoceros from a Tertiary stratum. On 23 June 1823 Charles Lyell showed some to Georges Cuvier, during a soiree in Paris, but the famous French naturalist at once dismissed them as those of a rhinoceros. Though the very next day Cuvier retracted, Lyell reported only the dismissal to Mantell, who became rather diffident about the issue. In 1824 Buckland described Megalosaurus and was on that occasion invited to visit Mantell's collection. Seeing the bones on 6 March he agreed that these were of some giant saurian—though still denying it was a herbivore. Emboldened nevertheless, Mantell again sent some teeth to Cuvier, who answered on 22 June 1824 that he had determined that they were reptilian and quite possibly belonged to a giant herbivore. In a new edition that year of his Recherches sur les Ossemens Fossiles Cuvier admitted his earlier mistake, leading to an immediate acceptance of Mantell, and his new saurian, in scientific circles. Mantell tried to corroborate his theory further by finding a modern day parallel among extant reptiles. He neglected to add a specific name to form a proper binomial, but one was supplied in 1829 by Friedrich Holl: I. anglicum, which was later emended to I. anglicus. Mantell formally published his findings on 10 February 1825, when he presented a paper on the remains to the Royal Society of London. The discovery of much better specimens in later years revealed that the horn was actually a modified thumb. Still encased in rock, the Maidstone skeleton is currently displayed at the Natural History Museum in London. The borough of Maidstone commemorated this find by adding an Iguanodon as a supporter to their coat of arms in 1949. This specimen has become linked with the name I. mantelli, a species named in 1832 by Christian Erich Hermann von Meyer in place of I. anglicus, but it actually comes from a different formation than the original I. mantelli/I. anglicus material. as cf. Mantellisaurus atherfieldensis by Norman (2012);
In 1849, a few years before his death in 1852, Mantell realised that iguanodonts were not heavy, pachyderm like animals, as Owen was putting forward, but had slender forelimbs. However, since his passing left him unable to participate in the creation of the Crystal Palace dinosaur sculptures, Owen's vision of the dinosaurs became that seen by the public for decades.
Бернисарт кен орнының ашылуы және Доллоның жаңа реконструкциясы
Iguanodon қалдықтарының ең үлкен табысы 1878 жылғы 28 ақпанда Бельгиядағы Бернисарттағы көмір шахтасында, жер бетінен шамамен [көрсетілмеген тереңдік] тереңдікте табылды. 1882 жылы I. bernissartensis холотиптік үлгісі динозавр қаңқаларын көрмеге қоюдың алғашқы мысалдарының бірі болды. Ол Лотарингиялық Карл сарайындағы капеллада, тіреу құрылыстарына бекітілген реттелетін арқандардың көмегімен жиналды, осылайша орнату кезінде жарасымды позаға қол жеткізілді. Бұл ағылшын қалдықтарынан әлдеқайда үлкен және күшті жануар еді. IRSNB 1551 нөміріндегі бір дана бастапқыда тұманды, нәзік I. mantelli түріне жатқызылған, бірақ қазіргі уақытта Mantellisaurus atherfieldensis деп саналады. Бұл қаңқалар толық динозавр қаңқаларының алғашқы мысалдарының бірі болды. Динозавр қаңқаларымен бірге өсімдіктердің, балықтардың және басқа да жорғалаушылардың қалдықтары да табылды.
Қазба қалдықтарын сақтау ғылымы жаңа ғана дамуда болғандықтан, көп ұзамай "пирит ауруы" деп аталатын мәселені шешу үшін жаңа әдістерді ойлап табуға тура келді. Сүйектердегі кристалдық пирит темір сульфатына тотығу арқылы көлемі ұлғайып, қалдықтардың жарылуына және ұсақталуына себеп болды. Жер астында сүйектерді ылғалды, қышқыл емес топырақ оқшаулап, бұл процеске жол бермеді, бірақ құрғақ ауаға шығарылғанда табиғи химиялық өзгеріс басталады. Бұл әсерді азайту үшін Де Пау дереу шахта галереясында қазылған қазбаларды ылғалды қышпен жауып, темір сақиналарымен нығайтылған қағаз және гипспен жапты, нәтижесінде жүз отыз тонна салмақтағы шамамен алты жүз тасымалданатын блок пайда болды. Брюссельде гипсті ашқаннан кейін, ол сүйектерді консервант ретінде майлы қырыққабат майымен араластырылған қайнаған желатинмен сіңдірді. Көрінетін пириттің көп бөлігін алып тастағаннан кейін, ол оларды тері желімімен қатайтып, содан кейін қалайы фольгамен жапты. Зақымдалған жерлер қағаз-машемен қалпына келтірілді. Бұл емдеудің күтпеген салдары ылғалды ішке қамап, зақымдану кезеңін ұзарту болды. 1932 жылы мұражай директоры Виктор ван Штрален экспонаттардың сақталуын қамтамасыз ету үшін оларды толыққанды қалпына келтіру қажет деп шешті. 1935 жылдың желтоқсанынан 1936 жылдың тамызына дейін Брюссельдегі мұражай қызметкерлері бұл мәселені спирт, мырыш және 390 килограмм шелак қоспасымен шешті. Бұл комбинацияның мақсаты бір мезгілде (спирт арқылы) қазбаларға енуге, (мырыш арқылы) көңнің пайда болуын болдырмауға және оларды (шелак арқылы) қатайтуға болатын. 2003 жылдан 2007 жылдың мамырына дейін қазбалар үшінші рет консервацияланды, онда шелак, тері желімі және желатин алынып тасталды және поливинил ацетаты, цианоакрилат және эпоксидті желімдермен сіңдірілді. Бұл мәселені шешудің қазіргі заманғы әдістері, әдетте, қазбаларды сақтау ылғалдылығын бақылауды немесе жаңа үлгілер үшін полиэтиленгликольдің арнайы қабатын дайындауды және оны вакуумдық сорғыда қыздыруды қамтиды, осылайша ылғал бірден алынып тасталады және кеуек кеңістіктер полиэтиленгликольмен сіңіріліп, қазбаны бекітеді және нығайтады. Оның реконструкциясы ұзақ уақыт бойы басым болып келді, бірақ кейіннен одан бас тартылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала неміс әскерлерімен басылып алынғанда, палеонтология үшін кен орнын қайта ашуға дайындық жүргізілді және Отто Якель Берлиннен қадағалау үшін жіберілді. Алайда, алғашқы қазбалы қабат ашыла жазда, неміс әскері капитуляциялап, кері шегінуге мәжбүр болды. Кен орнын қайта ашуға жасалған келесі әрекеттер қаржылық қиындықтарға байланысты тоқтатылды және 1921 жылы кен орны су басуынан тоқтатылды.
Ғасырдың басы мен динозаврлар қайта өркендеуі
Игуанодон туралы зерттеулер 20 ғасырдың басында Еуропаны қамтыған дүниежүзілік соғыстар мен Ұлы депрессия кезінде азайды. 1925 жылы Р. В. Хули Уайт аралындағы Атерфилд Пойнттан табылған үлгісіне сүйене отырып, көптеген зерттеулер мен таксономиялық пікірталас тудырған жаңа түр – I. atherfieldensis – деп атады. Игуанодон 1969 жылы Дейнонихтің сипатталуымен басталған динозаврлардың жаңа өркендеуінің бастапқы жұмыстарына қатысқан жоқ, бірақ ол ұзақ уақытқа дейін назарсыз қалмады. Дэвид Б. Вейшампельдің орнитоподтардың тамақтану механизмдері жөніндегі жұмысы олардың қалай тамақтанғанын жақсырақ түсінуге көмектесті, ал Дэвид Б. Норманның осы туыстың көптеген аспектілері жөніндегі жұмысы оны ең танымал динозаврлардың біріне айналдырды. Сонымен қатар, Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия аймағындағы Нехденде көптеген бөлінген Игуанодон сүйектерінің тағы бір табылуы осы туыстың топтасып өмір сүргенін көрсетеді, себебі осы шектеулі аумақта табылған жануарлар күрт су тасқынынан қаза тапқан сияқты. Бұл жерде кем дегенде 15 жеке тұлға табылған, олардың көпшілігі туысқан Мантеллизаврға жатады (сол кезде Игуанодонның басқа түрі деп есептелген I. atherfieldensis деп сипатталған), бірақ кейбіреулері I. bernissartensis-ке жатады. Игуанодонның жаңа өркендеу кезеңіндегі маңызды өзгерістердің бірі – жануарды қайта құруға қатысты жаңа көзқарас. Доллоның реконструкциясындағы негізгі кемшілік – құйрықтың иіліп тұруы. Бұл мүше көбінесе түзу болған, ол қазылған қаңқалар мен қатайған сіңірлердің болуынан көрініп тұрады. Шындығында, құйрықты валлаби немесе кенгуру сияқты қалпына келтіру үшін оны сындыру қажет болған. Дұрыс, түзу құйрығы мен арқасы бар жануар денесін жерге көлденең ұстап, қажет болған жағдайда қолдарымен тіреп жүрген.