Кіріспе

2002 жылғы 22 қыркүйекте Германияда 15-ші Бундестаг мүшелерін сайлау үшін федералды сайлаулар өтті. Қызметтегі Канцлер Герхард Шредердің орталық-солшыл "қызыл-жасыл" үкіметтік коалициясы шағын көпшілігін сақтап қалды, ал Социал-демократиялық партия (СДП) Бундестагтағы ең ірі партия статусын үш орынмен сақтап қалды.

Тақырыптар мен науқан

Үгіт-насихатта бірнеше мәселе басым болды, оппозициялық ХДС/ХСС үкіметтің экономикадағы көрсеткіштеріне шабуыл жасады, себебі телекоммуникация саласындағы дағдарыс және евроның енгізілуі салдарынан экономика қайтадан рецессияға түсті, сондай-ақ отбасылық құндылықтарды жақтады және салықтарға, әсіресе жанармайға салынатын салыққа қарсы үгіт жүргізді. Сайлауға дейін ХСС/ХДС пікір сауалнамаларында үлкен артықшылыққа ие болды, ал Христиан-әлеуметтік одағының (ХСС) төрағасы Эдмунд Стойбер: «Бұл сайлау – футбол матчы сияқты, екінші таймда командам 2:0 есебімен жеңіп тұр», – деп атап көрсетті. Бірақ жағдай тез өзгерді және Стойбер мен ХДС/ХСС үгіт-насихат кампаниясын басып алды. SPD мен Жасылдарға Иракқа басып кіруге қарсы кең қолдау, ХДС қаржыландыруына қатысты ақпарат құралдарындағы жаңжалға назар аудару, сондай-ақ Герхард Шредердің оппозициялық канцлерлік үміткер Стойберге қарағанда жеке танымалдылығы көмектесті. ШДП-ның да Шредердің Германияның шығысындағы тамыз айындағы су тасқынына жылдам ден қоюы одан әрі күшейді, ал Стойбер демалыста болғандықтан оқиғаға кешіккен реакция берді. Ертіс демократиялық партиясының (FDP) төрағасы Гвидо Вестервелле FDP үшін алғаш рет канцлерлік үміткерді ұсынды, бұл атақ әдетте SPD және ХДС/ХСС-ның негізгі сайлау жетекшілеріне арналған. Бұл жалпы мазаққа ұшырады және Вестервелле теледидардағы алғашқы дебатқа қатысуға рұқсат берілмеді, оған қарсы ол сәтсіз сотқа жүгінді.

Пікірсауалдар

Саялап зерттеу тобының күні Үлгі мөлшері SPD Одақ Жасыл ФДП ПДС Басқалары Командалық үстемдік 2002 жылғы федералды сайлау 22 қыркүйек 2002 ж. – 38,5 38,5 8,6 7,4 4,0 3,0 0,01 Forschungsgruppe Wahlen 9–12 қыркүйек 2002 ж. 1,326 40,0 37,0 7,0 7,5 4,5 4,0 3,0 Forschungsgruppe Wahlen 2–5 қыркүйек 2002 ж. 1,476 38 38 7 8 4 5 Тең Forschungsgruppe Wahlen 26–29 тамыз 2002 ж. 1,254 38 39 7 8 4 4 1 Forschungsgruppe Wahlen 19–22 тамыз 2002 ж. 1,292 38 39 7 9 4 3 1 Forschungsgruppe Wahlen 12–15 тамыз 2002 ж. 1,068 36 41 7 9 4 3 5 Forschungsgruppe Wahlen 5–8 тамыз 2002 ж. 1,106 36 41 6 9 5 3 5 Forschungsgruppe Wahlen 22–25 шілде 2002 ж. 1,262 36 41 6 9 5 3 5 Forschungsgruppe Wahlen 8–11 шілде 2002 ж. 1,031 37 40 6 8 5 4 3 Forschungsgruppe Wahlen 24–27 маусым 2002 ж. 1,281 36 39 7 9 5 4 3 Forschungsgruppe Wahlen 10–13 маусым 2002 ж. 1,018 35 39 7 10 5 4 4 Forschungsgruppe Wahlen 24–29 мамыр 2002 ж. 1,312 35 40 6 9 5 5 5 Forschungsgruppe Wahlen 6–9 мамыр 2002 ж. 1,014 36 41 6 8 5 4 5 Forschungsgruppe Wahlen 22–25 сәуір 2002 ж. 1,287 36 41 6 8 5 4 5 Forschungsgruppe Wahlen 8–11 сәуір 2002 ж. 1,000 36 41 6 8 5 4 5 Forschungsgruppe Wahlen 18–21 наурыз 2002 ж. 1,274 36 40 6 8 6 4 4 Forschungsgruppe Wahlen 4–7 наурыз 2002 ж. 1,050 37 41 5 8 5 4 4 Forschungsgruppe Wahlen 18–21 ақпан 2002 ж. 1,191 38 40 5 8 5 4 2 Forschungsgruppe Wahlen 4–7 ақпан 2002 ж. 1,027 39 40 4 8 6 3 1 Forschungsgruppe Wahlen 14–17 қаңтар 2002 ж. 1,306 38 40 5 7 6 4 2 Forschungsgruppe Wahlen 8–10 қаңтар 2002 ж. 1,038 39 39 5 7 6 4 Тең Forschungsgruppe Wahlen 10–13 желтоқсан 2001 ж. 1,254 41 37 5 7 6 4 4 Forschungsgruppe Wahlen 12–14 қараша 2001 ж. 1,098 41 38 5 7 6 3 3 Forschungsgruppe Wahlen 8–11 қазан 2001 ж. 1,250 41 38 5 7 5 4 3 Forschungsgruppe Wahlen 12–13 қыркүйек 2001 ж. 1,031 40 38 5 7 5 5 2 Forschungsgruppe Wahlen 20–23 тамыз 2001 ж. 1,245 39 37 6 8 5 5 2 Forschungsgruppe Wahlen 16–19 шілде 2001 ж. 1,224 41 35 5 9 5 5 6 Forschungsgruppe Wahlen 18–21 маусым 2001 ж. 1,237 41 36 5 8 5 5 5 Forschungsgruppe Wahlen 14–17 мамыр 2001 ж. 1,266 41 36 5 8 5 5 5 Forschungsgruppe Wahlen 2–5 сәуір 2001 ж. 1,264 41 38 6 6 5 4 3 Forschungsgruppe Wahlen 12–15 наурыз 2001 ж. 1,264 42 37 6 6 5 4 5 Allensbach 14 наурыз 2001 ж. – 39.3 32.4 7.5 10.0 6.2 4.6 7.1 Forschungsgruppe Wahlen 12–15 ақпан 2001 ж. 1,207 43 36 5 7 5 4 7 Allensbach 14 ақпан 2001 ж. – 38.7 32.8 8.0 9.6 6.1 4.8 5.9 Allensbach 24 қаңтар 2001 ж. – 39.1 33.1 7.3 9.7 6.3 4.5 6.0 Forschungsgruppe Wahlen 15–18 қаңтар 2001 ж. 1,276 41 38 6 6 5 4 3 Allensbach 20 желтоқсан 2000 ж. – 38.1 35.2 7.4 9.6 6.0 3.7 2.9 Forschungsgruppe Wahlen 11–14 желтоқсан 2000 ж. 1,271 41 38 6 6 5 4 3 Forschungsgruppe Wahlen 13–16 қараша 2000 ж. 1,259 41 38 6 6 5 4 3 Allensbach 15 қараша 2000 ж. – 37.8 33.8 7.4 9.6 6.1 5.3 4.0 Forschungsgruppe Wahlen 16–19 қазан 2000 ж. 1,294 41 37 6 6 5 5 4 Allensbach 18 қазан 2000 ж. – 38.0 34.0 6.9 9.5 6.0 5.6 4.0 Allensbach 27 қыркүйек 2000 ж. – 39.0 33.1 7.4 9.8 6.2 4.5 5.9 Forschungsgruppe Wahlen 18–21 қыркүйек 2000 ж. 1,174 40 38 6 6 5 5 2 Forschungsgruppe Wahlen 21–24 тамыз 2000 ж. 1,219 42 36 6 7 5 4 6 Allensbach 16 тамыз 2000 ж. – 39.0 32.4 6.9 10.1 6.3 5.3 6.6 Forschungsgruppe Wahlen 24–27 шілде 2000 ж. 1,255 40 38 5 7 5 5 2 Allensbach 19 шілде 2000 ж. – 37.1 32.3 7.1 11.5 6.8 5.2 4.8 Forschungsgruppe Wahlen 23 маусым 2000 ж. – 38 39 6 7 5 5 1 Allensbach 14 маусым 2000 ж. – 35.9 33.0 7.9 11.1 6.5 5.6 2.9 Forschungsgruppe Wahlen 19 мамыр 2000 ж. – 40 37 6 7 5 5 3 Allensbach 19 сәуір 2000 ж. – 38.6 32.0 8.4 8.4 7.1 5.5 6.6 Forschungsgruppe Wahlen 14 сәуір 2000 ж. – 42 36 6 6 5 5 6 Allensbach 22 наурыз 2000 ж. – 39.8 31.3 8.5 7.9 7.1 5.4 8.5 Forschungsgruppe Wahlen 17 наурыз 2000 ж. – 43 35 6 6 5 5 8 Allensbach 23 ақпан 2000 ж. – 40.3 31.3 8.0 7.7 6.7 6.0 9.0 Forschungsgruppe Wahlen 18 ақпан 2000 ж. – 42 35 7 6 6 4 7 Forschungsgruppe Wahlen 21 қаңтар 2000 ж. – 39 40 6 5 6 4 1 Allensbach 19 қаңтар 2000 ж. – 36.9 37.8 7.5 6.3 6.5 5.0 0.9 Infratest dimap 24 желтоқсан 1999 ж. – 35 43 6 5 7 4 8 Infratest dimap 18 желтоқсан 1999 ж. – 35 45 6 5 6 3 10 Emnid 17 желтоқсан 1999 ж. – 37 39 7 5 6 6 2 Forsa 16 желтоқсан 1999 ж. – 37 42 6 5 6 4 5 Allensbach 15 желтоқсан 1999 ж. – 32.3 41.6 7.5 6.4 7.1 5.1 9.3 Infratest dimap 11 желтоқсан 1999 ж. – 34 45 7 5 5 4 11 Forschungsgruppe Wahlen 10 желтоқсан 1999 ж. – 36 45 5 4 6 4 9 Emnid 10 желтоқсан 1999 ж. – 36 40 6 5 7 7 4 Forsa 9 желтоқсан 1999 ж. – 34 45 6 5 6 4 11 Infratest dimap 4 желтоқсан 1999 ж. – 32 47 5 5 6 5 15 Emnid 3 желтоқсан 1999 ж. – 33 44 5 5 7 6 11 Forsa 2 желтоқсан 1999 ж. – 34 45 5 4 7 5 11 Infratest dimap 27 қараша 1999 ж. – 31 48 5 4 7 5 17 Emnid 26 қараша 1999 ж. – 32 46 5 4 7 6 14 Forsa 25 қараша 1999 ж. – 33 47 5 4 7 4 14 Infratest dimap 20 қараша 1999 ж. – 31 48 6 5 6 4 17 Emnid 19 қараша 1999 ж. – 32 45 6 4 7 6 13 Forsa 18 қараша 1999 ж. – 33 46 6 4 6 5 13 Allensbach 17 қараша 1999 ж. – 30.4 44.7 6.9 6.9 6.8 4.3 14.3 Infratest dimap 13 қараша 1999 ж. – 30 49 6 5 6 4 19 Forschungsgruppe Wahlen 12 қараша 1999 ж. – 33 48 5 4 6 4 15 Emnid 12 қараша 1999 ж. – 32 45 6 4 7 6 13 Forsa 11 қараша 1999 ж. – 32 45 5 5 7 6 13 Infratest dimap 6 қараша 1999 ж. – 30 49 6 5 6 5 19 Emnid 5 қараша 1999 ж. – 33 45 5 4 7 6 12 Forsa 4 қараша 1999 ж. – 31 47 5 4 7 6 16 Infratest dimap 30 қазан 1999 ж. – 30 49 5 5 8 3 19 Emnid 29 қазан 1999 ж. – 33 45 5 4 7 6 12 Forsa 28 қазан 1999 ж. – 34 44 5 4 8 5 10 Infratest dimap 23 қазан 1999 ж. – 30 48 6 5 8 3 18 Emnid 22 қазан 1999 ж. – 33 47 6 4 7 3 14 Forsa 21 қазан 1999 ж. – 33 44 5 4 8 6 11 Infratest dimap 16 қазан 1999 ж. – 31 48 6 5 7 3 17 Forschungsgruppe Wahlen 15 қазан 1999 ж. – 33 47 6 4 6 4 14 Emnid 15 қазан 1999 ж. – 32 46 5 5 6 6 14 Forsa 14 қазан 1999 ж. – 33 43 6 4 8 6 10 Allensbach 13 қазан 1999 ж. – 30.8 44.5 6.8 5.9 7.2 4.8 13.7 Infratest dimap 9 қазан 1999 ж. – 31 48 6 5 7 3 17 Emnid 8 қазан 1999 ж. – 35 44 6 4 6 5 9 Forsa 7 қазан 1999 ж. – 34 43 6 4 7 6 9 Infratest dimap 2 қазан 1999 ж. – 31 48 6 4 7 4 17 Emnid 1 қазан 1999 ж. – 34 44 5 5 7 5 10 Forsa 30 қыркүйек 1999 ж. – 33 45 6 5 6 5 12 Infratest dimap 25 қыркүйек 1999 ж. – 31 48 6 5 7 3 17 Forschungsgruppe Wahlen 24 қыркүйек 1999 ж. – 34 47 5 5 5 4 13 Emnid 24 қыркүйек 1999 ж. – 33 45 5 5 6 6 12 Forsa 23 қыркүйек 1999 ж. – 32 46 6 5 6 5 14 Infratest dimap 18 қыркүйек 1999 ж. – 32 47 6 5 6 4 15 Emnid 17 қыркүйек 1999 ж. – 35 44 6 4 6 5 9 Forsa 16 қыркүйек 1999 ж. – 31 47 6 5 7 4 16 Allensbach 15 қыркүйек 1999 ж. – 32.9 42.0 7.2 6.6 7.0 4.3 9.1 Infratest dimap 11 қыркүйек 1999 ж. – 33 46 6 5 5 5 13 Emnid 10 қыркүйек 1999 ж. – 35 43 6 5 6 5 8 Forsa 9 қыркүйек 1999 ж. – 31 48 5 5 7 4 17 Infratest dimap 4 қыркүйек 1999 ж. – 32 46 7 6 5 4 14 Emnid 3 қыркүйек 1999 ж. – 35 43 5 6 6 5 8 Forsa 2 қыркүйек 1999 ж. – 33 45 7 5 6 4 12 Infratest dimap 28 тамыз 1999 ж. – 32 47 6 5 6 4 15 Emnid 27 тамыз 1999 ж. – 35 42 6 6 6 5 7 Forsa 26 тамыз 1999 ж. – 32 47 6 5 6 4 15 Infratest dimap 21 тамыз 1999 ж. – 32 47 6 5 6 4 15 Forschungsgruppe Wahlen 20 тамыз 1999 ж. – 36 45 5 5 5 4 9 Emnid 20 тамыз 1999 ж. – 35 43 6 5 6 5 8 Forsa 19 тамыз 1999 ж. – 34 45 5 5 7 4 11 Allensbach 18 тамыз 1999 ж. – 32.6 42.2 7.4 6.6 6.0 5.2 9.6 Infratest dimap 14 тамыз 1999 ж. – 33 46 6 5 6 4 13 Emnid 13 тамыз 1999 ж. – 35 43 6 5 6 5 8 Forsa 12 тамыз 1999 ж. – 33 46 5 5 6 5 13 Infratest dimap 7 тамыз 1999 ж. – 33 46 6 5 6 4 13 Emnid 6 тамыз 1999 ж. – 35 43 6 5 5 6 8 Forsa 5 тамыз 1999 ж. – 34 44 6 6 6 4 10 Infratest dimap 31 шілде 1999 ж. – 33 45 7 5 6 4 12 Emnid 30 шілде 1999 ж. – 36 43 6 6 5 4 7 Forsa 29 шілде 1999 ж. – 33 46 5 6 6 5 13 Infratest dimap 24 шілде 1999 ж. – 33 45 7 5 6 4 12 Forschungsgruppe Wahlen 23 шілде 1999 ж. – 38 44 5 5 5 3 6 Emnid 23 шілде 1999 ж. – 36 42 6 4 6 6 6 Forsa 22 шілде 1999 ж. – 32 46 5 6 6 5 14 Allensbach 21 шілде 1999 ж. – 32.6 43.3 6.7 7.0 5.9 4.5 10.7 Infratest dimap 17 шілде 1999 ж. – 34 44 6 5 6 5 10 Emnid 16 шілде 1999 ж. – 37 43 5 5 6 4 6 Forsa 15 шілде 1999 ж. – 32 45 5 7 6 5 13 Infratest dimap 10 шілде 1999 ж. – 35 44 6 5 5 5 9 Emnid 9 шілде 1999 ж. – 36 42 5 4 6 6 6 Forsa 8 шілде 1999 ж. – 33 45 6 5 6 5 12 Infratest dimap 3 шілде 1999 ж. – 33 45 6 5 6 5 12 Emnid 2 шілде 1999 ж. – 36 43 5 5 5 6 7 Forsa 1 шілде 1999 ж. – 33 46 6 5 5 5 13 Infratest dimap 26 маусым 1999 ж. – 33 45 6 5 6 5 12 Forschungsgruppe Wahlen 25 маусым 1999 ж. – 38 44 5 5 4 4 6 Emnid 25 маусым 1999 ж. – 37 42 5 5 5 6 5 Forsa 24 маусым 1999 ж. – 32 45 6 5 6 6 13 Infratest dimap 19 маусым 1999 ж. – 33 46 7 5 5 4 13 Emnid 18 маусым 1999 ж. – 37 41 5 6 5 6 4 Forsa 17 маусым 1999 ж. – 34 45 6 4 6 5 11 Allensbach 16 маусым 1999 ж. – 35.6 39.7 6.6 7.7 5.8 4.6 4.1 1999 жылғы Еуропалық сайлау 13 маусым 1999 ж. – 30.7 48.7 6.4 3.0 5.8 5.4 18.0 Infratest dimap 12...

Нәтижелер

Оппозициялық партиялардың көпшілігі орын алғанымен, сайлау түнінің көп бөлігінде нәтиже белгісіз болды, бірақ биліктегі коалиция шағын көпшілігін сақтап қалды. Атап айтқанда, SPD батыстағы дауыс үлесінің азаюын шығыстағы үлкен өсіммен ішінара өтеуге қол жеткізді, ал PDS 5% және 3 орындық шектің екеуінен де төмен түсіп, партияның тікелей мандаттар алуы үшін екі шарттың да орындалуы қажет еді. Осының салдарынан PDS-те тек екі тікелей сайланған орын қалды.

Сайлаудан кейінгі кезең

Шрёдер канцлер болып қалған күйде СДПК мен Жасылдар арасындағы коалиция үкіметте жалғасты. Дегенмен, Бундестагтағы шағын көпшілікке байланысты үкіметтік коалиция тұрақсыз болды.