Кіріспе

1994 жылғы 16 қазанда Германияда 13-ші Бундестаг мүшелерін сайлау үшін федералды сайлаулар өтті. Хелмут Коль басқаратын ХДС/ХСС альянсы парламенттегі ең ірі фракция болып қала берді, ал Коль еркін демократиялық партиямен (FDP) шағын басымдықпен қайта сайланған коалицияда канцлер қызметін сақтап қалды. Бұл сайланған Бундестаг 672 мүшеден тұратын тарихтағы ең ірі Бундестаг болды, 2017 жылға дейін осындай үлкен парламент болған емес. Бұл сайлау үкіметтік құрамды өзгертуге әкелмесе де, кейіннен маңызды рөл атқарған көптеген адамдар Бундестагқа сайланды. Болашақ ХДС лидерлері Фридрих Мерц пен Армин Лашет, сондай-ақ болашақ министрлер Норберт Реттген мен Питер Альтмайер 1994 жылы алғаш рет Бундестагқа сайланды. Бұл 2009 жылға дейін оңшыл-орталық үкімет сайланған соңғы сайлау болды.

Тақырыптар мен науқан

Социал-демократиялық партия (СДП) 1993 жылы үлкен дау-дамайлардың салдарынан СДП төрағасы Бьёрн Энгхолмның отставкаға кетуіне мәжбүр болғаннан кейін, өз мүшелеріне Хелмут Кольге қарсы канцлерлікке кандидатты сайлауға мүмкіндік берді. Рейнланд-Пфальц жерінің премьер-министрі Рудольф Шарпинг, СДП-ның ішкі сайлауында Герхард Шрёдер мен Хайдемари Вичцорек-Зейлді жеңді. Шарпинг тек сайлаушылардың 40 пайызының қолдауын алып сайланды және Оскар Лафонтейн мен Герхард Шрёдер сияқты басқа СДП басшыларымен және бәсекелестерімен бірге "үштік" құрамында сайлау науқанына қатысты. Олардың арасындағы шиеленіс оның науқанына үлкен зиян келтірді. Сонымен қатар, Шарпинг харизмасы мен медиа шеберлігінің жетіспеуінен әлсіз көшбасшы ретінде танылды, сондықтан ол көптеген адамдарды ынталандыра алмады. "Альянс 90" / "Жасылдар" партиясы тарихында алғаш рет, егер Бундестагта солшыл СДП – "Жасылдар" коалициясы жұмыс істейтін көпшілікке ие болса, үкімет құрамына қосылуға дайын екенін білдірді. Сайлауда оңшыл орталықтың, соның ішінде ХДС/ХСС және еркін демократиялық партияның (FDP) қызыл-қызыл-жасыл коалицияны (СДП – Демократиялық социализм партиясы (PDS) – "Жасылдар") қорқыту үшін қолданған "қызыл шұлық" науқаны да болды. Сарапшылар мұндай стратегияның сәтті болғанын айтты, себебі ол ХДС/ХСС – FDP коалициясының тіпті аз ғана басымдықпен жеңіске жетуіне ықпал еткен маңызды факторлардың бірі саналды. Бұл науқан бүкіл саяси солшылды қаралауға жасалған айқын әрекет ретінде сынға ұшырады; PDS оны өзі үшін пайдаланып, қызыл шұлықтарды басып шығарды.

Сайлаудан кейінгі кезең

ХДС/ХСС және ФДП арасындағы коалиция Хелмут Коль канцлер ретінде билікте қала алды. PDS бұрынғы Шығыс Берлиндегі өзінің негізгі округінде төрт сайлау округін жеңіп алды, бұл партияға 4,4 пайыз дауыс жинағанына қарамастан, пропорционалды өкілдік алуға мүмкіндік берді, себебі толық парламенттік мәртебеге қол жеткізу үшін қажетті 5% сайлау шегінен сәл кем дауыс жинады. Ұзақ жылдар бойы аймақтық партияларға артықшылық беру үшін жасалған сайлау заңына сәйкес, кем дегенде үш сайлау округін жеңіп алған кез келген партия, дауыс үлесіне қарамастан, пропорционалды сайланған орындардың үлесіне ие болады. Бұл Федеративтік Республика тарихында FDP палатадағы үшінші ірі партия болмаған алғашқы жағдай болды.