Кіріспе

Чикагодағы парктеріне Чикаго паркі басқармасы дамытқан және басқаратын ашық кеңістіктер мен жабық нысандар кіреді. Чикаго қаласы жер аумағының 8,5 пайызын парктеуге бөліп, 2012 жылы АҚШ-тағы тығыз қоныстанған қалалардың арасында 13-орынға ие болды. 1830 жылдан бері Чикагоның ресми ұраны – «Urbs in horto», латын тілінде «бақтағы қала» деген мағынаны білдіреді, парктеріне деген адалдығы үшін осылай аталады. Тұрғындарға қызмет етумен қатар, осы парктерінің көптегені туристерді тартатын орындарға айналды, олардың ішінде Чикагоның ең ірі паркі – Линкольн паркі жылына 20 миллионнан астам адамды қабылдайды және АҚШ-тағы ең танымал парктерінің бірі болып саналады. 570 парктің құрылысына белгілі сәулетшілер, суретшілер және ландшафт дизайнерлері үлес қосты, олардың ішінде Дэниел Бернхэм, Фредерик Лоу Олмстед, Дженс Дженсен, Дуайт Перкинс, Франк Гери және Лорадо Тафт бар. Канал комиссарлары кеңесі қаланың алғашқы участаларын аукционға сатты. Мичиган көлінің жағалауын ашық кеңістік ретінде сақтап қалуды қалаған көреген азаматтар комиссарларды екі участені қоғамдық аумақ деп белгілеуге көндірді. Мичиган даңғылының шығысындағы Мэдисон көшесі мен Парк-Роу (11-көше) арасындағы жер «Қоғамдық жер» деп жарияланды – мәңгіге ашық, таза және кез келген ғимараттан немесе кедергіден бос болуы тиіс. Бұл учаске көп ұзамай Рэндольф көшесіне дейін кеңейтіліп, 1847 жылы ресми түрде Лейк-парк деп аталды. 1901 жылы Грант-парк деп қайта аталды. Мичиган даңғылының батысындағы Рэндольф және Вашингтон көшелері арасындағы екінші учаске Дирборн-парк деп аталды. Чикаго өскен сайын қоғамдық кеңістіктерге деген сұраныс артты, бірақ Чикаго қалалық кеңесі бұл сұраныстарды қанағаттандыруға көп көңіл бөлмеді. Оның орнына, жылжымайтын мүлікке инвестиция салатын адамдар шағын қоғамдық алаңдардың олардың мүліктерінің құнын арттыра алатынын түсінді. 1842 жылы Вашингтон сквері паркі Америка жер компаниясы салған осындай жобалардың алғашқысы болды. 1847 жылы Гоуди сквері және 1853 жылы Юнион-паркі сияқты ұқсас жобалар да аяқталды. 1857 жылы Кук округі соты Оңтүстік жақта үлкен парк құруға келіссе де, екі жылдан кейін бұл жоспарлар күшін жойды және халықтың наразылығы жалғасты. Чикагоның екінші ірі паркке бөлінген жері 1860 жылы қалалық зираттың үлкен бөлігі паркеге айналдырылғанда пайда болды. Бұл Джон Генри Раухтың көлдегі үлкен зираттың денсаулыққа тигізетін ықтимал әсері туралы алаңдаушылығына байланысты болды. Бұл жаңа парк те Лейк-парк деп аталды, бірақ аты шатасу тудырғандықтан 1865 жылы жақында қайтыс болған президенттің құрметіне Линкольн-парк деп қайта аталды. Зираттан барлық қабірлер бірте-бірте көшіріліп, парктің аумағы кеңейтілді. 1850 және 1860 жылдары Гаусманның Париждегі және Нью-Йорктегі Гринсуард жоспарының жаңартылуы парктерінің қалалық дамудағы рөліне жаңа назар аударды. Чикагоның алғашқы мэрі Уильям Батлер Огден Оңтүстік жақта үлкен парк құру туралы мемлекеттік заң жобасын қолдады. 1868 жылы ұсынылғанда бастапқыда қабылданбағанымен, Иллинойс заң шығарушы органы бұл жоспарды 1869 жылы қабылдады. Мақсаты – Чикагоның айналасында шеңбер құрайтын парктері мен бульварларынан тұратын жүйе құру. 1891 жылы Дж. Фрэнк Фостер Чикагоның оңтүстік парк жүйесінің бастығы болды. Ол парктерінің жұмысшылар аудандарына жақын орналасуын жақтады. Бұл салыстырмалы түрде кішкентай парктері ойын алаңдарымен және басқа да жабық нысандармен, әсіресе «саябақ үйлерімен» толы болды. Бұл нысандар айналадағы тұрғындарға демалыс және ойын-сауық үшін барлық мүмкіндіктерді ұсынды. Олмстедтің ұлдары – Фредерик Лоу Олмстед кіші және Джон Чарльз Олмстед көптеген алғашқы аудандық парктерінің жобасын жасады, ал аудандық парктері туралы бұл идеялар парктің дизайны мен бағдарламалауының ұлттық идеяларына әсер етті.

Мекемелер

Чикаго саябақтар басқармасы қаланың ішінде 570 саябақтағы 220 объектіні басқарады. Бұл кең саябақ желісіне 24 мильден (39 км) астам көл жағалауында орналасқан тоғыз көл порты кіреді, бұл Чикаго саябақтар басқармасын елдегі ең ірі муниципалдық порт жүйесі етеді, сонымен қатар 31 жағажай, 17 тарихи лагуна, 86 бассейн, 90 ойын алаңы, 90 бақ, 66 фитнес орталығы, тоғыз мұз айдыны, 10 мұражай, зоологиялық саябақ және екі өсімдік консерваториясы бар. Чикаго саябақтар басқармасы сондай-ақ гольф, қайықпен жүзу, бокс, коньки тебу және бейсбол сияқты іс-шараларға арналған көптеген арнайы объектілерді, сондай-ақ тек иттерге арналған бірнеше арнайы саябақтарды күтіп ұстайды. Бұл шаралардың қызығы туристік маусымның ең жарқын кезінде, балалар жазғы демалыста болғанда жаз айларында ең жоғары деңгейге жетеді.

Сәулет

Чикагодағы көптеген саябақтардың үй-жайларында грузин немесе классикалық жаңғыру архитектурасының түрлері басым тақырып болып табылады. Кларенс Хатсфельд басқа архитектурашылардан гөрі осы үй-жайларды көптеп жобалаған, сондай-ақ Чикагоның танымал Вилла ауданындағы көптеген үйлердің де авторы. Чикагоның құрылыс ортасының басқа да аймақтарындағыдай, Чикаго парктеріндегі көптеген құрылыстар ерекше архитектуралық құндылыққа ие. Портаж және Джефферсон парктері Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген, ал Пуласки паркі сияқтылары Чикаго қаласының ресми ескерткіштері болып саналады.

Орман қорықтары

Чикаго қаласының саябақтары ұсынып отырған жасыл кеңістіктерге қоса, Кук округінің орман қорықтары да бар. Бұл – орман, дала, батпақтар, өзендер мен көлдерді қамтитын, қала шетінде табиғат қорғау аймақтары ретінде бөлінген, жеке басқарылатын ашық кеңістіктер желісі.