Кіріспе

Лох-ф-Стратбег (Loch of Strathbeg; тарихи "Strathbeg Water"; "Strathbeg Water"; "Rattray Water" немесе "Water of Rattray") – жануарлар дүниесін қорғау мақсатында белгіленген арнайы қорғалатын аймақ. Ол Шотландияның Абердиншир аймағындағы Раттрей және Кримондқа жақын орналасқан. Көлді RSPB ұйымы күтіп бағып, оның төңірегінде үш жасырын бақылау пункты бар, онда келушілер құстар мен басқа да жануарларды тамашалай алады. Көлге кіру Кримонд әуежайы арқылы жүзеге асырылады, онда қорықтың шетінде автотұрақ бар. Сондай-ақ, "Старнафин орталығы" да бар, онда келушілер құстарды бақылап қана қоймай, жергілікті жерде қандай құстар мен жануарлар бар екені туралы толыққанды ақпарат ала алады. RSPB қорықта 260-тан астам құс түрін, 280 түрлі жәндік және 26 түрлі сүтқоректі жануарды тіркеген.

Құрылу

Бұл көл геологиялық тұрғыдан жақын арада пайда болған, 1720 жылы болған күшті дауыл кезінде табиғи жолмен қалыптасқан. Көл орналасқан лагуна, оның кішкентай порты Старный Кеппи және Раттрей ауылы теңізден бөлініп, жылжымалы құмдарға көміліп кеткен. Тарихи мәліметтерде дауыл "Стратбег өзенінің теңізге құятын жерін" (2,9 км²) жапқандығы айтылады, оның "көп бөлігі" Кримонд ауданында орналасқан және "орташа тереңдігі шамамен 3,5 фут" (шамамен 1,1 метр) болса, "ең терең жері 6,5 футтан аспайды" (шамамен 2 метр). Бұл қазіргі жағдайға толық сәйкес келмейді, себебі сол дереккөз жақын маңдағы жағалау қаныққан және "су шығып тұрған" екенін де көрсетеді, тіпті көл 1817 жылдан бері, яғни 37 жыл бұрын кем дегенде 4 футқа (1 метр) төмендегендігі айтылады.

1943 жыл

1943 жылы Люфтваффе Лох-оф-Стратбегті аймақтағы тыңшыларға жабдықтар тастау үшін пайдаланды. Көлдің солтүстігіндегі аймақ әдетте тастау орны болды. 1943 жылы британдықтар қос агент арқылы радио, ақша және диверсиялық құралдарды бір қорапқа тастау операциясын ұйымдастырды.

1945 жыл

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталған кезде Раттрейде үлкен жағажай мина даласы болды. Жер миналарын жою жұмысы кезінде Лох-оф-Стратбег көліндегі жоғары қысымды су сорғылары құм төбелерінен миналарды шаюға арналған су ағындарына су жеткізу үшін пайдаланылды. Бұл жұмысты майор В. М. Хьюитт басқарған 11-ші саперлік бөлімнің миналарды жою тобы жүзеге асырды. 1946 жылға дейін мина даласын жою кезінде бірнеше Корольдік инженерлік әскерінің қызметкері қаза тапты.