Кіріспе

Американдық физикалық химик (1918–2013)

Джером Карл (туған Джером Карфункл; 18 маусым 1918 – 6 маусым 2013) – американдық физикалық химик. Герберт А. Хауптманмен бірге 1985 жылы химия саласындағы Нобель сыйлығына ие болды, олар рентгендік сәулелерді тарату әдістерін қолданып кристалл құрылымдарын тікелей талдағандығы үшін.

Ерте өмір және білім

Карл 1918 жылғы 18 маусымда Нью-Йорк қаласында Сади Хелен (Кун) мен Луис Карфунклдің ұлы болып дүниеге келді. Ол өнерге жоғары қызығушылық танытқан еврей отбасында өсті. Жастық шағында фортепианода ойнап, бірнеше жарысқа қатысты, бірақ ғылымға көбірек бейімділік танытты. Ол Бруклиндегі Абрахам Линкольн орта мектебінде оқыды, ал кейіннен Артур Корнберг (1959 жылы медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты) және Пол Берг (1980 жылы химия саласындағы жеңімпаз) сияқты мектеп түлектері Нобель сыйлығын жеңіп алды. Карл жас кезінде қолғаппен ойнауды, коньки тебуді, сенсорлық футболды және жақын жердегі Атлант мұхитында жүзуді ұнатты. Білім алуын жалғастыру үшін жеткілікті қаражат жинау мақсатында Карл Нью-Йорк штатының Денсаулық сақтау департаментінде қызмет етті, онда судың фторлау стандартына айналған еріген фтор деңгейін өлшеу әдісін әзірледі. және 1990 жылы Америка философиялық қоғамына сайланды.

Ғылыми зерттеулер және Нобель сыйлығы

1943 жылдан бастап, аспирантураны аяқтағаннан кейін Карле әйелі, доктор Изабелла Карлемен бірге Чикаго университетінде «Манхэттен» жобасы бойынша жұмыс істеді. Изабелла Карле – жобаға тартылған ең жас ғалымдардың және азақ санындағы әйелдердің бірі болатын. 1944 жылы олар Мичиган университетіне қайтып оралды, онда Карле АҚШ Әскери-теңіз зерттеу зертханасының жобасымен айналысты. 1946 жылы олар Вашингтон қаласына көшіп, Әскери-теңіз зерттеу зертханасында жұмыс істеді.

Жеке

Карл Изабелла Хелен Лугоскиге (1921-2017) үйленген, одан үш қызы болды, үшеуі де ғылыми салаларда жұмыс істейді. Карл Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Колумбия бақшасы зиратына жерленген.