Кіріспе
Феликс З. Лонгория (16 сәуір 1920 – 16 маусым 1945) – Техас штатынан шыққан американдық солдат. Ол АҚШ Армиясында қарауыл қызметінде болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаза тапты және Арлингтон ұлттық зиратына жерленді, себебі соғыс ардагерлері оның жерлеу рәсімдеріне қатысты дау кезінде оның құқын қорғады. Лонгория 1945 жылы Филиппинде соғыста қаза тапты, бірақ оның денесі 1949 жылға дейін отбасына жеткізілмеді. Денесі жеткен соң, отбасы оны жергілікті зиратта жерлеуге тырысты, бірақ ол зират тек ақ адамдарға ғана арналған еді. Қаладағы жалғыз жаназа бюросы Феликс мексикалық-американдық болғандықтан, оған қоштасу рәсімі өткізуден бас тартты. American GI Forum атты жергілікті белсенділер тобы осы әділетсіздікке қарсы күресті және ол Вашингтон қаласына жақын Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.
Felix Z. Longoria (April 16, 1920 – June 16, 1945) was an American soldier from Texas, who served in the United States Army as a private. He died during World War II and was buried at Arlington National Cemetery after veterans supported his cause in a dispute over his funerary arrangements. Longoria was killed during the war, in the Philippines in 1945, but his body was not returned to his family until 1949. Upon receiving the body, his family attempted to arrange to bury him at the local cemetery, which was segregated and limited to whites. The only funeral home in town denied wake services since Felix was Mexican American. The American GI Forum, a local activist group, fought against the injustice, and he was eventually buried in Arlington National Cemetery near Washington D. C.
Жеке
Техастың Три Риверс қаласында туып өскен Феликс Лонгория әйелімен жұмыс іздеп Корпус-Кристиге көшіп келді. 1945 жылдың сәуір айының соңында ол Калифорния штатының Форт-Орд қаласынан Филиппиндегі Лусонға орналасқан 25-ші жаяу әскер дивизиясының 27-ші жаяу әскер полкіне аттанды. Ол Лусон аралына 1945 жылдың 1 маусымы шамасында жетті. Жағаға қонғаннан кейін екі апта ішінде взвод жасырын жапондық пулеметшінің шабуылына ұшырады, және Лонгория қаза тапқандардың арасында болды. Оның денесі 1949 жылға дейін табылмай, анықталған жоқ. Денесі анықталғаннан кейін, әскер оны АҚШ-қа және оның отбасына қайтаруды ұйымдастырды.
Әлеуметтік климат
1940 жылдары Техаста, елдің басқа аймақтарындағыдай, мексикалық американдықтар әлеуметтік жағынан ақ емес деп есептелді, бірақ халық санағында ақтар қатарында тіркелді. Мексикалық американдық балаларды мектептерде бөліп оқыту және мексикалық американдық жұмысшыларға қатысты жұмысқа орналастырудағы кемсіту АҚШ-тың оңтүстік-батыс аймағында кең таралған құбылыс болды. Үш өзен қаласы да осыдан тыс қалмады. Өзенге жақын және темір жолдың батыс жағындағы аудан мексикалық американдықтарды бөліп тұру үшін арнайы құрылған (салдарлы картаны қараңыз: темір жол бағыттарының батысындағы көшелердің аттары испан тілінде). Әдетте, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мексикалық американдық әскерилер қатардағы әскери бөлімдерге қосылды, бірақ кейбіреулері жеке мексикалық американдық бөлімдерде қызмет етті, мысалы, Техас армиясының Ұлттық гвардиясының 36-шы жаяу әскер дивизиясының 141-ші жаяу әскер полкінің C ротасы.
Жерлеу және жерлеу рәсімдері
Солдаттың жесірі Үш өзендегі жерлеу бюросының директорымен Лонгория үшін жерлеу бюросында ас қадамын өткізу туралы келісім жасасуға тырысты. Бұл мәселеге жерлеу бюросының директоры Том Кеннеди рұқсат бермеді. Ол, марқұмның «мексикалық» болғаны үшін, ақ нәсілділер бұны ұнатпайды деді. Ол осы пікірін «Корпус Кристи» газетінің тілшісі Гектор П. Гарсиямен және журналист Джордж Грохпен телефон арқылы сөйлескенде қайталады. Кеннеди Лонгория үйінде, қаланың ақ нәсілділер тұратын бөлігінен теміржолдың ар жағындағы бөлінген ауданда, мексикалық американдықтарға Үш өзендер қауымының әдеттегідей қарауын ұйымдастыруға дайын болды. Лонгорияның мәйітін қаладағы ақ нәсілділердің зиратының батыс жағына жақын орналасқан Лонгория зиратына (1925 жылы әкесі сатып алған) қайта жерлеу керек болды. Сол кезде қабырғаның осы бөлігі қоршаумен бөлініп, Үш өзендер қауымы мексикалық американдықтарға арналған еді. Лонгория ісі бойынша тергеу жүргізілгеннен кейін АҚШ сенаторы Линдон Б. Джонсон рядовой Лонгорияның мәйітін Арлингтон ұлттық зиратына жерлеуді ұсынды. Ол жерлеуден бұрын қай жерде ас қадамы өткізілетіні туралы дауды тоқтатуды көздеді. «New York Times» газеті Лонгория отбасының Үш өзенде кездескен жергілікті қиындықтары туралы жариялағаннан кейін, бұл жағдай ұлттық назарға ілігіп, Феликс Лонгория ісі деп белгілі болды. Уолтер Винчелл радио бағдарламасында «Техас штаты бүгін өте шағын көрінеді» деді. Мұндай кемсітушілікке наразы болған теханостар жаңадан құрылған Америка GI форумы және оның жетекшісі Гектор П. Гарсия аясында бірікті. Жаңадан сайланған сенатор Линдон Б. Джонсон бұл мәселеге араласты. Ол Лонгорияның мәйітін Арлингтон ұлттық зиратына толық әскери салтанатпен, сондай-ақ, қызмет етіп, қаза тапқан және шетелден қайтарылған он сегіз сарбаздың мәйітімен бірге жерлеуге рұқсат алды.
Техас штатының Өкілдер палатасы комитетінің тергеуі
Ұлттық қысым күшейгеніне байланысты Техас штаты шара қолданды. Техас штатының Өкілдер палатасы расизм туралы айыптауларды тергеу үшін бес адамдық комиссия құрды. Комиссия тек ақ нәсілділерге қызмет көрсеткен шаштараздың қасындағы Үш өзен сауда-өнеркәсіп палатасында отырды. Есептер мен қосымша құжаттар Техас штатының Өкілдер палатасына ұсынылды. Комиссия мүшелерінің бірі көпшілік пікірін білдірген есептен өзін шығарғанда, екі есеп те жазбадан алынып тасталды.
Чикано қозғалысы
Қазір "Лонгория ісі" деп белгілі болған оқиға, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Америка Құрама Штаттарындағы Чикано қозғалысының бастапқы кезеңдеріндегі маңызды кезең болды. Жаңадан құрылған GI Форумы (1948 жылдың наурызында құрылған) Корпус-Кристиде әскерилер тарапынан теңсіз қарауға ұшыраған, бөлінген испан тілді ардагерлердің құқықтарын қорғады. Феликс Лонгорияның жесірі мен оның қарындасы, американдық GI Форумының негізін қалаушысы Гектор П. Гарсияға жүгінді, ол жағдайды жақсарту үшін күш-жігер жұмсады. Оқиға туралы ұлттық және халықаралық баспасөз жариялады, тіпті бұл қозғалыс АҚШ-Мексика қарым-қатынасына да әсер етті. Феликс Лонгория ісі Чикано қозғалысындағы біріктіруші оқиғаның алғашқы мысалы болды. Гарсия мен американдық GI Форумының араласуы ел бойынша ұйымның жергілікті бөлімшелерін ашуға қызығушылықты арттырды. Мексикалық американдықтар мен испан тілді халық арасында бұл оқиға GI Форумының жиналу ортасы мен жұмылдыру құралына айналды, нәтижесінде ұйымның бүкіл АҚШ-та бөлімшелері ашылды.
Техас тарихи белгісі
2004 жылы Үш өзенге жақын федералды түрмеде жұмыс істейтін Корпус-Кристи қаласының тұрғыны Сантьяго Эрнандес, Үш өзендегі Фэликс Лонгорияның жергілікті деңгейде танылуын ілгерілетуге кірісті. Ол қалалық пошта бөлімшесіне Лонгорияның құрметіне ат қоюды ұсынды. Бұл 1948-1949 жылдардағы оқиғалармен және испандарға жасалған кемсітушілікпен байланысты, бұрынғы қақтығыстарды және соңғы ұрпақтардың наразылығын қайта ояртты. Осы жағдайда ұсыныс қабылданбады. Эрнандес қазір жабылып, қираған жерлеу үйінің техано иесінен, мүлікке Техас тарихи белгісін орнатуға рұқсат алды. Техас тарихи комиссиясы, жергілікті тарихи комиссияның және Кеннеди мырзаның көбінесе ақ нәсілді жақтастарының қарсылығына қарамастан, белгіге және оның мәтініне рұқсат берді. 2010 жылдың көктемінде белгі орнатылды, оған қала тұрғындарының көп бөлігі қатысты. 2014 жылы жерлеу үйінің жаңа иелері оны бұзып, жерін тұраққа айналдырды. Осы процесте тарихи белгі зақымдалды, кейіннен көлік соғып, алынып тасталды. Жаңа иелері жөнделгеннен кейін белгіні қайтаруды қаламады, сондықтан ол қайта бағышталып, қала әкімдігінің кіреберісіндегі қала алаңына орнатылды. 1944 жылғы оқиғалар мен тарихи белгінің орналасуы туралы деректі фильм түсірілді: «Лонгория ісі» деген фильм. Кеннеди мырзаның айтқан нақты сөздері және оның жерлеу үйін пайдалануға тыйым салған себептері Үш өзеннің кейбір тұрғындары, сондай-ақ Кеннедидің туыстары мен достары арасында дау тудырып отыр.