Кіріспе

Корнуоллдағы қала, Англия. Батыс Корнуоллдағы қала.

Сент-Жаст, Пэнвиттегі Сент-Жаст деп белгілі, – Ұлыбританияның Англиясындағы Корнуолл ауданындағы Пенвиттегі қала және азаматтық округ. Ол Сент-Айвсті A30 тас жолымен байланыстыратын B3306 тас жолында орналасқан. Округке Сент-Жаст қаласы және жақын орналасқан Тревелард, Пендин және Келинак елді мекендері кіреді: ол солтүстік-шығыстан Морва, шығыстан Санкрид және Мадрон, оңтүстіктен Сент-Бурян және Сеннен округтерімен, ал батыстан теңізбен шектеледі. Округ құрлық, су және жағалаудан тұрады. Сент-Жаст қаласы – материктік Ұлыбританияның ең батыс қаласы және Пензанстан батысқа қарай шамамен 8 миль (13 км) қашықтықта орналасқан. Сент-Жаст округі, Пендин және айналасындағы аумақты қамтиды, онда 4,637 адам тұрады (2011 жылғы халық санауы). Сондай-ақ, осы атаумен сайлау округі бар: осы округтегі халық саны сол санауда 4,812 адамды құрады. Сент-Жаст Корнуоллдың ерекше табиғи сұлулық аймағына (AONB) кіреді. Сент-Жаст – Корнуолл AONB-ға кіретін екі қаланың бірі.

Тарих

Сент-Жист кім екені белгісіз. Корнуоллдың Кантербери және Римнің бұйрықтарына ұзақ қарсы тұруы, кейбір дереккөздерде айтылғандай, әулиенің Кантербери архиепископы Юст болғанына үлкен күмән тудырады. Тағы бір мүмкіндік – 6 немесе 7 ғасырдағы әулие Иестин, ол Дюмонияның билеушісі Герайнт ап Эрбиннің ұлы болған деседі. 1478 жылы Вильгельм Уорстер шіркеуде Триесттің Юстының сүйектері сақталғанына сенгенін анықтады. Жақын маңдағы тарихи ескерткіштердің арасында Бэллоуолл Барроу – камералы түрме бар. Сент-Жаст Корнуоллдағы ең көне кен өндіру аудандарының бірі болып табылады, ал ежелгі және қазіргі кен өндіру қызметінің қалдықтары жақын жердегі ландшафтқа елеулі әсер еткен. Генри Дженнердің айтуынша, Сент-Жаст приходындағы Босворлас, Корнуоллдың аңыздық герцогы Горлоистің құрметіне аталған, ол 5 немесе 6 ғасырдағы нақты тұлға деп санайды, я то Дюмонияның корольдік үйінің қарапайым басшысы және вассалы, немесе Дюмония патшалары сакстармен ығыстырылған британдардың көшбасшылары болған жағдайда, Дюмонияның алғашқы басшыларының ұрпағы. Ол оның Артур аңызындағы Горлоистің әйелі Босигранға жақын орналасқанын атап көрсетеді.

Ғибадатханалар мен мектептер

Сент-Жюст шіркеуі – XV ғасырдағы көрнекті ғимарат. 1336 жылы шіркеу Эксетер епископы Джон Грандисон тарапынан қайта салынды және киеленді; алайда, осы шіркеудің тек ғибадатханасы ғана сақталған, ал неф және қанаттары 15 ғасырға жатады. Boslow Cross – Boslow Farm-нан (нөмір: 1003110) солтүстік-батысқа қарай 550 ярд (500 метр) қашықтықта орналасқан.

Тау-кен өндірісі

Ежелгі қоныстың қалыптасқан тау-кен өндірісі тарихы бар және 19 ғасырда Корнуоллда мыс пен қалайы үшін ең маңызды тау-кен аудандарының бірі болды. Аймақтағы кен орындарының ішінде Боскасвелл Даунс, Баллсвидден, Паркноут, Боскеан, Уил Оулз, Уил Бойз, Левант, Боталак және Дживор (1990 жылы жабылған) кірді. Дживор кеніші қазір туристерді тартатын орынға айналған, ол келушілерге Корнуолл тау-кен мұрасын зерттеуге мүмкіндік береді. 19 ғасырдағы тау-кен өндірісінің өркендеуі Сент-Жаст халқының санының күрт өсуіне әкелді, 1861 жылғы халық санауы бойынша халық саны 9290 адамды құрады; алайда, Корнуоллдың басқа да аймақтары сияқты, 19 ғасырда қалайы саудасының төмендеуіне байланысты халық саны азайды. Қала сондай-ақ Ұлы Батыс темір жолының Лондоннан Корнуоллға бағытталған негізгі желісінің соңғы стансасы ретінде Сент-Жастты дамыту жоспарларынан бас тартуынан зардап шекті. 2006 жылдың шілдесінде Сент-Жаст тау-кен ауданы және Корнуоллдың қалған тарихи тау-кен аймақтары Корнуолл және Батыс Девон тау-кен ландшафты – ЮНЕСКО Әлемдік мұрасы тізіміне енгізілді деп хабарланды.

География

Жақын жердегі Кот аңғарынан теңізге дейін өзен ағып жатыр. Бұл аймақ, Сент-Жаст аймағы сияқты, көптеп кенді заттар қазылған. Кот аңғары шығанағындағы дөңгелек тастар ғылыми тұрғыдан ерекше қызығушылық тудырады. Сонымен қатар, жақын жерде Корнуолл мүйісі де орналасқан.

Жергілікті билік

Жергілікті басқаруды жіктеу мақсатында Сент-Жаст қала болып саналады және әр 12 ай сайын Сент-Жаст қалалық кеңесінің мүшелерінен мэр сайланады. Сент-Жаст қалалық кеңесі 1974 жылы Англияның жергілікті басқаруының қайта құрылуынан кейін құрылды, оған дейін Сент-Жаст қалалық округтік кеңес болып келген. Қазіргі таңда жергілікті басқарудың басты функцияларын Корнуолл кеңесі жүзеге асырады. Сент-Жаст 1894 жылға дейін Пензанс кедейлер одағының құрамында болды, содан кейін Батыс Пенвит ауылдық округіне қосылды. 1897 жылы Пенвиттегі Сент-Жаст приході Сент-Жаст қалалық округінің негізін құрады. 1974 жылы қалалық округ Пенвит ауданына енгізілді, ол 2009 жылы таратылғанға дейін сақталды.

Мәдениет және жергілікті дәстүрлер

Сент-Жаст танымал Лафроуда фестиваліне үй иесі. Бұл жеті күндік қоғамдық және өнер мерекесі, әдетте шілде айының ортасында өткізіледі. Қаламен байланысты көне мереке – Сент-Жаст мейрамы, ол шіркеудің 13 шілде 1336 жылы қасиеттіленуіне арналған жыл сайынғы мереке. 1536 жылы Генрих VIII-нің заңымен мейрамды тойлау Барлық Әулиелер күніне ең жақын жексенбіге ауыстырылды, сондықтан ол әдетте қазан айының соңында/қараша айының басында өтеді. Мейрам – екі күндік іс-шара, онда мейрам күні шіркеу қызметі мен азаматтық шеру өтеді, ал мейрам дүйсенбісінде ірі ауқымды халықтық той өтеді (соның ішінде Батыс аңшылардың жиыны бар). 1882 жылғы Сент-Жаст мейрамының сипаттамасы төменде келтірілген:

«Бұл маусымда бай да, кедей де есіктерін ашық ұстайды, ал Сент-Жасттан шалқап жатқан жерде жұмыс істейтін жастар, мүмкіндігі болса, сенбі күні үйлеріне оралып, сейсенбі таңына дейін қалады. Дүйсенбі кешкісін көшеде шағын жәрмеңке ұйымдастырылады, онда жас жігіттер сүйіктілерін жомарттықпен күтуге тиіс, ал көбінесе қажет емес "ақылсыз ақша" жұмсалады».

Сент-Жастта «Plen an Gwarry» (корн тілінде «ойнау орны») бар, жергілікті жерде «Plain an Gwarry» деп аталады. Бұл орындар тарихи тұрғыдан корнуолл күресі, ашық ауадағы қойылымдар, ойын-сауық және оқу үшін пайдаланылған. Сент-Жасттың Plen an Gwarry кейде Корнуолл Ординалиясының құпия пьесаларын қояды. Сент-Жасттың өркенді көркемдік ортасы бар, соның ішінде бірнеше рет теледидарда пайда болған суретші Курт Джексон да бар. Жаңа заманғы әнші және комедияшы Джетро, жақын маңдағы Сент-Буряннан Сент-Жаст регби клубында ойнаған және «Сент-Жаст» атты ән жазған. Халық әншісі Марта Тилстон 2010 жылы «Люси және қасқырлар» атты альбом шығарды. Бұл Корнуоллдан шабыттанған әндер жиынтығын қамтиды. Альбомдағы бірінші ән «The Cape» деп аталады және ол Сент-Жастағы Корнуолл мүйісіне арналған. Ол Пензанста бірнеше рет өнер көрсетті және қазір Пенвитте тұрады. Балаларға арналған анимациялық телесериал «Jungle Junction» Сент-Жасттағы Spider Eye Productions компаниясымен жасалған. Жергілікті радиостанция – Coast FM (бұрын Penwith Radio), ол 96.5 және 97.2 FM жиіліктерінде хабар таратады. «Star Inn» кейде Корнуоллдағы соңғы нағыз паб деп аталады. Оның клиенттеріне жергілікті фаунаға қызығатын құс бақылаушылар да кіреді.

Корнуолл күрес

St Just Plen an Gwari дәстүрлі түрде де, соңғы уақыттарда да Корнуолл күресі турнирлері үшін арнайы қолданылды. 1786 жылғы (шамамен) Сент-Жюсттан шыққан Джеймс Уоррен – өте танымал Корнуолл күрескері, Корнуолл чемпионы атанған. Ол бүкіл Ұлыбритания бойынша, Лондонда да турнирлерге қатысқан. 5 фут 7.5 дюйм болғандықтан оны «Кішкентай Джем Уоррен» немесе «Кішкентай Геркулес» деп атаған, ал ерекше күші үшін – «Ұлы Джем» деп атаған. «Кент» кемесі өртенген кезде аман қалғандарды құтқаруда көзге түсті. АҚШ-та әлемдік Корнуолл күресі чемпионы атанған Джек Каркиктің алғашқы жаттықтырушысы Сент-Жюсттан шыққан Томас Уайт болды.

Крикет

Сент-Жаст крикет клубы – ағылшын әуесқой крикет клубы. Ауылдағы крикет тарихы 1880 жылға дейін жетеді. Лэндс-Эндтен бес шақырым қашықтықта орналасқан Сент-Жаст еліміздегі ең батыс ECB Премьер-лигасы клубы екенін мәлімдейді. Клубтың ең маңызды жетістігі – 1990 жылдан бері Корнуолл крикет лигасында жеңіп алынған 10 чемпиондық атақ. Сент-Жаст Корнуолл крикет лигасында үш үлкен команданы және Корнуолл әйелдер мен қыздар лигасында әйелдер командасын ұстап тұрады. Сонымен қатар, клубтың Корнуолл жастар крикет лигасында жарысқа қатысатын жасөсперімдерге арналған жаттығу бөлімі де бар.

Регби

Сент-Жаст регби футбол клубы 1967 жылы құрылды, ал олардың стадионы Сент-Жасттың солтүстік-шығысында, Трегезеал ауылынан басталатын Жаңа жолда орналасқан. Тарихи байланыстардың нәтижесінде, қала Пензанспен серіктес болып, Австралияның Виктория штатындағы Бендиго және АҚШ-тың Калифорния штатындағы Невада-Сити қалаларымен қарым-қатынас жасайды. Бұл байланыс, көбінесе 19 ғасырдың соңында, шахталарда жақсы өмір іздеп осы екі бағытқа көшіп кеткен жергілікті тұрғындардың көптігіне байланысты туындады. Бендигода әлі де Сент-Жаст-Пойнт деп аталатын аймақ бар.