Кіріспе

Шығыс орталық Корнуоллдағы қала, Англия. Канададағы шағын елді мекен.

Бодмин (Босвен) – Англияның Корнуоллдағы қала және азаматтық округ. Ол Бодмин-Мурдың оңтүстік-батысында орналасқан. Азаматтық округтың аумағы қала аумағымен шамалас, сондықтан көбінесе қалалық сипатта. Шығысынан Кардинхам, оңтүстік-шығысынан Лангидрок, оңтүстік-батысынан Ланьветт, солтүстігінен Хелланд округімен шектеседі. 2011 жылғы халық санауы бойынша Бодмин халқы 14 736 адамды құрайды. Бұрын Бодмин Корнуолл графтығының орталығы болған, бірақ Корольдік соттар Труроға көшірілгеннен кейін ол әкімшілік орталыққа айналды (1835 жылға дейін графтық орталығы Лансестон қаласы болған). 2009 жылы жергілікті басқаруды қайта ұйымдастыру нәтижесінде округ таратылғанға дейін Бодмин Солтүстік Корнуолл округінің құрамында болды (қ. Корнуолл кеңесі). Қала Солтүстік Корнуолл сайлау округінің бөлігі болып табылады, оны Скотт Манн депутаты ұсынады. Бодмин қалалық кеңесіне төрт жылдық мерзімге сайланатын он алты кеңесші кіреді. Жыл сайын кеңес өз қатарынан біреуін қала әкімі етіп сайлайды, ол қаланың ресми өкілі болып қызмет етеді және кеңес отырыстарын жүргізеді.

Атаудың жағдайы мен шығу тегі

Қаланың аты, шамасы, корнуол тіліндегі "Bod meneghy" сөзінен туындаған, яғни "сарайдың немесе монахтардың қасиетті жерінің жанындағы тұрақ" деген мағынаны білдіреді. Тарихқа енген әр түрлі жазылулары: 1100 жылы Ботменей, 1253 жылы Бодмен, 1377 жылы Бодман және 1522 жылы Бодмин. Ең әйгілісі – Джон Спид жасаған, бірақ голланд картографы Йодокус Гондиус Ескі (1563–1612) Амстердамда 1610 жылы салған (Судбери мен Химбл Лондонда 1626 жылы жариялаған) Корнуолл картасы. Куксленд, Литтл-Кирленд, Данмир және Турфдаун кішкентай елді мекендері осы қауымда орналасқан.

Тарих

Санкт-Петрок 6-ғасырда Бодминде монастырь құрды және қалаға Петрокстоу деген балама атау берді. Монастырь нормандық жаулап алу кезінде бір бөлігінен айырылды, бірақ Domesday кітабында оның он сегіз иелігі болған, соның ішінде Бодмин, Пэдстоу және Риалтон. Бодмин – Корнуоллдың ең көне қалаларының бірі және 1086 жылы Domesday кітабында тіркелген жалғыз ірі Корнуоллдық елді мекені. 15 ғасырда нормандық шіркеуі Санкт-Петрок жаңадан салынды және Корнуоллдағы ең үлкен шіркеулердің бірі болып табылады (Труро соборынан кейін ең үлкені). Сол кезде регуляр канондардың аббаттығы да салынды, қазір оның көп бөлігі қираған. Бодмин тарихының көп бөлігінде қалайы өнеркәсібі экономиканың негізгі тірегі болды. Ланкарфтедегі жазғы үйдің қабырғасына кіргізілген тасқа жазылған жазу Бодминде ерте орта ғасырларда қоныс болғанын көрсетеді. Бұл «Дуно[. ]атус, Ме[. ]кагнустың ұлы» есімді адамға арналған ескерткіш және 6-8 ғасырларға жатқызылған. Артур Лэнгдон (1896) Бодминде үш Корнуолл кресін тіркеді; біреуі Берри Тауэрінің жанында, біреуі Бодмин түрмесінің сыртында, ал үшіншісі Касл-стрит төбесіне жақын жерде болған. Сонымен қатар, қаланың оңтүстік-шығысындағы жол торабында Карминов кресі де бар. 14 ғасырдың ортасында Қара өлім Бодмин халқының жартысын (1500 адамды) құртты.

Көтерілістер

Бодмин Корнуоллдың үш көтерілісінің орталығы болды. Біріншісі – 1497 жылғы Корнуолл көтерілісі, онда Корнуолл әскері, Сент-Кверн қаласынан шыққан темірші Майкл Ан Гоф және Бодмин қаласынан келген заңгер Томас Фламанк басшылығымен, Лондонның Блэкхит қаласына жорық жасады, бірақ Барон Добеньдің басқаруымен патша әскерінің 10 мың сарбазынан жеңіліске ұшырады. Содан кейін, 1497 жылдың күзінде Перкин Уорбек Генрих VII-ден тақ мүрагерлігін тартып алуға тырысты. Уорбек Бодминде Ричард IV патша деп жарияланды, бірақ Генрих бұл көтерілісті оңай басып тастады. 1549 жылы көршілес Девондағы басқа көтерілісшілермен біріккен корнуолдықтар, протестант Эдуард VI жаңа дұға кітабын енгізуге тырысқанда, тағы да көтеріліске шықты. Корнуолл мен Девонның қара халық әлі де Рим католик дініне берік сенгендіктен, Бодминде тағы да Корнуолл әскері құрылды, ол шекараны кешіп, Эксетерді қоршау үшін Девонға аттанды. Бұл оқиға "Дұға кітабы көтерілісі" деп танылды. Дұға кітабын корнуол тіліне аудару туралы ұсыныстар тоқтатылды және көтеріліс кезінде барлығы 4000 адам қаза тапты.

Бодмин аудандық полициясы

Бодмин ауданы 1835 жылғы Муниципаль корпорациялар туралы заңның қолдауымен сайланатын кеңес құруға және қаладағы полиция күшін бақылауға жауапты Полиция бақылау комитетін құруға уәкілеттік берілген 178 муниципалдық округтің бірі болды. Бұл жаңа жүйе ежелден бері ауданды күзетіп келген приход констебльдерін тікелей алмастырды және алғаш рет жалақы төленетін, форма киетін және есеп беретін құқық қорғау органдарын енгізді. Бодмин қалалық полициясы – 1836 жылдан 1866 жылға дейін Бодмин ауданының муниципалдық полиция күші. 1857 жылы Корнуолл полициясының құрылуы кіші муниципалдық полиция күштеріне округтік полициямен бірігуге қысым жасады. Бодминнің екі адамнан тұратын күшіге бірден қауіп төнді, бірақ Бодмин қаласының мэрі мен Полиция бақылау комитетінің төрағасы бірігу шарттары бойынша келісімге 1866 жылға дейін жете алмады. Қоғамдық тыңнан кейін, күш 1866 жылдың қаңтарында таратылды және ауданды күзету осы уақыттан бастап округтік полицияға жүктелді.

"Бодмин қаласы"

"Бодмин Таун" әні 1891 жылы Девон графтығының Уитчерч қаласында Корнуоллдық Уильям Николстан Сабин Баринг Гулд жинап, 1924 жылы шығарған "А Garland of Country Song" атты еңбегінде жариялады.

Сент-Петрок шіркеуі

Қазіргі шіркеу ғимараты 1469–72 жылдары салынған және Труро соборы салынғанға дейін Корнуоллдағы ең ірі шіркеу болды. Шіркеудің солтүстік жағында тұрған (жоғарғы бөлігі 15 ғасырға жататын) мұнарасы – бұл түпнұсқа Норман шіркеуінен қалған бөлік. 1699 жылы шпилі жоғалғанға дейін оның биіктігі 150 футқа жетеді. Ғимарат екі рет Виктория дәуірінде және 1930 жылы жаңартылды. Қазір ол І санатқа жатады. Мұнда көптеген қызықты ескерткіштер бар, олардың ішіндегі ең танымалдары – Рихард Дюрант, оның әйелдері мен жиырма баласына арналған қара Делаболе тақтасынан жасалған, төмен рельефте ойылған ескерткіш және бұрын Приория шіркеуінде болған Вивиан ескерткіші (Томас Вивианның сандықта жатқан бейнесі, барлығы қара Катаклиз тасынан жасалған). Сондай-ақ, 12 ғасырға жататын піл сүйегінен жасалған сандық бар, онда бір кезде Әулие Петроктің қасиетті заттары сақталған деп есептеледі. Корнуоллда кең таралған үлгідегі шамыра 12 ғасырға жатады: үлкен және әсем өрнекпен ойылған.

Басқа шіркеулер

Сент-Томас Бекет қапшығы – Бодмин шіркеуінің ауласындағы 14 ғасырлық ғимараттың қиратылысы. Сент-Гуронның қасиетті бұлағы – шіркеу қақпасының жанындағы кішкентай тас құрылыс. Берри мұнарасы – бұрынғы Киелі Крест шіркеуінен қалған жалғыз нәрсе, ал 1240 жыл шамасында құрылған францискан монахтарының орнынан Фор көшесіндегі қақпа және қаланың басқа жерлеріндегі екі тірек ғана қалды. Латерандық канондарға қарасты Рим-католик шіркеуінің Әулие Мария және Әулие Петрок аббаттығы 1965 жылы бұрыннан бар семинарияның қасына салынды. Бодминнің Рим-католик приходы Солтүстік Корнуоллдың кең аумағын қамтиды және Уэдбридж, Пэдстоу және Тинтегелде де шіркеулер бар. 1881 жылы Бодминде 1539 жылдан бері алғаш рет Рим-католик миссасы өткізілді. 1930 жылдары шіркеу құрылысын жоспарлаған, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан кейінге қалдырды: Әулие Мария және Әулие Петрок шіркеуі ақыры 1965 жылы қасиеттеп берілді: ол бұрыннан бар семинарияның қасына салынды.

Мекемелер

Басқа қызықты ғимараттарға бұрынғы Шаир залы, қазір туристік ақпарат орталығы, және Виктория казармасы жатады. Бұл казарма бұрын Корнуолл герцогының жеңіл жаяу әскерінің қоймасы болған, ал қазір полк мұражайы орналасқан. Мұражайда 1702 жылдан бергі полк тарихы және әскери кітапхана бар. Алғашқы казарма ғимаратында 1925 жылы құрылған полк мұражайы орналасқан. Мұражайда шағын қарулар мен пулеметтердің, сондай-ақ карталардың, форма киімдерінің және картиналардың бай коллекциясы қойылған. Honey Street жаттығу залы Батыс майданына аттанған резервтегілердің жұмылдыру орталығы болды. Бодмин округінің психиатриялық ауруханасы, кейін Сент-Лоуренс ауруханасы деп аталды, Джон Фолстонның жобасы бойынша салынған. Юморист Уильям Роберт Хикс 19 ғасырдың ортасында осы аурухананың үй шаруашылығын басқарған. Уокер Лайнз, Харольд Бриджвуд Уокердің есімімен аталып, DCLI казармасының кеңейтілген бөлігі ретінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде салынған. Ол Дюнкерктен эвакуацияланған солдаттарды қабылдауға, содан кейін D-Day десантына дайындалған әскерлерді орналастыруға пайдаланылды. 1950 жылдары бұл жерде JSSL орналасқан. Қазір бұл өнеркәсіптік аймақ, бірақ ол әлі де "Уокер Лайнз" деп аталады. Босвенна үйі, Эдвард дәуіріндегі сарай, бұрын Босвенна қонақ үйі және Британдық Корольдік Легион клубының үйі болған, бірақ қазір жеке тұрғын үйге айналдырылған. Сент-Николас көшесіндегі үлкен, бір қабатты масондық зал сегіз масондық ұйымға резиденция болып табылады.

Басқа жерлер

Бодмин-Бейкон жергілікті табиғи қорығы – қалаға көрінетін төбе. Қорықтың құрамында мемлекеттік жерлер бар, ал ең биік нүктесі саммиттегі ерекше белгіге дейін жетеді. 1857 жылы Бодмин қаласының тұрғындары сер Уолтер Рэйли Гилбертке арнап, оның әскери өмірі мен Үндістандағы еңбегін құрметтеу үшін биік граниттен жасалған ескерткіш тұрғызды. 1966 жылы қалада бір кезде тұрған Виктория кресінің иегері Джеймс Генри Финннің құрметіне "Финн ВК мүлігі" деп аталды. Бодмин монастырының тұрақ кіреберісіндегі шөлдеген иттерге арналған әсем граниттен жасалған су ішетін ыдысты Тайланд ханзадасы Чула Чакрабонгсе, Тридетиде тұрып, сыйға берді.

Білім

Бұл аймақта жекеменшік мектептер жоқ.

Бастауыш мектептер

Beacon ACE Academy 2017 жылдың қыркүйегінде Beacon Infant and Nursery School және Robartes Junior School мектептерінің бірігуінен кейін 3-11 жас аралығындағы оқушыларға арналған бастауыш мектеп ретінде ашылды. Beacon ACE Academy Kernow Learning Multi Academy Trust құрамына кіреді және Ofsted ұйымы тарапынан «Жақсы» деп бағаланған. Мектеп 420 оқушыға, сондай-ақ балабақшада 30 орынға және ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушыларға арналған аймақтық ресурстық базада 10 орынға ие. St Petroc's Voluntary Aided Church of England Primary School, Athelstan Park, Bodmin мектебі 1990 жылдың қыркүйегінде St. Petroc's Infant School және St. Petroc's Junior School мектептерінің бірігуінен кейін осы атауды алды. Сент-Петрок мектебі – 4 пен 11 жас аралығындағы 440 оқушы оқитын үлкен мектеп. Оның он төрт басшысының сегізін Труро епархиясы немесе Бодмин қаласындағы Сент-Петрок шіркеуінің кеңесі тағайындайды. Қазіргі уақытта Ofsted ұйымы тарапынан «Жақсарту қажет» деп бағаланған. Бодмин қаласында тағы екі бастауыш мектеп бар: қаланың солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан Беррикомб мектебі және Сент-Мари католик бастауыш мектебі.

Бодмин колледжі

Бодмин колледжі – қала шетінде орналасқан 11-18 жас аралығындағы үлкен мемлекеттік жалпы білім беретін мектеп. Колледж директоры – Сьюард Адамс мысы. Колледжде бұрынғы Музыка директоры Адриан Эванс 2007 жылға дейін құрып, басқарған, ал соңғы уақытта қазіргі директор Бен Винсент басқаратын ұлттық деңгейде танымал "Бодмин колледж джаз оркестрі" бар. 1997 жылы Бодмин колледжінің "Жүйелер және басқару" факультетінің студенттері Roadblock роботын жасады, ол "Robot Wars" жарысының бірінші кезеңіне қатысып жеңіске жетті, содан кейін оның орнына "The Beast of Bodmin" келді. Сондай-ақ, мектеп округтегі ең үлкен жоғары сыныптардың біріне ие.

Калливиф колледжі

Callywith College – 2017 жылдың қыркүйегінде Корнуоллдағы Бодмин қаласында ашылған жоғары білімнен кейінгі білім беретін колледж. Бодмин Асда супермаркетіне жақын жерде салынған жаңа колледж, аталған колледж 1280 студентке арналған, ал 197 қызметкер жұмыс істейді. Бірінші жылы барлығы 660 орын болды. Ол, Ofsted Outstanding деп танылған Truro and Penwith College-тің көмегімен, Бодмин, Солтүстік Корнуолл және Шығыс Корнуолл аймақтарынан 16–19 жас аралығындағы студенттерге қызмет ету үшін құрылып жатыр. 2016 жылдың ақпан айында Free School ретінде қаржыландырылды. Колледждің мақсаты – "Бодмин және Солтүстік және Шығыс Корнуоллдағы 1280 жасқа дейінгі білім алушыларға Truro and Penwith College-тің ерекше білім беру тәжірибесін ұсыну".

Әскери білім беру мектебі

Корольдік армияның білім корпусының болашақ ұлттық қызмет сержант-инструкторлары Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Шотландиядағы Драймен қаласындағы Буканен қасарындағы, ал кейін 1948 жылдан бастап Бодмин қаласындағы Уокер Линиесіндегі әскери білім беру мектебінде оқытылды. Кейін мектеп Уилтон Паркке, Биконсфилдке көшірілді.

Көлік

Бодмин Парквей теміржол станциясы – бір кезде Бодмин Роуд деп аталған – Корнуолл магистральдық желісіндегі маңызды аялдама, қала орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 3½ миль (5½ км) қашықтықта орналасқан. Борборлық Бодминге, Уэйдбриджге, Пэдстоуға, Рокке, Ползиатқа, Порт-Исаакқа және Камельфордқа қатынайтын автобустар станция кіреберісінен тыс жерден жүреді. Бодмин қаласымен жергілікті бу теміржолы – Бодмин және Вэнфорд теміржолы орналасқан тармақ желісі арқылы байланыс жасалған. Бодмин A30 тас жолынан жақын жерде, ал Эксетердегі M5 тас жолына солтүстік-шығысқа қарай 99 км қашықтықта қосылу мүмкіндігі бар. Автобус және автобус қызметтері Бодминді Корнуолл және Девонның басқа да аймақтарымен байланыстырады.

Спорт және демалыс

Бодминнің кәсіби емес футбол клубы «Бодмин Таун» Оңтүстік-Батыс түбегі лигасында ойнайды; бұл ағылшын футбол лигасы жүйесіндегі 10-шы деңгейлі лига. Олардың үй стадионы Приори паркінде орналасқан. «Бодмин Регби клубы» Клифден паркінде регби ойнайды және Корнуолл/Девон лигасындағы «Tribute» турниріне қатысады; бұл ағылшын регби лигасы жүйесіндегі 8-ші деңгейлі лига. «Корольдік Корнуолл гольф клубы» (қазіргі уақытта жоқ) Бодмин-Мурда орналасқан. Ол 1889 жылы құрылған және 1891 жылы «Корольдік» атағын алған. Клуб 1950 жылдары таратылған. «Бодмин РоудРаннерс» атты белсенді жүгіру клубы бар. Бодмин 2021 жылғы «Ұлыбритания велотурының» (1-ші кезең, 5 қыркүйек) бірінші кезеңінің мәресі болды.

Қауымдастықтағы қалалар

Бодмин Германиядағы Бедеркесамен, АҚШ-тың Калифорния штатындағы Грасс-Вэллимен және Франциядағы Ле Релек Керхуонмен (Бретаньдегі Ар Релек Керхуон) қалаларымен байланыс орнатқан.

Ресми іс-шаралар

Бодминге жақын Халгавор морында (Ешкілер моры) бұрын шілде айында жыл сайын карнавал өткізілетін, оған бірде король Карл II қатысқан. Халгавор Лангидрок қауымына дейін созылады. Бодмин атты шарабы, қаладан атпен өту рәсімі – бұл дәстүрлі жыл сайынғы мереке.

"Шектіден асып түсу" және "жұмбақ шашу"

1865-66 жылдары Уильям Роберт Хикс Бодмин қаласының мэрі болғанда, қала шекарасын аралау дәстүрін қайта жаңғыртты. "Ұлттық биография сөздігінде" айтылғандай, ол өте жақсы кәсіпкер болған. Бұл шара әлі де бес жылда бір рет өткізіліп тұрады және Корнуолл құлағын шашу ойынымен аяқталады. Құлақ шашу Бодмин қаласында шекараны аралаудың дәстүрлі бөлігі болып сақталып келеді, ол "Аралау" аяқталысымен басталады. Ойынды Бодмин қаласының Ротари клубы ұйымдастырады және соңғы рет 2015 жылы өтті. Ойынды Бодмин қаласының әкімі "Тұзды көл" деп аталатын суға күміс доп лақтыру арқылы бастайды. Командалар жоқ, ал доп белгіленген маршрут бойынша жүгіріледі. Мақсаты – допты "Тұзды көлден" ескі A30 тас жолымен, Калливит жолы бойымен, содан кейін Касл көшесі, Чирч Сквер және Хани көшесі арқылы Фор көшесіндегі мұнара сағатына жеткізу. Мұнара сағатына доп жеткенде оны алып жүрген қатысушы қала әкімінен 10 фунт сыйлық алады. 2015 жылы 8 сәуірде Бодмин қаласында Ротари клубы ұйымдастырған шекараны аралау және Корнуолл құлағын шашу шаралары өтті.