Кіріспе

Голландиялық саясаткер және тарихшы (1801–1876)

Гийом Грен ван Принстерер (21 тамыз 1801, Вурбург – 19 мамыр 1876) – голландиялық саясаткер және тарихшы.

Жарияланымдар

Еуропадағы революциялық қозғалыс әртүрлі қалаларда басталып келе жатқанда, голландиялық патшаның монархист және реставратор хатшысы континенттің рухани-саяси дағдарысы туралы лекция оқуға кірісті. Грен де жариялауға дайын еді. Ол 1831 жылғы «Жалпы шолуымен», 1834 жылғы «Шындық туралы эссесімен», дәл мерзімін анықтау қиын, бірақ «Революция бойынша зерттеулер» деп аталатын қолжазбасымен, 1847 жылғы «Пролегомена» (келесі жылы Карл Маркс «Коммунист манифестін» жариялады) арқылы бастады. Греннің ең ықпалды еңбегі «Сенімсіздік және революция туралы лекциялар» 1847 жылы алғаш рет, содан кейін 1868 жылы қайта жөнделген түрінде жарық көрді; одан кейін де бірнеше басылымдары жарық көрді. Уақыт өте келе ол жоғарғы топ арасында зиялы христиандық саяси үйірме құрды, оның арқылы Грен осындай адамдардың саяси жауапкершілігін үйретуге тырысты. Голландия зиялыларына жету үшін ол 1850 жылдан 1855 жылға дейін «De Nederlander» күнделікті газетін шығарды. Кейін 1896 жылы «Nederlandsche Gedachten» (Голландиялық ойлар/толғаныстар) апталығын жариялады. Ол «Archives et correspondence de la maison d'Orange» (12 том, 1835–1845) редакциясымен ең танымал, бұл оған голландтық Гашар атағын әкелді. Джон Л. Мотли өзінің «Голландия Республикасының өрлеуі» кітабының алғы сөзінде Греннің мұрағатына алғысын білдіреді, сол кезде американдық тарихшы Вильгельм патшаның мұрағатшысымен таныс болмаған. Бұл Греннің өлімінен кейін жарық көрген хаттарда да тарихшы ретінде оның ықпалына куәлік етеді. 1858 жылы Гаагадағы патша сарайында Мотлиді алғаш рет қабылдағанда, король оған Оран князі Вильгельм I жасаған жұмысты бағалау және құрметтеу белгісі ретінде Греннің мұрағатының көшірмесін сыйлады. Корольдің қолтаңбасы бар бұл көшірме кейін Мотлидің күйеу баласы сэр Уильям Вернон Харкортқа тиесілі болды.

Ағылшын тіліндегі шығармалары

Сенбеушілік және революция: Тарих бойынша лекциялар сериясы. Амстердам: Грен ван Принстерер қоры, 1973-1975 жж. Революция тарихының алғашқы кезеңі. Амстердам: Грен ван Принстерер қоры, 1978 ж. Революция заманындағы христиандық саяси әрекет. Колин Райт аударған. Аалтен, Нидерланды: WordBridge Publishing, 2015 ж.