Кіріспе
Швед химигі Ларс Фредрик Нильсон (27 мамыр 1840 жыл - 14 мамыр 1899 жыл) – швед химигі, Уппсала университетінің профессоры және кейіннен Стокгольмдегі Швеция Корольдік ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы академиясының ауыл шаруашылығы химиялық тәжірибе станциясының директоры. Ол 1879 жылы скандий элементін ашты, скандий(III) оксидін, сонымен қатар скандий деп те белгілі, бөліп алды. Элементтер мен сирек кездесетін элементтердің аналитикалық химиясы саласындағы жұмысынан өзге, ол швед ауыл шаруашылығына, оның ішінде тыңайту әдістеріне және қант қызылшасын егіс дақылы ретінде енгізуге маңызды үлес қосты.
Lars Fredrik Nilson (27 May 1840 – 14 May 1899) was a Swedish chemist, professor at Uppsala University, and later Director of the Agricultural Chemical Experiment Station at the Royal Swedish Academy of Agriculture and Forestry in Stockholm. He discovered the element scandium in 1879, by separating out scandium(III) oxide, also known as scandia. In addition to his work concerning the analytic chemistry of elements and rare earths, he made substantial contributions to Swedish agriculture, including methods of fertilization and the introduction of sugar beets as a crop.
Білім
Нильсон Швецияның Остергётланд аймағындағы Скёнберга приходында дүниеге келген. Кейіннен оның отбасы Готланд аралына көшіп барды, онда оның әкесі Николаус Фоллингбодағы Розендал шаруашылығына ие болды. Өмірінің кейінгі жылдары Ларс Фредрик Нильсон Готландтағы шағын шаруашылықты сақтап, жыл сайын баратын болды. Готландтағы Висби гимназиясын бітіргеннен кейін Ларс Фредрик Нильсон 1859 жылы Уппсала университетіне түсті. Онда ол зоология мен биологияны қоса алғанда, табиғат ғылымдарын оқыды. Швецияда философия докторы атағын алу үшін үміткер белгілі бір мерзімде тілдер, тарих, философия және негізгі зерттеу саласы сияқты барлық пәндерден емтихан тапсыруы керек еді. 1865 жылы, Нильсон соңғы емтиханына дайындалып жатқанда, оның әкесі ауыр сырқатқа шалдықты. Нильсон Готландқа қайтып, ферманы басқарып, қажет болған жағдайда егістікте жұмыс істеді. Бірнеше айдан кейін әкесі жазылған соң, егін жинау және күздік егіс сәтті аяқталды, ал Нильсон Готландта алғаш рет қолданылатын қозғалтқышты астық сабау машинасы орнатты. Нильсонның денсаулығы шаруашылықтағы жұмыстан жақсарды: денсаулығы нашарлап келген жас жігіт күштірек болды. Ол Уппсалаға оралып, келесі семестрдегі емтихандарды сәтті тапсырды, содан кейін зерттеулерге көбірек уақыт арнай алды. Ол Нильс Йохан Берлиннің енгізген кезекті фракциялау әдістерін қолдана отырып, эуксенит және гадолинит сияқты сирек кездесетін жерлерді зерттеуге кірісті. Оның мақсатының бірі – жаңадан ашылған элементтердің ұсынылған периодтық жүйемен байланысын жақсырақ түсіну болды. Осылайша ол скандий деген жаңа элементті ашты және оны Скандинавияның құрметіне атады. Бұл жаңалықтың маңыздылығы осындай қасиеттері бар «экаборон» деген элементтің бар екенін Менделеев периодтық жүйенің құрылысына сүйене отырып болжағандығында еді. Пер Теодор Клив Нильсонның скандийі мен Менделеевтің гипотетикалық экаборонының бірдей екенін көрсетті. Нильсон мен Свен Отто Петтерсон титан металлын салыстырмалы түрде таза күйде оқшаулаған алғашқылардың бірі болды, 1887 жылы 95% таза үлгіні алды. Йонс Якоб Берзелиус 1825 жылы титан металлын алған, бірақ ол өте таза болмаған. Нильсон сонымен қатар металдардың газ тығыздығын зерттеді, бұл әртүрлі металдардың валенттілігін анықтауға мүмкіндік берді. Ол сондай-ақ борпылдақ топырақтарды калийлі тыңайтқыштармен өңдеуді зерттеді. Ол сиыр сүті мен мал азығы үшін қолданылатын түрлі өсімдіктерді де зерттеді. Нильсон бірнеше академияның мүшесі болды және Поляр жұлдызы ордені сияқты бірнеше марапаттар алды.
From then on he could devote more time to research. He began working on rare earths such as euxenite and gadolinite, using methods of successive fractionation introduced by Nils Johan Berlin. One of his goals was to better understand the relationship of the newly discovered elements to the proposed periodic system. By doing so he discovered a new element, scandium, which he named for Scandinavia. The discovery was of particular importance because the existence of an element with such properties, "ekaboron", had been predicted by Mendeleev, based on his organization of the periodic system. Per Theodor Cleve demonstrated the equivalence of Nilson's scandium and Mendeleev's hypothetical ekaboron. Nilson and Sven Otto Pettersson were the first to isolate titanium metal in a relatively pure form, extracting a 95% pure sample in 1887. Jöns Jacob Berzelius had extracted titanium metal in 1825, but only in a very impure form. Nilson also studied the gas density of metals which made it possible to determine the valence of various metals. as chalky moors were treated with potash fertilizers. He also conducted studies of cow's milk and various plants for cattle fodder. Nilson was a member of several other academies as well. He received several awards, including the Order of the Polar Star.