Кіріспе
Diversi Dial немесе DDial – 1980 жылдардың ортасында танымал болған онлайн чат-сервер. Бұл – барлық қолданушыларға мәтіндік жолдарды нақты уақытта бір-біріне жіберуге мүмкіндік беретін, арнайы бағытталған электрондық хабарламалар жүйесінің бір түрі, көбінесе 300 бод жылдамдығымен жұмыс істейтін. Бір жағынан, ол IRC-нің әлеуметтік тұрғыдан алдағы дамуы болды, екінші жағынан, ол қымбатқа түсетін және минут сайын төлем қабылдайтын CompuServe чатының арзан, жергілікті баламасы еді. Өркендеген шағында АҚШ-та кем дегенде 35 ірі DDial жүйесі болды, олардың көпшілігі ірі қалаларда орналасқан. Телефон тарифтері төмен болатын кешкі уақытта, ең ірі DDial жүйелері Telenet немесе PC Pursuit байланыстарын пайдаланып, аймақтық чат желілерін құрады.
Тарих
Diversi Dial бағдарламасын Мичиган штатының Фармингтон Хиллс қаласында Diversified Software Research компаниясын басқарған компьютер хоббиі Билл Башам жазған. Бағдарлама Иллинойс штатының Рокфорд қаласында тұрған кезінде дамытылған. Билл Башам сол кезде Рокфордта жүйенің көшірмесін өзі іске қосып, пайдаланған. Ким Киркпатрик, "Хабкап" та Рокфордта DDial #2 жүйесін іске қосып, Билл мен Ким арасында көптеген алғашқы сынақтар жүргізілді. Тағы бір алғашқы Рокфорд сайты Дейл Вишопқа (Құдай) тиесілі болды, оның аты "Құдай билейтін әлемдегі жұмақ пен тозақ!" еді. Телефон компаниясы қосымша телефон желілерін қосу үшін шақырымдаған жаңа кабель тартуға мәжбүр болды. "Жұмақ пен тозақ" тоқтағаннан кейін Дейл өзінің 1200 бодты Applecat модемдерінің бір бөлігін Скотт пен Терри Джонсонға (Megabucks және Spender) сатты, содан кейін оның орнында екі Apple //e компьютерінде және 12 телефон желісінде DDial #12 “Spenderz Never Inn” іске қосылды. Биллдің барлық бағдарламалық жасақтамасы "Diversi [бірдеме]" деген атаудың бірдей үлгісін сақтады.
Ұйым
Клиенттер әдетте жергілікті DDial иесіне айына шамамен 5-20 доллар төлейтін. Анонимді келушілерге (nons, r0s JAMFs немесе m0es деп аталады) еркін қолжетімділік, ақылы тіркеуді қызықтырудың тиімді тәсілі болды. Nons әдетте бес минуттық қосылу уақытымен шектелді, егер олар көмекші sysop-пен «жасалған» болмаса, және ең көп қолданылатын уақытта жүйеден тыс қалдырылатын. Әдеттегі DDial жүйесі Apple II компьютерлерінің шағын кластерінде, әр компьютерде жеті қосылыммен жұмыс істеді. 1989 жылы IBM PC үшін DDial-ға ұқсас клон, Synergy Teleconferencing System, сондай-ақ STS әзірленді, бірақ сол кезде GEnie сияқты баламалары оны басып өтті. 1990 жылдардың ортасына қарай DDial жүйелері Интернет пен IRC-мен ығыстырылды, бірақ Чикагоның «Құдай елі» 1985–87 және 1989–1998 жылдар аралығында өте адал жанкүйерлерді сақтап қалды. Оның көптеген пайдаланушылары бүгінгі күнге дейін жақын қарым-қатынаста. Сол кезде BBS қосылымдары үшін көптеген клиенттік бағдарламалар болды, бірақ Commodore 64 үшін біреуі DDial үшін ғана оңтайландырылды, оны Eagleterm 6a деп атады. Jungle Jim (Jj), яғни Jim Sanders жазған, ол тегін бағдарлама ретінде шығарылды және Ddialers арасында кеңінен қолданылды. EagleTerm6a Commodore 64 импульстік қоңырау модем технологиясын толыққанды пайдаланды, пайдаланушының жергілікті телефон байланысының максималды импульстік жылдамдығын табу үшін күшті оңтайландырылды, және қайта қосылғанда басқа қоңырау шалушыларды жеңу үшін жылдам қоңырау шалып, жаңадан шыққан тондық қоңырау модемдерін оңай жеңді. Ең көп қолданылатын уақытта DDial жүйесі қол жетімді желілердің санын асыратын қоңырау шалушылармен толы болды, ал супер жылдам қоңырау шалушы – үлкен артықшылық болды. Eagleterm6a-ның кейінгі нұсқалары кері инженериядан қорғалған (unBlitz арқылы декомпиляцияланбайды).