Кіріспе

Британдық педагог және тарихшы Оскар Браунинг (17 қаңтар 1837 – 6 қазан 1923) – британдық педагог, тарихшы және өмірді тәжірибелеп білуге құштар адам, Виктория және Эдуард дәуірлерінің соңында Кембриджтегі белгілі тұлға. Мұғалімдерді кәсіби даярлаудың алғашқы қадамдарында инновациялық еңбек еткен ол 1891 жылдан 1909 жылға дейін Кембридж университетінің күндізгі оқу колледжінің (CUDTC) директоры қызметін атқарды. Ол сонымен қатар көптеген танымал тарихтар мен басқа да кітаптардың авторы болды. Бай дистиллятордың ұлы Браунинг Итон колледжінде, содан кейін Кембридж университетінің Король колледжінде білім алды. 1860 жылы тәмамдағаннан кейін ол Итонға көмекші оқытушы ретінде оралды. Мектептің дәстүрлі оқу жоспары мен оқыту әдістеріне қарсы белсенді күрескен ол сыныпқа жаңа және прогрессивті әдістерді енгізді, бұл оның шәкірттерінің құптауына ие болды, бірақ Итон басшылығын алаңдатты. 1875 жылы ол мектеп ережелерін үнемі бұзғаны үшін, бірақ оның өмір салтынан туындаған алаңдаушылық, әсіресе оның қарауындағы балалармен жақын және мейірімді қарым-қатынасы себеп болып, қызметтен босатылды. Браунинг Король колледжіне қайта оралды, онда ол оқытудағы жеке тәсілін жалғастырды және Кембриджтегі жетекші тұлға ретінде танылды. Оның әдістері әріптестеріне қарағанда студенттерге көбірек ұнады. Әлеуметтік өрлеуге құмар және өзін-өзі таныстыруға бейім болған ол әлеуметтік және саяси салаларда көптеген таныстар жинады – ол үш рет Парламентке сайлануға үміткер болды, бірақ сәтті болмады, сондай-ақ ағылшын, еуропалық және әлемдік тарих бойынша бірнеше кітап жариялады. Ол сонымен қатар білім беру теориясы туралы жазды және жазушы Джордж Элиоттың өмірбаянын жасады. Осы еңбектеріне қарамастан, ол ғылыми мойынсоқ ала алмады және жоғары колледжтік лауазымдар мен академиялық наградалардан үнемі шеттетілді. Алайда, мұғалімдерді даярлаудағы оның пионерлік жұмысы, әсіресе CUDTC-ге басшылық етуі арқылы, кейіннен университеттің қазіргі Білім беру департаментінің дамуындағы маңызды фактор ретінде танылды. 1909 жылы зейнетке шыққаннан кейін Браунинг Римге көшіп, 1923 жылы қайтыс болғанға дейін жазушылық қызметін жалғастырды. Оның соңғы еңбектерінің ішінде екі томдық автобиографиясы және Италия тарихы сияқты тарихи еңбектер бар. Өмірінің соңында, бұрын рыцарлық атақтан айырылған ол білім беру саласына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) болып тағайындалды.

Балалық шақ

Оскар Браунинг 1837 жылдың 17 қаңтарында Лондон қаласындағы Реджент паркіндегі No. 8 Камберленд террасасында дүниеге келді. Оның әкесі – сәтті дистиллятор Уильям Шиптон Браунинг, анасы – теңіз капитанының қызы Мариана Маргарет Бридж есімді әйел болды. Ол отбасыдағы төртінші бала, одан кейін тағы екі қыз дүниеге келді. Оскар мерзімінен бұрын туды, егіздердің ішінде аман қалған, ал үлкені өлі туды; Оскар да сол тағдырдан медбикелердің тың күш жұмсауы мен әзірлігінің арқасында құтылды. Оскар әлі нәресте кезінде отбасы Беркширдегі Виндзор қаласына көшіп келді, және оның өзінің айтуынша, Браунинг бірнеше үйлерде өсті. Олардың бірі "Ұзын жолға" жақын орналасқан, онда "Падиша [Виктория] дерлік күнделікті атпен өтетін" еді. Браунингтің алғашқы білімі түрлі мектептерде және жеке оқытушылармен алынды. Оның өзінің айтуынша, бірнеше рет "кіші оқушы" ретінде Итон колледжіне қабылдануға тырысып, сәтті бола алмады. 1848 жылы Браунингтің ағасы Уильяммен бірге тұруға жіберді, ол бұл кезде Эвердон қаласындағы Сент-Мэри шіркеуінің пасторы болды, осылайша Итонға оқуға түсу емтихандарына дайындалды. Ол 1850 жылдың жазында емтиханды тапсырып, келесі қаңтарда он төрт жасқа толуға біршама қалғанда "Колледжер" ретінде оқу орнын иеленді.

Итон және Кембридж

Бастапқыда Браунингтің Етондағы өмірі қатты соқтықты, оның өмірбаянының авторы Иан Анструтер сол кездегі жағдайды "өзінің қатал әлемі, мұнда әлсіз балалар көмексіз қалды, ал ең кішкентайларына шексіз құмарлық пен тәлкеуліктер таңылды" деп сипаттады. 1853 жылы Браунинг күнделік жазып бастады, онда күнделікті өмірге берген сипаттамалары, Пэм Хирст пен Марк Макбеттің Браунинг өміріне арналған еңбегінде айтылғандай, Этон "[патшалықпен қамтамасыз етілген мектеп емес, көбінесе Диккенстің жетімханасына ұқсайтын]" еді. Оның Етондағы алғашқы жылдары бақытсыз болғанымен, жұмысы оның тәлімгері Уильям Джонсонды қуантты, ол оның жайлы: "Оскар, соңғы кезде әдебиетті зейінмен оқитын студенттей оқыды. Мен біліммен бірге талғам мен эстетиканы, грамматикамен бірге ойлылықты үйлестіретін нағыз студентті таптым" деп жазды. Джонсонның білім беру және оқытуға қатысты көзқарасы Браунингтің өміріне үлкен әсер етті. Көпшілікке аса танымал болмаса да, Браунинг "Поп" деп аталатын эксклюзивті Итон қоғамына сайланды. Сондай-ақ, 1854 жылы Құрылтайшы күні Этонға келген Альберт ханзадасының құрметіне арналған сөз жазу және оқу байқауында жеңіске жетті. Браунинг өсіп, қызығушылықтары арта келе, формалды оқуы Джонсонды алаңдатты, бірақ оның оқу ауқымы мен тереңдігі 1854 жылдың қараша айында күнделігіне енгізілген кітаптар тізімімен дәлелденді: Байрон мен Эдвард Гиббонмен қатар Эдисон, Сидней Смит, Томас Арнольд және тағы да көптеген классикалық және заманауи авторлардың еңбектері болды. Жаздарды көбінесе Брюссельде өткізді, өйткені 1853 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін анасы мен кіші қарындастары осы қалаға көшіп келді. Бірде Браунинг Бельгия королінің император Наполеон III-ті Каледе кездесуі кезінде корольдік делегацияға кіруге мүмкіндік алды. Браунинг 1856 жылы Итоннан кетіп, Кингс колледжіне (Кембридж) оқуға түсті. Этонмен байланысты Кингс колледжінің студенттерінің барлығы этондықтар еді. Браунинг олардың үнемі байланыста болуын жақтырмады, сондықтан көбінесе басқа колледждердің, әсіресе Тринитидің студенттерімен араласуды ұнатты, себебі ол олармен білім беруге қатысты радикалдық көзқарасын бөлісті. Итондағы жылдарынан айырмашылығы, Браунингтің Кембридждегі уақыты тыныш өтті. Ол "Апостолдар" деп аталатын зиялы топқа мүше болды, 1859 жылы Кембридж одағының президенті болып сайланды, сондай-ақ сол жылы Кингс колледжінің өмір бойына тағайындалатын мүшесі болды – егер басқа салалардағы мансабы сәтсіз аяқталса, оған көмектесетін мүмкіндік. Ол өзінің саяси ұстанымын радикалды-либералды, Джон Стюарт Миллдің шәкірті ретінде анықтады. Кембриджде танысқан маңызды достарының бірі – Тринити колледжінің профессоры Генри Сиджвик болды, кейіннен білім беру саласындағы жетекші реформатор, Браунинг оның жайлы: "Мен барлық маңызды мәселелерде онымен кеңесіп, оның кеңесін үнемі орындадым" деп жазды. Браунинг 1860 жылы бітіріп, классикалық трипоста төртінші орынды иеленді. Оның болашағы белгісіз болды: мүмкін саяхаттау, ағылшын құқықтануы немесе Кембридждегі академиялық лауазым. Оның орнына, ол Итонға көмекші ұстаз ретінде қайта оралуға шақырылды. Бұл оған қаржылық және тұрмыстық жағдайды жақсартудан басқа, білім берудегі жаңа идеяларын тәжірибеге енгізуге мүмкіндік берді. Кейіннен ол мектеп мұғалімі ретіндегі мақсатының "әрбір оқушының өзімнің тәжірибемнен ең баламаша өзгеше тәжірибе алуы" екенін айтты.

Жас реформатор

Браунинг Итонға оқытуға келгенде колледж басқаруы 15 ғасырда құрылғаннан бері көп өзгермегенін, ал жалпы оқу бағдарламасы да сол заманнан бері жаңартылмағанын байқады: классикалық латын және грек тіліндегі мәтіндерді жаттап үйрену, аздаған математика және қалған барлық пәндер – қосымша мүмкіндік ретінде оқытылатын. Дегенмен, өзгеріс сезімі қалыптасып жатты; 1861 жылы үкімет Ұлыбританияның алдыңғы қатардағы тоғыз жетекші мектебінің жағдайын зерттеу үшін Кларендон комиссиясын құрды. Комиссия Итонды тексергенде, жаңа тағайындалған директор Эдвард Балстон оқу бағдарламасы мен басқаруға сақтықпен, консервативті көзқараспен қарады және маңызды өзгерістердің қажеті жоқ екенін айтты. 25 жастағы Браунинг 1862 жылғы 2 шілдеде куәлік бергенде, одан да радикалды пікір білдірді. Ол ғылыми жетістіктерге спорттық қабілеттерге қарағанда аз мән берілетінін, сондай-ақ ресми оқу бағдарламасын француз және тарих пәндерін қосу үшін қайта қарау қажет екенін ойлады. Оның кең ауқымды сын-ескертпелері шіркеу қызметтерінің сипаты мен деңгейіне, сондай-ақ балалардың сыра ішу әдетіне көрсетілген жолжұмсақтыққа қатысты болды. Бұл реформалық құлшынысты Браунингтің дәстүрлі көзқарастағы әріптестерімен бөліспеді, олардың ішінде оның замандасы Эдмонд Уорре болды, ол реформаға қарсы күрескен және кейін Итонның директоры, содан кейін проректоры болды. Дегенмен, 1864 жылы жарияланған Кларендон комиссиясының есебі мектепті сынады және Браунингтің және реформаторлардың пікірлерін көбінесе қолдады. Осы кезде Браунинг интернат меңгерушісі болды, бұл оған жеке білім беру философиясын іске асыруға мүмкіндік берді. Оның үйі, анасының қадағалауымен, бастапқыда колледждегі ең кішкентайы болды, онда бар болғаны тоғыз оқушы болды. Интернат кеңейген сайын, ол көптеген ерекшеліктерімен танымал болды; Ричард Давенпорт Хайнс өмірбаяндық очеркінде атмосфераны былай сипаттайды: "Оның үйі дау тудыратын, Рафаэльге дейінгі стильде болды; тамақ дәмді әрі мол болды, перделер Уильям Морристің еңбектерінен жасалған. Ортада қуаныш пен әзіл-қалжыңдар көп болды, бірақ дәліздеріндегі қола мен мрамор бұзықшылық жасауға тыйым салды. Браунинг Итонды демократиялық дәуірде тиімді басқарушылар класын тәрбиелейтіндей етіп реформалауға құштар болды; оның идеалында, бұл жаңа басшылардың билігі Платонның даналық және ізгілік принциптерімен қатар, тектілігіне де негізделуі керек еді." Денсаулыққа пайдалы физикалық белсенділікке қарсы болмағанмен – ол серуендеуді ұнататын және Альпілік клубтың мүшесі болды, сондай-ақ кіші жастағы оқушылар арасында спорт пен ойындарды насихаттады – Браунинг спортқа табынуға қарсы болды. "Поп" деп аталатын нәрсеге балама ретінде, ол спортқа табынумен зақымдалған деп ойлаған, көрнекті қонақ спикерлер шақырылатын әдеби қоғам құрды. Ол өлең мен пьесаларды тұрақты түрде оқыды, сондай-ақ жергілікті музыканттардың Брамс сияқты жаңа композиторлардың шығармаларын орындауы арқылы музыканы бағалауға ынталандырды. Көптеген бай және ықпалды ата-аналар өз ұлдарына Браунингтің интернатына орын іздеді. Нәтижесінде оның табысы күрт өсті, көмекші оқытушының жылына 42 фунт стерлингтік жалақысынан және репетиторлықтан түскен ақыдан, интернаттан түскен табысының нәтижесінде 2500-3000 фунт стерлингке дейін жетті. "Мен өте баймын, тіпті өзім де таңғаламын", - деп жазды ол 1866 жылы. 1868 жылы Браунинг өзінің алғашқы толыққанды еңбегін жариялады, ол римдік тарихшы Корнелий Непостың жазбаларының жаңа басылымы түріндегі мектеп оқулығы болды. Ол сол кездегі жетекші журналдарға мақалалар мен рецензиялар жазумен айналысты. Ол білім беру жұмысын мектептің шегінен тысқары кеңейтіп, Виндзор мен Итон әйелдерді оқыту қауымдастығының хатшысы болды.

Хорнби және дау

1868 жылы Балстон отставкаға кетті, оның орнын Джеймс Джон Хорнби бас директор болып алды. Бұл тағайындау Этон директорларының әрқашан Кембридж университетінің Король колледжінен тағайындалатын дәстүрінен бас тарды (Хорнби Оксфорд түлегі болған). Браунинг бұл өзгеріске қуанды: «Енді бізді барлық адамзат қоғамында қабылданған қағидалармен басқарады». Хорнби оқу бағдарламасына және кестеге шамалы өзгерістер енгізді, олар тарих, ғылым, қазіргі тілдер және басқа пәндерді негізгі оқу жоспарына қосты. Дегенмен, Этондағы реформаға қарсы көзқарастар күшті болды және Хорнби көп ұзамай Уорр бастаған консервативті топтармен жақындық танысты. Ол Браунингтің тәуелсіз көзқарастарынан кейіп көрді және оның Француз революциясы сияқты «жаңа» тарихты оқытуына қарсы болды. Хорнби Браунинг өзінің тәжірибелік педагогикалық әдістеріне және «әйелдерге дәріс оқу» сияқты қосымша іс-шараларға ден қойып, классикалық пәндерді оқытудағы негізгі жұмысын ұмытып кеткенін ойлады және оның сабақтарындағы тәртіпсіздікке наразылық білдірді. Хорнбидің пікіріне қарамастан, Браунинг, дәстүрден тыс тәсілдеріне қарамастан, классикалық білім беруге үлкен мән берді және кейіннен Этонда алған классикалық білімнің этондардың қоғамдық өмірдегі жоғары дәрежеде болуының басты себебі екенін айтты. Браунингтің оқушылармен жеке қарым-қатынасы Хорнбиді одан да алаңдатты. Браунинг гомосексуализмге, мастурбацияға және кез келген басқа да жыныстық тәртіпсіздікке қатысты қатаң ұстанымды сақтағанмен, оқушылармен бірнеше романтикалық достық байланыстарды күйзелді. Оның сүйікті оқушылары жиі, олардың қызығушылығын жоғалтқанда, қатыгездікпен ауыстырылатын. Кейде, жазғы демалыс кезінде Еуропаға сапарға шыққанда, олардың бірі онымен бірге болатын, мысалы, 1869 жылы болашақ премьер-министрдің інісі Джеральд Балфур. Мұндай жақын, тіпті мейірімді ұстаз-оқушы қарым-қатынасы Виктория дәуіріндегі жеке мектептерде қалыпты саналса да, Браунингтің жарқырағандығы мен мінез-құлқы Хорнбидің мектепке қатысты көзқарастарына қайшы келді. Анструтер былай деп жазады: «Оскар Браунингтің сұр жүзі мен әйелше мінез-құлқы Хорнбиді күдікке түсіру үшін жеткілікті болды». Сонымен қатар, Браунингтің суретші Симеон Соломонмен достығы бәріне мәлім болды. Соломон, Браунинг сияқты, «грек махаббатын» қолдады, бұл Платонның диалогтарынан туындаған түсінік, онда ең жоғары сүйіспеншілік – физикалық жақындықтан бас тартатын еркектердің бір-біріне деген сезімі еді. Екеуі бірге демалысқа шықты, ал Соломон Итонға жиі келіп тұратын. Олар бір-біріне әртүрлі оқушылардың сұлулығын мадақтаған көптеген жеке хаттар алмастырды. 1873 жылдың ақпан айында Соломон Лондонның қоғамдық әжетханасындағы ұятсыз әрекет жасады деп айыпталды. Ересек жұмысшы жігітпен жасалған содомиялық акт грек махаббатының идеалдарынан мүлдем алшақ болды, сондықтан Браунинг Соломонмен қарым-қатынасын дереу тоқтатты.

Босату

1874 жылы Браунинг басқа үйдің баласымен дос бола бастағанда, Хорнбидің Браунингтің мінез-құлқына деген шыдамдылығы тағы да сынаққа түсті. Сол бала – болашақ консервативті саясаткер және Үндістанның вице-королі Джордж Керзон еді. Осы қарым-қатынастың мәні қызметкерлер арасында әңгімелерге себеп болды; Керзонның үй жетекшісі Чарльз Вулли Дод Хорнбиге шағымданды, ол бірқатар тартыстардан кейін Браунингке оқу мерзімінде баламен кез келген байланысты тоқтатуды бұйырды. Браунинг өзінің әдептілігіне күдік келтіргені үшін ашуланды және Хорнбимен қызу хат алмасу басталды. Керзонның әкесі, лорд Скарсдейлдің қолдауына ие болған Браунинг директордың бұйрығына наразылық білдіріп, проректорға шағымданды, ол Хорнбиді қолдады. Егер ол бұйрыққа бағынбаса, жұмыстан шығарылатынын білген Браунинг, қарсылығына қарамастан, оны орындады, бірақ демалыс күндері Керзонмен кездесуін жалғастырды. Браунингтің өмірбаяушысы Иан Анструтердің айтуынша, 1874 жылдың жазында Браунинг отставкаға кетуді ойластырған, бірақ оның досы, романист Джордж Элиот оны көндірді. Ол сол күзде Итонға оралды, бірақ жасырын болуға немесе ыңғайсыз жағдайда елемеуге дағдыланған ережелерді сақтауға көп күш жұмсаған жоқ. Олардың бірі – әрбір мұғалімнің шәкірттерінің санының лимиті, ол қырық адамды құрады; Браунингтің шәкірттерінің саны – қырық үш. Проректор осы ереженен уақытша босатуға рұқсат бергенімен, ол 1875 жылдың жазында күшін жойды. Браунинг рұқсатты жаңартуды сұрамады, бірақ артық шәкірттеріне сабақ беруді жалғастырды. Осы тәртіпсіздік әрекеті, ережелерді бұзулар мен бұрмалаулардың ұзақ тізімінен соңғысы және Керзонмен қарым-қатынасқа байланысты күдіктермен қатар, Хорнби үшін шегіне жеткен нәрсе болды. 16 қыркүйекте 1875 жылы, бірқатар шиеленіскен кездесулерден кейін, ол Браунингке ресми хат жазып, оны қызметінен босатты. Бұл кенеттен болған әрекет Браунингті және бүкіл Итонды таң қалдырды. Көптеген көмекші мұғалімдер мен оның үйіндегі балалардың көптеген ата-аналары Хорнби мен Басқару Кеңесіне жұмыстан босатуды кері қайтару туралы петиция жіберді. 9 қарашада 1875 жылы Басқару Кеңесі мәселені қарастырғанда, Хорнбидің шешімін бекітті. Браунингтің қоғамдық пікірге үндеуі жетекші газеттерде қолдау хаттары мен редакциялық мақалалардың көбеюіне әкелді, бірақ нәтиже болмады. 1875 жылдың соңында Браунинг үйін жапты және Итоннан кетіп қалды, оның қаржылық өтемақы туралы соңғы өтініші қабылданбады. Браунинг 1876 жылдың алғашқы айларын отбасымен өткізді, ал сол жазда олармен Лейпцигке сапар шегіп, өзінің бұрынғы төрт шәкіртімен бірге барды. Тамыз айында ол Байройтке барып, Вагнердің «Нибелунг сақинасы» операсының тұңғыш толық қойылымын тамашалады. Осы уақытта Эдвард Кнатчбулл Хугсен қоғамдық мектептердегі мұғалімдердің өз қызметкерлерін еркі бойынша жұмыстан босату құқығына қарсы петицияны Парламентке ұсынды, бірақ Парламент мұндай құқықтарды қолдады. The Saturday Review журналының бір авторы көмекші мұғалімдердің директорлардың билігіне қарсылық білдіруге тырысуын сынай келе, мұндай бағынбаушылықтың мектеп оқушыларына қауіпті екенін атап өтті. Осы анонимді тілшінің сөзіне сүйенсек, «Браунинг мырзаның мемлекеттік мектепте ұлдарды оқытудың ерекше идеялары бар» – бұл идеялар Итонның «еркектік пен салауаттылық» дәстүріне қайшы келеді.

Реформалау

1876 жылдың қыркүйегінде Браунинг Кембриджге және оның Король колледжінің стипендиясына оралды, онда сырттай жылы қабылдауға қарамастан, ол кейбір жаугершілікке тап болды. Оның көптеген Король колледжі әріптестері, барлығы этондықтар, оның мектептен кету жағдайына көңіл бөлмеді, ал оның радикалды реформатор ретіндегі беделі қосымша алаңдаушылық тудырды. Бұл ескі сақшылар тобы оның колледжде оқытушылық қызметке тағайындалуына кедергі келтірді, бұл оның табысын жылына 300 фунт стерлингтен асып түсетін негізгі стипендиядан арттыруға мүмкіндік бермек еді. Алайда, Джон Роберт Сили басшылығымен, көбірек қолдау білдірген донорлар тобы тарих пәні бойынша бейресми лекция беруді қаржыландырды, соның арқасында Браунингтің табысы жылына шамамен 150 фунт стерлингке артты. Браунинг Король колледжі тарих мектебінің міндеті – болашақ мемлекет қайраткерлерін тәрбиелеу деп есептеді. Ол келісімдер тақырыбында тарих курсын бастады және курсқа қызығушылық танытқан студенттерден алған ақысымен табысын арттыра алды. Браунингтің кітаптармен толы және сәнді безендірілген бөлмелерінде өткізілген семинарлары тез танымал болды; бір қатысушының естелігінде: «Оның сөзі құйылған лава ағыны сияқты болды, ол өзімен бірге түрлі естеліктерді алып жүрді». Келгеннен кейін бірнеше ай ішінде ол Саяси қоғамды құрды, онда студенттер талқылау және сын үшін материалдарын ұсынатын, ағылшын университеттерінде семинарлардың пайда болуына алғышарт жасады. Ол басқа қоғамдарды да құрды, әсіресе Моцарттың музыкасына арналған топты, ол кейін жетекші заманауи орындаушылар шақырылған Музыкалық қоғамға айналды. Ол сондай-ақ өз бөлмелерінде «ашық есік күндерін» жүйелі түрде өткізе бастады, онда оның студенттері Браунингтің беделді достарымен және таныстарымен, мысалы, Джордж Элиот, Уолтер Патер немесе Джон Раскинмен кездесіп, әңгімелесе алатын болды. Бұл іс-шаралар оқу процесіне қосымша ынталандырушы күш болды, Марк Макбеттің айтуынша, «олар көңілсіз, шаршатушы немесе қатал болуы міндетті емес, керісінше, қызықты, білім беруші және зихиялықты дамытушы болуы мүмкін». Оксфорд пен Кембридж жөніндегі Корольдік комиссияның 1874 жылғы есебін пайдаланып, Браунинг Король колледжінің қайта ұйымдастырылуына қатысты бірқатар реформалар ұсынды. Ол колледждің студенттердің қажеттіліктерін басты назарға алып, студенттерге «кәйырлы және қабілетті адамдарға ең жақын серіктестермен» «олар таңдайтын кез келген оқу бағытында» қолдау көрсету үшін ресурстарды бөлуі керек деп мәлімдеді. Ол Король колледжін оның бауырлас колледжі Тринитимен салыстырды және, дипломатиялық емес түрде, Король колледжінің проректорына жалақысы төмендетіліп, тұрғын үйі кішірейтілуі керек екенін ұсынды. Көптеген идеялары сол кезде назарсыз қалғанмен, олардың көптегені кейінгі жылдары қабылданатын болды.

Атақ-даңқ

1879 жылы Браунинг Оксбридж мұғалімдерінің оқыту синдикатының Кембридж бөлімшесінің хатшысы болды. Бұл синдикат бір жыл бұрын құрылған еді. ТТС студенттері университет мүшелері болмаған, бірақ дәрістерге қатысып, университет тарапынан емтихан тапсырып, сертификат алған. Браунингтің ынтасына қарамастан, синдикат университеттің мұғалімдер біліміне жалпы бейжай қарауына байланысты өзін орнықтыру үшін күресті, бірақ білім беруші және дін қызметкері Джордж Риддинг оны ыстық қолдады, ол Браунингке: «Сіздің Синдикатыңыздың болуы болашақ жоғары білім теориясын консультациялық тұрғыдан құруға ең жақсы мүмкіндік береді» деді. Екі жылдан кейін Браунинг өзінің алғашқы маңызды білім беру теориясы туралы кітабын – «Білім беру теорияларының тарихы» атты кітабын жариялады, кейіннен ол бірнеше тілге аударылып, 1905 жылға дейін бірнеше рет қайта басылды. 1883 жылы ол Джон Милтонның «Білім туралы трактат» еңбегінің жаңа нұсқасын шығарды. Браунинг 1880 жылы Корольдік колледждің ресми лекцияторы болып тағайындалды және өзін академиялық тарихшы ретінде бекіту үшін көп еңбек етті. Ол қазіргі Англия және қазіргі Франция туралы мектеп оқулықтарын жариялады, сондай-ақ Наполеон дәуіріндегі саяси меморандумдар мен депештер жинағын редакциялады. 1884 жылы ол Корольдік тарихи қоғамның мүшесі болып сайланды және 1885 жылы қоғам кеңесінің төрағасы болды. Келесі жылдары ол жемісті еңбек етті, бірақ оның еңбектері оған күткен ғылыми танымалдылықты әкелмеді. Оның кітаптары әріптестерімен абайсыз және дұрыс емес деп есептелді, бір сыншы былай деп жазды: «Егер оқырман грамматика мен стильге тым көп көңіл бөлмесе және күндерге күдікпен қараса, ол немесе көбінесе ол Браунинг мырзаның беттерінен ләззат пен пайда көреді». 1880 жылы Браунингтің ұзақ жылдардан бергі досы Джордж Элиот (Мэри Энн Эванс) қайтыс болды; ол 29 желтоқсанда Хайгейт зиратындағы аза тұту рәсіміне қатысты. Анасынан басқа, ол Браунингтің өміріндегі ең ықпалды әйел болды, кейбір таныстары оған үйленгісі келді деп ойлады. Ол оның естелігін сақтау үшін оның өмірбаянын жазуға шешім қабылдады, ол «он бес жылдық достықтан басқа ештеңе ұсынбаймын және оның санасына және мінезіне терең және берік адалдық» деді. 1890 жылы «Ұлы жазушылар» сериясының бір бөлігі ретінде жарияланған бұл кітап Браунингтің ең табысты кітабы болды, 2012 жылға дейін 39 басылым шықты. Одан кейін ол Данте Алигьери (1891 жылы жарық көрген) және Гёте (1892 жылы жарық көрген) туралы екі қысқа әдеби өмірбаянын жазды. Осы уақытқа дейін ол Оскар Уайльдпен танысып, дос болды, бұл достық 1895 жылы Уайльдтың арамзалығы мен түрмеге қамалуына дейін сақталды, осы кезде Браунинг Уайльдтың борыштарын төлеуге көмектесу үшін құрылған қорға үлес қосты. Браунинг Альфред, Лорд Теннисон, Алджернон Суинберн және туыс емес Роберт Браунинг сияқты көрнекті әдеби тұлғалармен кездесулер немесе хат алмасу арқылы танысты. 1983 жылы сыншы Ноэль Аннанның айтуынша, Оскар Браунинг өзін Лауреат ақынға «Сәлем, Теннисон, мен Браунингпін» деп таныстырды және «Жоқ, сіз емессіз» деген жауап алды. 1881 жылы Браунинг Кембридж одағының қазынашысы болды, ол 21 жыл бойы осы лауазымды иеленді. 1887 жылы ол Footlights президенті болып сайланды және 1895 жылға дейін қызмет етті. Ол сондай-ақ 1886 жылы Кембридж университетінің либералдық клубын құрды, оның бірінші қазынашысы болды және он жыл бойы осы лауазымда қалды. Осы кезеңде ол өзінің Корольдік колледждегі бөлмелерінде қоғамның көптеген іс-шараларын өткізді, комитет отырыстары мен шерилік кештерден бастап Кембридждегі ерлер мен әйелдерге бірге араласуға сирек мүмкіндік беретін үлкен «Үйде» кештерге дейін. 1888 жылы ол қоғамдық журнал «Vanity Fair» журналында «Күннің еркектерінің» бірі ретінде В. Б. Хейздің («Hay») карикатурасының нысаны болды. 1886 жылы Браунинг Гладстон либералы ретінде белсенді саясатқа қатысты; сол жылғы жалпы сайлауда Либералдық партияның Оңтүстік Лондонның Норвуд сайлау округіндегі үміткері ретінде жеңіліске ұшырады. Ол 1892 жылы Шығыс Ворчестерширде және 1895 жылы Ливерпульдің Батыс Дербиінде тағы екі сайлауда қатысты, әр жолы үлкен басымдықпен жеңіліске ұшырады.

Құрылуы

1880 жылы қабылданған Білім туралы заң бес пен он жас аралығындағы балаларға міндетті білім беруді енгізді. Бұл мұғалімдерге деген сұранысты күрт арттырып, жақсы даярланған және беделі жоғары оқытушылар кәсібіне қажеттілік тудырды. Бұл қажеттілікті қанағаттандыру мақсатында 1890 жылы үкіметтік ереже шығарылды, ол университеттерде күндізгі оқу колледждерін ашуға себеп болды. 1891 жылдың 12 наурызында Браунинг және оның әріптесі Генри Сиджвик Кембридж университетінің сенатына бастауыш мектеп мұғалімдерін даярлайтын күндізгі оқу колледжін Кембридж қаласында құру туралы ұсыныс жасады. Сенат бұл ұсынысты "Рақым" (алдын ала мақұлдау) арқылы қабылдады, осыған сүйене отырып Браунинг колледжді ашуға рұқсат беру үшін үкіметтің Білім министрлігіне өтініш жолдады. 1891 жылдың тамызында Сенаттың соңғы келісімі алынбастан бұрын рұқсат берілді. Браунингтің сөзіне сүйенсек, ол және Сиджвик күтуге келіспеді және 1891 жылдың қыркүйегінде Кембридж университетінің күндізгі оқу колледжі (CUDTC) ашылғанын жариялады.

Өсу

Браунинг CUDTC-нің алғашқы директоры болды, жалақысы номиналды түрде жылына 10 фунт стерлинг болды. CUDTC дәстүрлі Кембридж мағынасында «колледж» емес еді; бірнеше студенті ғана колледж емес ретінде тіркелген, ал қалғандары Кингс немесе Тринити сияқты колледждерге қатысты, CUDTC-де оқығанмен қатар Кембридж дәрежесіне дайындалды. Бұл үлкен жұмыс жүктемесін университеттің барлық студенттердің бірінші курста латын және грек тілдерінен «Предыдущий» деп аталатын емтихан тапсыру қажеттігімен одан да ауырлатты. Бұл емтихан CUDTC бағдарламасына қызығушылық танытқан көптеген студенттер үшін үлкен кедергі болды, себебі көптеген стандартты Кембридж студенттерінен айырмашылығы, олар мектепте классикалық тілдерді оқымаған. Браунингтің шешімі – осы студенттерге жеке сабақ беру, олардың «Предыдущий» талаптарына сай деңгейге жеткенше. «Осылайша біз адамдарымызды сәтті өткіздік», – деді ол. Студенттер саны арта келе, DTC осы міндетті орындауға көмектесу үшін арнайы классикалық тілдер оқытушысын алды. 1891–92 жылдары CUDTC-де үш студент тіркелді, екінші жылы онға, ал үшінші жылы жиырма екіге дейін өсті. Сабақтарды Браунинг және жартылай штаттан жұмыс істейтін оқытушылар тобы жүргізді. Көптеген студенттер үшін қаржы мәселесі өте қиын болды. Браунинг университетке қаржылық қолдау көрсету үшін үнемі лобби жасады, бірақ қолдау аз болды және сыртқы ұйымдардан қаражат іздеді. Шығыс Лондондағы Тойнби Холл қонысын құрған Сэмюэл Барнеттпен бірлесіп, ол 385 фунт стерлинг (2017 жылғы шамамен 45 000 фунт стерлинг) жинаған студенттерге демеушілік схемасын жасады. 1902 жылы Керзон Браунингті Үндістанға, Калькуттадағы Үкімет үйіне қонақ ретінде шақырды. Браунинг бес апта бойы зәулім өмір сүрді және саяхаттады; ол қайтып келгеннен кейін өзінің саяхаты туралы «Үнді саяхатының әсерлері» (1903) атты еңбегін жазды. Кембриджде оны тағы да көңілі қалдырды. 21 жыл қызмет еткеннен кейін ол Кембридж Одағының қазынашысы қызметінен алынды. 1902 жылдың қараша айында ол ондаған жылдар бойы қызмет еткен Кингс колледжінің кеңесіне қайта сайланбады. 1904 жылдың ақпанында оның докторлық диссертация алу өтініші қабылданбады. Оның көптеген кітаптарының танымалдығына қарамастан, ол ғалымнан гөрі журналист ретінде қарастырылды. Бір жылдан кейін Браунингтің Кингс колледжінің проректоры болу үміті М. Р. Джеймстің бос орынға тағайындалуымен күйреп кетті. Джеймс проректор болып тағайындалғаннан кейін жасаған алғашқы қадамдарының бірі – 1906 жылы Браунингке оның тарих оқытушысы лауазымы үш жылдан кейін жаңартылмайтынын хабарлау болды. Кембридждегі оқу мерзімі аяқталып, Браунинг теңіз жағалауындағы Бексхилл шағын қалашығында демалыс үйі сатып алды. Кембриджде немесе саяхатта болмағанда, ол қала өміріне белсенді қатысты, гольф ойнады, концерттерге қатысты, лекциялар оқыды және достарын қабылдады. Бексиллге пойызбен бара жатқанда танымал христиан ғалымы Дэниел Майермен кездескеннен кейін, Браунинг сенімге келді және Англия шіркеуінің мүшесі болып қала бере отырып, сектаның жиналыстарына үнемі қатысты. 1909 жылы CUDTC директоры лауазымынан шеттетіліп, Кингс колледжіндегі лекциялық қызметі тоқтатылғаннан кейін, ол Кембриджде қалудың ешқандай себебін көрмеді және Бексхиллдегі үйіне көшті.

Зейнеткерлік өмір, Рим, өлім

Браунингтің жылына шамамен 700 фунт стерлинг (2017 жылғы шамамен 75 000 фунт стерлинг) көлеміндегі жалақысы мен зейнетақысы болды. Ол жазуын жалғастырып, 1915 жылы «Әлем тарихының жалпы шолуы», ал екі жылдан кейін «Италияның қысқа тарихы» кітаптарын жариялады. Соғыс аяқталғаннан кейін Браунинг 1919 жылы Ұлыбританияның Сыртқы істер министрі қызметін атқарып тұрған Керзонға хат жазып, Керзонның оған рыцарлық атақ алуына көмектесе алатынын сұрады – ол британдық-итальян қатынастарына қосқан үлесі үшін оған лайық деп ойлады. Керзон бұл тілегін орындай алмады; төрт жылдан кейін, өмірінің соңғы айларында Браунинг кішірек наградаға ие болды – OBE ордені. Өліміне аз уақыт қалғанда Браунинг «Кейінгі жылдардағы естеліктер» (1923) атты екінші томды аяқтады. Ол 1923 жылғы 6 қазанда Римде қысқа аурудан кейін қайтыс болды. Оның күлі Кембриджге қайтарылып, Король колледжі шіркеуінің мазараттарына қойылды.

Бағалау

Өзінің өмірбаянында Анструтер Браунингтің мінез-құлқының күрделілігін атап көрсетеді, онда интеллект, өткірлік, жастыққа деген шынайы махаббатпен бірге мақтанғаныш, жалқаулық, сезімталдықсыздық және қиындық тудыру жиналған. "Мүретке ілген таразы жақсылық пен жамандық арасында зор күшпен қозғалады". Бұл екі жақты табиғат Браунингтің некрологтарының пікірлерінде де көрінеді: Манчестер Гардианның сөзіне сүйенсек, "оны сипаттау қиын, түсіну оңай емес еді". Ноэль Аннан 1983 жылғы суретінде Браунингті "ақылға сыймас" және "өте мақтанғаныш" деп сипаттаған, бірақ оның мұғалімдерді даярлау саласындағы пионерлік еңбегін мойындады: "Ол мемлекеттік мектептерде оқытуға келген, мұңайған жағдайдағы жас жігіттерге ең қажетті нәрсе – жігер екенін түсінді. Олар мен олардың ата-аналарынан келген көптеген хаттар олар үшін қаншалықты маңызды болғанын көрсетті". 1929 жылғы "Төбесіңдегі бөлме" эссесінде жазушы Вирджиния Вульф Браунингті әйелдерге қарсы, әйелдердің білім алу мүмкіндіктерін шектеген патриархалды жүйенің бейнесі ретінде бейнеледі. Вортемнің өмірбаянынан үзінді келтіре отырып, Вульф былай деп жазды: "Мырза Оскар Браунинг берген бағасына қарамастан, ең жақсы әйелдің ақыл-ойы ең нашар еркектен де төмен екенін айтатын". Феминист ғалым Джейн Маркус 1985 жылы Браунингті "өз дәуірінің ұлы әйелдерге қарсы тұрушысы, әйелдер білімінің өрбуіне қарсы саусағымен бөгет қойған ер адамның батыр бейнесі [Ол] Кембриджде көп жылдар бойы әйелдерге қарсы тұрудың ресми емес кафедрасын басқарды" деп сипаттады. Бірақ Хирш пен Петерс Браунингтің қандай да бір көзқарасы болса да, ол әйелдердің білім алуына қолдау көрсету және олардың білім деңгейін көтеру үшін нақты қадамдар жасағанын айтады. Сиджвиктен Браунингке келген хат Браунингтің сол кездегі өте сәнсіз идеяны қолдағанын көрсетеді – Кембриджтің толық дипломдары әйелдерге берілуі керек. Бұл ұсыныс 1948 жылға дейін қабылданбады. Сонымен қатар, Саяси Қоғам әйелдердің сайлау құқығын қолдаған ұсынысты талқылағанда, Браунинг оны қолдады. Кәсіби өмірінде Браунинг сыпайылық пен әдептілікті сақтады; Дэвенпорт Хиндс былай деді: "Оның ерекшеліктері оның шәкірттеріне рұқсатсыз жыныстық қатынассыз эмоционалдық жақындыққа бөлісуге мүмкіндік берді". Кембриджтен тыс Браунинг Лондонның Сент-Джеймс-стриттегі пәтерлерді сатып алды, ол көптеген жылдар бойы әртүрлі, көбінесе жұмысшы табынан шыққан ұлдар мен ер адамдарды қабылдады: "ОБ ұнаған кез келген жас жігіт, - дейді Анструтер, - оған көмектесе аламын деп ойлаған, мүмкін, аздап көңіл көтеру үшін келді, тұрды және кетіп қалды". Браунинг осы таныстарына жомарт сыйлықтар мен қонақжайлықпен жақсы қарады, бірақ оның Итон мектебіндегі оқытушылық күндерінен белгілі болған сүйіктілері сияқты, Браунинг олардан шаршағанда оларды рәсімсіз тастауы мүмкін еді. Браунинг талантты ұстаз ретінде танылса да, ол ғалым ретінде танылмады. Дегенмен, қазіргі заманғы тарихшылар оның мұғалімдерді даярлаудағы еңбегі Университеттің қазіргі Білім факультетінің негізін қалады деп мойындайды. Бірақ Элизабет Хьюздің есімі Хьюз Холл арқылы сақталған болса, Браунингтің білім беруге қосқан үлесі Кембриджде немесе басқа жерде ресми түрде танылмаған. Хирш пен Макбеттің айтуынша, "адамдар оның кім екенін білген, бірақ не істегенін білмеген". Сондықтан ол көбінесе "ерекше тұлға", жарқын, сәл күлкілі бейне ретінде есте қалады; Хирш пен Макбеттің сөзіне сүйенсек, мұндай сипаттама "оның жетістіктері туралы кез келген маңызды есепті бұрмалап, шатастырады".

Шығармалары

Браунингтің жазбалары тарихи туындыларды, көбінесе көпке таныс түрдегі жұмыстарды қамтиды. Ол сонымен қатар білім беру мәселелерінде жазған, бірнеше әдеби өмірбаянды аяқтаған және екі томдық естеліктерді толықтырған.