Кіріспе

Джордж Такер (20 тамыз 1775 – 10 сәуір 1861) – Вирджиния штатындағы американдық заңгер, саясаткер, тарихшы, жазушы және педагог. Оның әдеби еңбектеріне Вирджиниядағы отарлық өмірге арналған алғашқы көркем шығарма – «Шенандоа аңғары» (1824) және елдегі ең алғашқы ғылыми-фантастикалық романдардың бірі – «Айға саяхат» (1827) кіреді. Ол сонымен қатар 1837 жылы Томас Джефферсонның толық өмірбаянын, ал 1856 жылы «Америка Құрама Штаттарының тарихы» атты еңбегін жариялады. Такердің жазушылық қызметі және педагог ретіндегі еңбегі, бұрынғы қағидасыз өмірінен құтылуына және беделді болуына көмектесті. Такер Бермуда аралдарындағы Гамильтон қаласының тұңғыш мэрі Дэниел Такердің ұлы болды. Ол 20 жасында Вирджинияға көшіп келді, Уильям мен Мэри колледжінде білім алып, заңгерлік практикамен айналысты. Оның Мэри Фарлимен бірінші некесі 1799 жылы баласыз аяқталды; ол қайтадан тұрмысқа шығып, әйелі Мария Картерден алты бала сүйді, ол 1823 жылы 38 жасында қайтыс болды. Оның үшінші әйелі Луиза Томпсон 1858 жылы дүниеден озды. Заңгерлік қызметінен бөлек, Такер түрлі басылымдар үшін ерекше туындылар жазды. Оның тақырыптары құлдықтан, сайлау құқығынан және моральдық принциптерден бастап, жағалаудағы кеме қатынасы, жалақы және банк ісі сияқты техникалық мәселелерге дейін кең ауқымды болды. Ол 1816 жылы Вирджиния делегаттар палатасына бір мерзімге сайланды және 1819 жылдан 1825 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасында қызмет етті. Жастық шағынан бастап орта жасқа дейін Такердің жоғары әлеуметтік өмір салты көбінесе ысырапшыл және кейде жағымсыз оқиғаларға әкелді. Бірақ, конгресс өкілі ретіндегі қызметін аяқтағаннан кейін, оның шешен жарияланымдары Томас Джефферсон мен Джеймс Мэдисонды Вирджиния университетінде жаңадан құрылған Моральдық философия кафедрасының профессоры қызметіне ұсынуға итерді; ол бұл ұсынысты қабылдады және 1845 жылға дейін сол лауазымда болды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Такер Филадельфияға көшіп, зерттеулерін жалғастырды және ақша-кредит саясаты мен әлеуметтік-экономикалық мәселелерді қамтитын түрлі тақырыптарды 85 жасқа дейін, Вирджинияда қайтыс болғанға дейін зерттеді.

Отбасы және ерте өмір Бермудада

Джордж Такер 1775 жылғы 20 тамызда Бермудадағы Сент-Джордж аралында дүниеге келді. Ол алыс туыстар Дэниел мен Элизабет Такердің екінші ұлы және Генри Такерді де қамтитын Такер отбасының мүшесі болды. Дэниел мен оның бауырлары Британиялық Америкаға, Ньюфаундлендке және Батыс Индияға тауар жеткізетін кемелер паркімен сауда-саттықпен айналысты. Дэниел сонымен қатар Бермудадағы Гамильтон портының негізін қалаушысы және қала әкімі болды. Такер өзінің «Автобиографиясында» дене бітімі туралы былай деп сипаттайды: «Менің бойым 1,52 метр, азайып тұрсам да, пропорционалды еді. Менде зор шабыт пен тоқтаусыз жылдамдық болды. Менің бетім әйелдік қалыпқа жақын еді». Такерді негізінен Ұлыбританиядан шақырылған тәлімгер және Джозия Мейгс оқытты. Оның оқу бағдарламасына «Том Джонс», «Уэйкфилд викарийі» және «Мың бір түн» кірді, бұл американ құрлығындағы білім берудің негізгі кітаптары еді. Он бес жасында ол әдеби клуб құруға көмектесті, ол оны Каллиопе қоғамы деп атады; бұл Нью-Йоркте бұрын құрылған бастаманың үлгісі болуы мүмкін. 16 жасында Такер сәтті және өнімді заңгер Джордж Баскомбтың жанында заң оқуын бастады. Баскомб қайтыс болғаннан кейін фирма клиенттері Такерді өкілдіктерін қабылдауға шақырып, бірақ өзін жеткіліксіз сезініп, ол бас тартты және АҚШ-та мансап құру жоспарларын бастады. Такердің «Автобиографиясы» бойынша, осы кезде ол алыс туысы Нэнси Такерге ғашық болды. Ол ұзақ уақыт бойы сезімдерін жасырып, олар күшейе берді, соңында ол оның үйіне барып, махаббатын білдіруге шешім қабылдады. Ол келгеннен кейін екеуі қонақ бөлмесіне кірді, онда ол оған қолын ұсынды, ол үнсіз келісім берді. Тіл байланған қол ұстасу 10-15 минутқа созылды, бірақ анасының кіруімен үзілді, содан кейін кездесу аяқталды. Бірақ көп ұзамай қыз ауырып қайтыс болды, Такерді қайғыға ұшыратты, ол оны «өте ауыр азаматтық қайғы» деп сипаттады. Алты жыл өткен соң ғана ол тағы бір әйелге қызығушылық танытты.

АҚШ-қа көшіп келу, білім алу және алғашқы неке

1795 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, Такер Америка Құрама Штаттарында заң білімін жалғастыру ниетімен Филадельфияға кемемен аттанды. Ол бастапқыда Лондонда оқуды қарастырды, бірақ «саяси өрлеу» мүмкіндіктерін арттыру үшін бұл ойдан бас тартты. Елордадағы басқа бермудтықтармен еркін уақыт өткізгеннен кейін қаржысы таусылып, Вирджиния штатының Уильямсбург қаласына барып, әйгілі туысы Сент-Джордж Таккерден кеңес алып, ақша қарыз сұрады – осы амалды ол қайта-қайта жасады. Ол Уильям және Мэри колледжіне қабылданды, онда Сент-Джорджтың басшылығымен заңды оқып, екі жылдан кейін бітірді. Такер академиялық жұмыс тым қиын емес екеніне, ал туысының арқасында жақсы үйлерге жол ашылғанына қуанды, сондықтан әлеуметтік өмірі де қызықты болды. Такер Нью-Йорк пен Филадельфияға сапар шегіп, ұсыныс хаттарының көмегімен өзі қабылдаған елмен және көрнекті басшылармен, соның ішінде Джордж Вашингтонмен, Нью-Йорк губернаторлары Джон Джей мен Джордж Клинтонмен жақсырақ танысты. Осы жоғары қоғамның ыңғайлылығына қарамастан, ол Уильямсбургке оралды және онда Мэри Берд Фарлимен танысты, ол өте тартымды және бай болды, соған ұсыныс жасады. Бастапқыда тойды адвокаттыққа қабылданғанға дейін кейінге шегергісі келсе де, жүрегінің ықыласына еріп, туысынан қажетті қаражатты қарызға алып, 1797 жылдың сәуірінде үйленді. Мэридің созылмалы ауруына көмектесу үшін Такер оның бұрынғы үйіне, Бермудаға сапар ұйымдастырды. Бірақ ол жерде Мэридің денсаулығы жақсармады, ал олардың Вирджинияда болуға деген ниеттері нығайды. Олар Уильямсбургке оралып, тұрақтап, ол адвокаттыққа дайындалуға кірісті, бірақ бұл процеске біраз уақыт кетті. Әйелінің мүлкінен кіріс алу үшін Солтүстік Каролинаға барып-қайтқаннан басқа, Такер жұмыстан жаңылды, Фредериксбургтегі ат жарыстарына қатысты және достары мен туыстарымен бірге танымал демалыс орындарына жиі барып тұрды. Осы кезде ол Томас Джефферсонмен танысты. Мэри денсаулығынан ешқашан толыққанбай, 1799 жылы баласыз дүниеден озды. Мэридің өлімі Такердің өмірін қиындатты, өйткені оның мүлкі, айтарлықтай болғанымен, көптеген заңдық мәселелерге толы болды. Оған қант плантациясы, мыңдаған акр жер және «Дисмал батпақ» компаниясының үлесі кірді. Антигуадағы қант плантациясына, Мартиника мен Бермудаға ұзақ сапардан кейін ол Уильямсбургке оралды, содан кейін өзінің болашағын Вирджиния штатының Ричмонд қаласында адвокаттықпен байланыстырды. Такер ақырында қайтыс болған әйелінің байлығының бір бөлігін ғана сақтап қалды.

Ричмонд қоғамы, екінші неке, құлдық және саясат

Текер 1800 жылдың жазында Сент-Джорджтан губернатор Джеймс Монроға хат арқылы ұсыныс жасап Ричмондқа келді. Оның туысының хаты Такердің мінезін дәл бейнеледі және оның болашағын болжады: «Ол жүректің ең жақсы қасиеттерін, жақсы дамыған және әлемді жан-жақты білетін көрнекті акылмен біріктіреді; табиғат оны кейде бейшаралыққа түсіретін, мол рухпен жарылқады». Такер Ричмондтағы қалаған әлеуметтік орталарға оңай кірді, губернатордың үйіне жақын орналасқан жақсы жабдықталған үйі оған көмектесті, көп ұзамай ол губернаторды ғана емес («баяу, жай адам» деп атаған Такер), сонымен қатар Джордж Уайт, Эдмунд Пендлтон және Джордж Хейді де таныстарының қатарына қосты. (Такер кейін Джон Адамсты қоспағанда, Вашингтоннан Бьюкененге дейінгі барлық президенттермен жеке қарым-қатынас жасағанын мақтан тұтты.) Ричмондта ол Чарльз Картермен (1765–1829) танысты, ол оны Бети Вашингтон Льюистің немересі және Роберт Картер І-нің ұрпағы Мария Болл Картермен таныстырды. Такер оны «көз тартарлық сұлу, тәттілік пен ақыл-оймен ерекшеленетін, ақылмен сөйлейтін және ән шырқаған» деп сипаттады. Олар көп ұзамай ғашық болды, 1802 жылдың ақпанында он жеті жастағы және жүкті Марияға үйленді. Такер жариялану үшін жазуды бастағанмен, адвокат ретінде бастапқыда кемшіліктері болды, сот залында сөйлеуден қорқып, өзін ұстай алмады; кейін ол өзіне сенімділікке қол жеткізді. Кейін Такер Вирджиния тарихи және философиялық қоғамының (қазір Вирджиния тарих және мәдениет мұражайы) негісқалаушы мүшесі болды. Бұл күш-жігерді Джон Маршалл мен Джон Флойд бастады; Такер қоғамның тұрақты комитетіне тағайындалды. Саяси тұрғыдан Такер Джефферсондық республикашыл болды және федералистердің Джон Адамс пен Александр Гамильтон арасындағы жарылуына қуанды. Ол федералистердің партиялық жиналыстар арқылы «президентті тағайындау» әрекеттеріне наразылық білдірді; уақыт өте келе ол банктерді қолдайтын республикашылға айналды. Бірде ол жергілікті сайлауда федералистті қолдап сөйледі, ал белгілі республикашыл Льюис Харви оны партияға сатқандық үшін және жалғаншыл деп айыптады. Жауап ретінде Такер, әдетте ыстық мінезді, Харвиге шабуыл жасады, бірақ бейтарап тараптың араласуына байланысты сәтті болмады. Өзінің шақыруы сәтсіз аяқталғанын түсінген Такер қанағаттандыру талап етті, оны Харви қабылдады. Такер жекпе-жекті мұқият ұйымдастырды, қарсыласының ату дағдысын төмендету үшін қашықтықты ерекше ұзартып берді. Бақыты үшін Такер үшін жекпе-жек соңғы сәтте болдырмалды, бірақ ол бұрын өсиетін жазып, жүкті әйелі үшін мүлкін реттеген еді. Олардың тұңғыш ұлы Дэниел Джордж 1802 жылдың 23 қарашасында дүниеге келді.

Құлдыққа қатысты ұстанымдар

Текер әдебиет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру үшін Ричмондтағы ең көрнекті авторларды іздеді. Құлдар жасаған құпия қастандықпен қаланы жоюға әрекет жасалды, соның нәтижесінде ол құлдыққа қарсы шешім ұсынатын эссе жариялауға итермеленді, ол "Вирджиния Бас Ассамблеясының мүшесіне хат" (1801) деп аталды. Текердің хатында құлдыққа ерте қарсылығы білдіріліп, оны өнімсіз және экономикалық тұрғыдан тиімсіз деп сипаттады. Ол "қоғамның жартысы еріксіз еңбек етсе, ал екінші жартысы мүлдем еңбек етпесе, ешбір ел өндіріс, сауда немесе ауыл шаруашылығы саласында үлкен жетістіктерге жете алмайды" деп жазды. Ол кірістерді қамтамасыз етуді (құл иелерінен салық алу арқылы) және Миссисипиден батысқа құлдар үшін колония құруды ұсынды. Сондай-ақ, құлдың кемтарлығының себебі тұқым қуалаушылық емес, уақыт пен жағдайлардың салдары екенін мәлімдеді. Алайда, 1820 жылдары Текердің құлдыққа қатысты көзқарасы жеке тәжірибесімен және пайдасымен, атап айтқанда, өзінің және әйелінің әкесі Чарльз Картердің есебінен құлдарды сатып алу және сатудан түскен табысымен өзгере түсті. Ол жылдар бойы жою және отарлау идеяларына қанағаттанбады, бірақ кейіннен бұрынғы тұжырымына қайта оралды, яғни коммерциялық бағытталған, тиімді қоғамның құрылуы сөзсіз. Құлдықтың жалған пайдасын мойындаса да, оның ақырында жойылатынын болжады. Нәтижесінде, ол 1845 жылы өз құлдарын босатып жіберді, өлімінен 16 жыл бұрын.

Тарату және лотереялық сынамалар

Текердің заңгерлік практикасы оның жомарт әлеуметтік шығындарына жеткілікті қаржылай қолдау бере алмады, оның ішінде карта және жарыстардағы құмар ойындары бар еді, соның салдарынан ол Мэри Текердің мүлкінен жиналған капиталды ысырапқа жұмсады. Ол тәуекелді инвестицияларға бейімділік танытып, нәтижесінде қаржылық дауға қатысты. 1803 жылы ол басқа да белгілі азаматтармен бірге Ричмонд академиясы үшін қаржы жинау мақсатында лотерея ұйымдастырды. Ол өзі үшін бірнеше билет сатып алды және қалған билеттер азайғанда, олардың бір бөлігін пайда табу үшін қайта сатты; сондай-ақ, ол жеңіске жеткен бес адамның бірі ретінде өзін көрсеткен деген қауесет тарады. Лотерея барабанының бөлігінде табылған билеті жеңіске ие болды. Текерден шығынды өтеу талап етілді, келіссөздерден кейін ол оның бір бөлігін төледі, ал қалғанын академия кеңесінің мүшелерінен қарызға алды. Ол басқа да қаражаттарды басқарды, оларды өзінің қаржысымен біріктіріп, ысырапшылыққа және жер сатып алуға жұмсады. Кейіннен ол Вирджиния штатының Бас ассамблеясының алдында осы мәселелер бойынша өзін қорғауға мәжбүр болды. Ресми түрде кінәсіз деп танылса да, бұл оқиғалар оның беделін түсіріп, Ричмондтағы өмір салтын көрсетті. Осы уақытта Мария 1804 жылдың 4 мамырында үлкен қызы Элеонора Розалиді дүниеге әкелді. Текер өзінің автобиографиясында жылдар бойы әлдеқашан қалтасын жоғалтып алғанын мойындады және оның жалпы шығыны мың доллардан астам ақшаны құрады (2020 жылы шамамен 26 000 доллар). Ол былай деп қосты: "Мен бала кезімнен бері осы бейхабарлыққа бейіммін, заңгерлікпен айналысқан кезімде жоғарғы аймақта көптеген қолшатырлар, қолғаптар, сағаттар, манжеттер, орамалдар және пышақтарды қалдырып кеттім".

Ауылдық орта

1806 жылы Такер отбасын, оның ішінде жаңа туған қызы Марияны Вирджиния штатының Фредерик округіне, Картерлердің үйіне көшірді және қаржылық жағдайын жақсартуға тырысты. Ол Ричмондқа жиі қайтаруға мәжбүр болды, бірде ол несие компаниясына берешегі үшін тұтқындалды. Бұл мәселені Киелі Георгий араласу арқылы шешті. Такер екі жыл бойы үнемдеп, Картерлер мен басқа да туыстарымен бірге ауылдық өмірге бейімделді және Дан өзенінің жанында үй сатып ала алды. 1808 жылдың мамыр айында отбасы Питтсилвания окруғының "Вудбридж" деген жеріне көшіп келді, ал желтоқсан айында қызы Элиза Льюис Картер дүниеге келді. Содан кейін Мария төрт баланы ауылды жерде, нашаррақ жағдайда тәрбиелеуге кезікті. Такердің өзі жергілікті әлеуметтік өмірден көңілі толмады. Ол көршілерінің барлығын "достық және сыпайы" деп есептегенмен, олар "әдепсіз және қарапайым" болды. Такер заңгерлік тәжірибесіне көбірек күш салып, табысқа жетті, төрт округ бойынша клиенттер базасын кеңейтті. Ол сондай-ақ Питтсилвания окруғының бас прокуроры болып сайланды. Мария 1810 жылдың қазанында Лелия, ал 1813 жылдың мамырында Харриетті дүниеге әкелді.