Кіріспе

2002 жылғы Саксония-Анхальт штатының сайлауы 2002 жылдың 21 сәуірінде Саксония-Анхальт штатының 4-ші Ландтаг депутаттарын сайлау мақсатымен өтті. Министр-президент Рейнхард Хоппнер басқаратын, қазіргі Социал-демократиялық партияның (СДП) азшылық үкіметі жеңіліске ұшырады. СДП үшінші орынға шетіп, ал Христиан-демократиялық одақ (CDU) бірінші орынға көтерілді. CDU кейіннен Ертіс демократиялық партиясымен (FDP) коалиция құрып, CDU жетекшісі Вольфганг Бёмер министр-президент болып сайланды.

Өмірбаян

1994 және 1998 жылғы мемлекеттік сайлаулардан кейін СДПК Демократиялық социализм партиясының (ПДС) сыртқы қолдауымен азшылық үкімет құрды. Бұл ПДС-тің алғаш рет неміс штатының үкіметін қалыптастыруға қатысқандығын және Саксония-Анхальт астанасының атымен аталған "Магдебург үлгісі" деп танылған ерекше келісім болды. Германияда үкіметтер көбінесе коалициялық болып келеді, онда үкіметті қолдайтын партиялар кабинет құрамына кіріп, олардың арасында көпшілік орындар болады. Дегенмен, СДПК/ПДС келісімі "ымыраға келгендік" үлгісінде жұмыс істеді, онда ПДС кабинетке кірмей, Министр-президентке қолдау білдірмей, дауыс беруден жаңылды, осылайша СДПК-ге азшылық үкімет құруға мүмкіндік берді. 1994 жылы бұл СДПК-мен "жасылдардан" тұратын азшылық үкіметін құруға жол ашты; 1998 жылы "жасылдар" Ландтагтағы өкілдігін жоғалтқаннан кейін СДПК жеке билік етті.

Үгіт-насихат және мәселелер

Ол кезде Саксония-Анхальт Германияның ең "кедей" штаты болды және жұмыссыздық деңгейі ең жоғары болды. Штаттық сайлау науқаны алдағы федералды сайлаудың да ықпалында болды. 1998 жылы 12,9% дауыс алып, 12 мандат жеңіп алған Германиялық халықтық одағы сайлауға қатыспады. Бұл ішкі кикіреулер мен сайлауға қатысқан "Азаттық және демократия халық партиясының" (АДХП) бөлініп шығуынан кейін орын алды.

Тараптар

Төмендегі кестеде Саксония-Анхальттың 3-ші Ландтагында өкілдік алған партиялар тізімі келтірілген. Атауы Идеология Лидер(лер) 1998 жылғы нәтиже Дауыс (%) Орын саны SPD Германияның Социал-демократиялық партиясы Әлеуметтік демократия Рейнхард Хоппнер 35,9% ХДС Германияның Христиан-демократиялық одағы Христиандық демократия Вольфганг Бёмер 22,0% PDS Демократиялық социализм партиясы Демократиялық социализм 19,6% DVU Неміс халық одағы Неміс ұлтшылдығы 12,9%

Саясат зерттеулері

Сауалнама фирмасы Далалық жұмыс күні Үлгі көлемі SPD CDU PDS DVU FDP Grüne Schill Басқалары 2002 жылғы сайлауда көш бастап тұр 21 сәуір 2002 – 20.0 37.3 20.4 – 13.3 2.0 4.5 2.6 16.9 Forsa 19 сәуір 2002 ? 24 34 22 – 10 2 6 2 10 Инфраттест димап 5–9 сәуір 2002 1,000 25 32 23 – 9 2 5 4 7 Emnid 28 наурыз 2002 ? 24 33 26 – 8 2 5 2 9 Forschungsgruppe Wahlen 15 наурыз 2002 ? 28 36 19 – 7 3 4 3 8 Инфраттест димап 21–26 ақпан 2002 1,000 30 35 20 – 7 2 4 2 5 IfM Лейпциг 25 ақпан 2002 ? 31 39 19 – 6 2 2 1 8 Forsa 24 қаңтар 2002 ? 25 37 25 – 7 2 2 2 12 Uni Halle 17 қаңтар 2002 ? 29.3 40.6 19.3 – 6.7 2.1 1.8 0.2 11.3 Инфраттест димап 11–16 желтоқсан 2001 1,000 31 35 20 2 5 2 3 2 4 Uni Halle 28 тамыз 2001 ? 37.4 33.0 18.3 – 7.5 3.0 – 0.8 4.4 1998 жылғы сайлау 26 сәуір 1998 – 35.9 22.0 19.6 12.9 4.2 3.2 – 2.2 13.9

Нәтиже

SPD ауыр жеңіліске ұшырап, ХДС және ПДС-тан кейін үшінші орынға түсті. ХДС 37% дауыспен ең ірі партия атанды. FDP 13% дауыспен күтпеген жеңіске жетті. Заңдылықты нығайту науқаны партиясы (Шилл партиясы) сауалнамалардың күтілгеніне қарамастан, Ландтагқа өте алмады. Сайлауға дейінгі сауалнамалар SPD мен ПДС-тің шағын көпшілігін сақтап қалуы мүмкін екенін көрсеткенімен, FDP-ның SPD есебінен жеткен сәттілігі ХДС пен FDP-ның бірлесіп ыңғайлы көпшілікке ие болуын қамтамасыз етті. Осылайша, ПДС қолдауымен құрылған SPD үкіметі билікті сақтап қалу үшін жеткілікті дауысқа ие болмады. ХДС және FDP коалиция құру бойынша келіссөздер жүргізді, ал жаңа үкіметті ХДС төрағасы Вольфганг Бёмер басқарды. 2002 жылғы жалпыұлттық сайлауға бес ай бұрын өткен бұл сайлау федералды SPD-Жасыл партия үкіметі үшін ауыр жеңіліс болды және Бундесраттағы олардың беделін әлсіретті.