Кіріспе
Осоре тауы (恐山) – Жапонияның солтүстік Тохоку аймағындағы Аомори префектурасының Шимокита түбегінің орталығында орналасқан буддалық храм және халықтық діннің қажылық орны. Храм белсенді жанартаудың кальдерасында орналасқан және жапон мифологиясында жер асты әлеміне апаратын қақпалардың бірі деп есептеледі.
Mount Osore (恐山) is the name of a Buddhist temple and folk religion pilgrimage destination in the center of remote Shimokita Peninsula of Aomori Prefecture, in the northern Tōhoku region of northern Japan. The temple is located in the caldera of an active volcano and is believed in Japanese mythology to be one of the gates to the underworld.
Этимология
Тау бұрын айнұ тайпасы оны Усориама деп атаған, бірақ жапондықтар оны біртіндеп Осоре деп өзгертті, яғни "қорқыныш" деген мағынаны білдіреді, бұл аймақтағы құрбан болғандардың зираттарына байланысты айтылған сөз болуы мүмкін.
Осоре тауы жанартауы
Тау – Шимокита түбегінің орталығында шығыстан батысқа қарай орналасқан сегіз сомма жанартауынан тұратын Осоре-зан тау жотасының (恐山山地) бір шыңы. Осоре тауының биіктігі… Осоре тауы 10 000 жылдан астам бұрын соңғы рет атқылаған болса да, аймақта көптеген фумарольдер бар, олар бу мен жанартау газдарын (әсіресе күкірт диоксидін) шығарып, оның әлі де белсенді жанартау екенін көрсетеді. Усори көлі – Осоре тауының ортасында орналасқан, суының қышқылдығы жоғары кальдера көлі. Мейдзи дәуірінде аймақтағы күкірт кен орындары жапон армиясының өсіп келе жатқан барутқа деген сұранысын қанағаттандыру үшін пайдаланылды; алайда, кен орындарының орналасқан жерінің шалқаулығы және мұнай өңдеудің қосалқы өнімі ретінде күкірттің қолжетімділігінің артуы салдарынан оларды пайдалы емес деп тануға келді.
Бодай-джи ғибадатханасы және діни саяхат орны
Тауда 862 жылы әйгілі монах Эннин құрған деп есептелетін Бодай джи (菩提寺) аталған Сото дзен буддалық ғибадатханасы орналасқан. Басты бейнесі – Джизо Босацу. 1457 жылы ғибадатхана тасталып, 1530 жылы қайта жаңартылған. Халықтық наным-сенімдерде Осоре тауының ерекше, әлемнен тыс атмосферасы, күйген тастармен және құбылатын шұңқырларымен, есімнен шығарар түстері мен зиянды газдарымен, Жапониядағы жер асты әлеміне апаратын кіреберіс саналған бірнеше орынның бірі болды. Жанындағы Усори көліне құятын кішкентай арна Сандзу өзенімен теңестірілді, ол өлген жандардың кейінге өмірге өту үшін кесіп өтуге тиіс өзен. Бодай джи ғибадатханасының ерекшелігі – ол жерде өлгендердің рухтарын шақырып, олардың дауысымен хабар жеткізетін "итако" деп аталатын медиумдардың болуы. Бұл медиумдар дәстүрлі түрде соқыр болған және ауқымды рухани оқулар мен тазару рәсімдерінен өтуге тиіс болған; алайда, қазіргі заманда олардың саны азайып, барлығы да соқыр емес. Ғибадатханада жаз және күз айларында жылына екі рет Итако Тайсай фестивалі өткізіледі. Сонымен қатар, ғибадатханада паломниктер мен туристерге арналған ыстық сулы курорт та бар.
Қазіргі мәдениетте
Аомори префектурасының тумасы, қазіргі заманғы суретші Нара Йошитомоның шығармашылығы, кем дегенде, санасыз түрде Осоре тауының ықпалында деп саналады (Айви, 2010). Мысалы, оның "Барлығы емес, бірақ / Жасыл үй" деген туындысында, Осоре тауында көрінгенге ұқсас, әртүрлі сипаттағы және кезеңдерге жататын тасталған қуыршақтардың қасында тұрған кішкентай қыз бейнеленген. Суретші Такеши Ямада, ойдан шығарылған саңырауқұлақтар жинағының бөлігі ретінде, "медициналық микология орталығы" атты өнер жобасы үшін Одокуро-даке (немесе "бас сүйек саңырауқұлағы") және олардың Осоре тауында болуына байланысты әңгімені құрастырды.