Кіріспе

Американдық футболшы (1933–1988)

Алан Амеч (/ə/'/m//iː//tʃ//i/; 1 маусым 1933 – 8 тамыз 1988), "Темір ат" немесе жай ғана "Ат" деген лақап атымен танымал, Ұлттық футбол лигасының (NFL) "Балтимор Колтс" командасында алты маусым ойнаған американдық футболдың шабуылшысы. Ол университет футболында "Висконсин Бэджерс" командасы үшін ойнады және 1954 жылы соңғы курста Гейсман жүлдесін жеңіп алды. Ол лигадағы алғашқы төрт маусымының әрқайсысында Про Боулға шақырылды. Ол 1958 жылғы NFL чемпионатында "Нью-Йорк Джайентс" командасына қарсы өткен ойында қосымша уақытта жеңіс голын соғып, танымал болды, бұл ойын "Ең ұлы ойын" деп аталды. Әмеше әріптесі және бұрынғы "Колтс" командаласы Джино Маркеттимен бірге "Джиноның гамбургерлері" желісін құрды. Ол сондай-ақ Балтимордағы "Ameche's Drive-In" мейрамханаларын ашты.

Ерте өмір

Амече Висконсин штатының Кеноша қаласында итальяндық иммигранттардың ұлы Лино Данте Амичи ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы 1920 жылдардың соңында АҚШ-қа келген, бірақ оның балалық шағында бір жылға Италияға қайтып оралған. Кейін отбасы Кеношаға қайтып келді, онда ол Брэдфорд орта мектебінде оқыды. Амече актерлер Дон мен Джим Амечелердің туысы болды.

Колледж мансабы

Амече Висконсин университетінде (Мэдисон) бірауыздан All-America құрметіне ие болды, онда ол бір құрамадағы кезеңде қорғаушы және шабуылшы ретінде ойнады. «Баджер» командасы сапында өткізген төрт жылда ол 3212 ярдқа жетті, ол кезде NCAA рекорды болған, 25 тачдаун соқты және әр жүгіріске орташа есеппен 4,8 ярдтан жүгірді. Ол екінші курста команданың алғашқы боул ойыны – 1953 жылғы Роуз Боулға қатысты, онда 28 жүгірісте 133 ярдқа жетті. Амече 1954 жылы «Хейсман» жүлдесін жеңіп алды, бұл «Баджер» бағдарламасы үшін алғашқы жүлде болды. Амече Висконсин штатының футболшыларының арасында бағдарламасымен зейнеткерлікке шығарылған (35 нөмірі) және 2008 жылдан бері Камп Рэндалл стадионының фасадында бейнеленген алты ойыншының бірі: оның ішінде тағы бір «Хейсман» жүлдесінің иегері және қазіргі кезде ең көп жүгірген рекордсмені Рон Дейн (33), Элрой Хирш (40), Дейв Шрайнер (80), Аллан Шафер (83) және Пэт Рихтер (88). Амече 1967 жылы Висконсин спорттық даңқ залына, ал 1975 жылы Колледж футболының даңқ залына енгізілді. Амече мансабында әр жүгіріске орташа есеппен 4,2 ярдтан жүгірді және 2005 жылы Карнелл «Кадиллак» Уильямс 434 ярдқа жетіп рекордты жаңартқанға дейін алғашқы үш NFL ойынындағы ең көп жүгіру көрсеткіші (410 ярд) бойынша рекордты ұстады. Амече 1958 жылғы NFL чемпионатындағы рөлімен есімдеріне түскен болуы мүмкін, бұл жиі «Ең ұлы ойын» деп аталады. Амече овертаймның соңына 6:45 қалып қалғанда, 1 ярдтық жүгіріспен «Колтс» командасына жеңіс әкелді, нәтижесінде «Колтс» командасы «Гиганттарды» 23:17 есебімен жеңді. Бұл күні ол екінші голын соқты, себебі екінші ширекте 2 ярдтық жүгіріспен де гол соққан болатын. Амече NFL-де өткізген салыстырмалы түрде қысқа, алты маусымдық мансабында 4045 ярдқа жүгірді, 101 қабылдамамен 733 ярдқа жетті және 44 тачдаун соқты. Ол 1950-ші жылдардағы Ұлттық футбол лигасының үздік командасына енген төрт ойыншының бірі, бірақ Профутбол даңқ залына сайланбады. 2015 жылы Кәсіби футбол зерттеушілер қауымдастығы Амешені P. F. R. A. «Өте жақсылар» залының 2015 жылғы түлегі деп атады.