Кіріспе

Pontiac Parisienne – 1958 жылдан 1986 жылға дейін Канадада және 1983 жылдан 1986 жылға дейін АҚШ-та Pontiac компаниясы GM B платформасында сатқан толық өлшемді, артқы жетектегі көлік. Оң рульді модельдер Австралияда, Жаңа Зеландияда және Оңтүстік Африкада 1969 жылға дейін жергілікті түрде құрастырылды. Көптеген жылдар бойына Канадалық Parisienne механикалық тұрғыдан американдық Chevrolet Impala немесе Chevrolet Caprice көліктерімен дерлік бірдей болды. Parisienne универсалдары 1989 жылға дейін Safari деген атпен шығарылды. Parisienne немесе La Parisienne – Париж қаласынан, Франциядан шыққан әйел адамды немесе нәрсені білдіретін грамматикалық атау.

АҚШ-тың Pontiacs-тен айырмашылықтары

Parisienne 1958 жылы Laurentian желісіндегі қосымша модель ретінде өндіріске енгізілді. 1959 жылы Parisienne жеке модельге айналды. Өмірінің көп бөлігінде Parisienne GM Canada-ның Pontiac дилерлік орталықтарында сатылатын жоғары деңгейлі модельдің канадалық атауы болды. Parisienne-дер стандарттық ерекшеліктерімен басқа канадалық Pontiac модельдерінен ерекшеленді: төсем маталарының жоғары сапасы; стандартты жабдықтар, мысалы, ішкі және багаждық шамдар; ішкі кеңістіктегі жылтыр әрлеулер; сыртқы безендіру хромы; екі және төрт есікті купелер мен кабриолеттердің болуы. Атап айтқанда, канадалық "толық өлшемді" Pontiac модельдері Chevrolet-ке тығыз байланысты болды, экономикалық Chevrolet шассиі мен күш беріліс құрылғысын пайдаланды, бірақ американдық Pontiac стиліндегі сыртқы панельдермен (олар АҚШ-тағы Pontiac панельдерінен өзгеше болды, себебі 119 дюймдік Chevrolet "X" рамасына сәйкес келуі керек еді. АҚШ-тағы Pontiac модельдері толық периметрлік раманы қолданды) және ішкі приборлар панелімен жабдықталды. Chevrolet-тің шассиіне негізделген канадалық Pontiac модельдері, Parisienne-ді қоса алғанда, толық өлшемді Chevrolet-терде қолданылатын қозғалтқыштар мен берілістерді пайдаланды, соның ішінде 230 және 250 куб дюймдік 6 цилиндрлі, 283, 307, 327, 350, 396, 400, 409, 427 және 454 куб дюймдік V8 қозғалтқыштары. Бұл қозғалтқыштар Chevrolet-тегідей 3 және 4 жылдамдықты механикалық және 2 жылдамдықты Powerglide, ал кейінірек 3 жылдамдықты Turbo Hydra Matic автоматты берілістермен жұптастырылды. 1958 жылғы модельге ұсынылған алғашқы Parisienne, Chevrolet-тің сол жылғы Bel Air Impala-сына ұқсас, Laurentian желісіндегі супер люкс "жарық" модель болды. Chevrolet-тің 1957 жылы АҚШ-та енгізілген Ramjet отын инжекциясы жүйесі Parisienne үшін де опция ретінде қолжетімді болды. Ол "Power Chief" опциясы ретінде сатылды, бірақ Chevy-тің Ramjet жүйесімен бірдей болды. Сондай-ақ, бірінші жылғы Parisienne үшін Chevrolet-тің Turboglide автоматты берілісі де қолжетімді болды. GM Canada-ның Ошава, Онтарио қаласындағы құрастыру зауытында жасалған Pontiac модельдері Chevrolet-тің "толық өлшемді" модельдерімен параллель модельдік қатарды құрастырды: Pontiac "Strato Chief" Chevrolet-тің "Biscayne" моделімен салыстырылатын жабдықталу деңгейі мен төсемге ие болды, "Laurentian" Chevrolet "Bel Air" деңгейімен сәйкес келді, ал Parisienne Chevrolet-тің "Impala" моделімен ұқсас мүмкіндіктерді ұсынды, бірақ Pontiac нұсқасы бірегей және қымбат төсем маталарымен жабдықталды, ал 1964 жылдан бастап "Custom Sport" (кейін "2+2" деп аталды) екі есікті купе және кабриолет модельдері Chevrolet-тің "Super Sport" моделімен бірдей болды. Соңында, 1966 жылдан бастап Pontiac "Grande Parisienne" ұсынды, екі есікті және төрт есікті купе модельдері Chevrolet-тің сәнді "Caprice" моделімен салыстырылатын, бірақ Grande Parisienne 1967 жылға дейін АҚШ нарығындағы Grand Prix стилін пайдаланды. Сондай-ақ, 1967 және 1968 жылдары Grande Parisienne универсалы ұсынылды. Өмірінің көп бөлігінде Parisienne Chevrolet шассиіне негізделгеніне қарамастан АҚШ нарығындағы Bonneville моделіне ұқсас болды. АҚШ-тағы GM-нің Pontiac Motor бөлімшесі басқа GM модельдерінен – Chevrolet, Oldsmobile, Buick және Cadillac-тен ерекшеленетін күш беріліс құрылғыларымен, шассиімен және жабдықтарымен модельдер өндірді. 1950-1970 жылдар аралығында американдық Pontiac модельдерінің қатарына "Catalina", "Ventura", "Executive", "Star Chief" және жоғары деңгейлі модель ретінде "Bonneville" кірді. Сонымен қатар, 1969 жылға дейін АҚШ нарығында "Grand Prix" моделі болды, бұл бірегей стильдік ерекшеліктерімен, жоғары өнімді V8 қозғалтқыштарымен, бөшкелік орындықтарымен, тахометрлерімен және жарқын әрлеулерімен ерекшеленетін екі есікті купе моделі болды. Pontiac сыртқы стилін экономикалық Chevrolet шассиімен және күш беріліс құрылғысымен ұштастыру, Chevrolet-тен сәл жоғары бағамен, GM Canada үшін үлкен маркетингтік жетістік болды. Онжылдықтар бойы "толық өлшемді" Pontiac модельдері Chevrolet және Ford модельдерінен кейін сатылым бойынша үшінші орынды иеленді, әдетте жылына 70 000-нан астам бірлік сатылды. Ал, ауыр және үлкен американдық Pontiac модельдері, жоғары октанды отынды қажет ететін үлкен V8 қозғалтқыштарының арқасында, жоғары бағамен және жоғары пайдалану шығындарымен бірнеше себептермен канадалық нарықта аз тартымды болды: АҚШ-тың оннан бір бөлігіне тең халық саны, төменгі табысы бар азаматтардың аз саны, сақтықпен жұмсалатын және үнемдеуге бейімділік, сондай-ақ жоғары салықтар мен бензин бағалары. Өндіріс жағынан, төмен сатылатын автомобильге арналған бiрегей бөлшектердiң қол жетімділігін сақтау, АҚШ пен Канада арасындағы импорттық-экспорттық тарифтер мен кедергілер Америка Pontiac модельдерінің Канадада сатылуын тиімсіз етті. 1977 жылы GM толық өлшемді модельдерін қысқартты. Pontiac 1973 жылдан бері қолданылып келген Catalina және Bonneville атауларын сақтап қалды, бірақ бұл модельдер бөлімшелік бауырларының сату көлемін басқара алмады және 1981 жылы тоқтатылды. Алайда, Bonneville атауы 1982 жылы кішірек G корпусы Pontiac-ке (Chevrolet Malibu, Oldsmobile Cutlass және Buick Regal модельдерімен салыстырылатын) ауыстырылды. Бұрын бұл модельдер LeMans деп сатылған, бірақ сатылым нашар болды және GM Bonneville атауының клиенттер арасында жоғары танылу деңгейіне ие екенін ескере отырып, атауларды ауыстыруға шешім қабылдады. 1979–82 жылдардағы экономикалық дағдарыс жеңілгеннен және бензин бағасы төмендегеннен кейін үлкен автомобильдерге сұраныс артты, сондықтан Pontiac дилерлері толық өлшемді B корпусы модельдерін қайтаруды талап етті. Алайда, Catalina/Bonneville модельдерін құрастыруға пайдаланылған зауыттар басқа мақсаттарға ауыстырылды, сондықтан GM Pontiac B корпусын Канададан әкелуге мәжбүр болды, онда бұл модельдер тоқтатылмаған. Ресми түрде қайта жаңартылған Bonneville Канадада да сатылса, толық өлшемді Parisienne 1982 жылға дейін сатылымда болды, бірақ Pontiac-тің сыртқы және ішкі әрлеулері Chevrolet компоненттерімен ауыстырылды (төменде егжей-тегжейлі сипатталған). АҚШ-тағы Pontiac дилерлерінің өтініші бойынша, АҚШ нарығындағы үлесін қалпына келтіру және үлкен артқы жетек автомобильдерін ұнататын дәстүрлі Pontiac клиенттерін қайтару үшін Parisienne Канаданың Ошава, Онтарио қаласынан импортталып, 1983 жылғы модельден бастап АҚШ-та сатылды, канадалық түпнұсқаның "Parisienne" атауын және сипаттамаларын сақтап қалды. Сырттан қарағанда, бұл қайта безендірілген Chevrolet Impala болды (1983 және 1984 жылғы модельдер (және 1982 жылғы Канададағы модельдер) Pontiac спецификациясына сәйкес артқы фаралармен жабдықталған Impala артқы фара панеліне ие болды, ал алдыңғы бөлігі Pontiac тормен жабдықталған Chevrolet Caprice-тен алынған). 1985 және 1986 жылғы модельдер 1980–1981 жылғы Bonneville-дің артқы стилін қайта қолданды. Parisienne-нің екі диапазоны сатылды: базалық модель (бұрынғы Catalina және қазіргі Oldsmobile Delta 88 Royale сияқты) төрт есікті седан және Safari универсал түрінде, сондай-ақ сәнді Brougham төрт есікті седан (бос тіндік орындықтары бар барқыт төсеммен). 1977–81 жылғы B корпусының екі есікті нұсқасы АҚШ нарығына қайта оралмады, бірақ ол 1983 жылға дейін Канадада сатылымда болды.

Үшінші буын: 1965-1970

1965 жылы Pontiac Parisienne грилі Bonneville грилі сияқты болды, бірақ АҚШ-тың 1965 жылғы Pontiac Grand Prix-нен алынған Custom Sport грилі бұл ерекшелікке ие болды. Қозғалтқыш опциялары Chevrolet толық өлшемді қуат жүйесімен салыстырылса да, 1965 жыл ерекше жағдай болды. Канадалық толық өлшемді Pontiac машиналары 1965 жылы 396 қозғалтқышымен жабдықталмады, бірақ 1966 жылғы модельге дейін 409 қозғалтқышы опция ретінде қолданылды. 1967 жылы жаңа стиль енгізілді, оның ішінде жаңа грильдер де болды. Сонымен қатар, бүгілетін руль бағанасы және екі жүйелі тежегіш сияқты жаңа қауіпсіздік мүмкіндіктері қосылды. 1968 жылғы модель Ошава зауытымен қамтамасыз етілген сол нарықтарда оң жақтан рульдік жиналым үшін соңғы модель болды, себебі General Motors компаниясы АҚШ-та 1968 жылы барлық оң жақтан рульдік экспортты тоқтату туралы шешім қабылдады. Дегенмен, 1968 жылғы модель Австралия мен Жаңа Зеландияда бір жылға, ал Оңтүстік Африкада екі жылға жергілікті жиналатын болып қалды.

Төртінші буын: 1971-1976

1971 жылы GM-нің жаңа "B" және "C" кузовтары бұрынғыдан да үлкен болды. Осы буын Parisienne моделінде 350 2 bbl Chevrolet қозғалтқышы стандартты болып келді, ал 4 bbl нұсқасы және 400 2 bbl нұсқасы қосымша опциялар ретінде ұсынылды. Дегенмен, Chevrolet 454 қозғалтқышы алғаш рет АҚШ нарығындағы Pontiac машиналарындағы сияқты, үлкен қуатты қозғалтқыштармен алмастырылды. Осылайша, Pontiac 400 және 455 куб дюймдік V8 қозғалтқыштары таңдалған толық көлемді модельдерге опция ретінде ұсынылды. Grande Parisienne атауы 1970 жылдан кейін қолданылмады, ал Parisienne 1971 жылы Parisienne Brougham болып өзгерді, ол американдық Catalina моделімен бірдей және 123,5 дюймдік доңғалақ базасына ие болды. Канадалық Laurentian моделі өндірісте қалды. 1971 жылы Grand Ville және Bonneville модельдері 126 дюймдік доңғалақ базасымен бірге Catalina моделімен бірге Канадаға енгізілді. Grand Ville алдыңғы орындығында орталық қол тірегі немесе қол тірегі бар 60/40 бөлінген орындықтар болды. Bonneville және Parisienne Brougham алдыңғы орындықтарында қол тірегі болмады. 1972 модельдік жылдан бастап, барлық V8 қозғалтқыштары бар канадтық Pontiac машиналары стандартты беріліс ретінде Turbo Hydra Matic алды. Алты цилиндрлі модельдер (тек Laurentian) стандартты түрде 3 жылдамдықты механикалық беріліспен жабдықталды. 1973 жылы барлық толық көлемді Pontiac модельдеріне 124 дюймдік доңғалақ базасы берілді, ал 1977 модельдік жылына дейін көлемі кішірейте білді. Bonneville 1976 жылға дейін сақталып қалды, ал 1975 жыл АҚШ және Канадада Grand Ville үшін соңғы жыл болды, 1976 жылы Grand Ville орнына Bonneville Brougham келді.

Бесінші буын: 1977-1986

1977 жылғы модель үшін толық көлемді GM автомобильдері (B және C платформалары) едәуір кішірейтілді, салмағы жүздеген фунтқа және ұзындығы бірнеше дюймға азайды, бірақ ішкі кеңістіктің шамамен сол мөлшерін сақтап қалды. Кішірек және жеңіл кузовтар кішірек қозғалтқыштарды пайдалануға мүмкіндік берді, нәтижесінде жанармайдың тұтынуы төмендеді. 1977–1981 жылдарғы Parisienne алдыңғы бөлігі мен артқы шамдарының дизайнымен АҚШ-та сатылатын Bonnevilles-пен бірдей болды. 1980 жылы толық көлемді GM автомобильдері жаңартылғанда, Parisienne седан және купе тік артқы терезі бар формалды шатырға ие болды. Жаңартылған радиатор торы ені бойынша тарыды, ал алдыңғы бағыт көрсеткіштері бамперлерден алынып, негізгі және алыс жарық шамдарының арасына орналастырылды. Бұрылыс шамдары төменгі хромды әрлеуден жоғарырақ, кузовға орнатылды. Артқы шамдар тік болу үшін қайта жасалды және хромды әрлеулер арасында тереңдетілген элементтер қойылды. 1982 жылы General Motors G платформасын жаңартып, Pontiac (АҚШ) LeMans моделін Bonneville Model G деп атады, осылай атау толық көлемді автомобильден орта көлемді автомобильге көшті. Толық көлемді B платформалы автомобиль Parisienne деп аталды, бұл Parisienne-нің АҚШ-та сатылуының алғашқы жағдайы болды. 1982 жылы Parisienne Chevrolet Caprice негізінде қайта жасалды, ерекше радиатор торының кірімі және артқы шамдардың әрлеуімен. Канада және АҚШ нарықтары үшін Parisienne қайтадан седан, купе және универсал түрлерінде, әртүрлі бөлімдерден V6 және V8 қозғалтқыштарымен қол жетімді болды. Parisienne 1986 жылға дейін өндірісте болды, жыл сайынғы шағын өзгерістер енгізілді. B платформасына негізделген барлық модельдердің (1977–1996) арасында Parisienne және Bonneville (1982 жылы G платформасына көшкенге дейін) ғана артқы дөңгелектерге арналған ажыратылатын юбкаларға ие болды. Дөңгелек юбкалары 1982 жылы алынып тасталды, бірақ 1985 жылы Parisienne-ді Caprice-тен одан да ажырату үшін қайта орнатылды. Осы айырмашылықпен Parisienne бұрынғы 1980–81 жылғы Bonneville-де қолданылған артқы төрттен бір бөлік панельдерін, қақпақты және айналмалы артқы шамдарды пайдалануға көшті. Дөңгелек юбкалары ешқашан универсал модельдеріне орнатылмады.

Экспорт

Ошауа зауыты Chevrolet және Pontiac автомобильдерін оң рульді (RHD) нарықтарына экспорттауға жауапты болды, ал Pontiac Parisiennes және Laurentians үлгілері 1968 жылға дейін бұл нарықтарға жинақталған түрде (Knock down kit) экспортталды. 1961-1964 жылғы үлгілерде оң рульдік үшін 1961 жылғы Pontiac приборлық панелі кері орнатылған (сондай-ақ Chevrolet үлгілерімен ортақ болған), ал 1965-1968 жылдар аралығында 1965 жылғы Chevrolet Impala приборлық панелінің бейімделген нұсқасы қолданылды, ол да Chevrolet үлгілерімен ортақ болды. 1968 жылдан кейін Ошауа зауытында оң рульді Chevrolet және Pontiac машиналарын құрастыру АҚШ-тағы General Motors компаниясының бұйрығымен тоқтатылды.

Австралия

Паризиен және Лорантиан Австралияға жіберілді және Виктория штатының Данденонг қаласындағы GM Holden зауытында құрастырылды. Құрастыру кезінде орындықтар, жылытқыштар, қарама-қарсы желдеткіштер және 2 жылдамдықты желдету жүйесі сияқты кейбір жергілікті өндірілген бөлшектер қолданылды. Лорантиан 1963 жылға дейін, ал Паризиен 1968 жылға дейін өндірілді. Австралиялық автомобильдер толық разборкаланған (CKD) жиынтықтарынан құрастырылды (жергілікті жерде дәнекерленіп, боялды). Австралияда қызыл артқы сигналдарға тыйым салынғандықтан, австралиялық автомобильдердің артқы бамперіне немесе багаж бөліміне (модельге қарай) сары линзалар орнатылып, сигналдар олар арқылы жыпылықтау үшін қайта бағдарланды. 1968 жылғы модель халықаралық нарыққа экспортталған соңғы оң рульді (RHD) модель болды, сондықтан барлық австралиялық 1969 жылғы автомобильдер 1968 жылғы модельдер болып табылады, бір жылға артық құрастырылған.

Жаңа Зеландия

Канадалық "Парижандар", "Лорантиандар" және "Импалалар" Жаңа Зеландияға жартылай бұйымдалып (Semi Knock down - SKD) жіберілді, яғни кузовтары жергілікті жерде шассиге орнатылып, 1969 жылға дейін GM Жаңа Зеландияның Петон зауытында құрастырылды. Австралиядағы сияқты, Жаңа Зеландиядағы 1969 жылғы модельдері – 1968 жылғы модельдері, олар тағы бір жылға құрастырылды.

Еуропа

Pontiac "жиынтық автомобильдері" де Г. М. Континенталь компаниясы Антверпен, Бельгияда құрастырылған.

Оңтүстік Африка

Канадалық Pontiac машиналары Оңтүстік Африканың Порт-Елизабет қаласында General Motors South Africa компаниясымен құрастырылды. 1968 жылғы соңғы Parisienne үлгілері Оңтүстік Африкада 1970 жылдың соңына дейін жиналды.

Филиппин

3-ші буын Pontiac Parisienne Филиппинде Yutivo Sons Hardware Corporation компаниясымен де құрастырылды.

Орынбасары

Parisienne 1986 жылғы модельден кейін GM өндірісті тоқтағанға дейін жақсы сатылып тұрды, және оның орнына ешқандай модель келмеді. Bonneville деген атпен шыққан алдыңғы жетектегі модельдің өлшемдері 1982 жылғы орта өлшемді модельге ұқсас болды, соның нәтижесінде EPA осы көлікті толық өлшемді деп санады; алайда, "Safari" деп белгілі вагон моделі 1989 жылға дейін өндірілді. Parisienne деген ат 1986 жылы қолданудан шығарылғанмен, Pontiac маркасының жанкүйерлері 1987 жылы жаңа, бірақ толық өлшемді Bonneville көлігін алды. Бұл көлік стандартты түрде алдыңғы жетек пен V6 қозғалтқышымен жабдықталды, бұл заманауи Cadillac, Buick және Oldsmobile үлкен модельдерімен үйлесімді болды. Pontiac көліктеріне артқы жетектегі седан модельдері 2008 жылы Holden негізінде жасалған Pontiac G8 арқылы қайта келді. GM 80-ші жылдардың соңына дейін Таяу Шығысқа экспортталатын Caprice көліктерін Parisienne деген атпен сақтады.