Себастиано дель Пйомбо: Венециялық және Римдік суретшінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Италия суретшісі (шамамен 1485–1547)

Себастьяно дель Пьомбо (sebaˈstjaːno del ˈpjombo; шамамен 1485 – 21 маусым 1547) – қалыптасқан қайта өрлеу және ерте маньеризм кезеңдерінің итальян суретшісі. Ол осы кезеңдегі ең ірі суретші ретінде танымал, өйткені ол оқыған Венеция мектебінің бояу өнерін Рим мектебінің монументалды формаларымен біріктірген жалғыз суретші болды. Ол туған қаласы Венециядағы сурет мектебіне де, 1511 жылы Римге кеткенге дейін үлкен үлес қосып, Римдегі сурет мектебіне де жатады, онда ол өмірінің соңына дейін тұрды және оның стилін толығымен қабылдады. Себастьяно Лучани деген атпен дүниеге келген ол Римге келгеннен кейін Себастьяно Венециано немесе Винициано ("Венециялық Себастьяно") деп белгілі болды, 1531 жылы Папалық мөрдің сақтаушысы болғаннан кейін, жаңа лауазымының атауынан – del Piombo ("Қорғасын") деген лақап ат алды. Микеланджело мен Ариосто сияқты достары оны Фра Бастиано ("Бастиан аға") деп атады. Еңбекқор немесе өнімді суретші болмағандықтан, пиомбаторе болғаннан кейін оның көркемдік өнімділігі одан да төмендеді, бұл оны көптеген күндері Папаға қатысуға, онымен саяхаттауға және әйелі мен екі баласы болғанына қарамастан, монах ретінде қасиетті міндеттерді қабылдауға міндеттеді. Ол енді көбінесе портреттер салды, ал Римдегі оның ұлы замандастарына қарағанда оның салыстырмалы түрде аз жұмыстары сақталған. Бұл оның кейінгі жылдары маньеризм стиліне қатысуын шектеді. Жастық шағында Венецияда лютнист ретінде табысқа жеткеннен кейін, ол сурет салуға бет бұрып, Джованни Беллини мен Джорджонеден оқыды. Римге алғаш келгенде ол Рафаэльмен бірге жұмыс істеді, содан кейін Микеланджеломен жақсы қарым-қатынаста болған бірнеше суретшілердің бірі болды, ол оны Рафаэльмен бәсекелесуге шақырып, мансабын дамытуға тырысты. Ол маймен портреттер мен діни тақырыптарды салды және қалыптасқаннан кейін Рафаэль мен Микеланджелоның көп уақытын алған үлкен фрескалық жобаларынан аулақ болды. Оның Венеция мен Римдегі алғашқы мансабы сол қаладағы одан да ірі суретшілердің қатысуымен көлеңкеленді, бірақ 1520 жылы Рафаэль қайтыс болғаннан кейін ол Римнің жетекші суретшісі болды. Оның басқа суретшілерге әсері оның көрнекті шәкірттерінің болмауымен және оның туындыларының баспа көшірмелері бойынша шектеулі таралуымен шектелді.

Sebastiano del Piombo (sebaˈstjaːno del ˈpjombo; c. 1485 – 21 June 1547) was an Italian painter of the High Renaissance and early Mannerist periods famous as the only major artist of the period to combine the colouring of the Venetian school in which he was trained with the monumental forms of the Roman school. He belongs both to the painting school of his native city, Venice, where he made significant contributions before he left for Rome in 1511, and that of Rome, where he stayed for the rest of his life, and whose style he thoroughly adopted. Born Sebastiano Luciani, after coming to Rome he became known as Sebastiano Veneziano or Viniziano ("Sebastian the Venetian"), until in 1531 he became the Keeper of the Seal to the Papacy, and so got the nickname del Piombo ("of the Lead") thereafter, from his new job title of piombatore. Friends like Michelangelo and Ariosto called him Fra Bastiano ("Brother Bastian"). Never a very disciplined or productive painter, his artistic productivity fell still further after becoming piombatore, which committed him to attend on the pope most days, to travel with him and to take holy orders as a friar, despite having a wife and two children. He now painted mostly portraits, and relatively few works of his survive compared to his great contemporaries in Rome. This limited his involvement with the Mannerist style of his later years. Having achieved success as a lutenist in Venice when young, he turned to painting and trained with Giovanni Bellini and Giorgione. When he first went to Rome he worked alongside Raphael and then became one of the few painters to get on well with Michelangelo, who tried to promote his career by encouraging him to compete for commissions against Raphael. He painted portraits and religious subjects in oils, and once he was established avoided the large fresco schemes that took up so much of the time of Raphael and Michelangelo. His earlier career in both Venice and Rome was somewhat overshadowed by the presence of clearly greater painters in the same city, but after the death of Raphael in 1520 he became Rome's leading painter. His influence on other artists was limited by his lack of prominent pupils, and relatively little dissemination of his works in print copies.

15321547

Себастьяноның көркемдік шығармашылығы сарайдағы лауазымын алғаннан кейін азайды, бірақ Вазари айтқандай, одан көп емес. Үлкен жобалар, тіпті бір картинаны жасау да, Испанияға арналған Пиета сияқты, көп жылдарға созылуы мүмкін еді. Бұл Микеланджелоның суретке салуға көмектескен соңғы туындысы болды. Баяу қол: Себастьяноның аяқталмаған «Қонаққа бару» картинасының ең үлкен бөлігі; бұл оның соңғы жұмыстарының бірі болуы мүмкін, 1540-шы жылдар. Алнуик қамалы. Микеланджеломен достығы 1534 жылы Сикстин капелласындағы «Соңғы сот» туралы пікір келіспеушіліктен кейін аяқталды. Себастьяно пападан осы суретті өзі дамытқан және қолданған техникамен, майлы бояумен гипске салуға талап етуін сұрады. Үлкен қабырға осы үшін қажетті тегіс гипспен дайындалды, Микеланджело көнбегендей көрінді. Мүмкін, Себастьяно Микеланджелоның эскиздері бойынша сурет салу идеясы да болған шығар. Микеланджело тегіс бетке майлы бояумен сурет салуға тырысқан болуы мүмкін. Майлы бояуды қолдану туралы идея пайда болғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Микеланджело оны ашуланып қабылдамады және фресканың негізі ретінде қажетті барлық қабырғаны дөрекі арричиомен қайта жабуды талап етті. Осы кезде ол майлы бояу «әйелдерге және Фра Себастьяно сияқты бос және еңбектенбейтін адамдарға арналған өнер» екенін айтты. Себастьяно шіркеулер үшін екі жобаны аяқтаған жоқ. Римдегі Санта-Мария-дель-Пополода әлі де сақталып тұрған Құдай ананың тууына арналған үлкен алтарь 1530-шы жылдардың соңында басталды, бірақ Франческо Сальвиати оны қайтыс болғаннан кейін аяқтауға тиіс болды. Вазаридің мәліметінше, ол 1547 жылдың 14 маусымында 62 жасында қысқа аурудан кейін қайтыс болды. Оның өсиеті бойынша, оны Санта-Мария-дель-Пополода өте қарапайым түрде жерлеуге, ерекше жерлеуге жұмсалмаған ақшаны кедейлерге беруге бұйрық берді. Даниэле да Вольтерраның күш-жігерінен кейін оның сүйегі 1561 жылы Римдегі Сан-Лука академиясының алдыңғысына көшірілді. Мансабы дамыған сайын түстерге деген қызығушылығы азайды, ал кейінгі көптеген туындылары жарық түстердің үзілістерімен қараңғы болды. Бірақ Римде бірнеше жылдан кейін ол фрескалар үшін толық көлемдегі эскиздерді қолдана бастады, олар сызықтар бойымен тесілді, содан кейін қара күйесін сызықтар арқылы сеуіп, суретшіге оңай бағдар беру үшін бетке нүктелі сызықтар түсірді. Флоренция мен Римде кең таралған бұл техника Боргерини капелласының «Трансфигурация» фрескасында қолданылды, оның тігілген жаймаларының бір бөлігі сақталған. Алайда бұл оның фрескадағы соңғы жұмысы болды. Ол ерте кезден-ақ композициялық ерекшеліктерде және техникада жаңашылдыққа және тәжірибе жасауға дайын болды, әсіресе гипс, тас, алабастр немесе тақта сияқты жаңа беттерде майлы бояумен сурет салуға қызығушылық танытты. Оның қараңғы көрініске ие бірнеше туындылары осы ерекше негізде жақсы сақталған. Ол көбінесе бүкіл бетті жауып, тіректің белгісін қалдырмаса да, минералды табақтардағы кейбір суреттері фонды бояусыз қалдырады. Бұл Римді тонаудан кейін қайырымдылық ретінде әрқашан киген сақалын киген Клемент VII-нің Неапольдегі кішкентай басының мысалы. Ол өте жақсы суреттер жасады, олардың барлығы дерлік композициялық эскиздер ретінде болды. Ол әлі де көк түсті қағазға қара сақинамен ақ бояумен сурет салуды ұнататын, бұл венециялық әдет. Алғашқы суреттерінің көптегені сақталған жоқ, ал ол Микеланджело мен Рафаэльдің ықпалымен әдістерін өзгертіп, толығырақ эскиздерді қолданған болуы мүмкін. Оның портреттерінің аз ғана саны сақталған. Британдық мұражайдың олардың соңғы суреттерінің біріне берген түсініктемесінде былай делінген: «Себастьяноның суреттерінде жиі кездесетіндей, алғашқы әсер ритмсіз құрғақшылықтан тұрады; бірақ атмосфераның сезімі, ойлы бет-әлпеттердің нәзік суреті және жарықтардың көрінісі мен тондық ауысулардың жұмсақ пайдалануы оның өз қолынан шыққандығына еш күмән қалдырмайды».

Sebastiano's artistic output reduced after taking the court role, though possibly not by as much as Vasari suggests. Large projects, even of a single painting, could take many years to complete, as with a Pieta for Spain. This was the last piece where Michelangelo helped him with a drawing. thumb|The largest fragment of the Visitation Sebastiano left unfinished; probably one of his last works, 1540s. Alnwick Castle. His friendship with Michelangelo came to an end in 1534, after a disagreement over the latter's Last Judgment in the Sistine Chapel. Sebastiano encouraged the pope to insist that this picture should be executed in oil on plaster, the technique he had developed and used. The enormous wall was prepared with the smooth plaster needed for this, with Michelangelo apparently acquiescent. There may even have been the idea floated that Sebastiano might do the painting to Michelangelo's designs. Michelangelo may also have tried painting in oils on the smooth surface. It is clear that several months after the idea of using oils first appeared, Michelangelo finally and furiously rejected it, and insisted that the whole wall be re plastered in the rough arriccio needed as a base for fresco. It was on this occasion that he famously said that oil painting was "an art for women and for leisurely and idle people like Fra Sebastiano". Two late projects for churches were never finished by Sebastiano. A large altarpiece of the Birth of the Virgin, still in Santa Maria del Popolo, Rome, was begun in the late 1530s but had to be finished after his death by Francesco Salviati. Vasari records that he died after a short illness on 14 June 1547, at the age of 62. His will directed that he be buried very simply in Santa Maria del Popolo, with the savings from not having an elaborate burial given to the poor. After efforts by Daniele da Volterra his remains were moved in 1561 to the predecessor of the Rome Accademia di San Luca. He became less interested in colour as his career progressed, and many later works are rather sombre, with touches of bright colour. But after some years in Rome he began to use full size cartoons for frescos, which were pricked along the lines and then soot "pounced" through, to give dotted lines on the surface for the artist to follow. This technique, normal in Florence and Rome, was used in the fresco Transfiguration of the Borgherini Chapel, for which some pricked sheets survive. However, this was his last work in fresco. From early on he was innovative and ready to experiment in compositional details as well as technique, with a special interest in painting in oils on new surfaces, whether plaster, stone, alabaster or slate. Though tending to be dark, several of his works with these unorthodox backings have survived well. Though he often covered the whole surface, leaving no indication of the support, some of his paintings on mineral sheets leave the background unpainted. This is the case with a small head of Clement VII in Naples, wearing the beard he always had as a penance after the Sack of Rome. He made excellent drawings, nearly all as compositional sketches. He continued to prefer to draw on light blue paper in black chalk with white highlights, a Venetian habit. Few if any early ones survive, and he may have changed his methods to use more precise sketches under the influence of Michelangelo and Raphael. Few survive for his portraits. A British Museum "curator's comment" on one of their late drawings notes: "As so often with Sebastiano's drawings, the first impression is one of unrhythmic dryness; but the suggestion of atmosphere, the sensitively drawn contemplative faces and the subtle use of reflected lights and tonal transitions leave no doubt that [this] is from his own hand.

Көзқарасы

Себастьяно Микеланджело сияқты, шеберханадан "жай ғана механикалық көмекпен" сурет салғанға ұқсайды және оның стилінде елеулі шәкірттері болған жоқ. Бұл оның ірі композициялардан қашуының және 1530 жылдардан бергі кеңсе қызметінің себебі ме, әлде салдары ма, білу мүмкін емес.

Жеке өмірі және Микеланджеломен қарым-қатынасы

thumbnailChrist Carrying the Cross, шамамен 1513–14 жылдары, «Микеланджелоның суретті монументалды түрде бейнелеуін» қаншалықты жылдам қабылдағанын көрсетеді, тіпті олар жақын болмас бұрын. Оның тұлғасы мен әдеттері туралы негізгі мәліметтер Вазари мен сақталған хаттарда, көбінесе Микеланджелоға және одан келген хаттарда кездеседі. Вазари Себастьяноны білген, бірақ, мүмкін, жақсы білмеген; ол көп уақыт бойы материал жинақтағанмен, өмірбаянының бірінші басылымы Себастьяноның өлімінен кейін 1550 жылға дейін жарық көрмеген, және ол Себастьяномен өмірбаяны туралы нақты талқылаған-талқыламағанын анықтау қиын. Ол Микеланджелоны жақсырақ білген, ал Себастьяно туралы сипаттамасы, 1534 жылдан кейін Микеланджелоның Себастьяноға деген жауалы қатынасына күшті әсер етуі мүмкін. Вазари өмірінің көп бөлігін Себастьяноның, кем дегенде 1531 жылдан бастап, ыңғайлы және көңілді өмірге артық көңіл бөлгендігінен және өнер талантын пайдаланбағандығынан өкінумен толтырады. 1520 жылы Себастьяно Микеланджелодан Папа Лев X-тің жақын досы кардинал Биббиенаға хат жазып, Рафаэль қайтыс болғаннан кейін Ватикан жобаларына Себастьяноны ұсынуын сұрағанда қарым-қатынас нашарлады. Микеланджело бір айдай кейін хатты жіберді, Себастьяно оны оқымай-ақ кардиналға тапсырды. Хат өте бейшара тілмен жазылған, және Себастьяно «бұл хат Сарайдағы әңгімелердің жалғыз тақырыбы болды және баршаны күлдірді» деп шағымданды. Бұл Ватиканнан тапсырыс алуға да көмектеспеді. 1521 жылы ол Микеланджелоның Римдегі қайта тірілген Христос немесе Кристо делла Минерваның орнатылуында өкілі ретінде әрекет етті, бірақ Микеланджело жіберген көмекші оны дұрыс орнатпады. 1525 жылдан бастап Микеланджелоның Себастьяноны «Капитан Куио» деген адамбен бірге тамақтанғанда мақтаған эмоционалды хатының жобасы сақталған. 1531 жылы Себастьяно «Мен әлі де Сақталғанға дейін болған Бастианомын деп сезінбеймін; мен әлі де ақыл-эсімді дұрыс сезінбеймін» деп сипаттаған көңілсіз хат жазады. 1534 жылғы Соңғы үкім туралы даудан кейін бұл қарым-қатынас ешқашан қалпына келмеді.

thumb|Christ Carrying the Cross, about 1513–14, showing "how rapidly he assimilated Michelangelo's monumental treatment of the figure", even before they became close. The main sources for his personality and habits are Vasari and surviving letters, mostly to and from Michelangelo. Vasari knew Sebastiano, but probably not very well; although he had been compiling material for some time, the first edition of his Lives did not appear until 1550, after Sebastiano's death, and it is not clear if he had specifically discussed the biography with Sebastiano. He knew Michelangelo rather better, and his description of Sebastiano is probably heavily influenced by the hostile attitude Michelangelo had towards Sebastiano after 1534. Vasari takes up much of his Life bemoaning Sebastiano's supposed indolence and neglect of his artistic talent for a comfortable and convivial life, at least after 1531. The relationship suffered a dip in 1520 when Sebastiano asked Michelangelo to write to Cardinal Bibbiena, a close friend of Pope Leo X, recommending Sebastiano for projects in the Vatican after Raphael's death. Michelangelo sent the letter a month or so later, which Sebastiano presented to the cardinal, without reading it. The letter was in very flippant terms, and Sebastiano complained that it became "practically the only topic of conversation at the Palace, and it makes everyone laugh". Nor did it work in getting Vatican commissions. In 1521 he acted as Michelangelo's agent in the installation of the Risen Christ or Cristo della Minerva in Rome, which was botched by the assistant Michelangelo had sent. From 1525 there is a draft for an emotional letter by Michelangelo passing on praise for Sebastiano by one "Captain Cuio", who he had dined with. In 1531 Sebastiano writes a despondent letter describing how "I still don't feel I am the same Bastiano that I was before the Sack; I still don't feel in my right mind." The relationship never recovered from the argument over the Last Judgement in 1534, described above.