Антонио Кановас дель Кастильо: Испан саяхатшысы және Бурбон монархиясының қайта орнатушысы
Antonio Cánovas del Castillo
Антонио Кановас дель Кастильо (1828-1897): испандық саяхатшы, тарихшы, Бурбон монархиясын қайта орнатушы. 6 рет премьер-министр болды, анархист қолынан қаза тапты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испаниялық саясаткер және Бурбон монархиясын қалпына келтірудің архитекторi (1828–1897)
Spanish politician and Bourbon Restoration architect (1828–1897)
Антонио Кановас дель Кастильо (8 ақпан 1828 – 8 тамыз 1897) – испандық саясаткер және тарихшы, ол негізінен премьер-министр қызметін алты рет атқарғанымен және 1874 жылы Бурбон монархиясының қалпына келтірілгеннен кейінгі режимнің "архитекторi" рөлімен танымал. Ол анархист Микеле Анджиоллиллоның қолынан билікте жүргенде қаза тапты. Либералды консервативтік партияның басшысы – консервативтік партия деп те аталады – Кановас есімі Пракседес Матео Сагастамен бірге Реставрация режиміндегі балама мұрагерлік символына айналды.
Antonio Cánovas del Castillo (8 February 18288 August 1897) was a Spanish politician and historian known principally for serving six terms as Prime Minister and his overarching role as "architect" of the regime that ensued with the 1874 restoration of the Bourbon monarchy. He died in office at the hands of an anarchist, Michele Angiolillo. Leader of the Liberal Conservative Party—also known more simply as the Conservative Party—the name of Cánovas became symbolic of the alternate succession in the Restoration regime along with Práxedes Mateo Sagasta's.
Ерте мансап
Малагада Антонио Кановас Гарсия мен Хуана дель Кастильо и Эстебанестің ұлы болып дүниеге келген Кановас, әкесі қайтыс болғаннан кейін Мадридке көшіп, анасының туысы, жазушы Серафин Эстебанес Кальдеронмен бірге тұрды. Мадрид университетінде заңды оқыса да, ол ертеден-ақ саясат пен испан тарихына қызығушылық танытты. Оның саясатқа белсенді қатысуы 1854 жылғы генерал Леопольдо О’Доннелл басқарған революциямен байланысты, ол Мансанарес манифестін жазды. Бұл манифест әскери төңкеріске сүйеніп, қозғалыстың саяси мақсаттарын баяндады және төңкеріс сәтсіздікке ұшыраған сияқты көрінген кезде халықтың қолдауын тарту арқылы маңызды рөл атқарды. Изабелла II-нің билігінің соңғы жылдарында ол Римдегі дипломатиялық миссия, Кадис губернаторы және жергілікті басқарудың бас директоры сияқты бірнеше лауазымда қызмет етті. Оның саяси мансабының осы кезеңінде ол екі рет үкімет министрі болды: 1864 жылы ішкі істер министрі, ал 1865-1866 жылдары теңіз арты аумақтары министрі қызметін атқарды. 1868 жылғы Даңқты революциядан (Revolución Gloriosa) кейін ол үкіметтен кетіп, Бірінші испан республикасы (1873-1874) кезінде Бурбон монархиясын қайта орнатуды ынтамен қолдады. Кортестегі консервативті оппозицияның жетекшісі ретінде ол жалпыға бірдей сайлау құқығы мен дін бостандығына қарсы сөйледі. Ол сонымен қатар Сандхерст манифестін дайындады және Альфонсо XII-ге оны жариялауға көндірді, бұл оның бірнеше жыл бұрын О’Доннеллмен жасағанымен ұқсас болды.
Born in Málaga as the son of Antonio Cánovas García and Juana del Castillo y Estébanez, Cánovas moved to Madrid after the death of his father where he lived with his mother's cousin, the writer Serafín Estébanez Calderón. Although he studied law at the University of Madrid, he showed an early interest in politics and Spanish history. His active involvement in politics dates to the 1854 revolution, led by General Leopoldo O'Donnell, when he drafted the Manifesto of Manzanares, which accompanied the military overthrow of the sitting government, laid out the political goals of the movement, and played a critical role as it attracted the masses' support when the coup seemed to fail. During the final years of Isabel II, he served in a number of posts, including a diplomatic mission to Rome, governor of Cádiz, and director general of local administration. That period of his political career culminated in his being twice made a government minister, first taking the interior portfolio in 1864 and then the overseas territories portfolio in 1865 to 1866. After the 1868 Glorious Revolution (Revolución Gloriosa), he retired from the government, but he was a strong supporter of the restoration of the Bourbon monarchy during the First Spanish Republic (1873–1874) and as the leader of the conservative minority in the Cortes, he declaimed against universal suffrage and freedom of religion. He also drafted the Manifesto of Sandhurst and prevailed upon Alfonso XII to issue it, just as he had done years previously with O'Donnell.
Премьер-министр
Кановас 1874 жылы генерал Мартинес Кампостың республиканы құлатуымен және Изабелла II-нің ұлы Альфонсо XII-нің таққа отыруымен белсенді саясатқа оралды. Ол 1874 жылдан бастап алты жыл бойы премьер-министр (Primer presidente del Consejo de Ministros) қызметін атқарды (бірақ 1875 және 1879 жылдары екі рет қысқа мерзімге ауыстырылды). Ол 1876 жылғы Испания Конституциясының негізгі авторы болды, ол Альфонсоның қайта орнатуынан туындаған және жұмысшы табының саяси ықпалын азайту, сондай-ақ бай азшылықтың қолдауын қамтамасыз ету үшін сайлау құқығын шектеу арқылы конституциялық монархияны бекітті. Кановас дель Кастильо Бурбон билігіне қарсы соңғы карлист қаупін (1876) жоюда маңызды рөл атқарды, наразы карлист депутаттарының тобын өзінің консервативтік партиясымен біріктірді. Оның билік мерзімінде үшінші карлист соғысында испан әскерлерінің жеңісіне қол жеткізілді, Баск аймағы оккупацияланды және ғасырлар бойғы Баск ерекше мәртебесін жою туралы жарлық қабылданды (1876 жылдың шілдесі), нәтижесінде ол орталықтандырылған Испанияға қосылды. Баск провинцияларында (немесе Наваррада) енгізілген әскери жағдайды ескере отырып, либералды Баск жоғары лауазымды шенеуніктерімен өткізілген қарқынды келіссөздер алғашқы Баск экономикалық келісімінің (1878) жасалуына әкелді. Бәсекелес милитаристтік, католиктік және карлисттік билік ошақтарын татуластыруға бағытталған жасанды екі партиялық жүйе 1881 жылдан кейін Праксedes Матео Сагастамен премьер-министрлік қызметін алмастыруға (turno pacifico деп аталады) әкелді. Альфонсоның 1885 жылы қайтыс болуынан кейін Мария Кристинаның регенттігі кезінде ол мемлекет басшысының міндеттерін де атқарды.
Cánovas returned to active politics with the 1874 overthrow of the Republic by General Martínez Campos and the elevation of Isabell II's son Alfonso XII to the throne. He served as Prime Minister (Primer presidente del Consejo de Ministros) for six years starting in 1874 (although he was twice briefly replaced in 1875 and 1879). He was a principal author of the Spanish Constitution of 1876, which formalised the constitutional monarchy that had resulted from the restoration of Alfonso and limited suffrage to reduce the political influence of the working class and assuage the voting support from the wealthy minority becoming the protected status quo. Cánovas del Castillo played a key role in bringing an end to the last Carlist threat to Bourbon authority (1876) by merging a group of dissident Carlist deputies with his own Conservative party. More significantly, his term in office saw the victory achieved by the governmental Spanish troops in the Third Carlist War, the occupation of the Basque territory and the decree establishing an end to the centuries long Basque specific status (July 1876) that resulted in its annexation to a centralist Spain. Against a backdrop of martial law imposed across the Basque Provinces (and possibly Navarre), heated negotiations with Liberal Basque high ranking officials led to the establishment of the first Basque Economic Agreement (1878). An artificial two party system designed to reconcile the competing militarist, Catholic and Carlist power bases led to an alternating prime ministership (known as the turno pacifico) with the progressive Práxedes Mateo Sagasta after 1881. He also assumed the functions of the head of state during the regency of María Cristina after Alfonso's death in 1885.
Жазушы
Сонымен қатар, Кановас белсенді әдебиет адамы болып қала берді. Оның тарихи еңбектері оған зор бедел әкелді, әсіресе оның «Испанияның құлдырауы тарихы» (Historia de la decadencia de España) еңбегі үшін ол 32 жасында 1860 жылы Корольдік Тарих академиясына сайланды. Одан кейін 1867 жылы Корольдік Испан тілі академиясына, 1871 жылы Адамгершілік және саяси ғылымдар академиясына, ал 1887 жылы Сан-Фернандоның Көркем өнер академиясына сайланды. Ол сонымен қатар Мадридтегі Афинеумның төрағасы болып қызмет етті (1870–74, 1882–84 және 1888–89).
At the same time, Cánovas remained an active man of letters. His historical writings earned him a considerable reputation, particularly his History of the Decline of Spain (Historia de la decadencia de España) for which he was elected at the young age of 32 to the Real Academia de la Historia in 1860. That was followed by elevation to other bodies of letters, including the Real Academia Española in 1867, the Academia de Ciencias Morales y Políticas in 1871 and the Real Academia de Bellas Artes de San Fernando in 1887. He also served as the head of the Athenaeum in Madrid (1870–74, 1882–84 and 1888–89).
Құрлық
1897 жылы итальяндық анархист Микеле Анжиоллило Гипускоя провинциясының Мондрагон қаласындағы Санта-Агеда шипажайында оны атып өлтірді. Анжиоллило Жозе Ризалдың және басқа барселондық анархистердің өлім жазасына байланысты Кановасқа кек қайтаруды мақсат еткен. Осылайша ол Испания-Америка соғысынан кейін Испанияның АҚШ-қа соңғы отарларын жоғалтуын көруге үлкермеді.
In 1897, he was shot dead by Michele Angiolillo, an Italian anarchist, at the spa Santa Águeda, in Mondragón, Guipúzcoa. Angiolillo invoked vengeance on Canovas on behalf of the execution of Jose Rizal and other Barcelona anarchists. He thus did not live to see Spain's loss of her final colonies to the United States after the Spanish–American War.
Жеке өмір
Ол 1860 жылғы 20 қазанда Мария де ла Консепсьон Эспиноса де лос Монтерос және Родриго де Вилламайорға үйленді; ол 1863 жылғы 3 қыркүйекте әйелінен айырылды. Ол 1887 жылғы 14 қарашада Хоакина де Осма және Завалаға үйленді. Одан кейін балалары тірі қалған жоқ.
He married María de la Concepción Espinosa de los Monteros y Rodrigo de Villamayor on 20 October 1860; he was widowed on 3 September 1863. He married Joaquina de Osma y Zavala on 14 November 1887. No progeny survived him.
Идеология және ой
Кановас испан қоғамына тұрақтылық әкелуге ұмтылған Реставрация режимінің бас архитекторларының бірі болды. Оның саяси идеяларына ең зор ықпал еткен екі тұлға – Эдмунд Берк (ол діни емес, тарихи матрицаға негіделген дәстүрлілік қағидасын қалыптастырды) және Хоакин Франсиско Пачеко еді. Кановас ұлтты эссенциалистік, метафизикалық және провиденциалистік тұрғыдан қарастырды. Ұлтаралық сайлау құқығына қатысты күшті қарсылас болған ол, "ұлтаралық сайлау құқығы социализмді табиғи, қажетті және сөзсіз түрде тудырады" деген пікірде болды. Құлдыққа жақтас болған ол 1896 жылғы қарашада баспасөз сұхбатында былай деді: "Кубадағы қара нәсілділер еркін, олар келісімшарт жасаса алады, жұмыс істей алады немесе жұмыс істемеуге құқылы. Бірақ менің ойымша, олар осы еркіндікті тек ештеңе істемеу үшін және жұмыссыздардың көпшілігін құру үшін пайдаланды, сондықтан құлдық одан әлдеқайда жақсы еді. Қара нәсілділерді білетіндер Мадагаскар, Конго, Куба сияқты елдерде олардың жалқау, қатыгез, жаман мінезді екенін, оларды билік пен қатаңдықпен басқарса ғана нәтиже алуға болатынын айтады. Осы жабайылардың иесі – тек өздерінің инстинкттері мен алғашқы құштарлықтары ғана". Саяси және интеллектуалдық беделіне байланысты Кановасты әріптестері "Эль Монструо" ("Дәулетті") деп атады.
Cánovas was the chief architect of the Restoration regime, that strived for bringing stability to the Spanish society. It has been emphasized that the two figures most influential to his political ideas were Edmund Burke (from whom he derived a brand of traditionalism with a historicist rather than religious matrix) and Joaquín Francisco Pacheco. Cánovas embraced an essentialist, metaphysical and providentialist conception of the nation. A staunch opponent to universal suffrage, he held the view that "universal suffrage begets socialism in a natural, necessary and inevitable way". A supporter of slavery, he declared in November 1896 in a press interview: "Blacks in Cuba are free; they can enter into contracts, work or not work, and I think that slavery was much better than this freedom which they only took advantage of to do nothing and form masses of unemployed. Anyone who knows the blacks will tell you that in Madagascar, the Congo, as in Cuba, they are lazy, savage, prone to misbehavior, and that you have to lead them with authority and firmness to get anything out of them. These savages have no owner other than their own instincts, their primitive appetites". In reference to his political and intellectual stature, Cánovas was nicknamed as el Monstruo ("The Monster") by his peers.
Мұра
Кановастың үкіметінің тірегі болған қуғын-сүргін мен саяси манипуляция саясаты Каталония және Баск провинцияларындағы ұлттық қозғалыстардың өркендеуіне ықпал етті және 20 ғасырдың басындағы екі онжылдықта еңбек дауларына жағдай жасады. Апатты колониялық саясат Испанияның Тынық мұхиты мен Кариб теңізіндегі соңғы колониялық иеліктерін жоғалтуына ғана емес, сонымен қатар ішкі саяси жағдайды нашарлатты. Камило де Полавьея жасаған соғыстан кейінгі сәтсіз төңкеріс ұзақ саяси тұрақсыздық кезеңін бастады, ол монархияның құлауына және Кановастың жазған Конституциясының жойылуына әкелді. Оның ақ мәрмәрден жасалған мавзолейін Мадридтегі Даңқты адамдар пантеонында Агусти Керул Субиратс жасаған.
The policies of repression and political manipulation that Cánovas made a cornerstone of his government helped foster the nationalist movements in both Catalonia and the Basque provinces and set the stage for labour unrest during the first two decades of the 20th century. The disastrous colonial policy not only led to the loss of Spain's remaining colonial possessions in the Pacific and Caribbean but also seriously weakened the government at home. A failed postwar coup by Camilo de Polavieja set off a long period of political instability, which ultimately led to the collapse of the monarchy and the dissolution of the constitution that Cánovas had authored. His white marble mausoleum was carved by Agustí Querol Subirats at the Pantheon of Illustrious Men, in Madrid.