Кіріспе

1870-1873 жылдар аралығында Испания королі

Амадео I (30 мамыр 1845 – 18 қаңтар 1890), сондай-ақ Амадео деп те аталатын, 1870-1873 жылдар аралығында Испания королі болып билік еткен итальяндық ханзада. Испанияның Савой әулетінен шыққан жалғыз патшасы, ол Италияның Виктор Эммануэль II-нің екінші ұлы болды және өмірінің көп бөлігінде Савойя әулетінің екінші ұлы үшін дәстүрлі титул ретінде Аоста герцогы ретінде танымал болды. Исабель II-нің тақтан түсуінен кейін 1870 жылы ол Кортес Генералес тарапынан Испанияның монархы болып сайланды және келесі жылы ант берді. Амадеоның билеуі республикалық идеялардың күшеюімен, солтүстіктегі карлист көтерілістерімен және Кубаның тәуелсіздік қозғалысымен қиындыққа толы болды. Үш жылдық құлпынайдан кейін ол 1873 жылы тақтан бас тарды және Италияға оралды, нәтижесінде Бірінші испан республикасы жарияланды. Ол Италияның Савой корольдік үйінің Аоста тармағын құрды, ол 1946 жылға дейін Италияда билік еткен король Умберто I-ден тараған тармаққа әкелік желісі бойынша кіші, бірақ Генуя герцогтарының тармағынан жоғары тұрады.

Жас кезі және алғашқы неке

Савой князі Амедео Туринде дүниеге келді, ол кезде Сардиния Корольдігінің құрамында болды. Ол біріккен Италияның тұңғыш патшасы болған король Виктор Эммануэль II және Австрия архигерцогинясы Аделаиданың үшінші баласы және екінші ұлы еді. Ол туғаннан бастап Аоста герцогінің мұрагерлік титулын алды. 1859 жылы Корольдік Сардиния армиясына капитан болып кірген ол, 1866 жылы үшінші итальяндық тәуелсіздік соғысында генерал-майор шенімен шайқасты. Ол Кустоза шайқасында бригадасын жетекшілік етті және Монте-Крочеде жарақаттанды. 1868 жылы үйленгеннен кейін Италия Корольдік теңіз күштерінің вице-адмиралы атанды, бірақ Испания тағына отырғанда бұл лауазым тоқтатылды. 1867 жылы әкесі парламент депутаты Франческо Кассиннің тілегін қабылдап, сол жылдың 30 мамырында Амедео Донна Мария Виттория даль Поццоға үйленді. Король бастапқыда оның отбасының мәртебесі жеткіліксіз деп ойлағандықтан, сондай-ақ ұлының неміс ханшайымына үйленуін үміттенгендіктен, бұл одаққа қарсы болды. Князьдық титулына қарамастан, Донна Мария Виттория патша отбасынан емес, Пьемонт ақсүйектеріне жатты. Дегенмен, ол әкесінің зор байлығының жалғыз мұрагері болды. 1870 жылдың наурыз айында Мария Виттория корольге күйеуінің неке бұзушылығына шағымданып, оның мазасын алып, ұятқа қалдырды. Бірақ король оның сезімдерін түсінетінін, алайда ол күйеуінің мінез-құлқын бақылауға құқығы жоқ екенін және оның қызғанышы орынсыз екенін жауап ретінде жазды.

Мұра

Испанияның колониясы болған Филиппиндегі Кавите провинциясындағы Амадео муниципалитеті Амадео I-нің құрметіне 1872 жылдың 15 шілдесінде оның билік еткен кезінде құрылған. Орталық Австралияда орналасқан үлкен тұзды көл, Амадео көлі, және одан кейін Амадео алабы деп аталған аймақ та 1872 жылы көлді алғаш тапқан еуропалық саяхатшы Эрнест Джайлс Амадео I-нің атымен атаған.